Gooise Meren, 31 augustus 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Raadsmededeling Brinklaan 35 | Postbus 6000, 1400 HA Bussum | 035 207 0000 | gooisemeren.nl Van Aan Zaaknummer Portefeuillehouder Onderwerp Bijlagen Het college van burgemeester en wethouders De gemeenteraad 1537940 Mevrouw Miriam van Meerten, wethouder Ontwikkelingen bibliotheekwerk Gooise Meren (en reactie op M24-110) Voorstel Bibliotheek Gooi+ n.a.v. bezuinigingsbrief 1. Kennisnemen van Recente ontwikkelingen bibliotheekwerk en uitvoering van motie M24-110. 2. Inleiding In het wetsvoorstel tot Wijzigingen in de Wet Stelsel Openbare Bilbibliotheekvoorzieningen (WSOB) wordt de bevorderingstaak van gemeenten omgezet naar een zorgplicht. De gemeenten die Bibliotheek Gooi+ subsidiëren, werken samen met Bibliotheek Gooi+ aan het aanscherpen van de samenwerkingsafspraken en bereiden een meerjarig bibliotheekbeleid voor. Gooise Meren heeft bezuinigingen gepland op het bibliotheekwerk en de subsidie aan Bibliotheek Gooi+. In dat kader is er een onderzoek uitgevoerd naar de overlap in dienstverlening tussen Versa Welzijn en Bibliotheek Gooi+. Deze raadsmededeling licht bovenstaande punten en hoe de motie M24-110 wordt uitgevoerd nader toe. 3. Kernboodschap WSOB De wijzigingen in de nieuwe Wet Stelsel Openbare Bilbibliotheekvoorzieningen (WSOB) beogen dat elke gemeente een volwaardige bibliotheekvestiging heeft met een fysieke collectie, professionele bezetting, voldoende openingstijden en dat bibliotheekorganisaties voldoende robuust zijn. De wetswijziging is een reactie op de evaluatie van de WSOB in 2019, die aantoonde dat bibliotheken onder druk staan door bezuinigingen. Naar verwachting wordt de wetswijziging begin 2027 van kracht. Belangrijke wijzigen zijn: Omzetting van de huidige ‘bevorderingstaak’ naar een zorgplicht voor gemeenten. De toegang tot de openbare bibliotheek wordt hiermee voor alle inwoners gegarandeerd. Als onderdeel van de zorgplicht dienen gemeenten een meerjarenplan voor bibliotheekbeleid op te stellen in samenwerking met de bibliotheekorganisatie. Provincies worden verantwoordelijk voor het toezicht op de uitvoering van deze zorgplicht door gemeenten. De wijziging gaat gepaard met structurele financiële subsidie voor gemeenten om deze taken uit te voeren: zorgplichtgelden, de verwachte subsidie is € 2,95 per inwoner per jaar. Pagina 2 van 5 Brinklaan 35 | Postbus 6000, 1400 HA Bussum | 035 207 0000 | gooisemeren.nl Er worden streefwaarden opgesteld voor het aantal vestigingen, professioneel bemenste openingsuren en bekostiging van het bibiotheekwerk per gemeente. De streefwaarden die verwacht worden en de stand van zaken in Gooise Meren: Streefwaarden Verwacht e streefwaa rde Situatie in Gooise Meren Toelichting Aantal Vestigingen 4 4 Openingsuren Bussum 60 44 Hoofdvestiging Openingsuren Naarden 30 30 Vestiging Openingsuren Muiden 30 26 Vestiging Openingsuren Muiderberg 8 3 Servicepunt Bekostiging per inwoner € 25,39 € 24,53 Dit bedrag is exclusief huisvestingskosten. Gooise Meren betaalde de afgelopen jaren in vergelijking tot de andere gemeenten het hoogste bedrag per inwoner. Voor de (kwalititeit van de) basisdienstverlening van de bibliotheek en de definitie van een robuuste bibliotheekorganisatie worden geen expliciete normen of streefwaarden verwacht. Er zijn alleen wettelijke kerntaken benoemd: Kennis en informatie beschikbaar stellen: o Toegang bieden tot actuele en betrouwbare informatie. Mogelijkheden bieden voor ontwikkeling en educatie: o Ondersteuning bij een leven lang leren, digitale vaardigheden en taalonderwijs. Leesbevordering stimuleren: o Het aanmoedigen van lezen en het bestrijden van laaggeletterdheid. Organiseren van ontmoetingen en debatten: o Het bieden van een veilige fysieke plek voor interactie, meningsvorming en dialoog in de samenleving. Kunst en cultuur laten beleven: o Toegang geven tot culturele uitingen, literatuur en erfgoed. Bezuinigingen bibliotheekwerk Gooise Meren heeft een bezuinigingstaakstelling vastgesteld voor de bibliotheek. Naar aanleiding daarvan en bezuinigingsplannen voor andere grote subsidies is onderzoek gedaan naar de overlap tussen de dienstverlening van Bibliotheek Gooi+ en Versa Welzijn. De inventarisatie heeft inmiddels plaatsgevonden en de conclusie is dat overlap nagenoeg niet is gevonden. Waar deze is gevonden, was de overlap waardevol, omdat beide organisaties Pagina 3 van 5 Brinklaan 35 | Postbus 6000, 1400 HA Bussum | 035 207 0000 | gooisemeren.nl verschillende inwoners bedienen. Er zijn dus geen bezuinigingskansen uit dit onderzoek voortgekomen. Bibliotheek Gooi+ is in december 2025 op de hoogte gesteld van de bezuinigstaakstelling per brief. Medegedeeld is dat er voor 2027 € 140.000 en 2028 € 190.000 minder subsidie beschikbaar is dan in 2026. Een voorstel voor het invullen van deze bezuiniging door Bibliotheek Gooi+ is als bijlage opgenomen. De totale begroting voor 2027 bedraagt € 1.861.115. De zorgplichtgelden die niet ingezet zijn vanuit 2025 ( € 168.000 geparkeerd in 2026) zijn incidenteel verwerkt in de begroting van 2027. De zorgplichten van 2027 en verder zijn (nog) niet ontvangen en onoorgemerkt. Jaren 2026 2027 2028 2029 2030 Totale Begroting* € 1. 951.207 € 1.861.115 € 1.641.115 € 1.641.115 € 1.662.360 Waarvan reeds verwerkte bezuinigingen t.o.v. 2026 € 140.000 € 190.000 € 190.000 € 190.000 *Begroting 2026 is excl. de geparkeerde incidentele zorgplichtgelden van 2025. *Begroting 2027 is incl. de incidentiele zorgplichtgelden van 2025.
Aangezien Gooise Meren, Huizen, Blaricum, Eemnes, Laren en Wijdemeren gezamenlijk diensten afnemen, is eenzijdig verminderen van dienstverlening op basis van de huidige samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeenten en Biblilotheek Gooi+ niet mogelijk. Zoals te lezen is, in het bezuinigingsvoorstel van de bibliotheek (bijlage) zijn er daardoor alleen bezuinigingsmogelijkheden op openingsuren en het aantal vestigingen. Bezuinigingen hebben dus aanzienlijke maatschappelijke gevolgen en de afstand tot de streefwaarden WSOB zal groter worden. De zorgplichtgelden die verwacht worden van het rijk zijn circa € 178.000 per jaar. Deze krijgen de vorm van een decentrale uitkering, zijn niet geoormerkt en het exacte bedrag en moment van uitbetaling zijn nog niet bekendgemaakt. Met de zorgplichtgelden kan de bezuinigingsopgave voor 2027 naar verwachting gecompenseerd worden. Voor 2028 zal dit echter niet voldoende zijn. Meerjaren bibliotheekbeleid Momenteel werken de gemeenten Huizen, Blaricum, Eemnes, Laren en Wijdemeren (Hilversum) aan een meerjaren bibliotheekbeleid. Belangrijke onderwerpen waar over afspraken gemaakt gaan worden, zijn: De gezamenlijk af te nemen diensten (basisdienstenpakket). Pagina 4 van 5 Brinklaan 35 | Postbus 6000, 1400 HA Bussum | 035 207 0000 | gooisemeren.nl Hoe de kwaliteit te bewaken van wettelijk verplicht bibliotheekwerk. Wat we verstaan onder een robuuste bibliotheekorganisatie en hoe dit te financieren. Hoe gezamenlijk omgaan met de streefwaarden (afwijkingen en hoe toe te werken naar de streefwaarden). Een eerlijke verdeelsleutel tussen de gemeenten voor de bekostiging van het bibliotheekwerk (en hoe daarnaartoe te werken). De ambitie is om het beleid zo te maken dat deze ook de huidige Samenwerkingsovereenkomst (2025 – 2028) tussen Bibliotheek Gooi+ en de gemeenten vanaf 2028 gaat vervangen. Motie M24-110 Naar aanleiding van de programmabegroting voor 2025 werd de volgende motie ingediend: Te garanderen dat de bibliotheek in iedere kern een vestiging open kan houden. Als antwoord op deze motie is het volgende mee te delen: Onze intentie is om de bibliotheek in alle vier de kernen open te houden, omdat de bibliotheek een belangrijke functie vervult voor diverse generaties die aansluit bij de belangrijkste uitgangspunten van ons sociaal beleid: iedereen kan meedoen in de samenleving en jongeren hebben een kansrijke start. Echter, we moeten als gemeente serieus bezuinigen de komende jaren, daarom kunnen we nu niet garanderen dat alle vestigingen open blijven in de huidige vorm. Dit is uiteindelijk een politieke keuze. In de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) is een wetswijziging in ontwikkeling. De verwachting was dat een normenkader onderdeel zou worden van deze wetswijziging, maar nu ziet het ernaar uit dat het voorlopig streefwaarden gaan worden. Dat betekent dat we als gemeente niet verplicht zijn om bijvoorbeeld alle vestigingen open te houden, maar dat kan in de toekomst veranderen. Deze wijziging is nog niet vastgesteld. 4. Consequenties Bij het vaststellen van de begroting 2027 zal de afweging gemaakt moeten worden in hoeverre de zorgplichtgelden worden bestemd voor de bibliotheek. Voor 2028 moet nog gekeken worden hoe de begrotingen van Gooise Meren en Bibliotheek Gooi+ op elkaar afgestemd kunnen worden. 5. Communicatie en participatie Niet van toepassing. 6. Vervolg Pagina 5 van 5 Brinklaan 35 | Postbus 6000, 1400 HA Bussum | 035 207 0000 | gooisemeren.nl Als de WSOB is vastgesteld wordt de gemeenteraad opnieuw geïnformeerd. Dit zal waarschijnlijk in het derde kwartaal van 2026 zijn. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Gooise Meren, Maurits Voorhorst, gemeentesecretaris drs. H.M.W. ter Heegde Burgemeester