Alphen aan den Rijn, 10 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
De heer M. Hoekstra (D66)
Stadhuisplein 1 Postbus 13 2400 AA Alphen aan den Rijn Telefoon: 14 0172 E-mail: gemeente@alphenaandenrijn.nl Website: www.alphenaandenrijn.nl Zaaknummer 3993582
Datum 10 november 2026 Contactpersoon K.A.G. van Eert
Team Belastingen Onderwerp Vragen artikel 40 D66 kwijtschelding zelfstandige ondernemers Beste heer Hoekstra, Bij deze beantwoorden wij de door u gestelde artikel 40 vragen inzake de kwijtschelding voor zelfstandige ondernemers.
1. Waarom worden zzp’ers bij de reguliere kwijtscheldingsregeling uitgesloten? Gemeenten kunnen geen kwijtschelding verlenen voor belastingen die te maken hebben met de bedrijfsvoering of het beroep. Kwijtschelding kan alleen worden aangevraagd voor privé - belastingen, zoals de rioolheffing (vanaf belastingjaar 2027), hondenbelasting of de afvalstoffenheffing. Indien aan de belastingschuldige ondernemer kwijtschelding zou worden verleend voor persoonlijke belastingen treedt de gemeente in feite op als financier van de onderneming van de belastingschuldige. Geld dat bestemd is voor belastingafdracht vloeit zodoende indirect terug in de onderneming. Dit resulteert in een verstoring van de concurrentieverhoudingen tussen ondernemers in de gemeente Alphen aan den Rijn. De ondernemer is verantwoordelijk voor een gezonde bedrijfsvoering en heeft bewust het bijbehorende bedrijfsrisico geaccepteerd. Voor ondernemers worden betalingsproblemen doorgaans middels een schuldenakkoord, surseance van betaling of een wettelijk traject (WHOA) opgelost.
2. Hoe verhoudt die uitsluiting zich tot artikel 26.3.a van de Leidraad Invordering 2026? Gemeenten zijn niet wettelijk verplicht om kwijtschelding te verlenen. Het is slechts een bevoegdheid. Dit resulteert in beleidsvrijheid op grond van artikel 255 van de Gemeentewet. De uitsluiting van zzp’ers van de reguliere kwijtschelding sluit derhalve juridisch aan op artikel 26.3 van de Leidraad Invordering Gemeente Alphen aan den Rijn en artikel 5 van de Verordening Kwijtschelding gemeentebelastingen 2026. Artikel 26.3.1. schrijft een breed schuldsaneringstraject voor ondernemers voor. Enkel als de gemeenteraad expliciet heeft gekozen voor een uitzondering van artikel 26.3., kan kwijtschelding voor de privé-aanslag van een zzp'er aangewend worden.
Zaaknummer Datum Blad 3993582 10 november 2026 2 van 4
3. Hoeveel zzp’ers met een laag inkomen hebben de afgelopen jaren kwijtschelding aangevraagd en hoeveel zijn afgewezen? Dit specifieke aantal is niet herleidbaar in het beheersysteem. Naar schatting betreft het maximaal tien verzoeken in de afgelopen drie jaar, welke per e-mail of post zijn binnengekomen. In dergelijke gevallen wordt de belanghebbende na ontvangst geïnformeerd dat het verzoek niet in behandeling wordt genomen. Gelet op de beleidskeuze is de digitale aanvraagprocedure zodanig ingericht dat indiening wordt geblokkeerd zodra de belanghebbende kenbaar maakt zzp’er te zijn. In dat geval wordt de belanghebbende gewezen op het beleid en verzocht de aanvraag te beëindigen. Omdat deze verzoeken niet definitief geregistreerd worden, heeft de afdeling Belastingen geen zicht op het aantal voortijdig gestaakte verzoeken.
4. Hoeveel huishoudens zouden daar naar verwachting gebruik van maken? Vanwege de veelheid aan variabelen leent dit vraagstuk zich niet voor een betrouwbare raming. Het ligt echter in de lijn der verwachting dat het aantal aanvragen, ten opzichte van de huidige situatie, zal stijgen. Volgens de meest recente statistieken (2024) telt de gemeente Alphen aan den Rijn 10.683 zelfstandigen (13%).[1] Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft onderzoek gedaan naar laag en langdurig laag inkomen van personen in particuliere huishoudens met inkomen. De uitkomsten zijn uitgesplitst naar persoonskenmerken en arbeidsrelatie. [2] Het onderzoek hanteert twee inkomensgrenzen: de lage-inkomensgrens en het beleidsmatig minimum. De inkomensnormen voor kwijtschelding zijn direct gekoppeld aan de bijstandsuitkering (de Participatiewet -norm). Derhalve is het beleidsmatig minimum binnen dit vraagstuk het meest toereikend. Er zijn geen specifieke CBS-cijfers beschikbaar die exact aangeven hoeveel zzp'ers in de gemeente Alphen aan den Rijn onder het beleidsmatig minimum leven. Bij gebrek aan lokale data dient het landelijke percentage als indicator voor het geschatte aandeel zelfstandigen met een inkomen onder het sociaal minimum. Het aandeel zzp’ers dat, verhoudingsgewijs, in aanmerking zou kunnen komen voor kwijtschelding is 480 huishoudens.
Zelfstandige Perioden Personen, relatief (%) Aandeel zpp’ers AADR Ten minste 1 jaar 2024 4,5 480 Vier jaar of langer 2024 0,6 64
5. Hoeveel zou het de gemeente naar verwachting kosten als voor privé -afvalstoffenheffing dezelfde draagkrachttoets zou gelden als voor niet-ondernemers? In belastingjaar 2027 verleent de gemeente Alphen aan den Rijn kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de hondenbelasting. De hondenbelasting wordt enkel opgelegd aan hondeneigenaren en hanteert een gelaagd tarief per hond of kennel. Gezien de veelheid aan variabelen kan geen betrouwbare raming opgesteld worden voor de hondenbelasting. Hoogstwaarschijnlijk zal de gemeente op dit vlak wel inkomsten mislopen. Voor de volledigheid zijn de gelaagde tarieven hieronder opgenomen.
Zaaknummer Datum Blad 3993582 10 november 2026 3 van 4
Hondenbelasting • 1e hond per jaar: € 67,80 • 2e hond per jaar: € 102,48 • 3e hond (en meer) per jaar: € 169,92 • Per kennel: € 238,08
Daarop volgt een tabel die de maximale gemiste inkomsten uiteenzet, op basis van het berekende aandeel zzp’ers dat onder het beleidsmatig minimum leeft (480 huishoudens in 2024), en de tarieven voor een- en meerpersoonshuishoudens in belastingjaar 2026. Naar verwachting ligt dit bedrag tussen € 232.070,40 en € 323,136,00. Gezien de beoogde verhoging van de tarieven voor het belastingjaar 2027, is het denkbaar dat het daadwerkelijke bedrag hoger uitvalt.
Heffingsoort Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing € 244,92 € 346,80 Rioolheffing € 238,56 € 326,40 Gemiste inkomsten o.b.v. aandeel zzp’ers € 232.070,40 € 323.136,00
Naast gemiste inkomsten dient ook rekening gehouden te worden met een investering in extra FTE. De afhandeling van een kwijtscheldingsverzoek van een zzp’er is complex. De uitvoering hiervan vereist naast extra manuren ook specifieke expertise die (momenteel) binnen de organisatie niet aanwezig is.
6. Hoe verhoudt het Alphense beleid zich tot omliggende gemeenten? Het kwijtscheldingsbeleid voor gemeentelijke belastingen voor zzp’ers kent aanzienlijke lokale verschillen: • De gemeente Leiden hanteert een beleid waarin zzp'ers met een inkomen op of onder het bijstandsniveau kwijtschelding kunnen krijgen voor privé-aanslagen. Dergelijke verzoeken worden getoetst door de Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland. • De gemeente Kaag en Braassem verleent geen kwijtschelding voor zzp’ers. • De gemeente Zoetermeer verleent momenteel kwijtschelding voor privé-aanslagen van zzp’ers. Recent contact met de afdeling Belastingen heeft echter uitgewezen dat zij bepleiten dit beleid te beëindigen. Dit wordt onderbouwd door de verstoorde concurrentieverhouding, de aanzienlijke administratieve last en de ruime doorlooptijd van een dergelijk kwijtscheldingsverzoek.[3]
Voetnoten [1] In welke regio’s wonen zzp’ers?, CBS (geraadpleegd op 28-10-2026) https://www.cbs.nl/nl-nl/faq/zzp/in- welke-regio-s-wonen-zzp-ers-. [2] Laag en langdurig laag inkomen van personen; persoonskenmerken, CBS (geraadpleegd op 28-10-2026) https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/83843NED#shortTableDescription. [3] Het netto-inkomen is op het moment van de aanvraag doorgaans nog niet definitief vastgesteld. Ten behoeve van de beoordeling van de betalingscapaciteit en het vermogen dienen de winst-en-verliesrekening en de aangifte
Zaaknummer Datum Blad 3993582 10 november 2026 4 van 4
inkomstenbelasting te worden overlegd over het kalenderjaar waarin het kwijtscheldingsverzoek is ingediend. In de praktijk zijn de definitieve documenten pas na een jaar beschikbaar, waardoor de afhandeling van het kwijtscheldingsverzoek aanzienlijk vertraging oploopt. Gedurende deze periode wordt uitstel van betaling voor de desbetreffende belastingaanslagen verleend. Indien het kwijtscheldingsverzoek wordt afgewezen kan de cumulatie van de openstaande schuld met een inmiddels nieuw opgelegde belastingaanslag een extra financiële last voor de belanghebbende vormen.
Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Alphen aan den Rijn, de secretaris, de burgemeester,
F. (Flora) van den Berg F.D. (Erik) van Heijningen