Alphen aan den Rijn, 20 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Indieners: FvD
FVD - Artikel 40 vragen - Actie Onderdak en tijdelijke huisvesting statushouders 20-10-26
Betreft: Schriftelijke vragen ex artikel 40 RvO – Actie Onderdak en tijdelijke huisvesting statushouders Datum: 20-10-2026
Aan het college van burgemeester en wethouders,
Geacht college, Op 20 oktober 2026 is landelijk Actie Onderdak gestart. Een brede coalitie van kerken roept lokale kerken, parochies en geloofsgemeenschappen op om gedurende maximaal drie maanden tijdelijk onderdak te bieden aan statushouders, met name gezinnen. Volgens de initiatiefnemers gaat het om statushouders die in een asielzoekerscentrum verblijven en wachten op woonruimte in de gemeente waaraan zij zijn gekoppeld. De tijdelijke huisvesting kan onder meer plaatsvinden in een leegstaande pastorie, een kerkelijk bijgebouw, een woning of een vakantiewoning. De Protestantse Kerk in Nederland vermeldt dat de actie is uitgewerkt met het ministerie van Asiel en Migratie en het COA en dat garanties zijn verkregen van het ministerie, het COA en lokale burgerlijke gemeenten dat het verblijf bij de deelnemende kerk na maximaal drie maanden eindigt. In de landelijke communicatie wordt vervolgens gesproken over zowel doorstromen naar een nieuwe plek als permanente huisvesting. Naar aanleiding hiervan heeft onze fractie de volgende vragen: 1. Is het college bekend met Actie Onderdak en is de gemeente Alphen aan den Rijn voorafgaand aan de landelijke bekendmaking op enigerlei wijze door het ministerie, het COA, INLIA, de Raad van Kerken of een andere betrokken organisatie over deze actie geïnformeerd of benaderd? 2. Heeft de gemeente Alphen aan den Rijn in het kader van Actie Onderdak afspraken gemaakt, toezeggingen gedaan of medewerking toegezegd? Zo ja, welke afspraken of toezeggingen betreft dit? 3. De Protestantse Kerk in Nederland schrijft dat garanties zijn verkregen van onder meer lokale burgerlijke gemeenten dat de tijdelijke huisvesting na maximaal drie maanden eindigt. Heeft de gemeente Alphen aan den Rijn een dergelijke garantie afgegeven of is zij gevraagd deze af te geven? Zo ja, wat houdt deze garantie concreet in? 4. Is bij het college bekend of kerkelijke gemeenten, parochies of andere geloofsgemeenschappen binnen de gemeente Alphen aan den Rijn zijn of worden benaderd voor deelname aan Actie Onderdak? Zo ja, om hoeveel mogelijke locaties en/of huishoudens gaat het voor zover momenteel bekend? 5. Is de gemeente betrokken bij de selectie of plaatsing van statushouders die eventueel via Actie Onderdak tijdelijk binnen onze gemeente worden gehuisvest? 6. Komen voor tijdelijke huisvesting via Actie Onderdak binnen Alphen aan den Rijn uitsluitend statushouders in aanmerking die reeds aan onze gemeente zijn gekoppeld, of kunnen ook statushouders worden gehuisvest die aan een andere gemeente zijn gekoppeld? 7. Hoe wordt tijdelijke huisvesting via Actie Onderdak verwerkt in de gemeentelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders? Wordt de tijdelijke huisvesting gedurende deze drie maanden aangemerkt als het voldoen aan (een deel van) de taakstelling, of telt pas de daaropvolgende reguliere huisvesting mee?
FVD - Artikel 40 vragen - Actie Onderdak en tijdelijke huisvesting statushouders 20-10-26
8. Wie is na afloop van de maximale periode van drie maanden verantwoordelijk voor de vervolghuisvesting? Welke verantwoordelijkheid ligt daarbij bij het COA en welke bij de gemeente Alphen aan den Rijn? 9. In de landelijke communicatie wordt enerzijds gesproken over doorstromen naar een nieuwe plek en anderzijds over permanente huisvesting. Wat betekent dit concreet voor statushouders die via Actie Onderdak tijdelijk in Alphen aan den Rijn worden gehuisvest? Betekent dit dat zij na maximaal drie maanden reguliere woonruimte binnen Alphen aan den Rijn aangeboden krijgen? 10. Welke garantie bestaat dat na maximaal drie maanden daadwerkelijk passende vervolghuisvesting beschikbaar is en wat gebeurt er wanneer op dat moment geen reguliere woning beschikbaar is? 11. Kan deelname aan Actie Onderdak leiden tot extra of versnelde aanspraken op de beschikbare sociale woningvoorraad binnen Alphen aan den Rijn ten opzichte van de reeds bestaande gemeentelijke huisvestingstaakstelling? Zo ja, kan het college toelichten wat hiervan de gevolgen zijn voor de beschikbaarheid van sociale huurwoningen voor andere woningzoekenden? 12. Zijn aan deelname aan Actie Onderdak kosten of uitvoeringslasten voor de gemeente verbonden, bijvoorbeeld voor begeleiding, onderwijs, maatschappelijke ondersteuning, vergunningverlening, toezicht of aanpassing van locaties? Zo ja, welke kosten worden verwacht en door wie worden deze gedragen of vergoed? 13. Welke publiekrechtelijke toestemming is nodig om kerkgebouwen, bijgebouwen, pastorieën of andere locaties gedurende maximaal drie maanden voor bewoning te gebruiken? Wordt daarbij vooraf getoetst aan onder meer brandveiligheid, het toegestane gebruik van de locatie en andere relevante wettelijke eisen? 14. Heeft de gemeente in het kader van deze regeling een rol bij het benaderen van geloofsgemeenschappen? Zo ja, worden daarbij uitsluitend kerkgenootschappen en geloofsgemeenschappen benaderd die bij Actie Onderdak zijn aangesloten, of kunnen ook andere religieuze en maatschappelijke organisaties met geschikte huisvestingslocaties deelnemen? 15. Kan het college aangeven of en op welke wijze eventuele huisvesting via Actie Onderdak wordt meegenomen in het bredere inzicht in de totale gemeentelijke huisvestingsopgave, waaronder de huisvesting van statushouders en andere aandachtsgroepen die zijn aangewezen op de sociale of betaalbare woningvoorraad?