Hardinxveld-Giessendam, 3 december 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Nota van Uitgangspunten
Projectnummer M0008457 Status Vrijgegeven Versie 3.0 Onderwerp Nota van Uitgangspunten Datum 5 november 2026
Inleiding
Movares is in opdracht van de gemeente Hardinxveld-Giessendam gestart met een haalbaarheidsstudie voor een onderdoorgang in Hardinxveld-Giessendam. In dit kader zijn gesprekken gevoerd met verschillende stakeholders om uitgangspunten, randvoorwaarden, richtlijnen en wensen op te halen. Deze Nota van Uitgangspunten bundelt de opgehaalde informatie en vormt, samen met de trade-off matrix, het kader voor de objectieve beoordeling en vergelijking van de uit te werken varianten
Uitgangspunten
1.1 Doel van de onderdoorgang Een toekomstbestendige en (sociaal) veilige verbinding tussen ‘t Oog en het centrum van HardinxveldGiessendam voor de aankomende 100 jaar.
1.2 Functie van de onderdoorgang
- De onderdoorgang sluit aan bij het wensbeeld van het netwerk van gemotoriseerd verkeer uit het ‘Mobiliteitsplan Hardinxveld-Giessendam’. De Stationsstraat en Spoorweg hebben hierin beide een gebied ontsluitende functie, dus voor het wegprofiel van de onderdoorgang wordt ook uitgegaan van deze functie;
- De onderdoorgang is met het oog op toekomstbestendigheid idealiter ingericht voor alle modaliteiten:
`o` Voetganger;
`o` Fiets;
`o` Gemotoriseerd verkeer;
- Personenauto;
- Bestelbus;
- Camper, caravan;
- Nood- en hulpdiensten;
- OV (Bussen en doelgroepenvervoer);
- Vrachtverkeer (waaronder ook vuilnisauto’s);
- Landbouwverkeer.
- Onderzoekgrens: het beoogde tracé verbindt de Stationsstraat met de Spoorweg als gebiedsontsluitingsweg. De aansluiting is van het centrum van Hardinxveld-Giessendam naar de gebiedsontwikkeling ’t Oog.
- De onderdoorgang sluit aan bij het wensbeeld van het netwerk van gemotoriseerd verkeer uit het ‘Mobiliteitsplan Hardinxveld-Giessendam’. De Stationsstraat en Spoorweg hebben hierin beide een gebiedsontsluitende functie, dus voor het wegprofiel van de onderdoorgang wordt ook uitgegaan van deze functie;
- De inrichting van het aangrenzend kruispunt met de Spoorweg is onderdeel van de gebiedsontwikkeling ’t Oog. Het aangrenzende kruispunt met de Stationsstraat is onderdeel van de variantenstudie, waarin in de basis een rotonde wordt ontworpen.
1/7
1.3 Ontwerprichtlijnen De volgende bron- en referentiedocumenten liggen ten grondslag aan de variantenstudie:
- LIOR-gemeente Hardinxveld-Giessendam (deze hebben we nog niet, al is die misschien voor de variantenstudie nog niet nodig);
- ASVV 2021 (CROW);
- Ontwerpwijzer Fietsverkeer (CROW);
- Ontwerpwijzer Voetgangers (CROW);
- Handboek wegontwerp buiten de bebouwde kom (CROW);
- Eenheid in rotondes (CROW):
- Richtlijnen voor de bebakening en markering van wegen 2024 (CROW);
- OVS-ontwerprichtlijnen (ProRail);
- Handreiking Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2019
Bronnen:
- 11838.dwg, d.d. 16-02-2025, Prorail
- StreetSmart;AHN5 (Actueel Hoogtebestand Nederland).
1.4 Uitgangspunten Externe Stakeholders In deze nota van uitgangspunten wordt een onderscheid gemaakt in randvoorwaarden, richtlijnen en wensen. Daaronder wordt het volgende verstaan:
- Randvoorwaarden: wat moet er en waar kan niet van worden afgeweken. Deze zijn essentieel, zonder deze functionaliteit is er geen onderdoorgang mogelijk.
- Richtlijnen: wijken we alleen van af met een goede motivering. Belangrijk, maar het bouwen van de onderdoorgang kan zonder.
- Wensen: nemen we mee waar mogelijk. Wenselijk, maar alleen als tijd en middelen het toelaten. Daarnaast wordt gesproken over aanbevelingen. Dit zijn zaken die de stakeholders hebben meegegeven in de gesprekken vanuit de integrale gebiedsontwikkeling of aandachtspunten die ze willen meegeven gezien de lokale kennis of beleid. Deze hebben vaak geen direct raakvlak als uitgangspunt voor het tunneltracé/onderdoorgang.
Hieronder zijn de gesprekken samengevat en de uitgangspunten per gesprekspartner benoemd. Gespreksverslagen, notulen van de werksessie op 28 oktober en een verslag van de bewonersavond op 4 november zijn beschikbaar.
Uitgangspunten ProRail Mocht de huidige overweg Binnendams in stand worden gehouden, in relatie tot de eerste bouwfase van ‘t Oog, dan stelt ProRail de randvoorwaarde dat de overwegveiligheid dient te verbeteren met de volgende maatregelen:
- Het kruispunt Binnendamseweg, Stationsstraat, Parallelweg en Damstraat dient te worden aangepast zodat een valstriksituatie wordt voorkomen. Met de huidige kruispuntvormgeving verleent verkeer vanuit het noorden voorrang aan verkeer op de Stationsstraat en Parallelweg, waarbij het verkeer op de overweg stil kan komen te staan;
- Er dient een stop-doorvoorziening te worden gerealiseerd om de dichtligtijden te verkorten;
- Er dient een verkeersknip te worden gerealiseerd op de Spoorweg, zodat de verkeersintensiteiten op de overweg afnemen. Deze voorwaarden betekenen niet automatisch dat de overweg (Binnendams) in stand kan blijven, maar betreffen randvoorwaarden die in ieder geval nader moeten worden onderzocht.
AN-26011854 / Vrijgegeven / Versie 3.0 2/7
Daarnaast stelt ProRail de randvoorwaarde dat de baanstabiliteit gewaarborgd moet blijven bij de ruimtelijke ingrepen onder en naast het spoor. Dit is een uitdaging gegeven de bodemgesteldheid in het gebied. Ook dient het ontwerp te voldoen aan de OVS-ontwerprichtlijnen. Parallel aan het spoor ontwerpen voor een onderdoorgang kent ontwerptechnische uitdagingen. Een haakse kruising heeft de voorkeur vanwege gunstigere effecten op baanstabiliteit, constructieve overspanning en benodigde buitendienststellingen (TVP’s). Randvoorwaarde: het uitgangpunt van ProRail is dat het veiligheidsrisico van een gelijkvloerse overweg niet mag toenemen.
ProRail heeft de volgende wensen:
- Idealiter zou ProRail zien dat de gelijkvloerse overweg verdwijnt, om te beginnen voor gemotoriseerd verkeer, en liever nog voor al het verkeer
- Een onderdoorgang biedt ook kansen om het station te bereiken;
- Indien het uitgangspunt wordt genomen dat vrachtverkeer niet door de onderdoorgang rijdt, dan is het de wens dat vrachtverkeer op een andere manier het spoor kruist dan via de overweg Binnendams.
Uitgangspunten Waterschap Het waterschap stelt de volgende randvoorwaarden:
- Als het ontwerp het watersysteem raakt, dan dienen maatregelen te worden gerealiseerd om het systeem naar behoren te laten functioneren. Wateroppervlakte dient te worden gecompenseerd in hetzelfde peilgebied.
- Het ontwerp mag niet binnen 20 meter van de stuw komen.
Het waterschap stelt de volgende richtlijn:
- De watergangen dienen bereikbaar te blijven met een onderhoudspad van 5 meter breed aan weerszijden.
Het waterschap heeft de volgende wens:
- De onderdoorgang dient zo haaks mogelijk de watergang te kruisen, zodat de duiker dan zo kort mogelijk is.
Het waterschap geeft de volgende aanbevelingen voor vervolgonderzoek:
- De wegenstructuur met onderdoorgang dient getoetst te worden met het verkeersmodel, omdat de onderdoorgang een grote invloed heeft in het verkeersnetwerk;
- Er dient een plan te worden opgesteld voor het watersysteem, met mogelijke verleggingen en maatregelen om bijvoorbeeld zetting te voorkomen;
- Het type bemaling dient te worden onderzocht.
Uitgangspunten Gasunie De Gasunie heeft de volgende randvoorwaarden meegegeven:
- De hoofdtransportleiding dient operationeel te blijven;
- De stabiele ligging van de hoofdtransportleiding dient te worden gewaarborgd.
De Gasunie heeft de volgende richtlijnen:
- Er geldt een belemmeringenstrook van 4 meter aan weerszijden van de leiding;
- Gestuurde boringen dienen op minimaal 5 meter afstand te blijven van de leiding;
- Er dient aan de VELIN-voorwaarden te worden voldaan.
AN-26011854 / Vrijgegeven / Versie 3.0 3/7
Uitgangspunten Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) VRZHZ stelt de volgende randvoorwaarden bij het project:
- De bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten dient bij verdere uitwerking nadrukkelijk te worden meegenomen;
- Bij maatregelen dient te worden voldaan aan de ‘Handreiking Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2019’;
- De doorrijhoogte dient voldoende te zijn voor de veiligheidsregio door te voldoen aan de ‘Handreiking Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2019’: dit is 4,2 meter;
- De hellingbanen dienen te worden afgestemd op de maatvoering van hulpverleningsvoertuigen, door te voldoen aan de ‘Handreiking Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2019’.
VRZHZ heeft de volgende wensen bij het project:
- Bij de ontwikkeling van ’t Oog is de wens om een aanvullende verbinding te realiseren om het spoor te kruisen, vanwege de bestaande druk op de spoorwegovergang Binnendams;
- Vanuit de hulpdiensten is de wens uitgesproken om bij realisatie van een onderdoorgang ook de bestaande overweg beschikbaar te houden. Mocht er een calamiteit zijn in de onderdoorgang, dan blijft er een alternatieve route beschikbaar.
VRZHZ geeft de volgende aanbevelingen mee:
- Met name voor grotere brandweervoertuigen, waaronder redvoertuigen vanuit Gorinchem, zijn krappe en haakse bochten ongewenst;
- De bestaande tunnel bij de A15/Sluisweg is niet geschikt als alternatief voor deze hulpverleningsvoertuigen in verband met onvoldoende hoogte;
Uitgangspunten Provincie Zuid-Holland De provincie geeft de volgende aanbevelingen mee:
- De bereikbaarheid voor voetgangers en fietsers vormt een belangrijk aandachtspunt, mede vanwege de lengte van een eventuele onderdoorgang. Daarbij is aandacht gevraagd voor de toegankelijkheid en de aansluiting op het bestaande wegen- en fietsnetwerk;
- Bij de uitwerking van de varianten is sociale veiligheid een belangrijk aandachtspunt, onder meer wat betreft zichtlijnen en een overzichtelijke inrichting. De provincie heeft daarbij gewezen op de verschillen tussen een onderdoorgang voor gemotoriseerd verkeer en een onderdoorgang uitsluitend voor fietsers en voetgangers;
- Er is gesproken over de samenhang tussen het tunneltracé, de gebiedsontwikkeling 't Oog en de plannen voor Sliedrecht-Noord. Daarbij is aandacht gevraagd voor de aansluiting op het omliggende verkeersnetwerk en de mogelijke verkeerseffecten.
AN-26011854 / Vrijgegeven / Versie 3.0 4/7
Uitgangspunten Initiatiefnemer (werkatelier 28 oktober) De initiatiefnemer alternatief tunneltracé geeft de aanbevelingen mee:
1. Duidelijkheid over de toekomst van de huidige spoorwegovergang. 2. Kiezen voor een op de locatie afgestemd plan. 3. Sloop vermijden en, indien noodzakelijk, tot een minimum beperken. 4. Een ontwerpsnelheid van 30 km/uur in het tunneltracé. 5. Zwaar vrachtverkeer weren uit dit gedeelte van het dorp. 6. Een tunnelhoogte van 3,90 meter (indien noodzakelijk maximaal 4,20 meter). 7. Maximale veiligheid voor alle gebruikers van het tunneltracé. 8. Aandacht voor duurzaamheid en minimale CO₂-uitstoot. 9. Een verantwoorde en zo gunstig mogelijke financiële afwikkeling
Uitgangspunten Bewoners (bewonersavond 4 november) Tijdens de bewonersavond kwamen de volgende aanbevelingen mee:
- Er heerst veel onduidelijkheid over het voorkeursrecht
`o` Voordat er duidelijkheid is over het voorkeursrecht zijn we naar schatting tussen de 5 en 8 jaar verder.
- Er zijn veel zorgen over het ontwerp van het tunneltracé/onderdoorgang en de gevolgen in het netwerk eromheen met betrekking tot:
`o` Sociale veiligheid en verkeersveiligheid met name van langzaam verkeer in de onderdoorgang
`o` Een wens voor vrijliggende fietspaden
`o` In relatie tot scholieren die naar school fietsen in de omgeving
`o` Toenemende drukte in bestaande omliggende wegennet die daar niet goed voor is ingericht
- Er zijn veel zorgen over de huidige situatie tot aan wanneer de onderdoorgang gerealiseerd wordt. De overweg Binnendams maar ook het Weideveld worden toenemend als risicovol en onveilig ervaren voor met name het langzaam verkeer en specifiek scholieren. De vraag vanuit de bewoners is wat er in de tussentijd verbeterd kan worden.
`o` Op de overweg Binnendams worden er maatregelen ingevoerd om de overweg en het kruispunt veiliger te maken.
`o` Mogelijkheden om het voor fietsers sociaal en verkeersveiliger te maken in het centrum van Hardinxveld-Giessendam.
AN-26011854 / Vrijgegeven / Versie 3.0 5/7
De varianten worden objectief afgewogen met behulp van onderstaande trade-off matrix.
| Thema | Criterium | Soort (randvoorwaarde, richtlijn of wens) | Beoordeling | Toelichting |
|---|---|---|---|---|
| Stedenbouw- kundig | Impact op de directe omgeving van de onderdoorgang | Richtlijn | Kwalitatief | Mate waarin woningen, percelen en openbare ruimte worden geraakt. |
| Stedenbouw- kundig | Verbinding met het centrum | Randvoorwaarde | Kwalitatief | Mate waarin de relatie met het centrum behouden of versterkt wordt. De verbinding aan de zuidzijde van het spoor. |
| Stedenbouw- kundig | Ruimtelijke inpassing | Randvoorwaarde | Kwalitatief | Mate waarin de variant past binnen de actuele stedenbouwkundige plannen en de structuur van het dorp. |
| Stedenbouw- kundig | Sociale veiligheid | Richtlijn | Kwalitatief | Mate waarin de variant overzichtelijk en sociaal veilig is. |
| Stedenbouw- kundig | Impact op bestaand openbaar groen | Richtlijn | Kwalitatief | Mate waarin de variant impact heeft volwaardig groen en ecologie. |
| Verkeer | Doelgroepen gebruik onderdoorgang | Randvoorwaarde | Kwantitatief/ Kwalitatief | In welke mate de onderdoorgang voorziet in het faciliteren van alle modaliteiten (o.a. hulpdiensten, landbouwverkeer, vrachtverkeer, OV, gemotoriseerd verkeer, fiets en voetganger.) |
| Verkeer | Aansluiting op bestaande doorgaande wegennet, hoofdstructuur gemeentelijk wegennet | Randvoorwaarde | Kwantitatief/ Kwalitatief | In welke mate een ontsluiting aan de noord- en zuidzijde van het spoor voldoet aan de CROW-richtlijnen voor een gebiedsontsluitingsweg (30 of 50km/uur). |
| Verkeer | Aansluiting op stedenbouwkundig plan ‘t Oog | Randvoorwaarde | Kwantitatief/ Kwalitatief | In welke mate de onderdoorgang aansluit op de concept wegenstructuur van gebiedsontwikkeling ’t Oog en woningbouwfase 1 |
| Verkeer | Verkeersveiligheid | Randvoorwaarde | Kwantitatief/ Kwalitatief | De mate waarin de onderdoorgang verkeersveilig is ingericht en aansluit op het gemeentelijk wegennet, indicator is dat de onderdoorgang voldoet aan de CROW- richtlijnen |
AN-26011854 / Vrijgegeven / Versie 3.0 6/8
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 | Col8 | Col9 | Col10 | Col11 | Col12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| N | ota van Uitgangspunte | ota van Uitgangspunte | ota van Uitgangspunte | n | |||||||
| Kwantitatief/ In welke mate is de doorstroming van het | Kwantitatief/ In welke mate is de doorstroming van het | Kwantitatief/ In welke mate is de doorstroming van het | Kwantitatief/ In welke mate is de doorstroming van het | ||||||||
| Doorstroming | Rand | oorwaarde | Kwantitatief/ | In welke mate is de doorstroming van het | In welke mate is de doorstroming van het | In welke mate is de doorstroming van het | In welke mate is de doorstroming van het | ||||
| Kwalitatief | verkeer op orde zodat er geen knelpunten ontstaan in de onderdoorgang. | ||||||||||
| ProRail | Ontwerp | Rand | voorwaarde | Kwantitatief/ Kwalitatief | De mate waarin de onderdoorgang voldoet aan de OVS-ontwerprichtlijnen | De mate waarin de onderdoorgang voldoet aan de OVS-ontwerprichtlijnen | De mate waarin de onderdoorgang voldoet aan de OVS-ontwerprichtlijnen | De mate waarin de onderdoorgang voldoet aan de OVS-ontwerprichtlijnen | |||
| Station | Wens | Kwalitatief | De mate waarin de onderdoorgang een | De mate waarin de onderdoorgang een | De mate waarin de onderdoorgang een | De mate waarin de onderdoorgang een | |||||
| mogelijkheid biedt om aan te sluiten op de perrons van het station. | |||||||||||
| Bestaande overweg | Wens | Kwalitatief | De mate waarin de onderdoorgang bijdraagt aan het overbodig maken/Sluiten van de overweg Binnendams. | ||||||||
| Waterschap | Ontwerp | Richtl | ijn | Kwalitatief | De mate waarin een variant rekening houdt met het zo minimaal mogelijk kruisen van de watergangen | De mate waarin een variant rekening houdt met het zo minimaal mogelijk kruisen van de watergangen | De mate waarin een variant rekening houdt met het zo minimaal mogelijk kruisen van de watergangen | De mate waarin een variant rekening houdt met het zo minimaal mogelijk kruisen van de watergangen | |||
| Waterschap | |||||||||||
| Conditionerin | g | Impact van de | Richtl | ijn | Kwalitatief | De mate waarin een variant een significante | De mate waarin een variant een significante | De mate waarin een variant een significante | De mate waarin een variant een significante | ||
| onderdoorgang op | impact heeft op K&L derden, via een overzicht met raakvlakken. | ||||||||||
| K&L | K&L | K&L | K&L | K&L | K&L | K&L | K&L | K&L | |||
| Waterhuishoud- | Richtl | ijn | Kwalitatief | In welke mate een variant impact heeft op de | In welke mate een variant impact heeft op de | In welke mate een variant impact heeft op de | In welke mate een variant impact heeft op de | ||||
| kundig | watergangen en grondwaterstanden | ||||||||||
| Richtl | ijn | Kwalitatief | We toetsen aan de voorgaande | We toetsen aan de voorgaande | We toetsen aan de voorgaande | We toetsen aan de voorgaande | |||||
| Bodem | Bodem | Bodem | Bodem | Bodem | Bodem | Bodem | Bodem | Bodem | |||
| bodemconclusies nav beschikbare bureaustudie. | |||||||||||
| Grondeigendommen | Richtl | ijn | Kwalitatief | We toetsen de mate waarin de varianten | We toetsen de mate waarin de varianten | We toetsen de mate waarin de varianten | We toetsen de mate waarin de varianten | ||||
| grondeigendommen raken of doorsnijden die nog niet in beheer zijn van de gemeente, provincie of ProRail. | |||||||||||
| Kosten | Kosten | Richtl | ijn | Kwalitatief | Van de varianten wordt een globale kosteninschatting opgesteld op basis van de | ||||||
| Kosten | |||||||||||
| SSK-systematiek bepaald. Deze kostenschatting wordt gebruikt voor een relatieve vergelijking en is niet geschikt voor | |||||||||||
| een budgettoetsing of -aanvraag. | een budgettoetsing of -aanvraag. | ||||||||||
AN-26011854 / Vrijgegeven / Versie 3.0 7/7