Oude IJsselstreek, 18 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Aan: Het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Oude IJsselstreek Van: Fractie DorpEnPlattelandBeweging Indiener: Martijn Bullée – fractie assistent Datum: 23 september 2026 Betreft: Schriftelijke vragen – TAM-omgevingsplan Natuurbegraafplaats Hof van Sinderen
Schriftelijke vragen Natuurbegraafplaats Hof van Sinderen
Geacht college,
Hierbij dient de fractie van de DorpEnPlattelandBeweging de schriftelijke vragen in naar aanleiding van de bijdrage in de commissievergadering. Wij maken ons grote en ernstige zorgen over het nieuwe plan voor de Natuurbegraafplaats Hof van Sinderen. Bij nauwkeurige bestudering van het raadsdossier en de bijbehorende technische rapporten (archeologie, geur, ecologie en stikstof) is onze fractie gestuit op een groot aantal onregelmatigheden, rekenfouten en ingrijpende interne tegenstrijdigheden. Onderstaand vindt u onze feitelijke constateringen met de daaraan gekoppelde vragen, gecategoriseerd per thema. Wij zien de beantwoording met grote belangstelling tegemoet.
Administratieve chaos: Tegenstrijdige oppervlakte-maten
Feit: Er heerst grote onduidelijkheid over de basismaten in het raadsdossier. Het Inrichtingsplan en het raadsvoorstel spreken over een plangebied van circa 14 hectare. De Quickscan Ecologie van Econsultancy (p. 2) noemt echter een omvang van ± 15 hectare. Het officiële, bindende archeologische eindrapport van BAAC (p. 8) stelt daartegenover dat de totale oppervlakte van het plangebied slechts 38.545 m² (circa 3,8 hectare) bedraagt.
1. Wat is de exacte, juridisch vastgelegde oppervlakte van het plangebied waarvoor deze functiewijziging geldt? 2. Waarom biedt het college een omgevingsplan aan waarbij de onderliggende rapportages (ecologie versus archeologie) elkaar met meer dan 11 hectare
tegenspreken? 3. Welke consequenties heeft deze enorme afwijking voor de betrouwbaarheid en de Ondertekening: Col2 Col3 reikwijdte van de overi ge uitgevoerde milieuonderzoeke n?
Grafdichtheid, "Motte"-fantasie & Archeologie
Het feit: Het plan omvat een 'natuurlijke reconstructie' van de middeleeuwse motte en dient het terrein opgehoogd te worden, terwijl de eigen archeologen van BAAC (p. 7) zwart op wit schrijven dat er helemaal geen bewijs is voor zo’n motte. Het eindrapport van BAAC (p. 7) stelt zelfs expliciet dat de gegevens niet in de richting van een motte wijzen. Het raadsvoorstel (onder 'Kanttekeningen') geeft echter expliciet toe dat het archeologische eindrapport geen uitsluitsel geeft over de interpretatie van deze vindplaats en dat het vermoedelijk om een normale 'versterkte huisplaats' gaat. Omdat deze rammelende 'fantasie-motte' en andere historische plekken moeten worden beschermd, mag er op veel plekken niet worden begraven. De beoogde 4.000 graven moeten hierdoor op een veel kleiner stuk grond van circa 8 hectare worden gepropt. Dit betekent dat er 500 graven op één hectare komen, wat het beloofde karakter van 'rust en natuur' volledig tenietdoet. Dit is bovendien juridisch onverantwoord, omdat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) het plan nooit formeel heeft beoordeeld, en uit het BAAC-rapport (p. 8) blijkt dat het overgrote deel van het totale terrein (ruim 10 van de 14 hectare) nooit via proefsleuven archeologisch is onderzocht.
4. Erkent het college dat het overgrote deel van het 14 hectare grote terrein (namelijk ruim 10 hectare) nooit archeologisch is onderzocht via proefsleuven, omdat het BAAC-onderzoek zich uitsluitend richtte op de maïsakker van 3,8 hectare? 5. Kan het college garanderen dat er op die resterende 10 hectare geen unieke historische resten van Huis te Sinderen of de middeleeuwse burcht worden vernield tijdens de ingrijpende graafwerkzaamheden voor de Ziegenbeek en de natuurgraven? 6. Waarom dwingt het college een inrichtingsplan af dat is gebaseerd op een historische onjuistheid, de reconstructie van een motte die er volgens de archeologen juist níét gestaan heeft? 7. Klopt de rekensom dat er op die overgebleven 8 hectare, 4.000 graven komen? 8. Hoe rijmt het college deze enorme intensiteit van 500 graven per hectare met het beloofde karakter van 'rust en natuur'? 9. Experts geven aan dat het afdekken van archeologie met grond een methode kan zijn om resten te bewaren. Maar is het college het met ons eens dat het storten van die meters grond hier puur wordt gebruikt als een juridische noodgreep om de Erfgoedwet te omzeilen? Kunt u dit toelichten? 10. Omdat de natuurbegraafplaats rondom de historische Antoniuskapel en op het voormalige landgoed van Huis Sinderen ligt, heeft de locatie een hoge cultuurhistorische en archeologische waarde. De gemeente zélf heeft het wettelijk bevoegd gezag. Heeft Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) hier al een beoordeling op afgegeven? Deze ontbreekt namelijk in de stukken. 11. Wat zijn de bevindingen van de regio archeoloog? En kan de bevindingen worden gedeeld via het RIS?
Schaalvergroting & Aantal uitvaarten
Feit: In 2020 werd de buurt geconsulteerd over een kleinschalig plan van 1,5 hectare bij de Antoniuskapel, wat via collegebesluiten is opgerekt naar 5,3 hectare. In 2023 is dit via een aanvullend principeverzoek definitief veranderd in een commercieel plan van 14 hectare met ruimte voor 4.000 graven, zonder dat er in de juridische Regels een maximum aantal uitvaarten per jaar is vastgelegd.
12. Hoe rijmt het college deze extreme schaalvergroting met de kleinschaligheid die de buurt in 2020 is voorgehouden? 13. Waarom geeft het college in de juridische Regels geen énkel maximum aan voor het aantal uitvaarten per jaar? 14. Wat bórgt dat er straks niet 200 uitvaarten per jaar plaatsvinden?
Waterhuishouding & Vergunningen Waterschap
Feit: Volgens de plannen is de herinrichting van de Ziegenbeek (eigendom van Waterschap Rijn en IJssel) essentieel om de hydrologische problemen op te lossen op de gronden die van nature te nat zijn. Het plan wordt nu al aan de raad voorgelegd voor besluitvorming.
15. Ligt er voor deze ingrijpende herinrichting van de watergang al een onherroepelijke watervergunning of een bindend projectbesluit van het Waterschap? 16. Zo nee, hoe kan het college dit plan vanavond al aanbieden, terwijl de waterhuishouding afhankelijk is van een vergunning die nog niet is verleend? 17. Lopen de plannen hier niet pijnlijk vooruit op de wettelijke realiteit?
Grondophoging & Provincie Gelderland
Feit: Om te voldoen aan de Wet op de lijkbezorging moet het bestaande akkerland massaal worden opgehoogd. De officiële stukken tonen hierin tegenstrijdige cijfers: het inrichtingsplan spreekt over een ophoging van 135 centimeter, terwijl het ontwerpbestemmingsplan uitgaat van 150 centimeter. Bij deze ingrijpende verandering van de agrarische structuur is mogelijk sprake van een ontgronding.
18. Hoe verklaart het college het verschil van 15 cm? Welk van deze twee officiële rapporten spreekt de technisch juiste waarheid? 19. Is er onafhankelijk, civieltechnisch onderzoek gedaan naar het échte effect van deze massale ophoging op de waterstand van omliggende percelen? 20. Gezien de plannen is hier juridisch sprake van een ontgronding. Hiervoor is een ontgrondingsvergunning of melding bij de Provincie noodzakelijk. Is de Provincie Gelderland in het vooroverleg specifiek betrokken bij deze ingrijpende verandering van de agrarische structuur, en zo ja, wat was hun standpunt? En kan dit standpunt worden gedeeld via het RIS?
Transport, Grondbalans & Stikstofberekening
Feit: Het inrichtingsplan belooft een gesloten grondbalans, maar de stikstofaanvraag calculeert de aanvoer van grond met 500 vrachtwagens (1.000 transportbewegingen), wat neerkomt op slechts 10.000 m³ grond per jaar. Wij lezen in de stukken dat het nodig is om 8 hectare echter met 135 tot 150 centimeter op te hogen, dit is netto minimaal 108.000 m³ grond nodig (circa 130.000 m³ inclusief volumecorrectie). Daarnaast blijkt uit de AERIUS-berekening (p. 2) dat de koude starts voor het zware vrachtverkeer tijdens de aanlegfase doelbewust op 0 zijn gezet, met de foutieve motivatie dat vrachtwagens binnen 2 uur weer vertrekken.Daarnaast is in het rekenmodel de uitstoot van de zware machines stiekem 'verdund' over het hele terrein (vlakbron van 14,7 hectare) om de stikstofpieken onzichtbaar te maken, dan wel de stikstofuitstoot van de geplande IBA-afvalwaterzuivering voor het toiletgebouw simpelweg op nul is gezet.
21. Klopt onze rekensom dat Sinderen straks 13 jaar lang in de vrachtwagens zit om dit ongeschikte terrein op te hogen? 22. Of moet het college toegeven dat de ingediende stikstofberekening met een factor 13 is onderschat, waardoor de AERIUS-vergunning juridisch gezien volstrekt waardeloos is? 23. Indien onze berekening niet klopt, kan het college ons de daadwerkelijke grondbalans verstrekken? 24. Is het college ervan op de hoogte dat een koude start van een vrachtwagenmotor volledig losstaat van de verblijfsduur op het terrein, en dat het op nul zetten hiervan een grove rekenfout betreft die de vergunning kwetsbaar maakt? 25. Is het college ermee bekend dat in het stikstofmodel de uitstoot van zware machines kunstmatig is "verdund" door het in te voeren als één grote vlakbron van maar liefst 14,7 hectare? Erkent u dat de werkelijke, zware stikstofpieken op de plekken waar daadwerkelijk gegraven wordt (zoals bij de beek en de bosranden) hierdoor in het rekenmodel onzichtbaar zijn gemaakt? 26. Waarom is de stikstofuitstoot van de geplande biologische afvalwaterzuivering, de IBA-tank voor het toiletgebouw simpelweg op nul gezet in de berekening voor de gebruiksfase? Kan het college garanderen dat deze stikstofberekening juridisch standhoudt bij de rechter nu er met onjuiste en onvolledige emissiebronnen is gerekend? 27. Heeft de gemeente deze stikstofvergunning al binnen? Kan deze gedeeld worden via het RIS?
Planologische bestemming & Gevolgen voor agrariërs
Feit: Het college stelt voor de gronden om te zetten naar de bestemming 'Natuur' met de functieaanduiding 'natuurbegraafplaats', in plaats van de gebruikelijke bestemming 'Maatschappelijk' of 'Agrarisch met waarden'. Bovendien geeft het college in de stukken toe dat een toekomstige opname in het Gelders Natuurnetwerk (GNN) niet kan worden uitgesloten, wat via externe werking gevolgen heeft voor omliggende agrarische gezinsbedrijven. Het college heeft plechtig aan de omwonenden beloofd: "Er komt hier géén natuur die last heeft van stikstof". Dat was een belangrijke belofte, want als er wél stikstofgevoelige natuur komt, mogen omliggende boerenbedrijven in de toekomst niet meer uitbreiden. Het college geeft op pagina 10 van de Toelichting de harde toezegging: "er wordt geen stikstofgevoelige natuur gerealiseerd". Echter, het Inrichtingsplan verplicht tot de aanplant van Haagbeuken- en essenbos en Dennen-, eiken- en beukenbos. Volgens de officiële landelijke regels van de overheid zijn dit juist wél natuursoorten die heel slecht tegen stikstof kunnen.
28. Waarom kiest het college hier niet voor de bestemming 'Maatschappelijk met de functieaanduiding begraafplaats', zoals we dat in onze gemeente overal succesvol toepassen? Denk aan de Begraafplaats Rentinkkamp in Varsseveld, het RK Kerkhof in Breedenbroek, de begraafplaats in Ulft, of de kerkhoven in Netterden en Silvolde? 29. Of als men het agrarische karakter wil behouden: Waarom is er niet gekozen voor 'Agrarisch met waarden' met de functieaanduiding '(natuur)begraafplaats'? 30. Het college geeft in de stukken zélf expliciet toe dat een toekomstige opname in het Gelders Natuurnetwerk niet kan worden uitgesloten. Erkent het college dat deze bestemming 'Natuur' hiermee een juridische claim legt op de toekomst van onze actieve agrariërs? 31. En hoe rijmt het college het spekken van de private portemonnee van een initiatiefnemer met het feit dat onze lokale gezinsbedrijven straks via de 'externe werking' van dit Natuurnetwerk definitief aan de ketting worden gelegd qua milieuen geurnormen? 32. Waarom belooft het college aan de omwonenden dat er geen stikstofgevoelige natuur komt, terwijl in het officiële inrichtingsplan bossoorten staan die volgens de landelijke regels juist wél heel stikstofgevoelig zijn? 33. Erkent het college dat omwonenden en agrariërs hier met een kluitje in het riet zijn gestuurd, en dat deze bestemming 'Natuur' de omliggende gezinsbedrijven in de toekomst via 'externe werking' mogelijk keihard aan de ketting gaat leggen door strenge milieu-eisen?
Financiën, Concurrentie & Langetermijnrisico's
Feit: De anterieure overeenkomst is uitsluitend gesloten met één private, landelijke partij zonder lokale partner. Bij 4.000 graven en een gemiddelde prijs van € 4.000,- bedraagt de geschatte omzet 16 miljoen euro, wat na aftrek van aanlegkosten een nettowinst van circa 13 miljoen euro oplevert die uit de regio verdwijnt. Een financiële effectenrapportage over de impact op de gemeentelijke grafrechten ontbreekt, evenals duidelijkheid over garanties bij een eventueel faillissement over bijvoorbeeld 50 jaar.
34. De VNG waarschuwt nadrukkelijk voor oneerlijke concurrentie door private natuurbegraafplaatsen. Waarom ontbreekt in dít dossier een financiële effectenrapportage over de impact op de inkomsten uit grafrechten van onze eigen gemeentelijke begraafplaatsen? 35. Klopt het dat deze winst van 13 miljoen euro via de anterieure overeenkomst rechtstreeks en volledig naar deze ene private, commerciële partij van buiten onze gemeente vloeit, terwijl onze eigen gemeentelijke begraafplaatsen door deze concurrentie met dalende inkomsten achterblijven? 36. Eeuwige grafrust duurt heel lang. Wat als die 13 miljoen euro binnen is en deze private partij over 50 jaar failliet gaat? Welke keiharde bankgarantie heeft het college geëist om te voorkomen dat de miljoenenkosten voor het eeuwigdurende onderhoud straks op het bordje van onze eigen belastingbetalende inwoners belanden?
Geurhinder & Slecht leefklimaat bij het ontvangstgebouw
Feit: Uit het officiële geuronderzoek van Witjes Milieuadvies (p. 3, 4) blijkt dat de voorgrondbelasting van de naastgelegen veehouderij (Kasteelweg 2) op de gevel van het te realiseren ontvangstgebouw 11,7 ouE/m³ bedraagt. Volgens de wettelijke staffel betekent dit dat er ter plaatse sprake is van een 'tamelijk slecht woon- en leefklimaat' waarbij 20% tot 25% van de aanwezigen geurhinder ondervindt. Het college schuift dit in het raadsvoorstel terzijde als 'acceptabel' omdat er geen mensen 24 uur per dag verblijven.
37. Hoe rijmt het college de komst van dit ontvangstgebouw, met dagelijkse kantoorfunctie, met de wettelijke plicht tot een 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties' (ETFAL), als vooraf al vaststaat dat het leefklimaat er 'tamelijk slecht' is? 38. Acht het college het acceptabel dat burgers die zich in een kwetsbare fase van rouwverwerking bevinden, direct bij het ontvangstgebouw in de stank worden gezet? 39. Welke gezondheids- en comfortrisico's ziet het college voor de werknemers die in deze kantoorruimte gedurende de dag langdurig aanwezig zijn?
Bebouwing & tijdelijkheid van de bebouwing
Feit: De Toelichting stelt dat het ontvangstgebouw na 75 jaar wordt gesloopt, maar deze sloopverplichting ontbreekt volledig in Artikel 4.3 van de Regels. Ook zijn de harde maximale bouwmaten (4m / 8m / 250m²) niet tekstueel verankerd in Artikel 4.3.2, maar uitsluitend afhankelijk van de digitale kaartkoppeling.
40. Hoe kan het college garanderen dat het ontvangstgebouw na 75 jaar daadwerkelijk wordt afgebroken, als een daartoe verplichte 'uitsterfconstructie' of hersteltermijn volledig ontbreekt in de bindende planregels? 41. Waarom is er niet voor gekozen om de maximale bouwmaten (zoals de 250 m² oppervlakte) expliciet als tekstuele waarde in Artikel 4.3.2 op te nemen, om administratieve fouten in de digitale kaartkoppeling uit te sluiten?
Actieve informatieplicht: Oorspronkelijke tekst van de 4 zienswijzen
Feit: In de openbare raadsstukken (Bijlage 7 / Nota van Zienswijzen) is uitsluitend een beknopte, ambtelijke samenvatting van de vier ingediende zienswijzen opgenomen. Om de bezwaren en de impact van dit plan op omwonenden, de leidingbeheerder (Gasunie) en de omliggende agrarische bedrijven onafhankelijk te kunnen wegen, moet de raad kennis kunnen nemen van de volledige, onverkorte context van deze stukken.
42. Is het college bereid om de volledige, onverkorte en onbehandelde tekst van de vier ingediende zienswijzen (van respectievelijk de Gasunie, de omwonenden en Locis Adviseurs) digitaal aan de raad en commissieleden toe te sturen? 43. Zo nee, op welke wettelijke weigeringsgrond meent het college de oorspronkelijke stukken achter te mogen houden, aangezien eventuele privacy-aspecten (AVG) eenvoudig via anonimisering van de persoonsgegevens kunnen worden opgevangen?
Met vriendelijke groeten namens DorpEnPlattelandBeweging, Martijn Bullée Tel.: 06 – 547 251 39
Postadres secretariaat: Terborgseweg 12 7084 AN Breedenbroek
www.dorpenplattelandbeweging.com
info@dorpenplattelandbeweging.com