Arnhem, 11 november 2025
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Col1 Col2 Col3 Aan de gemeenteraad Datum : 4 november 2025 Zaaknummer : 4805796 Contactpersoon : Marleen van Overstraten Telefoonnummer : 026 3774592 Datum : 4 november 2025 Zaaknummer : 4805796 Contactpersoon : Marleen van Overstraten Telefoonnummer : 026 3774592 Onderwerp: Eerste inventarisatie van plekken die door vrouwen als onveilig worden ervaren in de openbare ruimte (motie 25M176) Onderwerp: Eerste inventarisatie van plekken die door vrouwen als onveilig worden ervaren in de openbare ruimte (motie 25M176) Geachte voorzitter en leden,
Wij stellen u voor kennis te nemen van de eerste inventarisatie van plekken in de openbare ruimte die door vrouwen als onveilig worden ervaren, zoals u ons heeft opgeroepen in [motie 25M176.](https://arnhem.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/8d2e1404-0110-458c-a610-1c1435c5fa6a?documentId=5c331ba6-f156-4453-9d48-9e944db454e7&agendaItemId=5db63ad6-a4ef-45e0-95f4-7c0507c246b5)
Inleiding Tijdens de behandeling van deze motie vreemd op 10 september jl. hebt u uitvoerig stilgestaan bij recente gebeurtenissen op andere plekken in Nederland waarbij de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte in het geding was en besprak u dat dit óók aan de orde is in Arnhem. U heeft het college gevraagd om alle plekken in de stad te inventariseren waar vrouwen zich onveilig voelen. En bij deze plekken te bepalen wat er nodig is om het veiligheidsgevoel toe te laten nemen. In deze brief informeren we u over de stappen die we hiervoor hebben ondernomen en schetsen een eerste beeld. Nadrukkelijk een eerste beeld, want het beeld is nog niet compleet, daar is meer tijd voor nodig.
Daarnaast heeft u in het debat duidelijk aangegeven om oplossingen voor het onveilige gevoel niet enkel te beperken tot aanpassingen in de openbare ruimte. Deze oproep hebben we ter harte genomen en nemen we mee bij de verdere uitwerking van deze motie. Om écht werk te maken van een veilig Arnhem voor iedereen, realiseren wij ons ook, is het nodig om te werken aan een plan voor gedrag en cultuurverandering.
Tenslotte, niet alleen in Arnhem is er op dit moment veel aandacht voor veiligheid van vrouwen. Ook in andere gemeenten worden onveilige plekken in kaart gebracht en plannen gemaakt om hiermee aan de slag te gaan. Daarnaast zijn de ministeries van Justitie en Veiligheid en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bezig met een inventarisatie van geschikte interventies die bijdragen aan de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte. We volgen deze ontwikkelingen op de voet en nemen deel aan de interbestuurlijke werkgroepen die vanuit de betrokken ministeries worden georganiseerd. Vanzelfsprekend gebruiken we de ervaringen uit andere gemeenten bij onze uitwerking van de motie.
Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem
Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl
Datum: 4 november 2025 Zaaknummer: 4805796 Pagina: 2
Hoe zijn de onveilige plekken in beeld gebracht Om een eerste beeld te kunnen schetsen van plekken waarop vrouwen zich (weleens) onveilig voelen, hebben we een brede uitvraag gedaan onder verschillende maatschappelijke partners en belangenorganisaties, zoals de Dolle mina’s Arnhem, de Arnhemse Soroptimisten, de Zonta's, AM Supportteam, Stichting Rijnstad, Centrum Seksueel Geweld en partners uit de wijkveiligheidsoverleggen. [Daarnaast hebben we data uit bestaande bronnen geraadpleegd - onder andere het onderzoek van](https://pointer.kro-ncrv.nl/op-deze-kaart-onthullen-duizenden-vrouwen-onveilige-plekken-check-jouw-buurt) [Pointer (2025)](https://pointer.kro-ncrv.nl/op-deze-kaart-onthullen-duizenden-vrouwen-onveilige-plekken-check-jouw-buurt) en [de Arnhemse Leefbare Wijken Monitor (2023)](https://arnhem.incijfers.nl/content/alw-monitor) - en bij elkaar in beeld gebracht.
Aan de hand van deze bronnen is een lijst ontstaan van hotspots waar (vaker) een onveilig gevoel wordt ervaren. Tegelijkertijd constateren we dat er belangrijke verdiepende informatie mist bij de meldingen over onveilige plekken. U kunt hierbij denken aan de reden voor het onveilige gevoel, het tijdstip van het onveilige gevoel en concrete suggesties die dit onveilige gevoel zouden kunnen wegnemen. Belangrijke informatie die nodig is om locaties gericht aan te kunnen pakken. De inventarisatie waarover we nu beschikken geeft dus wél diverse hotspots aan, maar mist nog nadere duiding om hier gericht mee aan de slag te kunnen. Om dit beeld completer te maken wordt er een nadere gerichtere uitvraag onder Arnhemse vrouwen voorbereid en uitgevoerd.
Ook zijn er in de Arnhemse Leefbare Wijkenmonitor 2025 veel vragen opgenomen over de veiligheidsbeleving van inwoners in alle wijken. Hierin wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen veiligheidsgevoelens van mannen en vrouwen. Deze data komen in de loop van 2026 beschikbaar en zullen benut worden bij de uitgebreidere inventarisatie van onveilige plekken.
Welke onveilige plekken zijn nu in beeld In totaal hebben we op dit moment 71 hotspots in beeld. Niet alle locaties zijn even concreet, bijvoorbeeld omdat er een hele straat wordt genoemd in plaats van een specifieke plek. Op onderstaande kaart (afbeelding 1) zijn de 71 hotspots weergegeven, hierdoor wordt de spreiding in de stad in één oogopslag duidelijk. Hierbij betekent dat hoe groter de stippen zijn des te meer meldingen er over deze locatie zijn gedaan. In onderstaande afbeelding is ook inzichtelijk gemaakt wat de bron van de melding is.
Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem
Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl
Datum: 4 november 2025 Zaaknummer: 4805796 Pagina: 3
Afbeelding 1: Hotspots onveilige plekken in Arnhem
Op basis van de verschillende bronnen van de meldingen is er een aantal voorlopige conclusies te trekken die we graag met u delen. Allereerst wordt duidelijk dat het Centrum, Spijkerkwartier, Presikhaaf en Klarendal de kerngebieden vormen waar onveiligheidsgevoelens het hoogst zijn. Specifieke locaties die hierbij naar voren komen zijn Station Arnhem Centraal, het Stationsplein, Station Arnhem Velperpoort, de Steenstraat, het Musispark, de Nelson Mandelabrug en de Grote Griet. Ook blijkt uit de data dat vrouwen zich vaker onveilig voelen dan mannen en ook vaker slachtoffer zijn van seksuele (straat)intimidatie. De momenten waarop de meeste meldingen van seksuele (straat)intimidatie worden gedaan zijn de avonduren (20:00–00:00 uur) en de weekenden.
Doordat we zoals aangegeven bij veel locaties niet beschikken over voldoende locatie specifieke informatie kunnen we op dit moment niet beoordelen of er voor deze locaties concrete oplossingen voor handen zijn en, zo ja, welke. Van de locaties waar we wel voldoende informatie hebben, lijkt de oorzaak van het gemelde onveilige gevoel vaker te liggen in overlast gevende of verdachte groepen/individuen of het gebrek aan sociale controle op plekken die afgelegen voelen, dan in slechte omgevingskwaliteit (zoals onvoldoende verlichting, slecht overzicht of begroeiing).
Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem
Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl
Datum: 4 november 2025 Zaaknummer: 4805796 Pagina: 4
Eerste verkenning van mogelijkheden voor fysieke ingrepen en kostenindicatie Ondanks het gebrek aan verdiepende informatie vanuit onze inventarisatie heeft er een eerste schouw plaatsgevonden voor een snelle inschatting van mogelijke maatregelen en bijbehorende kostenindicatie. De locaties die hierbij bezocht zijn onder andere John Frostbrug (Zuidzijde), Station Velperpoort en een aantal aangegeven bushaltes.
Wij constateren dat deze locaties over het algemeen goed verlichte locaties zijn. Er kan op enkele plekken nog een tak of een struik verwijderd worden, maar het zijn toch vooral plekken waar op bepaalde tijdstippen geen andere mensen en/of voorbijgangers zijn. Dat wil zeggen dat er geen woningen zijn die op de locaties uit kijken of er is weinig beweging op straat, wat ervoor kan zorgen dat je je daar alleen voelt en sneller het idee hebt dat er geen sociaal toezicht is. Zoals aangegeven zijn onze bevindingen afkomstig uit een eerste algemene schouw. We zijn voornemens om dit de komende periode een vervolg te geven. Naast professionals zullen daar ook bewoners en vertegenwoordigers van de Dolle Mina's bij aanwezig zijn. Als blijkt uit deze uitgebreidere schouwen dat hier met een kleine ingreep in de openbare ruimte of extra inzet, binnen de bestaande capaciteit, van handhaving en toezicht snel een groter veiligheidsgevoel gecreëerd kan worden voor vrouwen, dan wordt dit meteen meegenomen in de planning en prioritering.
Om toch alvast een indicatie te geven van de mogelijke kosten waaraan gedacht kan worden voor aanpassing van de openbare ruimte in het kader van het vergroten van het veiligheidsgevoel schetsen we een grofmazig beeld:
- Als het gaat om extra snoeiwerk en/of opschonen kost dit ca € 1.000 per dag.
- Het plaatselijk aanpassen van de verlichting kost tussen de € 2.000 en € 4.000, per locatie.
- In het kader van de aanpak van sleetse plekken die onder andere aangedragen zijn vanuit wijkveiligheidsoverleg lagen de kosten voor het opknappen, verfraaien en uitvoeren van vijf kleine omvormingen tussen de € 10.000 en € 15.000 per locatie.
- Het opknappen van een tunneltje of onderdoorgang kost tussen de € 10.000 en € 20.000.
- De kosten van grotere ingrepen liggen vele malen hoger en daar is op voorhand geen algemeen kostenplaatje aan te hangen.
Een greep uit wat we al deden en wat we blijven doen Het onderwerp veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte is, helaas, niet nieuw. We doen dan ook al het nodige om de veiligheid van vrouwen te verbeteren. Hieronder volgen, ter illustratie, een aantal voorbeelden van acties die we al uitvoeren. Hier blijven we mee doorgaan. In het kader van veiligheid en seksuele (straat)intimidatie zetten we bijvoorbeeld handhavers in burger in op de bekende onveilige plekken. In de binnenstad is er op diverse plekken ook sprake van cameratoezicht. Ook wordt er door verschillende professionals vanuit veiligheidsperspectief elke vier tot zes weken in een wijkveiligheidsoverleg de veiligheid van de wijk besproken. Dit wordt gedaan aan de hand van een veiligheidsbeeld (cijfers politie en handhaving) en de beelden die de professionals daarbij hebben.
Daarnaast wordt er vanuit de aanpak op seksuele intimidatie met name ingezet op preventie en gedragsverandering. Dit doen we onder andere door gastlessen van Indifferent aan te bieden op VO- en MBO-scholen, waar gendernormen en het gesprek over wensen en grenzen centraal staan. Ook zijn dit jaar jongerenwerkers getraind in handelingsperspectief en het aangaan van het gesprek met jongeren.
Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem
Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl
Datum: 4 november 2025 Zaaknummer: 4805796 Pagina: 5
Ook vanuit de aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties willen we nog meer inzetten op verminderen van structurele ongelijkheid tussen mannen er vrouwen. Hoe sterker de genderstereotype opvattingen over de rollen van mannen en vrouwen, hoe groter de kans om pleger te zijn van seksueel geweld.
Tenslotte wordt er vanuit het onderwerp leefbare en veilige wijken in de wijken elk jaar een aantal locaties aangepakt. Dit zijn locaties waarvan bewoners en de TLO's vinden dat een verbetering bijdraagt aan het gevoel van leefbaarheid en veiligheid. De plekken komen vaak voort uit een schouw, georganiseerd vanuit de wijk of uit meldingen of gesprekken met bewoners. Deze schouwen worden vanuit de Teams Leefomgeving (TLO) opgepakt samen met diverse professionals en ook partners zoals de Dolle Mina’s. Voorbeelden daarvan zijn: aanpak van graffiti, betere verlichting op een aantal speelplekken en in winkelcentra en het opknappen van de openbare garage aan de Hommelseweg.
Op weg naar een uitgewerkt plan ‘Vrouwvriendelijke Openbare Ruimte Arnhem’ Met deze eerste inventarisatie zijn we er niet. De komende periode breiden we de inventarisatie verder uit. We bereiden onder andere een verdere uitvraag bij Arnhemse vrouwen voor. Ook organiseren we meer schouwen op in beeld gebrachte hotspots. We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een meldpunt of Fixi-tegel [1], waarbij we de landelijke duiding vanuit de Ministeries en verschillende expertisecentra meewegen in de eventuele inrichting hiervan. Tenslotte onderzoeken we verschillende mogelijke ideeën voor vrouwen om samen veilig naar huis te fietsen in het donker, denk hierbij aan een ‘fietsketting’ of een beveiligde app.
Daarbij is ook gebleken op basis van deze eerste stappen dat we er niet zijn met enkel maatregelen in de openbare ruimte. Om écht te zorgen voor een vrouwvriendelijke openbare ruimte in Arnhem is het nodig om ook te werken aan een plan voor gedrag en cultuurverandering. Dit plan omvat daarmee niet enkel maatregelen waardoor vrouwen zich veiliger kunnen voelen, maar omvat ook voorstellen om de oorzaak van het probleem, het gedrag van daders, aan te pakken. Om de effecten van al deze maatregelen te kunnen beoordelen zal er in het uitgewerkte plan ook aandacht besteed worden aan de monitoring hiervan.
Wij verwachten kort na het zomerreces 2026 met een raadsvoorstel te komen met daarin een uitgewerkt plan van aanpak ‘Vrouwvriendelijke Openbare Ruimte Arnhem’, inclusief financiële vertaling hiervan. In het voorjaar van 2026 zullen we u alvast informeren met een beknopte tussenstand, met doorkijk naar volledige uitwerking.
Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,
P. Sennema
A. Marcouch
1 Fixi is een online platform waarmee inwoners gemakkelijk meldingen kunnen doen bij de gemeente over schade of overlast in de openbare ruimte.
Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem
Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl