Dordrecht, 10 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT - DORDTSE DINSDAG D.D. 15 SEPTEMBER 2026 _Vergaderzaal 1_
1. Werkbezoek Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ)
2. Vragenhalfuur
Voorzitter: De heer Schalken-den Hartog Commissiegriffier: De heer Van Soest Verslag: NotuBiz
Aanwezig: Mevr. Kamphuis (SP) Dhr. Katif (Beter voor Dordt) Mevr. Lammens-Oostdijk (Dordtse VVD) Mevr. De Vries (PRO Dordrecht)
Portefeuillehouders: wethouder M. Merx, wethouder D. Oldenwening, wethouder J. Veldman
De voorzitter: En toen werd het stil. Beste mensen, goedenavond en welkom bij het plenaire vragenhalfuurtje van dinsdag 15 september. Welkom allemaal, iedereen hier aan tafel, in deze kamer en iedereen die op een andere manier meeluistert. Het vragenuurtje met vandaag 4 vragen. En ik ga denk ik gelijk naar de eerste vraag. En dat is een vraag van de SP over de situatie in de Wielingenstraat. En ik begreep, mevrouw Kamphuis gaat hem toelichten. Mevrouw Kamphuis, gaat uw gang.
Mevrouw Kamphuis: Dank u wel, voorzitter. In de Wielingenstraat is recent het wegdek opgehoogd. Hierdoor liggen de tuinen van de bewoners nu relatief wat lager. Dit kan tot overlast leiden, bijvoorbeeld bij hevige regenval. Wij lazen op de sociale media van de wijkkrant, De Staartenaar, dat verschillende bewoners van de Wielingenstraat hierover geklaagd hebben tijdens het inloopspreekuur bij ’t Staartje van de gemeente. De SP stelt hier graag de volgende vragen over. Is het college het met de SP eens dat wanneer de gemeente de straten ophoogt, de bewoners daarvan geen overlast mogen ondervinden, dan wel op kosten gejaagd worden? Vraag twee, kan het college aangeven hoe ze van plan zijn om met deze klachten om te gaan, wat de gemeente kan doen voor de bewoners, bijvoorbeeld als zij niet in staat zijn om het ophogen zelf te betalen of uit te voeren? Vraag drie, is het college bereid een rol te pakken in het koppelen van bewoners aan de vrijwilligersorganisatie die dat kan oppakken? Dit omdat sommige bewoners wellicht niet in staat zijn om dit zelf te organiseren.
De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kamphuis, voor uw toelichting. En voor de beantwoording ga ik naar de heer Veldman. Mijnheer Veldman.
De heer Veldman: Dank u, voorzitter. En excuus voor de iets wat verlate komst, maar nog net op tijd voor ’t Staartje. Dank voor de gestelde vragen.
1
De gemeente verhoogt de openbare ruimte, de weg en het trottoir van de Haringvlietstraat en de Wielingenstraat, omdat die in de afgelopen jaren flink is verzakt. Het ophogen doen we om ervoor te zorgen dat de weg droog blijft, of zo veel mogelijk droog blijft, bij hevige regenval. En op die manier voorkomen we wateroverlast in de openbare ruimte. Bij het ophogen, dat is logisch, worden natuurlijk ook voortuinen geraakt. In het huidige beleid is het geregeld dat het ophogen van tuinen, want het zijn en ook eigen tuinen van de bewoners, de verantwoordelijkheid is van de bewoner. Doen we dan helemaal niks? Uiteraard doen we wel wat, want de gemeente verhoogt de eerste meter in de tuin op kosten van de gemeente. Als de straat omhooggaat, dan zorgt
| We hebben erover nagedacht dat: | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| zodat iemand al meeste gevallen | ijd op een n kan het hoo | ormale mani gteverschil | er toegang ook op die | heeft tot t manier wor | in en voo den overb | rdeur. En i rugd. In di |
| project is de ge aangeleverd aan | eente ook bewoners. | og zover ge En tijdens pl | gaan dat z antdagen d | op verzoe ie georgani | k zand en seerd wor | tegels heb den in het |
| gebied konden b hoogteverschil m | ewoners oo inder groot | k bijvoorbeel te maken. O | d tegels om ok konden | wisselen v stratenmak | oor groen, ers hand- | om zo he en- |
| spandiensten le gebruik van gem eigen verantwoo | eren bij het aakt. Voorzi rdelijkheid, | ophogen va tter, tot zove maar de gem | n de tuinen r even. All eente ond | . En hier is es bij elkaa ersteunt he | ook in enk r, bewone n daarin w | ele gevall rs hebben el degelijk |
| dat is ook bij be De voorzitter: D | wonersavond ank u wel vo | en aangeko or de beantw | ndigd. oording. M | evrouw Ka | mphuis, u | heeft nog |
| vervolgvraag? | ||||||
| Mevrouw Kamph het met de men | uis: Ja. Dank sen die het e | u wel. Ik he cht niet zelf | b nog geen kunnen? | antwoord | op vraag d | rie. En ho |
| De voorzitter: Ku | nt u daar m | isschien nog | wat over z | eggen? | ||
| De heer Veldma | n: Voorzitter | , we zullen k | ijken of we | met vrijwill | igersorga | nisaties in |
| contact kunnen | komen. Die | zijn op zich o | ok bekend, | denk ik. O | ok voor be | woners ze |
| Waarbij vrijwillig | ers mensen | helpen om b | ijvoorbeeld | hun tuin o | p orde te | krijgen. |
| De voorzitter: D | nk u wel. W | e gaan naar | de tweede | vraag. En d | at is een | vraag over |
toelichten.
De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. Op 9 september bericht het AD dat door de sluiting van Papendrechtsebrug een aantal fietsers, snorfietsers, bromfietsers op de Kerkeplaat sterk is toegenomen. In enkele dagen tijd zijn daar 80 bekeuringen uitgedeeld, voornamelijk voor het niet-gebruikmaken van het verplichte fietspad. Beter voor Dordt vindt dat verkeersregels moeten worden nageleefd.
Laten we daar heel duidelijk over zijn. Maar als er in korte tijd zoveel weggebruikers op dezelfde plek dezelfde overtreding begaan, is het ook van belang om te kijken naar de tijdelijke verkeerssituatie. En naar aanleiding hiervan, voorzitter, hebben we een aantal vragen. 4 om precies te zijn. Hoe beoordeelt het college de huidige verkeerssituatie op Kerkeplaat en hoe verklaart het dat in enkele dagen tijd ongeveer 80 fietsers,
2
snorfietsers, bromfietsers op dezelfde locatie zijn bekeurd? Vraag 2, voorzitter, ziet het college aanleiding om de inrichting, bebording en doorstroming op deze route kritisch te beoordelen en waar nodig aan aanpassingen door te voeren? En de derde vraag, voorzitter, luidt als volgt. Welke mogelijkheden ziet het college om iets te betekenen voor de ongeveer 80 bekeurde weggebruikers als blijkt dat de tijdelijke verkeerssituatie onvoldoende duidelijk of werkbaar was? En de laatste vraag, voorzitter. Is het college bereid om bij toekomstige tijdelijke verkeerswijzigingen weggebruikers eerst actief te informeren en waar de verkeersveiligheid dat toelaat te waarschuwen, voordat tot bekeuren wordt overgegaan? Tot zover, voorzitter, de vragen van Beter voor Dordt.
De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting. En wederom ga ik naar de heer Veldman voor de beantwoording.
De heer Veldman: Voorzitter, dank. Dank voor de vragen ook. Ik denk dat iedereen dit bericht ook wel heeft meegekregen. En door de sluiting van de Papendrechtsebrug is er een pontverbinding ingericht voor fietsers, zoals bekend. En Rijkswaterstaat heeft samen met de gemeente een veilige fietsroute aangelegd. Er is een apart fietspad aangelegd. Iedereen die daar is geweest, heeft dat ook kunnen zien. Dat moet ervoor zorgen dat fietsers niet op de wegen van het bedrijventerrein hoeven rijden, want daar is veel vrachtverkeer aanwezig. En dat is ook daarom onveilig. Van die verbinding wordt heel veel gebruikgemaakt. Op sommige dagen wel 8000 tot 9000 fietsers die met het pontje gaan. Vooral de eerste schooldagen hebben met name scholieren ook een kortere route ontdekt, waarbij zij het verkeerslicht konden omzeilen. Daarbij verlieten ze het fietspad, reden over de drukke bedrijfsweg tussen de vrachtwagens en voegden daarna weer in op het fietspad. Dat is wat er feitelijk gebeurde. Dat leverde echt gevaarlijke situaties op. Daarom heeft de gemeente extra borden geplaatst. Gisteren zijn de verkeerslichten nog aangepast en daarmee is de route verder verbeterd. Maar voordat dat gebeurd is, heeft de politie wel een handhavingsactie op touw gezet, omdat het echt te gevaarlijk was. Dat is gewoon een feit. En we constateren wel dat uitgedeelde boetes ook hebben geleid tot veilig gedrag. De politie gaat alleen over tot deze handhaving als zij beoordeeld heeft dat de verkeerssituatie op zichzelf voldoende duidelijk is. Als de verkeerssituatie niet duidelijk is, is de politie doorgaans terughoudend om op deze manier te handhaven. Maar op uw vraag of wij kritisch willen kijken of zullen kijken naar de inrichting, bewoordingen doorstroming, dat is daarvoor en daarna nog gebeurd. Gisteren is nog gesleuteld aan de verkeerslichten. Voorzitter, ja, het heeft onze aandacht. En wij verwachten eigenlijk nu dat en door de handhavingsactie en door de aanpassingen er verbetering zal optreden. Maar de situatie blijft dat het hier gewoon gaat, zeker in de spits, om hele grote groepen fietsers. Voorzitter, of wij iets kunnen betekenen, daarvoor zie ik geen mogelijkheden. Want als de politie een boete heeft uitgeschreven, dan is dat zo. Daar heeft de gemeente verder geen rol in.
De voorzitter: Dank u wel voor de beantwoording. Ik denk voldoende ook beantwoord, de heer Katif. Dan gaan we naar de volgende vraag en dat is een vraag over de onlangs verschenen anti-azc leuzen in de stad. En dat is een vraag van PRO Dordrecht. Ik geef mevrouw De Vries het woord om de vraag toe te lichten.
Mevrouw De Vries: Dank u wel, voorzitter. Afgelopen week zijn er op verschillende plekken in de stad anti-azc leuzen verschenen. Mensen mogen van mening verschillen en mogen uiteraard zorgen hebben en uiten, maar naar mening van PRO Dordrecht is
3
het onacceptabel om zorgen te uiten door vandalisme. Dit is niet hoe wij als inwoners met elkaar en met de stad om willen gaan. Naar aanleiding hiervan stelt PRO Dordrecht de volgende vragen aan het college. Is het college op de hoogte van de anti-azc leuzen die recent op verschillende locaties in Dordrecht zijn aangebracht? Kan het college inzicht geven in hoe snel de leuzen zijn verwijderd en wat er wordt gedaan om herhaling tegen te gaan? Deelt het college de opvatting dat dergelijke uitingen bijdragen aan polarisatie en gevoelens van onveiligheid kunnen veroorzaken bij bewoners van het azc en andere Dordtenaren? Hoe duidt het college deze uitingen, mede gezien het feit dat de komst van het azc tot nu toe relatief geruisloos en zonder grote maatschappelijke onrust heeft plaatsgevonden? Ziet het college deze als op zichzelf staande incidenten of zijn er signalen dat er sprake is van bredere onrust of weerstand rond het azc? Zo ja, wat gaat het college doen om verdere polarisatie te voorkomen? En ten slotte, deelt het college de opvatting van PRO Dordrecht dat Dordrecht een inclusieve stad moet zijn waarin iedereen zich welkom en veilig moet kunnen voelen en dat dit vanzelfsprekend ook geldt voor de bewoners van het azc?
De voorzitter: Dank u wel voor de vragen. En wie van het college mag ik het woord geven? Mijnheer Merx, gaat uw gang.
De heer Merx: Dank u wel, voorzitter. Ja, uiteraard zijn wij hier ook van op de hoogte. We hebben ook direct gezorgd dat handhaving, maar ook politie, onderzoek heeft gedaan en nog steeds doet naar wie dit heeft gedaan. Op ongeveer 7 plekken zijn anti-azc leuzen neer gekladderd. En we hebben het BST, buurtserviceteam, opdracht gegeven om de leuzen te verwijderen. En dat is op zich zeer voortvarend opgepakt. En voordat alle leuzen in beeld waren gebracht, waren enkelen al verwijderd. Dat is heel snel opgepakt. We vinden dit verwerpelijk, omdat wij vinden dat iedereen zijn mening mag hebben. En daar hebben we een demonstratierecht voor en daar kun je gebruik van maken. En of het nou over azc gaat over andere dingen, het verwerpen van mensen of instanties op grond van dit soort overwegingen waarbij je echt lijnrecht tegenover elkaar komt te staan en waarbij je ook niet de mogelijkheid hebt om met elkaar in discussie te gaan of op een normale manier met elkaar van gedachten te wisselen, maar daar ook niet voor openstaat, dan houdt het op. En dat vinden wij echt verwerpelijk, omdat we in dit land niet op die manier met elkaar willen omgaan. En iedereen mag, zoals u ook terecht zegt, zijn mening hebben, maar doe dat op een fatsoenlijke manier en in ieder geval niet op deze manier. Zoals gezegd, de politie doet nog steeds onderzoek. En we hopen natuurlijk, we hebben uiteraard ook aangifte gedaan, dat de daders ooit gepakt zullen worden. Ik ben ook blij dat u de vragen stelt, omdat dat ons ook de mogelijkheid geeft om ook in deze gelegenheid hier onze mening daarover te uiten.
In Dordrecht gaat het, zoals u terecht constateert, gelukkig goed. En dat willen we ook graag zo houden. Vandaar dat wij ook in nauw contact staan met bewoners, bedrijven, maar ook met het COA, of er signalen zijn die duiden op, is er iets aan het broeien hier? Is er iets structureels aan de hand of is dit een incident? En alles lijkt erop, op basis van de contacten die we nu hebben gehad, dat het een incident is. En laten we hopen ook dat het daarbij blijft. Wat kunnen wij eraan doen? Dat is wat ik net zeg. We blijven gewoon goed in contact. We volgen alles en nauw. En mocht daar op een gegeven moment blijken dat het wat meer structurele vormen krijgt, dan zullen we naar bevind van zaken moeten handelen. En dat is een beetje moeilijk om daar nu op voorhand op in
4
te gaan. En uw vraag over, werkt dit polarisatie in de hand? Ja, dit werkt polarisatie in de hand, zeker op de manier waarop dit gebeurt. En dat is iets wat we met zijn allen, ongeacht de politieke achtergrond, afkomst of wat dan ook, moeten verwerpen. Discussies over het wel of niet hebben van een azc vinden hier plaats, in deze raadszaal, en nergens anders. Misschien op straat, maar niet op deze manier.
De voorzitter: Dank u wel voor het antwoord. Mevrouw De Vries, voldoende beantwoord, denk ik? Prima. Dan gaan we naar de laatste vraag en dat is een vraag over de paarse vrijdag. Een vraag vanuit de VVD. Mevrouw Lammens gaat hem toelichten.
Mevrouw Lammens-Oostdijk: Dank u wel, voorzitter. Paarse vrijdag valt dit jaar op 6 oktober. Deze dag is voor een groot gedeelte van onze Dordtse scholieren een belangrijke dag. De afgelopen jaren is deze dag eigenlijk niet vlekkeloos verlopen. Er zijn kinderen van school afgehaald, vlaggen verbrand en leraren voelen zich niet op hun gemak om over dit onderwerp te praten. Wij stellen daarom de volgende vragen. Welke rol ziet het college voor zich bij het bevorderen van een schoolomgeving waar ieder kind zich veilig voelt, ongeacht identiteit, achtergrond, overtuiging of mening? Welke ondersteuning biedt de gemeente momenteel aan scholen bij het voorkomen van pesten, discriminatie, uitsluiting en intimidatie en het mogelijk maken om paarse vrijdag te vieren? Is het college bereid om samen met scholen te onderzoeken welke concrete maatregelen nodig zijn om de veiligheid op en rond scholen te versterken?
De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting op de vragen. Ik denk dat ik naar mevrouw Oldenwening ga.
Mevrouw Oldenwening: Dank u, voorzitter. En dank voor de vragen, VVD, Dordtse VVD. Ik zal ze integraal beantwoorden. Wij streven absoluut naar een veilig schoolklimaat op allerlei manieren. Zowel fysiek als sociaal en online. En een inclusieve schoolomgeving die diversiteit als meerwaarde ziet en waarin verschillen gewaardeerd worden. Beide onderdelen zijn expliciet als doelstelling opgenomen in de gezamenlijke visie op het voortgezet onderwijs die we hier in Dordrecht hebben opgesteld, die samen met scholen en het samenwerkingsverband passend onderwijs is opgesteld en omarmd en ook bij u is geweest. Een veilig en inclusief schoolklimaat is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van scholen en schoolbestuurders zelf. Maar zij dienen hiervoor de juiste randvoorwaarden en ondersteuning van zorg en veiligheidspartners te krijgen. Als gemeente faciliteren we deze samenwerking en gezamenlijke professionalisering via schoolveiligheidsoverleggen met dit netwerk. En deze bijeenkomsten worden ingevuld naar de behoefte vanuit de scholen.
Verder hebben de meeste Dordtse scholen een diversiteitsbeleid en besteden zij hier regelmatig aandacht aan. In 2025 is vanuit de gemeente aan scholen een aanbod gedaan ter ondersteuning van de invulling van paarse vrijdag, dus vrij recent. Vanuit het programma inclusieve stad hebben wij de expositie The Growing Wall of Love, misschien kennen jullie hem wel, op het stadskantoor georganiseerd en daarbij zijn scholen uitgenodigd voor een workshop over deze expositie en paarse vrijdag, gevolgd door een bezoek aan deze expositie. Helaas is hiervan geen gebruik gemaakt door de scholen. Daarnaast werken wij vanuit inclusieve stad samen met het mbo Da Vinci College rond het thema anti-stagediscriminatie. En tot slot zou ik eraan toe willen voegen, ik denk dat wij dit hele vraagstuk paarse vrijdag kunnen onderbrengen in een groter vraagstuk
5
rondom de maatschappelijke opdracht van scholen om veiligheid en diversiteit en allerlei andere uitdagingen van deze tijd het hoofd te bieden. En het ingewikkelde is dat de gemeente eigenlijk niet gaat over wat er op scholen gebeurt. Tegelijkertijd willen wij veilige omgevingen en dat alle scholen aan de wet voldoen en aan hun
| Wet | Artikel | Omschrijving | oi een mooie Pagina's |
|---|---|---|---|
| vraag en e Maar feiteli vinden en | en mooi startpunt o | m daar als gemeente en scholen over in g | esprek te gaan. k daar wat van |
| vraag en e Maar feiteli vinden en | jk ligt de verantwoo daarover het gespre | rdelijkheid bij hen. En wij mogen natuurlij k voeren. | rdelijkheid bij hen. En wij mogen natuurlij k voeren. |
De voorzitter: Dank u wel voor de beantwoording. Ik denk voldoende, mevrouw Lammens? Ja. Dan hebben we de vragen netjes allemaal kunnen stellen en beantwoord gekregen.
De heer Van der Graaf: Voorzitter.
De voorzitter: En de heer van der Graaf, u heeft toch een vervolgvraag?
De heer Van der Graaf: Als het mag op basis van het Reglement van Orde, zou ik eigenlijk over het vorige onderwerp nog een vraag willen stellen, als dat kan. Maar ik weet niet of dat goed interpreteer, dus daarom wil ik dat even aan u vragen, of dat mag.
De voorzitter: En dat is een vraag die is gesteld over het azc?
De heer Van der Graaf: Klopt inderdaad. Vooral het deel vandalisme.
De voorzitter: Het deel vandalisme. We hebben op zich nog tijd. Als u kort uw vraag kunt stellen waar ook een kort antwoord op mogelijk is. En we gaan daarna daar niet meer verder over in discussie. Dan mag u de vraag kort stellen.
De heer Van der Graaf: Dat is hartstikke fijn, voorzitter. Dank u wel. Want ik ben eigenlijk wel blij dat de wethouder zich heel duidelijk uit spreekt tegen vandalisme, alleen wij zien over het algemeen dat dat breder wordt getrokken. Natuurlijk, je hebt azc-leuzen. Maar we zien ook steeds vaker XR-leuzen. We zien steeds vaker klimaatleuzen …
De voorzitter: Nu ga ik toch inbreken. Graag een korte vervolgvraag op de beantwoording die is geweest op de vraag van PRO Dordrecht. Geen hele inleidingen. Een korte vervolgvraag.
De heer Van der Graaf: Dan is mijn vraag, is het college dan ook bereid om zich uit te spreken tegen alle vormen van activistische leuzen?
De voorzitter: Dank u wel. Wie van het college zou daarop willen reageren? De heer Merx.
De heer Merx: Interessante vraag. In ieder geval, als mensen menen met een spuitbus of wat dan ook de goederen van anderen te moeten onder spuiten, ook al is het nog meer azc of nog meer XR, of weet ik veel wat allemaal, dan is dat allemaal gewoon strafrechtelijk vervolgbaar. En daar zullen we ook aangifte van doen, want onze
6
gemeentelijke goederen moeten we gewoon schoonhouden van al dit soort dingen, maar ook die van andere mensen. Is dat voldoende antwoord op uw vraag?
De voorzitter: Dank u wel. Ook dank u wel voor de beantwoording, wethouder. Dan sluit ik deze vergadering en wens ik u allen een prettige vergaderavond.
3. Brief aan gemeenteraad over Beperkte zondagopenstelling supermarkten
Voorzitter: De heer Kolkiliç Commissiegriffier: De heer Heerdink Verslag: NotuBiz
Aanwezig: Dhr. Aarden (Partij voor de Dieren) Mevr. Van den Aardwegh-van Leeuwen (CDA) Dhr. Van Antwerpen (Beter voor Dordt) Mevr. Burgaz (PRO Dordrecht) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van Hunen (Dordtse VVD) Mevr. Kovalenko (D66) Mevr. Nzolani (SP) Mevr. Striebeck (VSP Dordrecht) Mevr. Van Valen (VSP Dordrecht) Mevr. De Vries (PRO Dordrecht)
Portefeuillehouder:
Ambtelijke ondersteuning: dhr. De Jong, mevr. De Vries, dhr. Van Soest
Overige aanwezigen: dhr. Buning, dhr. Huisman, dhr. ’T Lam, dhr. Lemkes
De voorzitter: Beste mensen. Ik open hierbij deze beeldvormende commissievergadering over de zondagopenstelling van supermarkten. Ik heet van harte welkom alle raads- en commissieleden, namens de supermarkten de heer Lemkes van de Jumbo, de heer Buning van de PLUS, De heer ‘T Lam van PLUS ’t Lam, de heer Huisman van de Adviesraad voor de Detailhandel, tevens voorzitter van Promotie Ondernemers Binnenstad Dordrecht, de ambtelijke ondersteuning, de heer De Jong en mevrouw De Vries, de belangstellenden op de publieke tribune en kijkers thuis. Voor het verslag vraag ik jullie om als eerste naam en fractie te benoemen en anders voor de gasten wie u bent? Ik begin aan de linkerzijde.
De heer Heerdink: Mijn naam is Sjors Heerdink. Ik zit hier namens de griffie.
De heer De Jong: Hilbert de Jong, advies voor de economie. Ambtelijke ondersteuning.
Mevrouw De Vries: Reineke de Vries vanuit team Dordt Onderneemt. Ambtelijke ondersteuning.
7
De heer Aarden: Tristan Aarden, Partij voor de Dieren.
Mevrouw Nzolani: Cherry Nzolani, SP Dordrecht.
Mevrouw Kovalenko: Vita Kovalenko, D66.
Mevrouw Van Hunen: Mila van Hunen, Dordtse VVD.
De heer De Heer: Robert de Heer van de ChristenUnie/SGP.
De heer Van Antwerpen: Dick van Antwerpen, Beter voor Dordt.
Mevrouw Burgaz: Mihriban Burgaz, PRO Dordrecht.
Mevrouw De Vries: Frauke De Vries, PRO Dordrecht.
Mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen: Jolanda van den Aardwegh, CDA.
Mevrouw Van Valen: Sabine van Valen, VSP Dordrecht.
Mevrouw Striebeck: Bernadette Striebeck, VSP.
De heer Gündogdu: Aydin Gündogdu, Op Ons Eiland.
De heer ‘T Lam: Pel ‘t Lam van de PLUS in Dubbeldam.
De heer Huisman: Mijn naam is Jaap Huisman. Ik maak het iets langer, want ik zit hier voor de Adviesraad Detailhandel, maar ik ben ook voorzitter van POBD. Ik zit in het bestuur van de BBD, ik zit in het bestuur van het ondernemersfonds en ik zit in de organisatie van Dordtse Decemberdagen, om het even af te maken.
De heer Buning: Maarten Buning namens PLUS de Bieshof.
De heer Lemkes: Jeroen Lemkes, Jumbo Sterrenburg Foodmarkt.
De voorzitter: En mijn naam is Masum Kolkiliç. Ik mag vanavond deze commissie voorzitten. De gemeenteraad heeft een brief ontvangen van een aantal supermarktondernemers in Dordrecht over de huidige beperkte zondagopenstelling en de wens om meer ruimte te krijgen. De agendacommissie heeft besloten om over dit onderwerp een beeldvormende vergadering te houden in de vorm van een rondetafelgesprek met ondernemers. Ik geef straks als eerste het woord aan de supermarktondernemers voor een toelichting op hun brief. Vervolgens krijgt u een reactie van de Adviesraad voor de Detailhandel. Daarna geeft de gemeente een korte presentatie met een toelichting op de wet- en regelgeving. En vervolgens is ruimte en tijd om met elkaar het gesprek aan te gaan. Ik wil eerst het woord geven aan de heer Lemkes en daarna aan de heer Buning. De heer Lemkes.
De heer Lemkes: Dank u, voorzitter. Zoals u weet, mijn naam is Jeroen Lemkes. Ik ben eigenaar van de Jumbo Foodmarkt in Dordrecht. Ik ben samen met Maarten Buning van PLUS namens de supermarkten die u een brief heeft gestuurd. Samen
8
vertegenwoordigen wij 20 supermarkten in Dordrecht en even afgerond ongeveer 2200 medewerkers. Allereerst dank dat wij hier onze toelichting mogen geven en dat we hier een objectief en constructief gesprek met elkaar kunnen voeren over deze wens. Wij vragen u 2 dingen. Op zondag open vanaf 10.00 uur in plaats 12.00 uur voor de dagelijkse boodschappen en op feestdagen dezelfde tijden als op een reguliere zondag. Ik wil daarbij benadrukken dat het gaat om een mogelijkheid en niet om een verplichting. Wie dicht wil blijven, blijft dicht. De winkeltijd verordening is van u en alleen uw raad kan deze veranderen. En daarom zitten we hier. Ik loop 5 dingen met u langs. 1, de stad is veranderd. 2, wat de klant wil. 3, wat er in de winkel gebeurt. 4, wat de gemeenten om ons heen doen. En 5, de regels die op zichzelf nu al vragen oproepen. Punt 1, de huidige regel gaat uit van de zondagochtend waarop iedereen thuis is of in de kerk en waar het leven pas na twaalven begint. In 1996 had 79 procent van alle Dordtenaren een Nederlandse herkomst. Dat is nu 65 procent, dus van 1 op de 7 met een herkomst buiten Europa naar 1 op de 4. 1 op de 5 Dordtenaren is inmiddels 65 plus en 4 op de 10 wonen alleen. Dit zijn feiten. Dit zijn gewoon demografische cijfers. En deze 2 groepen doen anders hun boodschappen. Namelijk, vaker per week en in toenemende mate vaker per dag. Kortom, de klant koopt de boodschappen korter op het consumeermoment, op het eetmoment. Niet meer 1 keer per week, maar vaker dan 3 keer. Dat zegt niets over wat goed of verkeerd is. Het zegt wel iets over dat het beeld waar deze verordening vanuit gaat niet meer het beeld van deze stad is. En wie de zondag als rustdag wil houden, hoeft daar niks aan te veranderen. Niemand hoeft open, niemand hoeft boodschappen te doen op zondag. Maar andersom geldt hetzelfde. 1 ritme opleggen aan de hele stad, terwijl steeds minder mensen dat ritme hebben, dat is steeds lastiger uit te leggen. Die veranderende stad staat ook in het coalitieakkoord. U wilt er deze periode minstens 3000 woningen bijbouwen en u schrijft dat er in sterke wijken de dagelijkse voorziening nabij moet zijn. Die nabijheid gaat niet alleen over afstand, het gaat ook over het moment waarop de deur open is. Een supermarkt die dicht is, is niet nabij. Kortom, de stad en haar inwoners waarvoor deze regel is gemaakt, is niet meer de stad van nu. Het tweede punt, waarom de klant dit wil?
Die vraag is er al. Dat hoeft u niet van mij aan te nemen. Het staat in uw onderzoek dat uw eigen raad heeft laten doen in 2023. In 2023 heeft namelijk Bureau Strabo een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd. De respons was bijna 65 procent, wat de onderzoekers zelf een zeer goed resultaat noemden. Daaruit blijkt dat 8 op de 10 Dordtenaren boodschappen doet op zondag en 70 procent daarvan gaat die dag vooral naar de supermarkt. Zondag is in Dordrecht geen winkeldag, maar een boodschappendag. Dat is een belangrijk verschil waar ik later nog op terugkom. In dit Strabo-onderzoek werd hen ook gevraagd naar hun eigen voorkeur. Wat u daar leest, wat ik ook gelezen heb, is dat 35 procent van de inwoners en 35 procent van de ondernemers meer uren open wil. 1/3. Maar dit wordt nog meer als je vraagt het concrete voorstel 10.00 uur tot 18.00 uur. Dan is dat namelijk 70 procent van de inwoners voor en 70 procent van de ondernemers ook. Een zeer ruime meerderheid van de inwoners en van Dordrecht was in 2023 al voor verruiming van 10.00 uur tot 18.00 uur. De onderzoekers schrijven letterlijk dat er meer potentieel zit in de ochtenduren dan na 18.00 uur, in de avonduren. En bij ons, in mijn persoonlijke winkel, zien we dat aan de deur. 11.45 uur staan structureel tientallen mensen te wachten totdat we opengaan. Dan komt zo meteen ook het bezwaar aan bod, namelijk, de kleine winkelier. Daar wil ik ook niet omheen gaan. Dat breed gedragen draagvlak wat u zoekt, ook voor de kleine
9
winkelier, is niet relevant. Dat toont uw eigen Strabo-onderzoek aan. Ik citeer, verlenging van de openingstijden zal niet leiden tot grotere deelname onder ondernemers aan de koopzondag. Indien men er nu niet aan deelneemt, zal dit bij verlenging ook zo zijn. In datzelfde onderzoek wordt aangetoond dat bijna de helft van de Dordtse ondernemers nu al nooit open is op zondag. Bij eenmanszaken is dat zelfs 6 op de 10. Waarom niet? Omdat ze de zondag vrij willen houden. Bewust, want bijna niemand noemt in dat onderzoek personeelsgebrek als reden. Ook heeft maar 15 procent van de ondernemers bezwaar als anderen eerder opengaan. 15 procent. Bij dat bezwaar speelt concurrentie bijna geen rol. 8 op de 10 ondernemers zegt of zelf gebruik te zullen maken van ruimere openingstijden of er geen bezwaar tegen te hebben als anderen dat doen. 8 op de 10 ondernemers. Nog belangrijker in dit bezwaar is het verschil tussen boodschappen doen en winkelen, wat ik zojuist al even noemde. Van de supermarktondernemers wilde destijds in 2023 al 52 procent voor 12.00 uur open en de modezaken 14 procent. Wij, de supermarkten, vragen iets wat zij niet nodig hebben en waaraan zij ook geen klanten verliezen. Wie om 10.30 uur komt, komt voor brood en melk en niet voor jassen en schoenen. Het verschil tussen winkelen of boodschappen doen is hierbij aangetoond. En als die zorg over de kleine winkelier blijft, dan is daar volgens mij, volgens ons, een oplossing voor. Beperk de verruiming tot de dagelijkse boodschappen. Ik vraag u niet op een koopzondagochtend voor de hele stad. Het derde punt gaat over waarom wij dit willen. Dit is het enige verhaal dat u nergens kunt nalezen. De zondag is al jaren onze snelst groeiende dag. Die groei loopt nu tegen onze grens aan. Niet omdat de klant minder wil, maar omdat het er maar 6 zijn. 6 uurtjes. Daar zijn een drietal gevolgen voor te benoemen. Het eerste gevolg is drukte. Bijvoorbeeld in mijn winkel is dat het drukste uur op de zondag. Dat drukste uur, voor uw beeld, is 25 procent drukker dan het drukste uur op de zaterdag, wat het eerstvolgende drukke uur is. Dat betekent een volle winkel, een volle parkeerplaats, rijen bij de kassa en drukte op de toevoerwegen. Op zich is dat niet erg. Ik ben inmiddels een commerciële organisatie.
Maar het is wel in de eerste plaats ook een veiligheidsvraag die ik bij u neer wil leggen. In uw akkoord van de coalitie staat dat u stuurt op spreiding van evenementen, zodat drukte beheersbaar blijft. In uw coalitieakkoord schrijft ook dat al die woningen erbij moeten komen. Al die mensen moeten toch boodschappen doen in dezelfde winkels binnen hetzelfde venster. Als de stad groeit, maar de openingstijden niet meegroeien, wordt het probleem wat ik net beschreef alleen maar groter. U regelt gratis busvervoer voor 70-plussers in de daluren. Dit is precies dezelfde gedachte. Buiten zijn spits reizen als het rustig is. Alleen in onze winkel op zondag en rondom de feestdagen zijn er geen daluren. Dat is allemaal spits. Het tweede gevolg is verspilling. Onze winkels en de processen achter de schermen zijn steeds gedetailleerder. Voor degenen die het nieuws volgen, er is afgelopen week of een paar weken geleden in het nieuws geweest dat supermarkten in heel Nederland niet goed voorbereid zijn op calamiteiten. Ik kan u nog herinneren aan de watercrisis die we hier kortgeleden hadden. Dat heeft een oorzaak. Supermarkten Nederland zijn gebouwd op een fijn distributiekanaal met elke dag leveren en soms wel meerdere leveringen op 1 dag. Een dag dicht of een hele hoge piek in aanloop naar kortere openingstijden kan ons kanaal simpelweg niet aan. De bestellingen en de productie worden minder accuraat, wat verspilling in de hand werkt. Meer uren open helpt ons een stabielere bedrijfsvoering op te zetten met minder verspilling. Het derde gevolg is werk. 2 uur extra per winkel per week betekent extra diensten in de winkel, aan de kassa, in het magazijn en in de bezorging. Het bezwaar dat ik vaak hoor is
10
dat het personeel niet op zondag zou werken. Het omgekeerde is bij ons waar. Bij alle supermarkten is zondag de makkelijkste dag om personeel te regelen. Het knelpunt zit doordeweeks. En mocht u zorgen hebben over de medewerkers, dat is in onze ogen gewoon goed geregeld. Mensen die niet willen werken, hoeven niet te werken en hoeven ons ook niet uit te leggen waarom. En iedereen heeft recht op minstens 13 vrije zondagen, als u dat wil. Dat is gewoon cao.
De voorzitter: De heer Lemkes, hoelang heeft u nog nodig? Want we zitten nu ruim boven 7 minuten.
De heer Lemkes: Volgens mij willen we het goed behandelen, maar ik zal wat dingen overslaan.
De voorzitter: Absoluut. We hebben ook ruimte, maar het is natuurlijk de bedoeling dat we een rondetafelgesprek hebben. Laten we even pauzeren. Zijn er vanuit de commissie en raadsleden vragen momenteel aan de heer Lemkes?
De heer Lemkes: Ze zijn allemaal nieuwsgierig naar wat ik wil zeggen.
De voorzitter: Wat bij betreft kunt u doorgaan.
De heer Lemkes: Het derde punt. Daar was ik gebleven. Dat zeg ik niet goed. Het vierde punt, daar was ik gebleven. De steden om ons heen. Toen dat onderzoek in 2023 werd gedaan, hoorden wij bij de gemeente in de regio die het ruimst open waren. Dat is voorbij. Zwijndrecht ging vorig jaar juni van 13.00 uur tot 17.00 uur naar 10.00 uur tot 18.00 uur open via een initiatiefvoorstel uit de raad. Barendrecht zit sinds eind 2022 op 10.00 tot 18.00 uur op zondagen en op feestdagen.
En daarvoor zaten ze van 12.00 uur tot 18.00 uur. Precies waar wij nu staan. In Ridderkerk, waar de winkels op zondag dicht zijn, besluit de raad over een aantal dagen over het initiatiefvoorstel van 3 fracties. In Papendrecht is een vergelijkbaar voorstel aangekondigd. En in Hendrik-Ido-Ambacht gaan alle winkels vanaf oktober open op zondag. Dordrecht is straks de enige die stilstaat. De gemeenten die 2 of 3 jaar geleden strenger waren dan wij zijn voorbij, zijn ons voorbij. Bij de start met forse ambities over woningbouw en aantrekkelijkheid van voorzieningen past die achterstand niet. En ik vraag u niet om voorop te lopen. Ik vraag u om uw been bij te trekken. Het vijfde en laatste punt gaat over de regels zelf. Een bakker in Dordrecht mag op zondagochtend brood verkopen. Een supermarkt niet. Terwijl, voor uw beeld, wij het veelvoudige brood verkopen van een bakker op een dag. Hetzelfde product, hetzelfde moment, dezelfde klant, maar andere regels. En iets wat wij echt niet begrijpen, en dat zeg ik met alle respect, op Goede Vrijdag mogen wij open en op Hemelvaartsdag ook. Dat zijn volgens mij niet de minste dagen. Maar op Eerste Kerstdag, Eerste Paasdag en Eerste Pinksterdag mogen wij 0 uur open. Niet de 6 uur van de gewone zondag. 0. Het praktische gevolg bij ons is dat alle vraag zich ophoopt in de dagen daaromheen, bijvoorbeeld met de kerst op 23 en 24 december. Welke reden zit daarachter? Als het antwoord is dat de ene dag zwaarder weegt dan de andere, dan doet de gemeente eigenlijk een geloofsuitspraak in een winkelregeling. En dan is onze volgende vraag, waarom geldt die bescherming alleen voor de belangrijkste dagen van 1 geloof? En voor het Suikerfeest en overige feestdagen bijvoorbeeld staat er niks in, maar bijvoorbeeld
11
voor de ramadan mogen de winkels weer ruimer open. Laat ik daarover duidelijk zijn. Ik ben niet tegen de ramadanregeling. We vinden het een goede regeling. We vragen alleen om dezelfde ruimte. Niet minder voor de ander, maar hetzelfde voor iedereen. Ondertussen is ook de shop bij het tankstation, bij de AH To Go op het station en de bezorgdiensten gewoon actief in de wijk en open. Boodschappen mogen wel gebracht worden, maar niet gehaald. In Zwijndrecht is dat bijvoorbeeld anders. Ik beweer uiteindelijk niet dat dit onwettig is. Ik vraag u of het uitlegbaar is. Welke objectieve reden is er om de bakker op zondagochtend wel toe te laten en de supermarkt niet? Acht de gemeenten dit niet in strijd met het non-discriminatieverbod of het gelijkheidsbeginsel? En is er bij het maken van deze verordening ooit een evenredigheidstoets gedaan? Is afgewogen wat de gevolgen zijn voor de winkels die buiten de uitzondering vallen, zoals supermarkten in dit geval? Ik kan die vragen niet beantwoorden. U kunt ze wel stellen. Dat waren de 5 punten. Wij lopen in principe tegen de grens aan. U weet, ik weet ook, dat er een coalitieakkoord is waarin 1 zin staat over openingstijden. Maar die zin maakt zelf al een uitzondering door de piekmomenten te benoemen tussen kerst en oud en nieuw. En dat is precies de reden dat ik ook hier sta. Een piek die niet in de beschikbare uren past. Ik heb u opgesomd dat de rest van uw coalitieakkoord juist pleit voor verruiming en dat de vraag van onze Dordtenaren veranderd is. Bovendien toont uw onderzoek van Strabo aan dat er op geen enkele manier veel verzet is tegen verruiming. Ik vraag u die redenering door te trekken. En wij vragen ook niet om dag en nacht open. Dat wil bijna niemand. Wij ook niet. We vragen om 2 uur eerder. Neem het initiatief. Dien een voorstel in om de verordening op deze 2 punten te wijzigen, zoals uw collega's dat ook gedaan hebben in Zwijndrecht, Barendrecht en Ridderkerk.
Vindt u dat vanavond te snel, dan roep ik u op om een kleinere stap te nemen en de onderzoeken van Strabo uit te nodigen of het onderzoek te laten actualiseren en daar een inhoudelijk gesprek over te voeren. Het is van 2023 en de regio is sindsdien ingrijpend veranderd. Dank u.
De voorzitter: Ik dank u. Zijn er vragen aan de heer Lemkes? De heer Van Antwerpen.
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. Eigenlijk een verduidelijkende vraag. U maakt de vergelijking met de bakkers, maar ik lees dat de bakkers al vanaf 8.00 uur opengaan. En u vraagt om open te mogen vanaf 10.00 uur. Bent u niet bang dat u daarmee niet het geheel bereikt wat u wilt bereiken? Want ik had dan verwacht dat u zou zeggen, geef ons ook diezelfde ruimte.
De heer Lemkes: Dank u. Ik kan daar wel vrij simpel, denk ik, op antwoorden. Dit zijn de eerste 2 uur die voor ons belangrijk zijn. Ik denk ook, als ik eerlijk ben, dat de bakkers volgens mij pas om 9.00 uur open zijn, als ik het goed heb. Ik denk dat het mooiste zou zijn als we het helemaal gelijktrekken, maar ik besef me ook in de positie waar ik in ben, dat ik niet u moet overvragen.
De voorzitter: Mevrouw Burgaz.
Mevrouw Burgaz: Ik vroeg me af, als het gaat over de bakkers, zorgt dat dan niet juist voor een ongelijk speelveld wanneer supermarkten eerder open mogen?
12
De heer Lemkes: Op zich niet. In de huidige situatie geldt een ongelijk speelveld, want bakkers verkopen brood. Wij ook. Wij verkopen ook croissantjes net als de bakker. Nu is er een ongelijk speelveld in die zin.
De voorzitter: De heer Huisman.
De heer Huisman: Het is een leuke discussie. Maar even met de feiten, er zijn geloof ik 2 bakkers in heel Dordrecht op zondagmorgen. Ik geloof dat we ons niet daar echt heel druk over moeten maken.
De voorzitter: De heer De Heer.
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. En dank ook aan de inspreker voor het uitgebreide betoog. Ik denk dat de heer Lemkes op het eind zei dat sinds ‘23 … We hebben dat rapport gezien. Dat is hier ook in de raad toen uitgebreid, ook met de onderzoekers aan tafel, besproken. Dat hebben we geprobeerd te duiden met elkaar, dus dat is destijds wel ook uitgebreid gedaan. U noemde dat er sinds die tijd dingen significant zijn veranderd in deze stad. Ik was even benieuwd, kunt u dat toelichten?
De heer Lemkes: Ik denk dat, sinds die tijd verandert de bevolkingssamenstelling. Dat is natuurlijk een proces wat ook al daarvoor in gang is gezet. Het meest essentiële wat veranderd is, zijn de openingstijden in de andere gemeenten hieromheen.
De voorzitter: Mevrouw Van Hunen.
Mevrouw Van Hunen: Ik had twee vragen. Als we natuurlijk niet alles kunnen verruimen wat betreft de openingstijden, ben ik wel benieuwd, wat zouden stappen zijn waar we wel onze energie in kunnen steken voor bijvoorbeeld ondernemers, maar ook voor de supermarkteigenaren, waar jullie wel profijt van hebben? Wat zijn dingen waar we wel naar kunnen kijken? Daar ben ik ook wel heel erg benieuwd naar. Dat miste ik hier ook een beetje. En we zien natuurlijk wel dat veel supermarkten voor de verruiming zijn, maar ik ben dan ook wel benieuwd, wat is de reden dat jullie misschien andere ondernemers niet echt mee hebben kunnen krijgen in dit betoog? Want die mis ik hier ook een beetje. Daar ben ik ook nog wel benieuwd naar.
De heer Lemkes: Andere supermarktondernemers?
Mevrouw Van Hunen: Ja. Gewoon in ieder geval andere winkeliers. Ik denk dat dat het betere woord is daarvoor.
De heer Lemkes: Andere winkeliers zijn er zeker wel. In de brief die ooit ondertekend naar uw raad is gegaan, of naar de coalitieonderhandelaars, sorry, die is ondertekend onder andere ook door het tuincentrum in Dordrecht. Als je kijkt naar de bouwmarkten, die zijn al om 10.00 uur open, een aantal. Niet dat ze dat mogen, maar die zijn het al, open. Ik had ze hier aan tafel kunnen zetten, maar dan hadden we denk ik nog langer bezig kunnen zijn. We hebben het akkoord gekregen van de supermarkten, de 20 supermarkten, om namens hen dit gesprek te voeren. En ik denk dat dat de meest zuivere manier is. En uw andere vraag was wat u nog meer voor de ondernemers kan doen. Dan gaan we hele andere discussies voeren. Volgens mij zitten we hier voor de
13
zondagopenstelling. In die zin is dat, dat heb ik u opgesomd, waarom ik denk dat dat voor ons essentieel belangrijk is. En anders had ik hier waarschijnlijk voor iets anders gezeten. Maar de zondagopenstelling is op dit moment wel waar ik me op zou willen focussen.
De voorzitter: Mevrouw Kovalenko.
Mevrouw Kovalenko: Dank u wel, voorzitter. In de brief noemt u dat, en dat heeft u ook verteld, dat er uitdagingen op het gebied van veiligheid ontstaan door de drukte door de beperkte openingstijden. U heeft alleen calamiteitsmaatregelen genomen. Zijn er meer voorbeelden van welke uitdagingen er op het gebied van veiligheid ontstaan op die zondag, op die beperkte uren?
De heer Lemkes: Wilt u dat dat ik me focus op de maatregelen die te nemen zijn of de risico's die er te lopen zijn?
Mevrouw Kovalenko: Juist de risico’s.
De heer Lemkes: Eigenlijk wil ik dan het voorbeeld nemen van de avond dat we het nieuws kregen dat ons water besmet was, enige tijd geleden. Dat was vrijdagavond. Toen zag je eigenlijk in extremen wat er gebeurde. Mijn winkel was toen open tot 22.00 uur. En eigenlijk de enige winkel in de regio die dat was op dat moment. Wat je dan ziet, is eigenlijk een extreme variant van wat wij op zondag zien.
Dat is dat iedereen naar de winkel trekt, tegelijk. In dit geval ook nog eens voor één specifiek product. Dat is niet controleerbaar en dan lopen we het risico dat we dicht moeten gaan. Dat is ook gebeurd. We hebben ook dicht moeten gaan, omdat los van dat we geen water hadden, was het ook gewoon geen veilige situatie meer. We kunnen maatregelen daartoe treffen, maar dat zijn allemaal pleisters die niet lang houden.
De voorzitter: De heer Van Antwerpen.
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, ik ben benieuwd, kan er een inschatting gemaakt worden hoeveel omzet dat u denkt dat er weglekt naar andere gemeenten, als er niet tegemoetgekomen wordt aan dit verzoek? En een tweede vraag die ik heb. Totaal andere orde. Maar uw brief is van voor de installatie van de coalitie. Is er tijdens de coalitieonderhandelingen met u of met uw organisatie gesproken?
De heer Lemkes: Ik ga eerst proberen de eerste vraag te beantwoorden. Natuurlijk is het heel lastig concreet te maken, want dan zou je eigenlijk aan de deur in Zwijndrecht moeten gaan staan om te vragen, komt u uit Dordrecht en doet u normaal boodschappen bij supermarkt in Dordrecht? Ik meen me te herinneren, maar ik kan het zo snel niet vinden, dat daar wel iets over gezegd werd in het Strabo-onderzoek. Ik heb dat zo niet paraat. Wat ik wel kan zeggen, en dat is niet een gevoel, is dat als we natuurlijk nu langer deze situatie aanhouden, dat de gemeenten om ons heen ruimer open zijn … Iedereen doet boodschappen bij de dichtstbijzijnde winkel. Primair. En als je kan kiezen tussen welke kleur, kies je een kleur die aanstaat. Als je op zondag je boodschappen wil doen en dichter op een moment, omdat je toevallig geen ontbijt hebt en visite, dan ga je toch naar Zwijndrecht. Ik kan het niet in cijfers uitdrukken. Ik meen
14
dat er ergens in het Strabo-onderzoek staat, maar dat kan ik zo snel niet vinden. Maar ik denk wel dat dat een antwoord kan zijn op uw vraag. En uw tweede vraag is mij even ontschoten.
De heer Van Antwerpen: De tweede vraag is, ik vroeg mij af of er contact geweest is met de supermarkten rondom de coalitieonderhandelingen. Want uw brief in eerste instantie is op een eerder tijdstip al gestuurd. En niet om er een oordeel over te vellen, maar ik vroeg me gewoon af, is er met u gesproken of niet?
De heer Lemkes: Zeker. Ja.
De heer Van Antwerpen: Ik begrijp, ja, er is met u gesproken.
De heer Lemkes: Er is kort met mij hierover gesproken.
De voorzitter: Mevrouw Kovalenko, u had nog een vervolgvraag?
Mevrouw Kovalenko: Ja, dat was een vervolgvraag. Ik wilde toch over die … In uw betoog praat u ook over meer uitdagingen op het gebied van veiligheid.
Behalve die crisismomenten, onvoorspelbare momenten, op zo'n gewone zondag van 12.00 uur tot 18.00 uur, welke veiligheidsrisico’s ziet u? Dat u toch denkt, als u dat gaat verspreiden, u gaat eerder beginnen, dat het vermindert dan? Dat probeer ik te begrijpen. Ik hoop dat mijn vraag duidelijk is.
De heer Lemkes: Ik ga hem proberen nogmaals te beantwoorden. Los van dat het druk is in de winkels, welke situaties ontstaan er nog meer? Het is druk op de wegen naar ons toe. Voor iemand die wel eens boodschappen bij ons doet of bij een van onze winkels, kun je zien dat de drukte echt op de wegen ook toeneemt. Los daarvan moeten onze vrachtwagens, want wij krijgen gewoon, de meeste supermarkten althans, op zondag ook gewoon vracht. Die moeten daar dan tussendoor. U kan zich voorstellen, in sommige situaties is het goed geregeld met het fietspad en dergelijke, maar daar ontstaan echt niet hele veilige situaties. Ik denk dat alle risico's met name naar de drukte van het aantal mensen in één korte periode toe te herleiden zijn.
De voorzitter: De heer ‘T Lam. Eigenlijk wilde ik het woord aan u geven, maar u wilde in eerste instantie reageren?
De heer ‘T Lam: Ik wilde graag nog even reageren op het aspect van de veiligheid.
De voorzitter: Gaat uw gang.
De heer ‘T Lam: Dat geldt natuurlijk in grote mate voor jullie supermarkt. Jullie sturen een brief namens 20 supermarkten, maar daar geldt dat in veel mindere mate. Dit is vooral Jumbo Sterrenburg die dit ervaart. Die nuance wilde ik eigenlijk wel maken, dat het bij die andere supermarkten in veel mindere mate of niet aan de orde is.
De voorzitter: De heer Lemkes.
15
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 | Col8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| grootste supermarkt van Dordrecht, | dus ik | heb daar | zeker he | meeste l | st van. | at | |
| klopt. Maar ik zit hier wel namens 2 kan zeggen dat het niet zo is, maar | super het is w | markten. el zo. | En ik heb | dit overl | gd met | en. Je | |
| De voorzitter: Zijn er nog vragen van | uit de | commissi | e? Mevro | uw Kovale | nko. | ||
| Mevrouw Kovalenko: Ik heb toch nog extra werkgelegenheid zou brengen | een v Heeft | raag. In d u daar e | e brief st n inscha | ond, u sch ting van? | at in dat | het ook | |
| De heer Lemkes: Dat is natuurlijk w | l enig | zins te d | en. Ik w | et dat in | en aant | l | |
| supermarkten niet al eerder dan de | penin | gstijden e | n ook lat | r dan de | opening | tijden | |
| mensen aanwezig zijn. Maar u moet | het zo | zien dat | e kassiè | es die da | nu om | 12.00 | |
| uur beginnen, of andere kassières di | e begi | nen eerd | er … Ik k | an de insc | hatting | an de | |
| andere supermarkten niet maken, m | aar in | mijn geva | l is dat s | wieso al | 5 per uu | r aan | |
| werktijd. In mijn geval zijn het 15 ure | n keer | 2, dus 3 | uur op e | en zonda | g, wat ik | extra | |
| nodig heb. Structureel. | |||||||
| De voorzitter: De heer ‘T Lam, ik wil andere visie heeft op de zondagopen | u het stellin | woord gev g. | en. En ik | heb begr | pen dat | u een | |
| De heer ‘T Lam: Dat klopt. Dank u, v | oorzitt | er. Geach | te raads- | en comm | issielede | n. Dank | |
| voor de gelegenheid dat ik toch ook | mijn zi | enswijze | mag dele | n. Mijn na | am is Pel | ‘t Lam. | |
| Ik ben 31 jaar supermarktondernem | r in D | ordrecht e | n vanuit | mijn chris | telijke | ||
| levensovertuiging heb ik mijn winkel | s altijd | gesloten | gehoude | n op zond | ag. Dat i | s de | |
| rustdag die wij van onze schepper o | tvang | en hebbe | . En dat | is voor mi | j heel wa | ardevol. | |
| En daarin ben ik niet alleen en dat h | eft u | ok in dat | zelfde St | abo-onde | rzoek, in | dat | |
| rapport, kunnen lezen. De vraag die niet enkel of mensen eerder willen w | de co inkele | missie e n en of hi | n de raad er ook dr | te beant agvlak is | oorden voor de | heeft, is | |
| ondernemers, de vraag die op tafel l | igt is o | f er voldo | ende noo | dzaak is o | m de be | staande | |
| balans tussen economie leefbaarhei | , arbe | idsomsta | dighede | n en zond | agsrust t | e moeten | |
| veranderen. Ik wil u een paar argum | enten | n overw | gingen | eegeven. | Er is ge | n | |
| meerderheid voor verruiming. Slech | s 35 p | ocent va | de beid | e groepen | wil verr | iming. | |
| Mijn tegenvraag zou zijn, is een bele | idswijz | iging gere | chtvaard | igd wann | eer de gr | ootste |
tweede punt. De rechtvaardiging kan ook niet worden gevonden in de economische effecten. Volgens het Strabo-rapport is het economisch effect voor het geheel verwaarloosbaar, want het betreft slechts tussen de 2000 en de 4000 euro. Extra omzet per week voor de hele stad, verspreid over alle detailhandel. Voor een omzetstijging van hooguit enkele honderdste van een procent, wordt een maatschappelijk evenwicht gewijzigd dat al jaren functioneert. Wat het wel doet, is dat verruimen van de zondagopenstelling zorgt voor een verschuiving van de omzet. Een verschuiving over de dagen, vooral ook van de zaterdag naar de zondag. Maar ook een verschuiving tussen de winkels in Dordrecht. Door de verdere verruiming wordt het speelveld in Dordrecht nog ongelijker voor de winkels. En met name ook de foodspeciaalzaken die niet open willen of open kunnen wordt concurrentiedruk nog groter. We hadden het net over de bakkers. Het voorbeeld als de supermarkt op zondagmorgen vers brood verkoopt, dan is de bakker op zaterdag veel minder relevant. Voor ons familiebedrijf heeft dit ook al grote consequenties gehad, doordat wij onze supermarkt 2 jaar geleden aan de Bieshof
16
verkocht hebben. Nog langere openingstijden op zondag geeft een verhoogde druk voor ons bedrijf op winstgevendheid en continuïteit. Ik wil dat ook maar gezegd hebben, dat dit ook een punt is van deze discussie. We zien een scenario met nauwelijks positieve economische motieven voor verruiming, maar wel nog een groter beroep op onze kleine ondernemers. Met daardoor in toenemende mate een ongelijker speelveld, toenemende kosten door meer uren open te zijn, zonder dat hier extra omzet tegenover staat en de geborgde zondagsrust in de stad en in de gezinnen hierbij wordt opgeofferd. Dat brengt mij bij de volgende vraag. Gegeven alle neveneffecten, welk noodzakelijk probleem wordt er opgelost door verder te verruimen? En als laatste, het gemeentebestuur heeft onder andere de economische belangen van onze stad te behartigen, maar niet enkel de economische. Ze dient voor het algemeen welzijn van de stad en een element van welzijn is rust. Als er iets in onze tijd is waar het ons als individu en als samenleving vaak aan ontbreekt, is het rust. Het Strabo-rapport laat zien dat 1 op de 3 mensen in onze stad hecht aan de zondag als rustdag.
Dat is voor een deel uit religieuze overwegingen, maar ook vanuit andere motieven, zoals gezinsleven, rust en algemeen welzijn. Mijn oproep is, laten we zuinig zijn op de bestaande balans tussen economie, leefbaarheid en zondagsrust. Ik dank u voor uw aandacht.
De voorzitter: De heer ’T Lam, ik wil u bedanken. Zijn er vragen vanuit de commissie? Mevrouw Van Hunen.
Mevrouw Van Hunen: Ik had nog wel een verhelderende vraag. U heeft het over dat er geen meerderheid is voor verruiming, maar ik mis daarin de nuance en daar wil even naar vragen. Hoe zit dat precies? Want het lijkt nu alsof er geen meerderheid is voor verruiming en dat de rest eigenlijk tegen is, terwijl er ook nog een hele middengroep is die het eigenlijk wel prima vindt. Zou u dat iets kunnen nuanceren misschien?
De heer ‘T Lam: Het is inderdaad correct dat 35 procent voor verruiming is en dat er ook een deel is wat het inderdaad niet uitmaakt. Dat is wel de nuancering die u aanbrengt. Dat klopt.
De voorzitter: Mevrouw Burgaz.
Mevrouw Burgaz: Dank u wel, voorzitter. En dank u wel voor uw woord. Ik vroeg me af hoe u kijkt naar het argument van spreiding van winkeliers over de dag om de piekmomenten tegen te gaan.
De heer ‘T Lam: Puur gewoon vanuit logistiek en bedrijfsmatig kan ik me dat natuurlijk goed voorstellen, maar het gaat over meer dingen dan alleen logistieke problemen en economie. Het gaat over het geheel van de zondag. Dat is het punt ook wat ik wilde maken. Ik kan heel goed begrijpen wat er gezegd wordt, maar ik wil het ook direct nuanceren. Wat ik net ook deed. Het geldt vooral voor de hele grote en hele drukke winkel in Sterrenburg. En voor de andere supermarkten, en daar heb ik best wel zicht op, geldt dat in veel mindere mate. En ik denk dat mijn PLUS-collega Maarten dat ook kan bevestigen.
De voorzitter: Mevrouw Striebeck.
17
Mevrouw Striebeck: Dank u wel. Heeft u last van piekmomenten en onveilige situaties op bijvoorbeeld de zaterdag?
De heer ‘T Lam: Het zijn wel piekmomenten, maar dat vinden we als ondernemers toch ook gewoon fijn. En we proberen dat gewoon zo goed mogelijk te organiseren. Last hebben we er niet van.
De voorzitter: De heer Van Antwerpen.
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, ik hoor de inspreker zeggen dat het uitsluitend zou gelden voor de grootste supermarkt, maar ik dacht dat in de brief die gestuurd is, dat die ook door meerdere supermarkten is ondertekend.
Nu ben ik in twijfel, want ik hoor verhaal A en ik hoor verhaal B. Want mijnheer Lemkes geeft aan, ik spreek namens meerdere supermarkten. En de tweede vraag die ik heb richting mijnheer ’T Lam, bent u niet bang dat er ook bij u omzet gaat weglekken als omliggende plaatsen worden … De voorbeelden van bijvoorbeeld een Zwijndrecht, een Papendrecht, Ridderkerk en Barendrecht bijvoorbeeld. Als die de openingstijden wel verruimen en wij in Dordrecht niet bewegen, hoe kijkt u daartegenaan?
De heer ‘T Lam: Om eerst die laatste vraag te beantwoorden. Ik ben op zondag gesloten, dus ik mis al heel veel omzet die bij alle andere supermarkten in Dordrecht terechtkomen. Dat geeft ook de druk op onze winstgevendheid en continuïteit. Dat heb ik ook aangegeven. Die omliggende gemeenten, dat geldt op dit moment alleen voor Zwijndrecht. En voor de andere gemeentes is dat nu ook niet aan de orde. Er liggen alleen voorstellen. Maar goed, dat kan nog alle kanten op. Inderdaad, de zondagopenstelling kost mij veel omzet. En uw eerste vraag, dat is echt mijn mening. En dat is het.
De voorzitter: Een vervolgvraag?
De heer Van Antwerpen: Alle respect voor ieders mening, maar het werd geformuleerd als een feit. En vandaar dat ik mijn twijfel had, omdat ik van u het ene verhaal hoor en van mijnheer Lemkes het andere verhaal. Vandaar mijn twijfel. Ik kon even niet op het woord komen. Dank u wel, collega.
De voorzitter: De heer Lemkes wil reageren.
De heer Lemkes: Ik zou wel even graag willen reageren. Pel, ik wil je oproepen om je te houden aan de feiten. En met alle respect, je zit hier namens één winkel. Je noemt dat er verschuiving is van de omzet van zaterdag naar zondag. Dat is absoluut niet het geval. Je noemt dat alleen Zwijndrecht op dit moment ruimer op is. Dat is absoluut niet het geval. Ik zou je willen oproepen, houd het bij de feiten, want anders krijgen we geen juiste gesprekken.
De voorzitter: Ik wil er even tussenkomen. Het is heel goed dat we met elkaar het gesprek aangaan, maar probeer wel via de voorzitter te spreken. De heer ’T Lam.
18
De heer ‘T Lam: Help me dan even welke omliggende gemeenten nu behalve Zwijndrecht een langere openingstijd hebben dan Dordrecht.
De voorzitter: De heer Lemkes.
De heer Lemkes: Dank u, voorzitter. Op dit moment is het Zwijndrecht langer open. Hendrik-Ido-Ambacht gaat langer open. Dat is vanaf oktober, dus dat is nog geen maand. Ridderkerk is langer open. Barendrecht is langer open. Papendrecht, ik weet niet, die is nog niet langer open, maar die gaat wel langer open. Sliedrecht is inmiddels ook open. Volgens mij, voorzitter, is het belangrijk dat we ons bij de feiten houden en dat er ook niet allerlei aannames gedaan worden door mijnheer ’T Lam. Ik zit hier namens 20 supermarkten en mijnheer ‘T Lam namens 1 supermarkt.
De voorzitter: Het is vandaag de bedoeling dat het een rondetafelgesprek is en dat we met zijn allen reageren, alleen ik moet wel bewaken dat het geen politiek debat wordt onderling. De heer Gündogdu, u had een vraag?
De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Ik wil in ieder geval de insprekers enorm bedanken voor de verhelderende standpunten. In ieder geval heb ik nog wel een aantal vragen. Om even in te leiden, mijnheer ’T Lam, u geeft duidelijk aan, u heeft principieel ook wel het standpunt ingenomen, zondag is rustdag en daar wil ik me bij houden. Daar heb ik alle respect voor. Daartegenover zegt mijnheer Lemkes, er zijn heel wat onder andere economische motieven van die 19 andere collega's die ervoor pleiten om zondag wel open te gaan. U doet eigenlijk een appel op deze gemeenteraad. Enerzijds een moreel appel, anderzijds een economisch appel. Tenminste, dat zijn even mijn woorden. Maar we zitten ook in een werkelijkheid dat de overheid een beetje terug trekkende beweging maakt en eigenlijk zo min mogelijk regels wil opstellen. En nu heeft de gemeenteraad ooit eens besloten om de zondagstijden, winkeltijden, te verruimen. Dat is denk ik een jaar of 15 geleden. Wij moeten ook een standpunt in deze nemen. Als je ons, de gemeenteraad, 1 argument voor dan wel tegen zou willen meegeven, dat ons aan het denken zet voordat wij een standpunt überhaupt gaan innemen … Althans, wij vanuit Op Ons Eiland. Welke zou dat in uw geval of in uw geval dan zijn?
De heer ‘T Lam: Dan zou ik zeggen dat het gemeentebestuur ook oog moet hebben voor de minderheid en de kleinere groepen ook in de samenleving. Dat zou ik mee willen geven.
De voorzitter: Mevrouw Kovalenko.
Mevrouw Kovalenko: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vervolgvraag. U heeft eventjes gezegd dat als we praten over extra openingstijden, dan zorgt het voor een kleine extra omzet. En u refereerde naar 2000 tot 4000 euro. Kunt u een beetje die cijfers onderbouwen? Dank u wel.
De heer ‘T Lam: In het Strabo-rapport, daar wordt gesproken dat er meer omzet bij de verhoging … Of bij de verruiming van de openingstijden tussen de 100 en de 200 duizend euro op jaarbasis is voor de gehele detailhandel. Dat is de onderbouwing van dat bedrag.
19
De voorzitter: Mevrouw Van Hunen.
Mevrouw Van Hunen: Ik hoorde u net inderdaad ook over de kleine groepen. En ik ben nog wel benieuwd, ik heb het al eerder voorbij komen, maar wat betekent het nou voor bijvoorbeeld de kleinere lokale ondernemers als we de 7 dagen per week open zouden gaan? Heeft u enig idee wat dat zou betekenen daarvoor? Kunt u dat toelichten?
De heer ‘T Lam: Je zou de vraag misschien ook om kunnen draaien. Als alle winkels weer een gelijk speelveld zouden hebben … Want waarom dat die kleine winkels niet open zijn, dat zijn diverse redenen. Maar als dat speelveld gelijk zou zijn, dan zou die omzetverdeling ook anders liggen.
De voorzitter: Mevrouw Nzolani.
Mevrouw Nzolani: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor de heer ‘T Lam de hele tijd praten over de gehele detailhandel. En er zit toch wel een wezenlijk verschil in winkelen voor je plezier en boodschappen doen. Hoe kijkt mijnheer ‘T Lam tegen noodzakelijke boodschappen doen in die 2 uur?
De heer ‘T Lam: Supermarkten kunnen 100 uur per week open zijn. Die verdere verruiming, dat gaat over 2 procent meer tijd. Het gaat me ook niet over die economische argumenten, maar het gaat me ook over het evenwicht tussen economie, leefbaarheid en zondagsrust. Als de stad tot 12.00 uur gewoon in rust is, zo kunnen we met elkaar samenleven. Dat is vooral het argument.
De voorzitter: Mevrouw Nzolani, een vervolgvraag?
Mevrouw Nzolani: Ja, een vervolgvraag inderdaad. Nu heb ik een jong gezin en met jonge gezinnen gaat er van alles mis. Wat betekent dat als mijn dochter om 10.00 uur huilt en ik iets niet in huis heb, dat ik de zondagsrust van mijn buren verstoor. Nemen we dit hier ook in mee?
De heer ‘T Lam: Ja. En dat geldt voor midden in de nacht precies hetzelfde, mevrouw.
De voorzitter: Mevrouw Nzolani.
Mevrouw Nzolani: Laatste vervolgvraag. Is het dan niet beter dat we meebewegen, zodat we die zondagsrust kunnen garanderen voor u en de mensen die daar behoefte aan hebben?
De heer ‘T Lam: Ik heb gezegd hoe ik erover denk en daar blijf ik bij.
De voorzitter: Mevrouw De Vries. En eigenlijk is het de laatste vraag richting de heer ‘T Lam. Ik wil daarna het woord geven aan de heer Huisman.
Mevrouw De Vries: Ik wil eigenlijk een vraag stellen nog aan de heer Lemkes, als het mag.
De voorzitter: Dat is prima.
20
| Col1 | kunt u aangeven hoeveel procent van de mensen die op zondag bij u boodsc | happen |
|---|---|---|
| komen doen tussen 16.00 uur en 18.00 uur hun boodschappen kunnen doen? | Deze | |
| vraag stel ik, omdat sowieso in onze buurlanden zijn de winkels dicht op zond Verenigd Koninkrijk zijn de winkels wel open, maar daar kennen ze een 6-hou law. Ze mogen zelf bepalen welke 6 uur op zondag ze open zijn. Maar het zijn | ag. In het r trading maar 6 |
18.00 uur, dat is aan de winkelier. Zou dat een optie zijn? Dat het ook 6 uur blijft tussen
| De heer Lemkes: Op zich vind ik het een creatieve suggestie die u doet, maa | Col2 | r uiteinde |
|---|---|---|
| lossen we daar het probleem van de drukte ook niet mee op. De drukte op de met name in de eerste uren. Dat klopt. Tussen 12.00 uur en 14.00 uur. Maar | zondag tussen | |
| 16.00 uur en 18.00 uur, die uren zijn nog steeds drukker dan de drukste uren zaterdag. | op | |
| De voorzitter: De heer Huisman. | De voorzitter: De heer Huisman. | |
| De heer Huisman: Dank u wel, voorzitter. Mij is gevraagd namens de Adviesr Detailhandel een mening te geven. Ik ga het u niet makkelijker maken, maar | aad mening i | |
| een mening. Wij hebben gisteren ingelast overleg gehad met alle leden van d Adviesraad Detailhandel om een goed beeld hier te kunnen geven. Ik zei dat makkelijk maakte, want het kwam erop neer dat we het niet eens waren. De | e ik het nie meningen | |
| waren enorm verdeeld. En de reden waarom die verdeling er was, laat ik dat noemen, dat hoor je hier voorbijkomen en dat speelde bij de adviesraad zeke | waren enorm verdeeld. En de reden waarom die verdeling er was, laat ik dat noemen, dat hoor je hier voorbijkomen en dat speelde bij de adviesraad zeke | eerst r, dat had |
waar je in zit, want ik vertegenwoordig niet de supermarkten, maar met name de kleine
| naar het beleid. binnenstad ook, maar heel de stad. De branche en wat voor ondernem winkel heb je? Dat zijn hele andere dingen dan dat je vanuit de superm | Col2 | Col3 | er. En wat voor arkt kant kijkt. D |
|---|---|---|---|
| meningen waren … Wij kwamen er niet uit met een eensluidend advie | meningen waren … Wij kwamen er niet uit met een eensluidend advie | s, voorstel. De | |
| me aa | ningen bleven verdeeld. En dan waren er eigenlijk 4 meningen die i ngeven die voorbijkwamen. Dat is, een deel gaf aan, doe de openin | k u toch wil gstijden gewoon | |
| he ho | emaal vrijgeven. Gewoon alles vrij, lekker makkelijk, klaar. Een and uden zoals het nu is, zoals in de bijlage zat. Deels gaf aan, de super | ere mening was, markten iets | |
| eerder, dus de vraag. Gewoon de supermarkten. Alleen de supermark En er waren ook enkelen die gaven ook nog aan, helemaal niet op zon meningen toen we uit elkaar gingen met de adviesraad. Nou ben ik no gegaan, omdat ik met name ook de adviesraad … Wat ik net aangaf, de kleine ondernemers hier te vertegenwoordiger. Ik heb overleg geha POBD, Promotie Ondernemers Binnenstad Dordrecht en de DOV, alge zaten op 1 lijn. Logisch, want wij vertegenwoordigen allebei zowel klei | eerder, dus de vraag. Gewoon de supermarkten. Alleen de supermark En er waren ook enkelen die gaven ook nog aan, helemaal niet op zon meningen toen we uit elkaar gingen met de adviesraad. Nou ben ik no gegaan, omdat ik met name ook de adviesraad … Wat ik net aangaf, de kleine ondernemers hier te vertegenwoordiger. Ik heb overleg geha POBD, Promotie Ondernemers Binnenstad Dordrecht en de DOV, alge zaten op 1 lijn. Logisch, want wij vertegenwoordigen allebei zowel klei | iets eerder open dag. Er waren 4 g wat verder mij was gevraagd d ook met DOV e meen bekend. Wij ne ondernemers, | |
| grootwinkelbedrijven, dus geen supermarkten, maar horeca. Van alles bedenken in de stad. Die vertegenwoordigen wij allebei. En uiteindelijk | grootwinkelbedrijven, dus geen supermarkten, maar horeca. Van alles bedenken in de stad. Die vertegenwoordigen wij allebei. En uiteindelijk | grootwinkelbedrijven, dus geen supermarkten, maar horeca. Van alles bedenken in de stad. Die vertegenwoordigen wij allebei. En uiteindelijk | wat je maar kan kwamen we er |
| eigenlijk uit, ook uit de enquête die we gehouden hebben bij de kleine | eigenlijk uit, ook uit de enquête die we gehouden hebben bij de kleine | eigenlijk uit, ook uit de enquête die we gehouden hebben bij de kleine | ondernemers, da |
| er 3 voorstellen kwamen. Alleen de supermarkt om 10.00 uur open. Al supermarkt. Voor de rest houden zoals huidig. En bij evenementen of zoals een feest of wat dan ook, een verzoek en daarnaar kijken en er f | er 3 voorstellen kwamen. Alleen de supermarkt om 10.00 uur open. Al supermarkt. Voor de rest houden zoals huidig. En bij evenementen of zoals een feest of wat dan ook, een verzoek en daarnaar kijken en er f | leen de speciale dingen, exibel mee | |
| 21 | 21 |
omgaan. Dat zijn eigenlijk 3 adviezen vanuit de kleine ondernemers, deze laatste 3. En meer heb ik daar nu niet op te vertellen, maar ik ben bereid vragen te beantwoorden. Ik wil u bedanken.
Mevrouw Van Valen: Voorzitter, ik heb een vraag gelijk.
De voorzitter: Ik wil u bedanken. Mevrouw Van Valen.
Mevrouw Valen: Heeft u daar percentages bij? Want u zegt, drie punten, vier punten. Hoe verhouden die percentages zich?
De heer Huisman: Die vier punten van de adviesraad bedoelt u? Of die drie vanuit de ondernemers? Of allebei?
Mevrouw Van Valen: Beiden. Bij de een zegt u, we hebben vier groepen. Hoe verhouden die groepen zich? En nu net bij de kleine ondernemers had u het over drie groepen. Hoe verhouden die percentages zich?
De heer Huisman: Dat is moeilijk aan te geven in percentages, omdat we dat niet echt berekend hebben. We hebben gisteren vergaderd en de meningen waren ongeveer gelijk. Het is niet van, de een is 61 procent en een andere 10 procent. Die 4 punten van de adviesraad waren ongeveer gelijk. Anders had ik het anders benoemd. Maar ik kan er niet het onderscheid in maken dat de een daar bovenuit sprak. Ik moet wel zeggen, bij de ondernemers, daar heb ik ook niet echt percentages, want we hebben een enquête via ‘…’(01:12:20) gehouden, maar van de 400 ondernemers … Dat is alleen voor de binnenstad, van POBD. En van de 400 ondernemers in de binnenstad hebben er op korte termijn maar een handvol gereageerd. Ik geloof dat er 30 gereageerd hebben. Dat lijkt veel, maar dat is in verhouding niet zoveel. En daar kwam als eerste toch uit, als u dat bedoelt, daar heeft u wat aan, alleen de supermarkten om 10.00 uur. En voor de rest, een kleiner gedeelte koos voor houden zoals huidig. En die laatste is meer een advies voor bij evenementen of speciale dingen, festiviteiten, kijken en flexibel om wat op te doen. Iemand heeft een jubileum te vieren, wees dan flexibel om dan zijn winkel open te mogen doen. Die 2. Maar van supermarkten om 10.00 uur open, bij de kleine ondernemers, dat zou je niet verwachten. Ik verwachtte het niet, moet ik eerlijk zeggen. Maar die zeggen, we hebben daar geen last van, van die supermarkten. Want we hebben het niet over die 2 bakkers die wel open zijn, maar we hebben het over alle ondernemers in de binnenstad. Wat dat betreft, dat zijn geen echte percentages, maar wel een voorkeur.
De voorzitter: Mevrouw Van Hunen.
Mevrouw Van Hunen: Ik had nog een vraag over die speciale verzoeken. Ik hoorde vanuit advies van de DOV dat ze … In ieder geval supermarkt om 10.00 uur, verder houden zoals het is. En dan het laatste punt was speciale verzoeken. Nou hebben we natuurlijk afgelopen periode over feestdagen echt wel wat verruimd en ook de zondagen voor kerst. Waren daar dan nog specifieke feestdagen bij die ze noemden? Of ging het inderdaad echt meer om een jubileum dat dan per ongeluk op zondag zou vallen? Of wat moet ik me daarbij voorstellen?
22
De heer Huisman: Met name dat laatste. Die andere dagen zijn sowieso allemaal benoemd. Die zijn vastgelegd. Het merendeel wat ik net zei gaf aan, ook DOV en POBD gaf aan, 10.00 uur open voor de supermarkt. Daar hebben ze geen problemen mee. We hebben er niks aan, maar we willen er ook geen problemen mee. We willen het niet in de weg staan. Zo komt het er eigenlijk op neer.
Net daaronder een aantal kwam van, houden zoals het nu is. En die flexibel is meer, op het moment dat er iets speelt en dat is niet specifiek voor de feestdagen. Dat zijn wat andere dingen.
De voorzitter: Ik geef eerst het woord aan mevrouw Kovalenko en dan krijgt u het woord, de heer De Heer.
Mevrouw Kovalenko: Dank u wel, voorzitter. Ik wil even checken of ik het goed begrijp, want u heeft het twee keer gezegd. Bij die POBD en DOV, ze zeggen, als die supermarkt vanaf 10.00 uur opengaan, dan heeft u niet het gevoel dat bij hen een eerlijke concurrentie gaat spelen of iets. Zien ze dat niet als bedreiging? Ze hebben daar helemaal geen problemen mee? Om het even duidelijk te maken.
De heer Huisman: Als je een enquête houdt, zijn er altijd mensen die er wat van vinden. En ook een enkeling wel een bedreiging, maar met name dan de artikelen die ze ook in de supermarkt zouden verkopen. Maar niet brood of zo. Levensmiddelen niet. Daar hebben ze absoluut geen last van. Het grootste gedeelte voelde zich niet bedreigd als de supermarkten om 10.00 uur opengaan. Ze hebben er geen voordelen aan, maar ze hebben er ook geen bedreiging mee. Is dat voldoende beantwoord?
De voorzitter: De heer De Heer.
De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. Soms lijkt het, als je kijkt naar grootstedelijke ontwikkelingen, dat dat de roep uit de samenleving is 24 uurs-economie. Alles moet maar doorgaan. Er zijn natuurlijk ook tegenbewegingen. Niet alleen religieus gemotiveerd, ook qua gezondheid. Wij waren destijds met dat Strabo-onderzoek ook wel wat verrast, en andere partijen met ons, over de cijfers. Over toch een soort van tegenbeweging of andere cijfers die we misschien hadden verwacht. Er was best wel wat verrassing ook in de raad daarover. Ik denk daar ook iets over te horen bij u. Als u het oor te luisteren legt bij ondernemers, ook in lijn met wat we hier lezen, dat 70 procent van ondernemers ook geen gebruik zou maken van zo’n verruiming … Eigenlijk is mijn vraag tweeledig. Eén, herkent u die cijfers van dat Strabo-onderzoek? Komt dat enigszins overeen met wat u hoort wanneer u uw oor te luisteren legt? En twee is, heeft dat ook verrast, met de tijd waarin we leven hier in Dordrecht?
De heer Huisman: Om met dat laatste te beginnen. Het heeft mij persoonlijk enorm verrast. In die zin, ik dacht dat de kleinere ondernemers … En wat is klein? Daar zitten ook de ketens bij. De bekende ketens die er zijn. Dat zijn ook ondernemers die wij vertegenwoordigen. En ik had verwacht dat die met name wel ruimer open wilden. Maar als je nu op zondag kijkt, als ik heel eerlijk ben, wat is er dan wel en niet open? Wij hebben die enquête gehouden en … Maar even antwoord. Inderdaad had ik het idee dat iedereen ging zeggen, helemaal open, altijd. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Er is een heel klein percentage wat zegt, ik wil wel langer open. Maar het grootste gedeelte wil
23
helemaal niet langer open of zijn niet eens open op zondag. Wat dat betreft viel het mij eigenlijk mee. En nog concreter. Er zijn een aantal... Ik heb wat voorbeelden teruggekregen, zeker van ketens ook, die zeiden, de binnenstad … De enquête was hoofdzakelijk in de binnenstad.
En die zeiden, het wordt pas 's middags in de stad drukker. En als we nou allemaal wisselend opengaan, dan komt iemand naar de binnenstad toe en die staat voor een dichte winkel. Want de een gaat wel om 11.00 uur open, de volgende om 10.00 uur de ander om 12.00 uur. Houd dan alleen de supermarkten … Geef die 2 uur vrij dan, ruimte, en houd de rest zoals het was, gewoon 12.00 uur. Degene die open wil, die gaat gewoon om 12.00 uur open. En niet in verdeeldheid, dat je in een halfopen binnenstad loopt. Is dat voldoende?
De voorzitter: Mevrouw Van Hunen.
Mevrouw Van Hunen: Bij mij rijst toch ook wel een beetje de vraag, als ik dit zo hoor, is het dan vooral belangrijk dat het mag? Of heeft u wel ook echt de verwachting dat ze dan daadwerkelijk opengaan? Stel dat we die ruimere tijden geven. Want ik merk dat ik daar een beetje verwarring voel.
De heer Huisman: Sorry, dat ik niet duidelijk genoeg ben. Nee hoor. Het is precies zoals u het formuleert. Het mag. Ze zijn er niet op tegen. Het hoeft niet van hen, want zij zitten er niet op te wachten dat de supermarkt om 10.00 uur open gaat. Het zou ze een worst wezen. Daar zit het hem niet. Het is, ze hebben er niks op tegen, want ze hebben er geen last van. De meesten niet. Een enkeling, want ik zei, wel, omdat ze toevallig dezelfde vazen verkopen of knijpers, of weet ik veel.
De voorzitter: Zijn er nog vragen aan de heer Huisman of aan andere gasten? Ik wil dan het woord geven aan de heer De Jong van de gemeente. En als het goed is, heeft u een prestatie.
De heer De Jong: Dat klopt, voorzitter. En als het goed is, kan die ook op het scherm komen. Maar dan hebben we natuurlijk Clark nodig.
De voorzitter: Clark.
De heer De Jong: Hij staat dan wel daar inderdaad klaar. Maar ik begin alvast voorzichtig. Want we hebben nu een uur al van gedachten gewisseld over winkeltijden, maar we hebben er soms best een moeilijke regeling van gemaakt, zowel landelijk als lokaal. Ik ga het niet te lang proberen te houden, maar toch even u proberen mee te nemen in de techniek. En ik zoom daarbij eigenlijk in op 3 … Daar is hij. Ik kan als het goed is ook klikken. Die heb ik hier. Geweldig. Wij beginnen bij het landelijk kader en daaruit volgt het lokale Dordtse. Het begint altijd bij het landelijk kader. En het uitgangspunt is de Winkeltijdenwet. De versie die nu geldt is die van 2022. En het uitgangspunt in de Winkeltijdenwet is, op zondag ben je dicht. Dat is vrij simpel. En op feestdagen ook. De Winkeltijdenwet heeft het dan over Nieuwjaarsdag, Goede Vrijdagavond, Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, Tweede Pinksterdag, Kerstavond, dat is 24 december, Eerste en Tweede kerstdag en 4 mei ’s avonds. En 's nachts. Dat is de derde. Op werkdagen 's nachts ben je ook dicht. Vervolgens, en dat zegt de Winkeltijdenwet, nogmaals, het
24
landelijk uitgangspunt is dicht, maar lokaal kun je daar ruimte in scheppen. Maar het is aan de raad. Dat kan de raad op 2 manieren doen.
De raad kan zelf vrijstellingen opnemen in de verordening en dan is het algemeen zo geregeld, of de raad kan een college de bevoegdheid geven om individuele ontheffingen af te geven. Maar een ontheffing is altijd individueel en dan is het ook de bedoeling dat dat in bijzondere gevallen is van tijdelijke aard. Net kwamen de jubilea al even voorbij. Daar kom ik straks op terug. Nou is het ook nog zo dat er landelijk, en dat zit verderop in de Winkeltijdenwet, het artikel heb ik hier niet genoemd, er is landelijk al een vrijstellingsbesluit. Dat hangt nog aan de Winkeltijdenwet. Die is in het verleden veel uitgebreider geweest, maar die bestaat in afgeslankte vorm nog steeds. En dat is specifiek voor een aantal winkels. Ik noem ze maar in voorbeelden, winkels in ziekenhuizen, benzinestations, stations, vliegvelden. Vaak winkels op een soort verkeersfunctie, die vaak niet op stads- of buurtcentra zitten. Die zijn al landelijk vrijgesteld van de Winkeltijdenwet. Misschien ook nog even goed om te noemen ter achtergrond. In het verleden was het ook zo dat er nog een maximum van koopzondagen in die wet zat. Dat is in 2013 eruit gegaan. Op dit moment is het zo dat een gemeente volledig vrij is in het zelf regulier op de zondag. En ook nog goed om wel te noemen voor u is dat er nu een evaluatie van de Winkeltijdenwet loopt. Rond deze zomer zou dat afgerond moeten zijn voor het ministerie. De uitkomst daarvan wordt wellicht eind van dit jaar bekend en daar zitten een aantal opties in. Ik zou ze nog eens kunnen nazoeken. Ik zal u er nu niet mee vermoeien, maar om een beeld te geven, daar zitten opties... De extremen zitten erin van heel die Winkeltijdenwet afschaffen en het helemaal aan gemeenten laten, of nog een aantal andere opties. Het zou ook kunnen dat er landelijk ook nog wat gaat veranderen, maar vooralsnog is daar geen planning op. Dat is wel nuttig ter achtergrond, maar de huidige wet is waar we het mee moeten doen. En van die opties in artikel 3 heeft u gebruik gemaakt. In het verleden al en ook in de versie zoals die nu in Dordrecht geldt. En hij wordt hier nog even iets ingewikkelder. Dat is gelijk een goede om hier te noemen, dat bijvoorbeeld voor de kerstdagen hier weer een bijzondere Dordtse regeling is. Ik had zelfs daar nog in eerste instantie een opmerking in de sheets staan die ik vandaag nog moest corrigeren. Even van belang dat u let op deze sheets en niet die gisteren in het systeem zaten. Vanuit de ruimte in de wet om als gemeente alsnog wel wat ruimte te geven op de zondagen, heeft u als raad gezegd, wij hebben hier een lokale verordening. En in de lokale verordening voor de winkeltijden voor Dordrecht is een algemene vrijstelling opgenomen op het landelijke verbod, voor alle winkels, om op zondagmiddag open te zijn. Dat is die 12.00 uur tot 18.00 uur. En daar staat dan weer een bepaling bij, dat dat dan niet geldt voor Eerste Paasdag, Eerste Pinksterdag, Eerste Kerstdag. Uiteraard ook die laatste als die op zondag valt. De eerste algemene vrijstelling van u als raad is voor alle winkels 12.00 uur tot 18.00 uur op zondag gewoon open, behalve die 3 feestdagen. Dan heeft u nog een algemene vrijstelling afgegeven en dat is voor de feestdagen niet zijnde zondagen. En daar geldt eigenlijk het regime van een gewone werkdag. En daar zit dat addertje onder het gras waar ik in eerste instantie zelf ook in stonk. En dat is, in uw definitie van feestdagen zit een verschil met de landelijke definitie, namelijk, de Eerste Kerstdag is voor u geen feestdag. Ik denk dat het wel zo bedoeld is, maar in de winkeltijdenverordening niet. Daar geldt voor dat dat een landelijk feestdag is, dus dan niet open. En ook al is het op zondag, ook niet open. Eerste Kerstdag nooit open in Dordrecht. Dan kan een raad ook
25
bijzondere vrijstellingen afgeven. Dat is specifiek voor een branche. Het kwam net al even ter sprake.
Bakkers zijn bijvoorbeeld vrijgesteld voor alle zon- en feestdagen in de ochtend. Dat is overigens niet iets typisch Dordts, maar dat zie je in heel veel gemeenten. Dat is volgens mij ook al een vrij lang bestaande praktijk. Ik heb niet terug kunnen vinden hoe lang die al bestaat, maar dat is al een veel voorkomende en langer staande praktijk. En een aantal Dordtse voorbeelden zijn bijvoorbeeld ook alle winkels die aangesloten bij zijn bij het Kunstrondje of een winkel die stadsrondleidingen organiseert of een museumwinkel. Dat zijn typisch winkels die ook al een bijzondere vrijstelling van u als raad hebben in de verordening om de hele zondag open te zijn. Overigens, ook in de bijzondere vrijstelling van de Dordtse verordening zit ook een aantal artikelen, bijvoorbeeld die over de ramadan werd ook al even genoemd, die vroeger in die landelijke vrijstelling zaten. Die landelijke vrijstelling is eigenlijk fors afgeslankt en een aantal zaken daarvan zijn overgenomen in de lokale verordeningen. En dan, die kwam ook al even langs, een belangrijke, waar ook in de Winkeltijdenwet naar verwezen wordt, is het artikel 6 in de Dordtse verordening. En dat is dat het college een ontheffing kan verlenen van verboden, dat je niet open mag zijn. En dat gaat dan om een bijzondere gelegenheid van tijdelijke aard. En zoals altijd het geval moet zijn, is een ontheffing in principe individueel. Hij kwam al even langs. Op het moment dat een onderneming precies 100 jaar bestaat op een willekeurige zondag in het jaar en die wil vanaf 10.00 uur open zijn, dan dient hij een verzoek in bij het college en dan zou die een ontheffing kunnen krijgen daarvoor. Dit is eigenlijk ook wat samenvattend, maar om het nog even te verhelderen ook naar aanleiding van hetgeen zojuist besproken is. Winkels in Dordrecht, als je die wet en die verordening naast elkaar of over elkaar heen legt, die mogen van maandag tot zaterdag van 's ochtends 06.00 uur tot 's avonds 22.00 uur open zijn. Op zondagen ’s middags, behalve die 3 feestdagen. Op alle andere feestdagen gewoon net zoals op de werkdagen. En er is de mogelijkheid tot individuele ontheffingen. En die individuele ontheffingen, en daar wordt ook naar verwezen, die praktijk is er in Dordrecht bijvoorbeeld op de laatste 2 zondagen van het jaar, vanwege piekdrukte. Rond kerst en oud en nieuw zie je dat die ontheffingen de laatste jaren vaak worden afgegeven aan supermarkten om piekdrukte te vermijden. Volgens mij ben ik er dan zo'n beetje doorheen. Ik zit even te kijken ook naar de punten die net al even de revue passeerden. Bakkers die zitten in de bijzondere vrijstelling van u als raad. Bezorging kwam even langs. Valt niet onder de Winkeltijdenwet of de winkeltijdenverordening, want het is niet het openhouden van een winkel ter plaatse. Dat geeft geen effecten op de plek waar een winkel staat, maar het is dienstverlening. AH To Go, stationswinkels, tankshops kwam even langs. Dat is dat landelijk vrijstellingsbesluit. En omringende gemeenten die hebben dat vaak iets anders geregeld in hun winkeltijdenverordening. Dat was het van mij, voorzitter.
De heer Van Antwerpen: Ik wil u bedanken. Zijn er vragen aan de heer De Jong? De heer Van Antwerpen.
De heer De Jong: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, even om het voor mezelf helemaal helder te krijgen. Als ik dan de Winkeltijdenwet afzet tegen die verordening, dan betekent het eigenlijk, in de verordening van de gemeente kan ik eigenlijk... Ik zou theoretisch kunnen zeggen, u mag altijd open. Klopt dit?
26
De heer De Jong: Dat klopt, voorzitter. En ik pak even mijn aantekeningen erbij. Dat is volgens mij ook wat nu inderdaad in Zwijndrecht zo geregeld is. Of grotendeels zo geregeld is. Ik heb het ergens opgeschreven, als u mij vergunt. Bijvoorbeeld in Zwijndrecht is er een algehele vrijstelling voor alle zon- en feestdagen afgegeven van 10.00 uur tot 18.00 uur. Daar zitten geen specificaties met specifieke feestdagen of specifieke branches. Dat is bijvoorbeeld een manier waarop het ook kan.
De voorzitter: De heer Lemkes.
De heer Lemkes: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan mijnheer De Jong. Kan u ons vertellen, de totstandkoming van deze regels, deze verordening, hoe zijn die tot stand gekomen en is er destijds ook een juiste belangenafweging van de supermarkten plaatsgevonden?
De voorzitter: De heer De Jong.
De heer De Jong: Dat kan ik u beperkt toelichten, in die zin dat voor zover ik het kan nagaan, en anders kijk ik even links van mij, is een groot deel van de manier waarop de verordening Dordt nu in elkaar zit de laatste jaren, en ik denk dat commissieleden dat zelf kunnen aanvullen, ook vaak ontstaan als een opeenvolging vaak van moties, verzoeken van de raad, om bepaalde zaken deels aan te passen. En dat levert op een gegeven moment een beeld en resultaat op zoals dat nu de situatie is. Maar je ziet eigenlijk, en dat zie je in alle gemeenten overigens zo, dat vaak een verordening zoals een winkeltijdenverordening door de loop van de tijd op specifieke punten op verzoeken van de raad wordt aangepast. Ook verzoeken zoals u die nu inbrengt. En dat zelden een hele verordening in één keer onder de loep wordt genomen met een hele impactanalyse. Dat laatste is in ieder geval mij niet bekend, dat dat recent hier gedaan is.
De voorzitter: De heer Van Antwerpen.
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. Heeft u zicht op welke concrete politieke belangen er dan zijn voor de gemeente Dordrecht om de winkeltijden juist op die zondag te hebben vanaf 12.00 uur tot 18.00 uur? Zijn er belangen voor de gemeente om dat niet te vervroegen conform de wens van de supermarkten?
De heer De Jong: Ik denk dat dat een vraag is die u aan het college zou moeten stellen. Als daar politieke belangen zijn, dan kan ik daar geen uitspraak over doen.
De voorzitter: Wij zaten te overleggen of het een politieke vraag was of niet, maar …
De heer Van Antwerpen: Maar, voorzitter, als ik vervolgvraag mag stellen. Even los van welke politiek, of er een … Laat ik het anders formuleren. Is er een anders dan politieke keuze waarom de gemeente Dordrecht zou besluiten om niet voor 12.00 uur de supermarkten de ruimte te geven?
De heer De Jong: Goede vraag, voorzitter. Ik denk, dat is ook niet mijn rol. Ik denk dat de verschillende argumenten, de meer zakelijke argumenten, dat die heel goed aan die
27
kant van de tafel verwoord zijn eerder vanavond. Dat kunnen veiligheidsoverwegingen zijn, dat kunnen economische overwegingen zijn, het kan leefbaarheid zijn, het kan rust zijn. Ik denk dat er heel veel argumenten zijn die met elkaar een politieke weging eisen. Daar kan ik niet in treden. U vroeg bijvoorbeeld eerder ook, wat voor omzeteffect heeft dat? Dat is ook heel lastig te meten. Later, voor het einde van het jaar verwacht ik, dat is begin dit jaar aangekondigd, dat wij een detailhandelsprogramma kunnen toesturen. Daar zit ook een koopstroomonderzoek achter. Daarin zie je bijvoorbeeld dat van alle dagelijkse boodschappen die door Dordtenaren worden gedaan, dat daar 86 procent op het eiland wordt besteed bij de supermarkten, 8 procent online en de rest elders. 2 procent in Zwijndrecht en alle andere plekken is eigenlijk niet significant. Maar dat was om een beeld te geven. 5 jaar geleden was dat geloof ik 88 procent. Je zou kunnen zeggen, daar zitten een … Maar online was toen ook al 8 procent. Je ziet eigenlijk, het overgrote deel vindt in Dordrecht plaats en die afvloeiing lijkt beperkt. Je kunt er allerlei cijfers of beelden bijzetten. Ik denk, nogmaals, dat verschillende aspecten goed belicht zijn vanuit degene die er belang bij hebben en dat het een politieke weging vereist.
De voorzitter: Zijn er nog vragen? Ook geen vraag aan de gasten? Ik wil dan de vraag stellen aan de commissie … Mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen. Net op tijd.
Mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen: Ik had toch nog een vraag aan de gasten. Er wordt gevraagd om een zondagsopening. Zou het voor u nog een verschil maken als u een gedeelte krijgt? Dat bijvoorbeeld de raad zou beslissen, wel de zondag, maar uitgezonden de feestdagen?
De heer Lemkes: Op zich helpt dat al een stuk. Dat helpt voor een deel, maar dat neemt nog steeds de problematiek rondom de pieken, rondom die feestdagen niet weg. Natuurlijk, ik ben blij als dat al mogelijk is, maar die vraag gaat dan later nog een keer komen hierover.
De voorzitter: Ik kijk nog een keer rond. Geen vragen meer? Ik wil dan de vraag stellen of u voldoende informatie heeft verzameld om de beeldvormende fase af te ronden. Heeft u nog behoefte aan vervolg? Beeldvormend, oordeelsvormend. De heer Van Antwerpen.
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. En aan de hand van het vingertje van mijn buurman denk ik dat wij daar precies anders over denken. Maar ik zou graag door willen naar een oordeelsvorming vergadering met als politieke vraag, vindt de gemeenteraad van Dordrecht dat we de beperkingen in zondag openstelling moeten opheffen of niet?
De voorzitter: Genoteerd. Mevrouw De Vries.
Mevrouw De Vries: Ik zou eigenlijk willen afwachten tot die detailhandelsanalyse dan naar de raad is gestuurd, want dan hebben we meer informatie om daar een concreet oordeel over te vormen.
De voorzitter: De heer De Heer.
De heer De Heer: Voorzitter, inderdaad. Mijn buurman die schatte dat goed in, dat ik een ander idee daarover heb namens onze fractie. Ik denk dat we dit onderwerp alle jaren in
28
de politiek ook volgen. Om de zoveel tijd wordt het weer levendig en dan komt het ook op tafel, of bijvoorbeeld naar aanleiding van het draagvlakonderzoek. Wat nog best wel recent heeft plaatsgevonden, waar we uitgebreid over hebben gesproken. Nu komt het ter tafel natuurlijk ook door een ingezonden brief. En ook heel goed, dat het zo functioneert en dat we hier vervolgens ook met steun van voldoende partijen daar een goed en waardevol gesprek over hebben. Dat geeft ons allemaal weer inzicht en voor ons is dat op dit moment voldoende. En wat ons betreft geen oordeelsvorming, maar nemen we dit ter kennis aan.
De voorzitter: Ik kijk rond. Is er nog iemand die wil reageren op het voorstel van de heer Van Antwerpen of mevrouw De Vries? De heer Gündogdu.
De heer Gündogdu: Voorzitter, ik zie zeker wel in dat het voorstel van mevrouw De Vries, dus nadere duiding van het onderzoek in combinatie met de politieke vraag van mijnheer Van Antwerpen, wel een mooie voedingsbodem zou kunnen zijn om ons standpunt in te nemen.
De voorzitter: De heer Van Antwerpen.
De heer Van Antwerpen: Begrijp ik dan, even voor mijn duidelijkheid, dat mijnheer Gündogdu voorstelt om inderdaad dat detailhandelonderzoek af te wachten en vervolgens door te gaan naar een oordeelsvormende vergadering? En ik ben even kwijt, voorzitter, wanneer dat onderzoek ter tafel ligt.
De voorzitter: Ik heb, als het goed is, net gehoord dat de heer De Jong het einde van het jaar.
De heer De Jong: Ik ben niet het college, maar ik adviseer het college wel eens erg mee. Het programma detailhandel en wijkeconomie, daar bent u, ik meen in februari, met een raadsinformatiebrief over geïnformeerd. Dat ligt dit najaar voor aan het college vastgesteld te worden. Dan wordt u daar opnieuw over geïnformeerd. Dat programma ziet op de ruimtelijke en economische structuur van alle winkels in Dordrecht. De wijkwinkelcentra, de binnenstad. Het gaat over het functioneren van alle winkels en winkelgebieden in Dordrecht. En daaronder zit ook een duiding van, is er voldoende draagvlak voor elke voorziening? En er wordt ook gekeken naar het koopstroomonderzoek, waar ik net ook al even naar verwees. Ook met, waar worden de dagelijkse boodschappen gedaan? Dat komt, ik verwacht voor het einde van het jaar, maar dat is natuurlijk uiteraard onder voorbehoud van de besluitvorming van het college, met een raadsinformatiebrief naar u toe. Aan u ter overweging om dat mee te nemen in uw afweging.
De voorzitter: De heer Van Antwerpen, u heeft geen voldoende steun.
De heer Van Antwerpen: Ik heb verder nog niemand gehoord, voorzitter.
De voorzitter: Er wil niemand reageren. Ik kan er ook niet meer van maken.
De heer Van Antwerpen: Wie zwijgt, stemt toch toe?
29
De voorzitter: Ik wil nog één keer rondkijken. Mevrouw Van Hunen.
Mevrouw Van Hunen: Wat ons betreft ook goed om het onderzoek eerst even af te wachten en dan te kijken hoe we verder willen.
De voorzitter: Mevrouw Kovalenko.
Mevrouw Kovalenko: Voor ons geldt dat ook.
Mevrouw Van Valen: Voorzitter, VSP hetzelfde. Onderzoek afwachten en daarna gaan we verder beoordelen.
De voorzitter: Is het dan de bedoeling … Want de heer Van Antwerpen wilde direct een oordeelsvormende commissie. De heer Gündogdu bracht in, eerst het onderzoek afwachten en dan een oordeelsvormende commissie. Daar hebben we dan wel een meerderheid voor?
De heer Gündogdu: Voorzitter, mag ik even?
De voorzitter: Ja.
De heer Gündogdu: We hebben hier insprekers. Voor dan wel tegenstanders. Maar die willen een duiding van de gemeenteraad. Als wij onze rol willen oppakken in deze, moeten we daar een antwoord geven richting hen, want dat zijn we hen schuldig.
De voorzitter: De heer De Heer.
De heer De Heer: Volgens mij, als er nu wordt gevraagd om op basis van deze informatie in dit gesprek wat we hier hebben gehad, alle informatie die we hebben opgehaald, om daar een directe oordeelsvorming vergadering over te plannen, is daar geen steun voor. Vervolgens horen we dat er meer informatie aankomt. Dat gaan we dan afwachten. Ik hoor tegelijkertijd ook de nieuwsgierigheid aan tafel, maar ik denk ook dat we horen dat we dat soort voorwaardelijk stellen. We weten nog niet wat die informatie is, dus hoe relevant is dat straks om daar een oordeelsvormende vergadering over te plannen? Maar die mogelijkheid is er natuurlijk. Die stukken komen naar de gemeenteraad toe en op dat moment is het, zoals we dat elke week een agendacommissie gewend zijn, staat het iedereen vrij om dat te agenderen en dat t.z.t. dan op de agenda te zetten. Maar dat is dan niet voor nu.
De voorzitter: De heer Aarden.
De heer Aarden: Dank, voorzitter. Mijn voorstel was eigenlijk een soort van wat de heer De Heer net zei. Afwachten tot de stukken beschikbaar zijn en dan in de agenda voor dan wel niet voor een oordeelsvorming besluiten.
De voorzitter: Dan hebben we nu eigenlijk twee verschillende voorstellen. Ik hoor aan de ene kant wachten tot het onderzoek en dan een oordeelsvormende de commissie. En de heer De Heer heeft aangegeven, we houden het hierbij. Wanneer het onderzoek komt,
30
kan het weer geagendeerd worden indien er een meerderheid is bij de agendacommissie. Mevrouw Van Hunen.
Mevrouw Van Hunen: Zoals ik het voorstelde was ook zoals de heer De Heer zei. Ik wil eerst weten wat er in het onderzoek staat. Ik ga niet nu besluiten dat ik dan met dat onderzoek een oordeelsvormende commissie ga doen.
De voorzitter: Mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen.
Mevrouw Van den Aardwegh-van Leeuwen: Ik sluit me ook aan bij mijnheer De Heer.
De voorzitter: De heer Gündogdu.
De heer Gündogdu: Voorzitter, ik ga even in herhaling vallen. Maar er zitten hier gasten, vertegenwoordigers van de organisaties, die willen een antwoord van de gemeenteraad. Wij hebben gezegd, we willen een nadere duiding van het onderzoek en dat kunnen we als achtergrondinformatie gebruiken om een antwoord aan u te geven. Want dat is namelijk wat van ons wordt gevraagd. Dat is niet zozeer dat wij met elkaar een politiek debat moeten gaan voeren, maar deze mensen zitten hier om een antwoord van de gemeenteraad te krijgen. Het zou mij enorm verbazen, zelfs teleurstellen, als wij zeggen, we hebben u aangehoord, maar we hebben even geen mening.
De voorzitter: De heer De Heer.
De heer De Heer: Voorzitter, het is echt niet het gebruik in deze gemeenteraad dat altijd als we insprekers hebben waar we met heel veel waardering ook naar luisteren, dat dat altijd leidt tot een directe oordeelsvormende vergadering. Dat is niet het gebruik hier. Ik hoor wel inderdaad dat er natuurlijk ook een reactie wordt gevraagd. Maar dat zijn we ook gewend, dat dat gebeurt. Dat gesprek voeren we ook, zou ik ook willen zeggen, vrij oordeelsvormend toch ook deels wel hier aan tafel. En dan verwijs ik nogmaals naar de stukken die eraan komen. Het moment wat niet nu, maar wat mij betreft dan is.
De voorzitter: De heer Van Antwerpen.
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, de woorden van de heer Gündogdu zijn mij uit het hart gegrepen. Als we het omdraaien, dan zeggen we eigenlijk, als dat onderzoek er ligt gaan we nog wel eens kijken of we een antwoord willen geven of niet. En ik sluit me daar volledig bij aan. Ik denk dat we nu moeten stellen, we gaan richting oordeelsvormend, maar het is aan u om daar een conclusie uit teken. Succes.
De voorzitter: Het is niet aan mij, het is aan de commissie. En ik heb het toch wel heel snel geteld. En het verzoek van de heer De Heer heeft toch een meerderheid. We moeten toch het onderzoek afwachten en naar aanleiding daarvan kunnen we de gasten alsnog informeren. En indien uw voorstel een meerderheid krijgt bij de agendacommissie, kan het alsnog oordeelsvormend geagendeerd worden. Dit zijn de regels die we zelf hebben vastgesteld. En het is niet aan mij bij deze, maar het is echt aan de commissie.
31
De heer Van Antwerpen: Voorzitter, wat doen we met … We nemen dan verder de brief voor kennisgeving aan, begrijp ik? Want in dat geval overwegen wij met een motie te gaan komen.
De voorzitter: Ja. Indien er nu wordt besloten om het niet te vervolgen met een oordeelsvormende commissie, wordt het ter kennisgeving aangenomen. En u heeft altijd het recht om tijdens de raadsvergadering een motie in te dienen.
De heer Van Antwerpen: Een bespreekstuk inderdaad, voorzitter. Ik zou willen voorstellen … Mijn voorstel zou zijn …
De voorzitter: Op het moment dat u met de motie komt, dan is het een motie vreemd aan de orde.
De heer Van Antwerpen: Nee, voorzitter. Ik wil een motie indienen op dit onderwerp. En dat is geen motie vreemd, want dat stuk ligt dan in de vergadering.
De voorzitter: Nee. Op het moment dat er voor nu wordt besloten om geen vervolg aan te geven, wordt het geen bespreekstuk en wordt het echt een motie vreemd. U wilt erop reageren? Het staat niet als bespreekstuk op de agenda van de raad.
De heer Gündogdu: Voorzitter, zeker, het staat niet als bespreekstuk. Maar deze insprekers hebben een inbreng gedaan en dat staat wel op de formele agenda van de gemeenteraad. En het is aan ons, deze raad, te bepalen wat we daarmee doen. En dat staat straks wel op de agenda van de gemeenteraad.
De voorzitter: Ik vraag even een reflectie van Geert hierop. Naar mijn mening staat het als ingekomen stukken.
De heer Van Soest: Nee, dit staat niet op de raadsvergadering, voorzitter. Dit kan op de agenda van de raadsvergadering worden gezet als een meerderheid van de aanwezige fracties vanavond dat zou wensen, maar ik heb begrepen dat dat niet het geval is. Het staat de fracties die dat willen zonder meer vrij om een motie vreemde aan de orde van de dag in te dienen en dan feitelijk het onderwerp wel op de agenda te plaatsen. Maar dit stuk van vanavond staat niet op de agenda van de gemeenteraad.
De heer Gündogdu: Voorzitter, mag ik dan …
De voorzitter: De heer Gündogdu.
De heer Gündogdu: Want we hebben de insprekers gehoord. Komt het college ook nog met een reactie, met een standpunt, op basis van datgene?
De voorzitter: Nee. Dit was een rondetafelgesprek. Het gesprek ging eigenlijk meer tussen de commissie en de gasten en het ambtelijk apparaat. En dit besluit wat momenteel is genomen, is echt door u als commissie genomen. Niet door de gasten, niet door het ambtelijk apparaat en ook niet door mij als voorzitter. Ik kan er niet meer van maken.
32
De heer Gündogdu: Wat heb ik dan nodig om een reactie van het college hierop te
| krijgen? | Col2 |
|---|---|
| De voorzitter: Wanneer u een motie indient tijdens de raad, dan zal het colleg reageren. Wat u net ook aangaf. | e daarop |
| De heer De Heer: Voorzitter. |
De voorzitter: De heer De Heer.
De heer De Heer: Deze brief die is gestuurd is aan de gemeenteraad gericht. En daarom zitten we hier met elkaar als gemeenteraad met de insprekers ook aan tafel. Daarom voeren we dit gesprek. Als er natuurlijk vragen aan het college zijn, dan kunnen die gewoon gesteld worden zoals we dat allemaal ook gewend zijn, met Artikel 40-vragen of door gewoon het college te bellen. En daarnaast, inderdaad, staat het ons allemaal natuurlijk vrij om een motie vreemd aan de orde van de dag te willen. En tegelijkertijd hebben we ook met elkaar gehoord dat er nog stukken aankomen die daar ook in mee kunnen wegen. Dat leg ik daarmee neer. Tot zover.
De voorzitter: Dank u voor uw reactie. Eigenlijk heeft de heer De Heer hetgeen herhaald wat ik als laatst zei, volgens mij. Ik wil u dan allemaal bedanken en sluit ik hierbij deze vergadering. Ik vraag u om uw kopjes en flesjes mee te nemen. Dank u wel.
3. Beantwoording door het college van artikel 40-vragen RvO van de fractie DENK over Toekomst Event Center Dordrecht. Beantwoording aanvullende artikel-40 vragen Op ons EInland over Weeskinderendijk 5 met huurder BMN Motoren. Beantwoording artikel-40vragen DENK over Toekomst Event Center Dordrecht.
Voorzitter: De heer Dangerman Commissiegriffier: De heer Heerdink Verslag: NotuBiz
Aanwezig: Dhr. Van Aarle (CDA) Dhr. Bootsman (PRO Dordrecht) Mevr. Burgaz (PRO Dordrecht) Dhr. Gündogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Dhr. Kolkiliç (DENK) Dhr. Kuhlmann (Dordtse VVD) Mevr. Lammens-Oostdijk (Dordtse VVD) Mevr. Lindner (Beter voor Dordt) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Dhr. Schouten (D66) Dhr. Tutupoly (Op Ons Eiland) Mevr. Van Valen (VSP Dordrecht)
33
Dhr. Vroon (VSP Dordrecht)
Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder M. Merx
Ambtelijke ondersteuning: dhr. Bosch, dhr. De Jong
Overige aanwezigen: mevr. Bakker, dhr. Razaq
De voorzitter: Een hele goede avond allemaal. Welkom. Welkom bij deze oordeelsvormende vergaderingen over verschillende Artikel 40-vragen die zijn gesteld en vooral de politieke vragen die daarbij gesteld zijn. Om een oordeelsvormende vergadering te openen, dan moeten we eerst kijken of er een quorum is. Die zie ik, dus we kunnen beginnen. Dat is altijd mooi. De vergadering gaat over de antwoordbrieven van het college over de toekomst van BNM Motoren en het Event Center Dordrecht. Ik heet specifiek welkom alle raads- en commissieleden, de vertegenwoordiging vanuit het college. U heeft geluk vandaag. Het zijn er twee. Het is wethouder Burggraaf en wethouder Merx. We hebben ambtelijke ondersteuning de heer De Jong en de heer Bos en we hebben vandaag twee insprekers. Mevrouw Bakker van BNM Motoren en de heer Razaq van Event Center Dordrecht. En nog een speciaal welkom aan onze kersverse commissiegriffier, de heer Heerdink. Voor het verslag vraag ik alle raads- en commissieleden zichzelf voor te stellen. Ik begin aan mijn linkerkant.
De heer Burggraaf: Maarten Burggraaf namens het college.
De heer Merx: Marc Merx, wethouder.
De heer De Jong: Hilbert de Jong, ambtelijke ondersteuning.
De heer Hartmeijer: Raymond Hartmeijer, SP.
Mevrouw Van Herwijnen: Irma van Herwijnen, Partij voor de Dieren.
De heer Schalken-den Hartog: David Schalken, Beter voor Dordt.
Mevrouw Lindner: Naomi Lindner, Beter voor Dordt.
De heer Schouten: Jelmer Schouten, D66.
De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann, Dordtse VVD.
Mevrouw Lammens-Oostdijk: Jeanine Lammens, Dordtse VVD.
De heer De Heer: Robert de Heer, ChristenUnie/SGP.
De heer Kolkiliç: Masum Kolkiliç, DENK.
Mevrouw Burgaz: Mihriban Burgaz, PRO Dordrecht.
De heer Bootsman: Nick Bootsman, PRO Dordrecht.
34
De heer Vroon: Youri Vroon, VSP Dordrecht.
Mevrouw Van Valen: Sabine van Valen, VSP Dordrecht.
De heer Tutupoly: Gersom Tutupoly, Op Ons Eiland.
De heer Gündogdu: Aydin Gündogdu, Op Ons Eiland.
De heer Van Aarle: Sander van Aarle, CDA.
De heer Razaq: Jafar Razaq, Event Center Dordrecht.
Mevrouw Bakker: Saskia Bakker, BNM Motoren Dordrecht.
De heer Heerdink: Sjors Heerdink namens de griffie.
De voorzitter: En ik ben Xander Dangerman en ik ben uw voorzitter vanavond. De ontwikkeling van het Maasterras heeft ook gevolgen voor bedrijven die in de omgeving zitten, zoals BNM Motoren en Event Center Dordrecht. De fracties van Op Ons Eiland en DENK hebben eerder artikel 40-vragen gesteld over de gevolgen van deze twee bedrijven. Op verzoek van Op Ons Eiland en met voldoende steun van anderen fracties, besloot de agendacommissie de antwoord brieven oordeelsvorming te agenderen. De aangedragen politieke vragen gaan daarbij niet alleen om BNM Motoren en het Event Center, maar in bredere zin over de rol en verantwoordelijkheid van het college bij ondernemers die verplicht moeten verhuizen. De politieke vragen voor de oordeelsvormende vergadering zijn als volgt. In hoeverre mogen Dordtse ondernemers hulp verwachten van de gemeente Dordrecht bij het vinden van een nieuwe locatie bij verplichte verhuizing, ingegeven door de gemeente Dordrecht? Hoever dient het college te gaan met haar inspanningsverplichting en in hoeverre past dit wel of niet in het economisch beleid van de gemeente Dordrecht? Mag het college hierbij op de stoel van de ondernemer gaan zitten door zelf te bepalen of in haar gemeente er wel of geen behoefte bestaat aan dit soort ondernemingen? Mevrouw Bakker van BNM Motoren en de heer Razaq van Event Center Dordrecht hebben zich aangemeld als inspreker.
Omdat het onderwerp nog niet eerder beeldvormend in de commissie aan de orde is geweest, kunnen zij inspreken aan het begin van deze oordeelsvormende vergadering. Wat licht ongebruikelijk is, maar volledig volgens ons Reglement van Orde. We gaan naar de insprekers toe. We hebben nu even afgesproken dat eerst beiden hun inbreng leveren hier in de commissie en dat er daarna ruimte is om vragen te stellen. En we beginnen daarbij bij mevrouw Bakker.
Mevrouw Bakker: Ik heb geprobeerd om ons gevoel en ons verhaal kort op papier te zetten, dus dat ga ik even voorlezen. Ongeveer 25 jaar geleden was mijn vader fulltime buschauffeur bij de gemeente Dordrecht. In zijn vrije tijd was die altijd met motoren en bromfietsen bezig. De ene wilde een ander bandje, de ander verse olie, de volgende had een storing waar ze soms een paar uur, wat zeg ik, misschien wel dagen mee bezig waren. Hij kreeg een keer de kans om, op zijn Dordts gezegd, voor een prikkie een motorfiets over te nemen en hij besloot een beetje spaargeld te investeren, de motor netjes te maken en met een beetje winst te verkopen. Hij had veel motorrijders onder
35
| Col1 | Col2 | st v g b v u | eeds vaker dingen te horen als, als je zoiets op de kop kan tikken, hoor ik he an je. Om een lang vooral korter te maken, heeft mijn vader besloten om ee aragebox sturen op het Reewegpad in Dubbeldam en heeft hij zich met een este vrienden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De familie Bakker erzamelen, al zeg ik het zelf. En na een paar maanden was de garagebox al pgrade naar een maat groter. Ook dit formaat heeft het geen jaren volgehou | Col5 | Col6 | Col7 | t graag n van zijn kan goed toen den en er |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| o o | tstond penen. W | p een gegeven moment ij hebben hier van de ge | e kans om aan meente een uitzo | e Maxwellstraat een win ndering gekregen op het | el te | ||
| b | estemmi | ngsplan. Omdat ik deze g | eschiedenisles ni | et te langdradig wil make | n, neem i | ||
| e b g m | en spron esloten o edoe zou isschien | g in de tijd. In 2018 heeft m dit pand te verkopen, komen met de erfpacht. wel een seintje was om h | de eigenaar van omdat er volgens Mijn ouders hebb et bedrijf te gaan | het pand en de Maxwells hem in de toekomst een en in die tijd besloten da afbouwen, omdat ze ook | raat hoop t het de | ||
| jo ik g | ngsten vonden maakt, | iet meer waren, en te ga het erg jammer en zonde met een grote klantenkri | an genieten van dat zo'n bedrijf w g, voor zowel de | et pensioen. Mijn broertj at zoveel mensen heeft aanschaf het onderhoud | e, Frank e blij maar oo | ||
| voor een verwarmi | voor een verwarmi | nieuwe helm door een put g, ikzelf in een supermar | je gespoeld zou w kt en elke week | orden. Frank werkte in d aakten we ook een paar | e uurtjes o | ||
| de zaak. T | de zaak. T | oen Frank een leeg pand | gezien had op de | Weeskinderendijk begon | er een | ||
| beetje een om door t | beetje een om door t | idee te borrelen. Na een e gaan, zoals mijn moede | stevig gesprek h r altijd zegt, voor | ebben we met zijn vieren de kinderen. Frank en ik | besloten hebben | ||
| besloten om het bedrijf in de toekomst samen te gaan voortzetten. Zo gezegd gedaan. In juni 2019 zijn wij na een paar maanden klussen begonnen aan de Weeskinderendijk, wat vanwege de zichtbaarheid van ons bedrijf na de coron die we tussendoor nog even voor ons kiezen kregen een paar treden omhoog heeft. We hebben er zoveel klanten bij dat mijn ouders nog steeds niet met p gegaan zijn, maar zich met liefde blijven inzetten voor ons bedrijf. Dit alles nie welk lot ons 7 jaar later boven het hoofd zou hangen. Behalve dat wij een aantal keren een uitnodiging hebben gekregen bij informatieavonden bij onze buurman van het Event Center, hebben we veel d moeten ontdekken over de ontwikkeling van het Maasterras. Wat moet er we er? Welk jaartal hebben we het over? Hoe defnitief is dit plan eigenlijk? Na ee noodkreet op social media hebben we uiteindelijk contact gekregen met de omgevingsmanager van de Stadsas in Dordrecht en zijn er een aantal gespre | besloten om het bedrijf in de toekomst samen te gaan voortzetten. Zo gezegd gedaan. In juni 2019 zijn wij na een paar maanden klussen begonnen aan de Weeskinderendijk, wat vanwege de zichtbaarheid van ons bedrijf na de coron die we tussendoor nog even voor ons kiezen kregen een paar treden omhoog heeft. We hebben er zoveel klanten bij dat mijn ouders nog steeds niet met p gegaan zijn, maar zich met liefde blijven inzetten voor ons bedrijf. Dit alles nie welk lot ons 7 jaar later boven het hoofd zou hangen. Behalve dat wij een aantal keren een uitnodiging hebben gekregen bij informatieavonden bij onze buurman van het Event Center, hebben we veel d moeten ontdekken over de ontwikkeling van het Maasterras. Wat moet er we er? Welk jaartal hebben we het over? Hoe defnitief is dit plan eigenlijk? Na ee noodkreet op social media hebben we uiteindelijk contact gekregen met de omgevingsmanager van de Stadsas in Dordrecht en zijn er een aantal gespre | besloten om het bedrijf in de toekomst samen te gaan voortzetten. Zo gezegd gedaan. In juni 2019 zijn wij na een paar maanden klussen begonnen aan de Weeskinderendijk, wat vanwege de zichtbaarheid van ons bedrijf na de coron die we tussendoor nog even voor ons kiezen kregen een paar treden omhoog heeft. We hebben er zoveel klanten bij dat mijn ouders nog steeds niet met p gegaan zijn, maar zich met liefde blijven inzetten voor ons bedrijf. Dit alles nie welk lot ons 7 jaar later boven het hoofd zou hangen. Behalve dat wij een aantal keren een uitnodiging hebben gekregen bij informatieavonden bij onze buurman van het Event Center, hebben we veel d moeten ontdekken over de ontwikkeling van het Maasterras. Wat moet er we er? Welk jaartal hebben we het over? Hoe defnitief is dit plan eigenlijk? Na ee noodkreet op social media hebben we uiteindelijk contact gekregen met de omgevingsmanager van de Stadsas in Dordrecht en zijn er een aantal gespre | besloten om het bedrijf in de toekomst samen te gaan voortzetten. Zo gezegd gedaan. In juni 2019 zijn wij na een paar maanden klussen begonnen aan de Weeskinderendijk, wat vanwege de zichtbaarheid van ons bedrijf na de coron die we tussendoor nog even voor ons kiezen kregen een paar treden omhoog heeft. We hebben er zoveel klanten bij dat mijn ouders nog steeds niet met p gegaan zijn, maar zich met liefde blijven inzetten voor ons bedrijf. Dit alles nie welk lot ons 7 jaar later boven het hoofd zou hangen. Behalve dat wij een aantal keren een uitnodiging hebben gekregen bij informatieavonden bij onze buurman van het Event Center, hebben we veel d moeten ontdekken over de ontwikkeling van het Maasterras. Wat moet er we er? Welk jaartal hebben we het over? Hoe defnitief is dit plan eigenlijk? Na ee noodkreet op social media hebben we uiteindelijk contact gekregen met de omgevingsmanager van de Stadsas in Dordrecht en zijn er een aantal gespre | ||||
| geweest. We zijn in contact gekomen met Dordt Onderneemt, die voor zowel als moeilijke vragen hun stinkende best doen om dingen voor ons uit te zoeke | geweest. We zijn in contact gekomen met Dordt Onderneemt, die voor zowel als moeilijke vragen hun stinkende best doen om dingen voor ons uit te zoeke | geweest. We zijn in contact gekomen met Dordt Onderneemt, die voor zowel als moeilijke vragen hun stinkende best doen om dingen voor ons uit te zoeke | geweest. We zijn in contact gekomen met Dordt Onderneemt, die voor zowel als moeilijke vragen hun stinkende best doen om dingen voor ons uit te zoeke | geweest. We zijn in contact gekomen met Dordt Onderneemt, die voor zowel als moeilijke vragen hun stinkende best doen om dingen voor ons uit te zoeke | geweest. We zijn in contact gekomen met Dordt Onderneemt, die voor zowel als moeilijke vragen hun stinkende best doen om dingen voor ons uit te zoeke | makkelijk n, waarbij | |
| diverse personen namens de gemeente ook zijn aangeschoven. En ons is vert | diverse personen namens de gemeente ook zijn aangeschoven. En ons is vert | diverse personen namens de gemeente ook zijn aangeschoven. En ons is vert | diverse personen namens de gemeente ook zijn aangeschoven. En ons is vert | diverse personen namens de gemeente ook zijn aangeschoven. En ons is vert | diverse personen namens de gemeente ook zijn aangeschoven. En ons is vert | eld dat ee | |
| hurende ondernemer zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen bedrijf, wat ook b | hurende ondernemer zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen bedrijf, wat ook b | hurende ondernemer zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen bedrijf, wat ook b | hurende ondernemer zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen bedrijf, wat ook b | hurende ondernemer zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen bedrijf, wat ook b | etekent, d | ||
| huisvesting. Met goede moed zijn we deze zoektocht, die inmiddels al bijna 2 begonnen. Er zijn al een hoop adressen de revue gepasseerd. Ik noem de Piet | huisvesting. Met goede moed zijn we deze zoektocht, die inmiddels al bijna 2 begonnen. Er zijn al een hoop adressen de revue gepasseerd. Ik noem de Piet | huisvesting. Met goede moed zijn we deze zoektocht, die inmiddels al bijna 2 begonnen. Er zijn al een hoop adressen de revue gepasseerd. Ik noem de Piet | huisvesting. Met goede moed zijn we deze zoektocht, die inmiddels al bijna 2 begonnen. Er zijn al een hoop adressen de revue gepasseerd. Ik noem de Piet | huisvesting. Met goede moed zijn we deze zoektocht, die inmiddels al bijna 2 begonnen. Er zijn al een hoop adressen de revue gepasseerd. Ik noem de Piet | jaar duurt er | ||
| Zeemanweg, de Zernikestraat, de Pascalstraat, De Malachiet, de Kamerlingh en de Galvanistraat. Al deze panden bevinden zich op Industriegebied de Dor | Zeemanweg, de Zernikestraat, de Pascalstraat, De Malachiet, de Kamerlingh en de Galvanistraat. Al deze panden bevinden zich op Industriegebied de Dor | Zeemanweg, de Zernikestraat, de Pascalstraat, De Malachiet, de Kamerlingh en de Galvanistraat. Al deze panden bevinden zich op Industriegebied de Dor | Zeemanweg, de Zernikestraat, de Pascalstraat, De Malachiet, de Kamerlingh en de Galvanistraat. Al deze panden bevinden zich op Industriegebied de Dor | Zeemanweg, de Zernikestraat, de Pascalstraat, De Malachiet, de Kamerlingh en de Galvanistraat. Al deze panden bevinden zich op Industriegebied de Dor | nnesweg tse Kil en | ||
| voor al deze panden geldt dat hier volgens het bestemmingsplan geen detailh plaatsvinden. Op alle locaties die wij zijn tegengekomen, is het korte en bondi | voor al deze panden geldt dat hier volgens het bestemmingsplan geen detailh plaatsvinden. Op alle locaties die wij zijn tegengekomen, is het korte en bondi | voor al deze panden geldt dat hier volgens het bestemmingsplan geen detailh plaatsvinden. Op alle locaties die wij zijn tegengekomen, is het korte en bondi | voor al deze panden geldt dat hier volgens het bestemmingsplan geen detailh plaatsvinden. Op alle locaties die wij zijn tegengekomen, is het korte en bondi | voor al deze panden geldt dat hier volgens het bestemmingsplan geen detailh plaatsvinden. Op alle locaties die wij zijn tegengekomen, is het korte en bondi | andel ma ge | ||
| antwoord van de gemeente simpelweg nee. In samenwerking met Dordt Onde | antwoord van de gemeente simpelweg nee. In samenwerking met Dordt Onde | antwoord van de gemeente simpelweg nee. In samenwerking met Dordt Onde | antwoord van de gemeente simpelweg nee. In samenwerking met Dordt Onde | antwoord van de gemeente simpelweg nee. In samenwerking met Dordt Onde | rneemt | ||
| hebben wij een overzicht samengesteld, zoals wij inmiddels noemen, met toe | hebben wij een overzicht samengesteld, zoals wij inmiddels noemen, met toe | hebben wij een overzicht samengesteld, zoals wij inmiddels noemen, met toe | hebben wij een overzicht samengesteld, zoals wij inmiddels noemen, met toe | hebben wij een overzicht samengesteld, zoals wij inmiddels noemen, met toe | gestane | ||
| 36 | 36 | 36 | 36 | 36 |
gebieden binnen Dordrecht. Dit omvat onder andere de Merwedestraat, de Jan Valsterweg en als we goed ons best doen, wellicht ook het gebied Louterbloemen. Met deze zoekopdracht zijn we nu anderhalf jaar aan de slag. Tot nu toe hebben we geen succesvol resultaat behaald. Beschikbare panden in deze gebieden zijn enorm schaars, vooral vanwege de vierkante meters die wij graag nodig hebben. En we hebben natuurlijk een werkplaats en een showroom nodig die wij hopen te vinden in Dordrecht. Een kantoor of een garagebox hebben wij natuurlijk niks aan. Met een einddatum van 1 juli inzicht beginnen wij ons toch wel een beetje zorgen te maken. Met een paar 100 euro spaargeld begonnen, inmiddels uitgegroeid tot, ik mag denk ik wel zeggen, de grootste en enige motorzaak van dit formaat in Dordrecht en omstreken, waar wij als gezin van 4 met 5 man personeel elke dag keihard aan het werk zijn om motorrijdende Dordtenaren op de weg te houden. We hebben altijd alles in eigen hand gehad, zelf ons eigen geld verdient met ons eigen geld. Wij doen niet aan kredieten, bankrekeningen die in rode cijfers terecht kunnen komen of leningen. We hebben corona overleefd zonder steun, zonder leningen, hebben een van onze compagnons voor een groot bedrag uitgekocht. En ook dat zijn we allemaal zelfstandig te boven gekomen. Nu lijkt de tunnel wel erg lang te zijn en zonder licht. Alles wat wij tot nu toe hebben aangedragen, lijkt van tafel te worden geveegd. Onze klanten worden inmiddels bang dat zij over 2 jaar niet meer bij ons terechtkunnen voor service of garantie. Er zijn monteurs bij ons in dienst die verder aan het kijken zijn, omdat het toekomstbeeld van ons bedrijf toch wel erg wazig wordt. Wij zijn ontzettend dankbaar voor de tijd en moeite die we tot nu toe hebben ontvangen van diverse medewerkers van de gemeente Dordrecht en van Dordt Onderneemt. En ik hoop dat er misschien dan met hulp van de politiek een plekje gaat ontstaan voor ons mooie Dordtse familiebedrijf. Wij vragen niet snel om hulp. Wij doppen graag onze eigen boontjes. Maar vanavond is dat anders. Na een zoektocht van een kleine 2 jaar en een vooruitzicht van iets minder dan 2 jaar voordat wij moeten wijken, is de moed ons enorm in de schoenen gezakt. Helpen ons met onze zoektocht. Wellicht is het mogelijk om iets passend te maken.
Want niet alleen wij, maar ook ongeveer 4000 eigenaren van motoren in Dordrecht, de klanten die we uit de gehele regio hebben, die ook graag een bezoek aan Dordrecht brengen tijdens een bezoek aan onze winkel en de inmiddels meer dan 1000 handtekeningen die we hebben verzameld door middel van een petitie, maar vooral mijn ouders, mijn broer, ons personeel en ik, die niet alleen ondernemers zijn, maar ook echte schapenkoppen, zullen ontzettend dankbaar zijn en enorm blij en gelukkig worden als wij het 25 bestaan van ons bedrijf in 2028 in Dordrecht kunnen vieren. Dank u wel.
De voorzitter: Hartstikke bedankt, mevrouw Bakker. U mag uw microfoon even uitzetten. Bedankt voor uw persoonlijke inbreng. Dan gaan we naar de heer Razaq van het Event Center.
De heer Razaq: Dank u wel voor die tijd. Mijn naam Jafar Razaq en ik ben de eigenaar van Event Center Dordrecht. Wij zitten daar in het pand aan de Weeskinderendijk sinds 2016 en wij verzorgen vooral grote evenementen, bruiloften, partijen, et cetera. Even terug naar de timeline. We zijn denk ik in 2010 naar de gemeente gestapt om het Event Center daar te beginnen. Dat was geen makkelijke klus. Dit heeft ongeveer 3-4 jaar gekost. Hebben we een ontheffing gekregen op het bestemmingsplan. Dat was toen autoboot en caravan. En dat ging al met heel veel pijn en moeite. Sinds 2016 operatief
37
en eigenlijk met veel succes. We hebben net als onze buurvrouw ook veel tegenslagen meegemaakt, zoals de coronacrisis. Die was voor ons helemaal van toepassing. Ongeveer 18 maanden eigenlijk, min of meer gesloten, geweest. En op de dag van vandaag voelen we eigenlijk nog steeds die financiële schade die we hebben opgelopen, in de zin van de grote huurachterstand die we hebben bij de verhuurder bij Van Twist. Sowieso in die tijd, het verliezen van boekingen, onzekerheid over ons bestaan. Maar daar zijn we ook gewoon goed uitgekomen. We hadden eigenlijk niet verwacht dat we na zo'n moeilijke tijd weer in onzekerheid zouden belanden waar we nu in zitten. Wij werken voornamelijk met de agenda vooruit en mensen willen heel veel zekerheid. In Dordrecht hoor ik heel vaak van mensen, we zouden bijvoorbeeld 2-3 jaar geleden al zijn gaan sluiten en volgend jaar, et cetera. Dat mensen heel erg voorzichtig zijn met het boeken van onze locatie, met het doen van een aanbetaling, omdat ze bang zijn dat ze die verliezen. En dat kunnen wij in principe makkelijk tackelen door een alternatief aan te bieden, dus een nieuwe locatie. Alleen dat lukt niet. Het is heel erg lastig, daar ben ik me ook van bewust, om te kijken of we een nieuwe locatie kunnen vinden. Vooral, net als mijn buurvrouw, gebouwen zijn schaars. Voornamelijk wat wij zoeken. Denk even circa 500 vierkante meter, 600 vierkante meter. Maar ook met het bestemmingsplan en de parkeerplaatsen wordt dat nog best wel een grote uitdaging. Als ik gewoon heel realistisch kijk op dit moment, wat kunnen we dan doen voor de toekomst? Dan denk ik eigenlijk aan een soort concept net als de schaatsbaan in Dordrecht tijdens de kerstdagen. Een grote tent die we eventueel ergens kunnen neerzetten. Wij zorgen voor alle voorzieningen. Een mooi bijgebouw voor toiletten en keuken zou heel erg handig zijn. Dat kan op een verhard terrein. Dat kan op een voetbalveld, op een basketbalveld. Dat kun je overal neerzetten. En tenten zijn er tegenwoordig in allerlei vormen en maten, maar ook qua afwerking, luxe, et cetera. En ik denk dat dat een oplossing zou kunnen zijn voor ons probleem. Wij spelen ook in de behoefte als voorzieningen voor mensen in Dordrecht, maar ook buiten Dordrecht.
Ik denk dat ongeveer 10-15 procent van onze klanten uit Dordrecht komen, maar de rest ongeveer een uur rij-afstand. En die komen allemaal naar Dordrecht, maken kennis met Dordrecht, komen eerst de stad in, gaan daar wat boodschappen doen of wat kleding kopen voordat ze dan naar de feesten gaan. Er zijn ook heel veel mensen die dan overnachten bijvoorbeeld in een hotel in Dordrecht. En los van dat dit ons brood is voor ons thuis, zou het ook een gemis zijn als voorziening in de stad Dordrecht. We hebben ook meerdere keren, misschien dat jullie ook feesten van de gemeente Dordrecht bij ons hebben meegemaakt. 80’s-90’s was de laatste editie. We hebben een tropical thema gehad, maar ook wat kleinere evenementen. Volgens mij komt er binnenkort een vrijwilligersdag aan. Al met al ben ik dankbaar voor de tijd die ik nu gekregen heb. En hopelijk kunnen jullie meedenken over de zoektocht naar een nieuwe locatie. Dank u wel.
De voorzitter: Dank u wel, de heer Razaq van het van Center. Allebei mooi. Ongeveer 5 minuten. Dan geef ik de commissie de mogelijkheid om vragen te stellen aan de insprekers. Ik zie wat vingers, dus dat is goed. Ik wil daarbij wel even opmerken. We gaan nog niet naar de eerste termijn van de oordeelsvormende sessie. Het zijn echt vragen gericht aan de insprekers. Uw politieke vragen mag u bewaren voor de heren naast mij. Ik zag de heer Hartmeijer als eerst.
38
De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Een vraag aan mevrouw Bakker. Want u gaf aan, de regelgeving belemmert ons eigenlijk om ons te vestigen op een industrieterrein of bedrijvenpark, als ik dat zo goed heb begrepen. De vraag is eigenlijk, waar zou het liefst zitten qua locatie? Zou u uit uw voeten kunnen met een industrieterrein, omdat u ook natuurlijk een stukje reparatie heeft? Maar u heeft ook natuurlijk een stukje winkel. Is dan toch een woonwijk of iets dergelijk toch aantrekkelijker? Of hoe ziet u dat zelf?
Mevrouw Bakker: Ik denk dat een woonwijk in principe wel aantrekkelijker is, alleen het is ook een veel lastigere locatie, omdat je snel overlast veroorzaakt. Wij produceren niet van 09.00 uur tot 18.00 uur heel de dag herrie, maar onze klanten soms voor de deur wel. Je hebt natuurlijk snel last met parkeren, dat soort dingen. Een industriegebied is wat dat betreft iets minder ideaal. Ook voor de bereikbaarheid. Vooral als mensen hun voertuig moeten achterlaten, dan staan ze op een industriegebied. Maar wij zijn eventueel bereid om wel te gaan investeren in vervangend vervoer voertuigen, als dat onze toekomst moet worden.
De voorzitter: Dank u wel. Als u niet aan het woord bent, kunt u de microfoon even uitzetten. Heeft u een vervolgvraag, mijnheer Hartmeijer?
De heer Hartmeijer: Ja, voorzitter. We hebben natuurlijk ook wijken zoals de Staart, waar wonen en industrie eigenlijk min of meer op elkaar aansluiten. Er zit alleen een soort weg natuurlijk tussen. Zou dat bijvoorbeeld een ideale plek zijn om te vestigen?
De voorzitter: Mevrouw Bakker.
Mevrouw Bakker: Is zeker wel een plek waar wij naar aan het kijken zijn. Maar we zijn nu ruim 2 jaar aan het rondkijken en meer dan een kantoor van 50 vierkante meter of een kleine garagebox hebben we daar nog niet beschikbaar gezien.
De voorzitter: Dan kijk ik even verder zo de cirkel rond. De heer Kuhlmann van de VVD.
De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Een vraag aan zowel mevrouw Bakker als de heer van het Event Center. Ik hoorde u zeggen, voor wat betreft de grootste motorenzaak. Ik denk dat u daar trots op bent in Dordt en omstreken. Ook veel klanten van buiten. En ook voor wat betreft het Event Center, eigenlijk het overgrote deel, 90 tot 85 procent, mensen vanuit de regio. Heeft u bij zoektocht naar een nieuwe locatie ook in de omliggende gemeenten, een beetje in de regio, gekeken?
De voorzitter: Wie mag ik als eerste het woord geven? De heer Razaq.
De heer Razaq: Dat heb ik zeker gedaan, maar daar is het ook heel erg lastig. Sowieso, wij zitten al best wel lang in Dordrecht, dus onze ingangen zijn ook wat betreft hier wat makkelijker dan in andere steden. Feit blijft wel dat ik vind dat Dordrecht als locatie zelf voor wat wij doen uitstekend is, in de zin van, wij zitten precies tussen Zuid-Holland richting Rotterdam en Den Haag en dan meer richting Brabant en Zeeland. En dat is best wel uniek, want je hebt heel veel vergelijkbare locaties in omgeving Rotterdam, alleen kiezen toch wel heel veel mensen voor onze locatie. En dat komt met name door de bereikbaarheid. Eerste afslag, tweede stoplicht. Zo zeg ik het altijd. Plus de grote parkeerplaatsen. En ook onze eigen parkeerplaats die gratis is, dat vind je weinig in
39
weinig andere gebieden. Buiten Dordrecht kijken we ook zeker naar, want wij zijn niet per se plaatsgebonden aan die locatie. Alleen ik vind het fijn om in Dordrecht te werken. Ik wil graag hier gewoon blijven. En ik denk dat we een soort toegevoegde waarde ook brengen aan de stad Dordrecht. Ik kijk wel verder, maar het liefst blijf ik gewoon hier.
De voorzitter: Mevrouw Bakker, de vraag was ook aan u gericht. Wel verzoek het antwoord iets korter te houden.
Mevrouw Bakker: Wij zijn ook zeker wel in de omgeving aan het kijken. In het begin hebben we altijd gezegd, we zijn Dordtenaren, we zijn in Dordt begonnen en we willen in Dordt blijven. Maar als je al twee jaar in deze zoektocht zit, dan ga je misschien toch uitwijken naar Zwijndrecht, Papendrecht, Ambacht. Maar onze klanten, ze zijn hier en niet ergens anders. Ik denk dat het voor ons heel belangrijk is om, als het kan, in Dordrecht te blijven.
De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk verder de commissie rond. De heer Bootsman.
De heer Bootsman: Dank, voorzitter. Ik heb een vraag aan in eerste instantie mevrouw Bakker. In de antwoorden op de raadsvragen die gesteld zijn, lees ik dat jullie locaties hebben aangedragen, maar dat er dan heel vaak te horen wordt, hier mag je wel verkopen en niet repareren, of andersom. En daar loopt u continu tegenaan?
De voorzitter: Mevrouw Bakker.
Mevrouw Bakker: Klopt. Het bestemmingsplan is vaak of detailhandel of een milieucategorie. En wij hebben natuurlijk daar een combinatie van, omdat wij zowel voertuigen als accessoires, helmen, kleding verkopen, maar ook een werkplaats hebben waar we repareren, schades repareren en onderhoud doen.
De voorzitter: Heeft een vervolgvraag? Mijnheer Bootsman.
De heer Bootsman: Ja. Dan heb ik nu een vervolgvraag aan mijnheer Razaq. Heeft u al andere locaties aangedragen? Of is er gewoon in Dordrecht niks te vinden en is dat probleem waar de heer Razaq tegenaan loopt?
De voorzitter: De heer Razaq.
De heer Razaq: We hebben al wel een aantal locaties aangedragen, alleen we horen steevast dat het gewoon niet mogelijk is gezien het bestemmingsplan, et cetera. In de buitengebieden zijn we ook aan het kijken, of daar mogelijkheden zijn. Alleen ik merk altijd dat er een soort houding is van, nee, eigen gelijk niet, liever niet, dat willen we niet, in plaats van wat kijken wat de mogelijkheden zijn. Daar lopen we eigenlijk tegenaan.
De voorzitter: Dank u wel. De heer Tutupoly.
De heer Tutupoly: De vraag is eigenlijk aan jullie alle twee. Jullie hebben het over het bestemmingsplan wat dan niet voldoet. Heeft de gemeente überhaupt wel eens
40
| besloten om het bedrijf in de toekomst samen te gaan voortzetten. Zo gezegd gedaan. In juni 2019 zijn wij na een paar maanden klussen begonnen aan de Weeskinderendijk, wat vanwege de zichtbaarheid van ons bedrijf na de coron die we tussendoor nog even voor ons kiezen kregen een paar treden omhoog heeft. We hebben er zoveel klanten bij dat mijn ouders nog steeds niet met p gegaan zijn, maar zich met liefde blijven inzetten voor ons bedrijf. Dit alles nie welk lot ons 7 jaar later boven het hoofd zou hangen. Behalve dat wij een aantal keren een uitnodiging hebben gekregen bij informatieavonden bij onze buurman van het Event Center, hebben we veel d moeten ontdekken over de ontwikkeling van het Maasterras. Wat moet er we er? Welk jaartal hebben we het over? Hoe defnitief is dit plan eigenlijk? Na ee noodkreet op social media hebben we uiteindelijk contact gekregen met de omgevingsmanager van de Stadsas in Dordrecht en zijn er een aantal gespre |
| , zo aperiode gebracht ensioen t wetende ingen zelf g? Wat blij n ken |