Heemstede, 12 november 2026
Raadsinformatiebericht
Collegevergadering: 20 oktober 2026
Zaaknummer: 1399125 Team: Ruimtelijk Beleid Heemstede Portefeuillehouder: D. van den Berg Openbaarheid: Actief openbaar
Onderwerp
Raadsinformatiebericht: Alternatieve wandelroutes Leidsevaartweg
`☐` Ter informatie/update `☒` Toezeggingen/actielijst commissie of raad `☐` Beantwoording schriftelijke vragen `☐` Overige
Met voorliggend Raadsinformatiebericht informeren wij u over het regionaal overleg en onderzoek naar de alternatieve wandelroutes en subsidiemogelijkheden. Het onderwerp is als actiepunt opgenomen op de actiepuntenlijst van de commissie Ruimte als actiepunt 25-05. Verschillende veiligere wandelroutes voor de bestaande route over de Leidsevaartweg zijn onderzocht. De voorkeur gaat uit naar een wandelpad door het gebied Manpad. Het wandelpad wordt binnen het bestaande project Manpad aangelegd en daarin ook gefinancierd.
Aanleiding Naar aanleiding van de sluiting van de NABO bij Leyduin en het daarop volgende onderzoek naar een (fiets)tunnel zijn een aantal toezeggingen gedaan over alternatieve wandelroutes richting Buitenplaats Leyduin. De eerste toezegging is gedaan in de commissie Ruimte van 15 februari 2024, om een alternatieve wandelroute richting Leyduin te onderzoeken inclusief eventuele subsidiemogelijkheden. Dit betreffen wandelroutes oostelijk gelegen van het spoor (kant Heemstede).
Daarnaast is tijdens de commissie Ruimte op 8 mei 2025 een aanvullende toezegging gedaan voor een andere alternatieve wandelroute. Een inspreker heeft gepleit voor een mogelijk alternatief via de westzijde van het spoor richting Leyduin via de Constantijn Huygenslaan en Laan van Alverna (kant Aerdenhout). In de commissie is de toezegging gedaan om schriftelijk terug te komen op het verzoek om in een regionaal overleg de mogelijkheid te bespreken of dit wandelpad mogelijk is.
Verkenning wandelroutes De aanleiding van de toezeggingen is de afsluiting Niet Actief Beveiligde Overweg (NABO). Voorheen konden wandelaars via de NABO richting Leyduin de buitenplaats bereiken (rode route). In de huidige situatie is de wandelroute over het fietspad richting de entree bij Manpadslaan de route voor wandelaars (oranje route).
pagina 1 van 4
_Alternatieve wandelroutes oostelijk van het spoor (kant Heemstede)_
Afbeelding 1: Oostelijke alternatieven Er zijn twee alternatieve oostelijke wandelroutes onderzocht. Uitgangspunt was om het gedeelte tussen de Rivierenbuurt en de entree van Leyduin veiliger te maken voor wandelaars. Momenteel gebruiken zowel voetgangers als fietsers het fietspad om te verplaatsen naar Leyduin (oranje route). Deze is route is volgens de richtlijnen aangelegd maar kan wat betreft comfort en veiligheid beter. Er is daarom gekeken naar een wandelroute parallel aan het fietspad via het nieuw te ontwikkelen gebied Manpad (paarse route) en een route via de weilanden tussen de Leidsevaartweg en het spoor (gele route). Belangrijke voorwaarde voor realisatie is bij alle alternatieven de medewerking van de grondeigenaren.
_Alternatieve wandelroute via Manpad (paarse route)_ In het kader van de herontwikkeling van het gebied Manpad is een alternatief wandelpad al gepland aan de andere kant van de Leidsevaart dat het gebied verbindt met de Rivierenbuurt en een wandeling richting een nieuw aan te leggen fiets en wandelbrug in het verlengde van de Manpadslaan over de Leidsevaart (opgenomen in de begroting). Binnen de ontwikkeling Manpad wordt deze alternatieve route aangelegd, deze is opgenomen in de anterieure overeenkomst. De kosten voor deze wandelroute zijn ook belegd binnen de ontwikkeling van het gebied Manpad. Deze route biedt een veiliger alternatief voor voetgangers dan het bestaande fietspad.
_Alternatieve wandelroute weilanden (gele route)_ Het alternatief over de weilanden ligt op gronden van Stichting Landschap Noord-Holland en Waternet (gemeente Amsterdam). De betreffende eigenaren zijn hierover benaderd. Een voorzichtig eerste kostenraming voor het aanleggen van het wandelpad zal naar verwachting rond de € 350.000 kosten, daarin zijn meerdere overkluizingen over de sloten meegenomen. Dat is exclusief de onderzoekskosten die hier nog bijkomen.
Waternet heeft aangegeven dat het betreffende weiland momenteel is verpacht. Daarnaast wordt er een onderzoek verricht naar de herbestemmingsmogelijkheden van het provinciale monument Pompstation 1853, gelegen aan de Leidsevaartweg 73. Bij dit onderzoek wordt ook het weiland
pagina 2 van 4
betrokken. Waternet staat open voor een voorstel van de gemeente, maar verzoekt om een uitgewerkt plan met daarin:
- Situatietekening en oppervlak van het beoogde pad
- Beoogde gebruikersgroep
- Planning Een zorgpunt van Waternet is het risico dat het gebied door aanleg van een wandelpad feitelijk een openbaar terrein wordt, met bijbehorende verantwoordelijkheden. Daarnaast zal de pacht moeten worden afgekocht. Waternet verwacht pas inhoudelijk te kunnen reageren op een eventueel voorstel als zij duidelijkheid hebben over de plannen met het perceel.
Waternet heeft op voorhand wel aangegeven dat zijn in het beoogde tracé geen extra meerwaarde zien. Zeker niet als dit erin resulteert dat zij door de openbaarheid van het tracé grond kwijtraken. Het perceel is in reguliere pacht, zonder aflopende termijn. Afkoop is alleen mogelijk bij vrijwillige medewerking van de pachter. Daarnaast ligt het weiland in Natura 2000-gebied, waarvoor uitgebreide onderzoeken en vergunningsprocedures noodzakelijk zijn. Landschap Noord-Holland staat open voor samenwerking als de gemeente bereid is om een verkennend vooronderzoeksproject te starten, inclusief financiële dekking. De kosten voor een dergelijk vooronderzoek worden door het Landschap op ongeveer € 25.000 geraamd.
_Alternatieve wandelroutes westelijk van het spoor (witte route)_ Het alternatief dat westelijk van het spoor is gesitueerd loopt deels over het areaal van de gemeente Heemstede, Bloemendaal, Waternet en deels over particulier terrein, zie afbeelding 2.
Afbeelding 2: westelijk alternatief Om de witte route te realiseren moeten er ook verschillende sloten te worden overkluisd, een groot aantal meters wandelpad worden aangelegd en verschillende beheer afspraken gemaakt worden. De vraag is of de kosten opwegen tegen de voordelen. Het is immers al mogelijk om via de reguliere westelijke route richting Leyduin te wandelen, deze route loopt deels over de Zonnebloemlaan en de
pagina 3 van 4
Boekenroodeweg, deze route richting Leyduin is slechts enkele honderden meter langer. De aanleg van het witte alternatief zou een verbetering zijn van de wandelervaring maar weegt niet op tegen de kosten van de wandelroute. Het alternatieve wandelpad is in het regionale verkeersoverleg ter sprake gekomen. Belangrijke voorwaarde is dat de partner in de regio (Bloemendaal) deze route deels moeten faciliteren. De gemeente Bloemendaal is dezelfde mening toegedaan als Heemstede dat een verbetering van witte wandelroute niet opweegt tegen de nadelen. Daarnaast is de vraag of de (particuliere) eigenaren willen meewerken aan deze wandelroute, het standpunt van Waternet is eerder aangegeven.
Vervolg alternatief wandelpad Het college werkt verder aan het alternatief door het gebied Manpad oostelijk van het spoor. Deze route wordt binnen het bestaande project Manpad aangelegd en daarin gefinancierd. De noodzaak voor een aanvullend alternatief door de weilanden vervalt. Naast de complexe eigendomssituatie zijn er hoge onderzoeks-/ en realisatiekosten verbonden aan deze route. De huidige inrichting van het fietspad langs de Leidsevaartweg kan niet verbreed worden maar voldoet aan de landelijke richtlijnen en blijft te gebruiken voor zowel fietsers als voetgangers. Het is gebruikelijk om buiten de bebouwde kom het fietspad gedeeld te gebruiken. Dat voetgangers en fietsers het fietspad delen bij de afwezigheid van een voetpad is vastgelegd in artikel 4 lid 2 uit het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990(RVV). Daarin wordt gesteld dat voetgangers het fietspad of het fiets/bromfietspad gebruiken indien trottoir en voetpad ontbreken.
Het huidige vrij liggende fietspad voldoet aan deze geldende landelijke richtlijnen voor een vrij liggend fietspad buiten de bebouwde kom. Eerder zijn er aanvullende maatregelen genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Zo is aanvullende bebording geplaatst die fietsers attenderen op het dubbel gebruik van het fietspad.
pagina 4 van 4