Pagina wordt geladen
Dordrecht, 13 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 7 oktober 2026.
Voortgang realisa�e Ombuigingen
1. Stand van zaken realisa�e totale ombuigingen
De raad hee� bij de perspec�efnota’s van 2025 en 2026 een pakket aan ombuigingen vastgesteld van € 10,5 miljoen in 2026 oplopend naar € 20,8 miljoen in 2029 en latere jaren. Met de raad is afgesproken dat we afzonderlijk rapporteren over de nog verder uit te werken ombuigingsmaatregelen die maatschappelijk effect hebben. Bij de begro�ng 2027 rapporteren we over de maatregelen die in 2026 zijn gestart en de maatregelen die in 2027 van start gaan. Alvorens we hier dieper op ingaan, geven we eerst op hoofdlijnen inzicht in de totale stand van zaken omtrent de voortgang van de realisa�e van alle ombuigingen.
Er is in korte �jd al veel van de ombuigingen gerealiseerd. Op basis van de huidige inzichten verwachten wij in 2026 en 2027 van de ombuigingen circa 75% van de totale opgave van respec�evelijk € 10,5 mln. en € 15,3 mln. op de voorgestelde wijze te realiseren. Deze realisa�egraad gaat de komende jaren verder toenemen naar ruim 80% in 2029 en dit weerspiegelt dan ook de aanzienlijke inspanningen die binnen de organisa�e zijn en worden geleverd om de maatregelen daadwerkelijk te effectueren.
Daarbij monitoren wij doorlopend de effecten van de afzonderlijke maatregelen en de mogelijke samenhang daarvan. Daarbij hebben wij specifiek aandacht voor eventuele stapelingseffecten van de ombuigingen op evenementen (mo�e 10A Voorkom stapeling van kor�ngen op de evenementensector), zodat �jdig kan worden bijgestuurd wanneer de gecombineerde impact van meerdere maatregelen groter blijkt dan vooraf voorzien.
Bij de inrich�ng van het ombuigingstraject is rekening gehouden met het risico dat de realisa�e van sommige maatregelen meer �jd vraagt dan vooraf gedacht. Daarom is de reserve _Op weg naar ombuigingen_ ingesteld. Deze reserve fungeert als achtervang voor ombuigingen die nog niet volledig zijn gerealiseerd en biedt ruimte om �jdelijke financiële verschillen op te vangen.
Het gedeelte dat nog niet kan worden ingevuld, is het gevolg van vertraging in de uitvoering door onder andere we�elijke beperkingen (zoals lopende contracten) of door de complexiteit vanwege de samenwerking met diverse partners. De komende maanden onderzoeken wij of ombuigingen waarvan de besparing onzeker is eventueel op een aangepaste wijze of met lichte bijstelling ingevuld kunnen worden. In de Decemberbrief 2026 informeren wij uw raad over de meest actuele stand van zaken 2026. Bij de Perspec�efnota 2028 over de stand van zaken 2027 en latere jaren. Indien nodig doen wij daarbij voorstellen voor alterna�eve besparingsmaatregelen, zodat de beoogde financiële opgave alsnog kan worden gerealiseerd.
Conform afspraak met de raad beschrijven we in paragraaf 2 de voortgang van de realisa�e van de
ombuigingsmaatregelen met maatschappelijk effect.
1
De volgende ombuigingen met maatschappelijk effect rapporteren we hierbij. Het betre� de onderstaande ombuigingen.
| 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 | Niet toepassen gemeentelijke indexering voor subsidies Rioolheffing grootverbruik Groei toeristisch (riviercruise) bezoek Verkleinen van budget evenementensubsidies en meer kosten doorrekenen Culturele sector Minder aanbod jeugdhulp Lichte algemene begeleiding naar algemene voorziening Bibliotheek: versoberen dienstverlening Jeugdhulpvervoer Wijkhopper voor Drechthopper No-shows jeugdhulp en Wmo Wijkgericht aanbesteden van Wmo Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Beschikkingsvrije dagbesteding Urgentieregeling aangepaste woningen beter coördineren Verhuur en beheer woonwagenlocaties onderbrengen bij externe partij Meer participatieplekken Algemene voorziening scootmobielen & deelscootmobiel Stadsherstelfonds | bedrag (x1000) | Col4 | Col5 | Col6 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 | Niet toepassen gemeentelijke indexering voor subsidies Rioolheffing grootverbruik Groei toeristisch (riviercruise) bezoek Verkleinen van budget evenementensubsidies en meer kosten doorrekenen Culturele sector Minder aanbod jeugdhulp Lichte algemene begeleiding naar algemene voorziening Bibliotheek: versoberen dienstverlening Jeugdhulpvervoer Wijkhopper voor Drechthopper No-shows jeugdhulp en Wmo Wijkgericht aanbesteden van Wmo Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Beschikkingsvrije dagbesteding Urgentieregeling aangepaste woningen beter coördineren Verhuur en beheer woonwagenlocaties onderbrengen bij externe partij Meer participatieplekken Algemene voorziening scootmobielen & deelscootmobiel Stadsherstelfonds | 2026 900 200 100 0 0 0 0 0 0 500 0 0 0 0 0 0 0 0 50 | 2027 900 200 150 50 400 500 300 140 50 500 250 350 350 100 100 95 200 500 150 | 2028 900 200 150 100 830 500 500 140 50 500 250 525 725 300 100 95 200 750 150 | 2029 900 200 150 150 830 500 500 140 50 500 250 525 1250 500 100 95 200 1250 150 |
De overige ombuigingen worden gemonitord via de reguliere P&C-cyclus, te weten: de perspec�efnota, de bestuursrapportage en het jaarverslag. Via deze weg legt het college op herkenbare momenten verantwoording af over de uitvoering van de overige maatregelen en wordt overzicht gehouden op het totale pakket aan maatregelen.
De stand van zaken van de bovenstaande ombuigingen verdelen we in drie categorieën: 1. Ombuigingen op koers: ombuigingen die zijn gerealiseerd of waarvan de uitvoering volgens planning verloopt 2. Vertraagde ombuigingen: ombuigingen waarvan de uitvoering vertraging hee� opgelopen, waardoor realisa�e later plaatsvindt 3. Onzekere ombuigingen: ombuigingen waarvan nog onbekend is hoe hoog de besparing is
Ad1. Ombuigingen op koers
Onderstaande ombuigingen zijn gerealiseerd of liggen op schema om gerealiseerd te worden. Dit betre� de volgende ombuigingen:
| 1 2 3 4 5 6 7 8 9 | Niet toepassen gemeentelijke indexering voor subsidies Rioolheffing grootverbruik Groei toeristisch (riviercruise) bezoek Verkleinen van budget evenementensubsidies en meer kosten doorrekenen Culturele sector Minder aanbod jeugdhulp Lichte algemene begeleiding naar algemene voorziening Bibliotheek: versoberen dienstverlening Jeugdhulpvervoer | bedrag (x1000) | Col4 | Col5 | Col6 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 2 3 4 5 6 7 8 9 | Niet toepassen gemeentelijke indexering voor subsidies Rioolheffing grootverbruik Groei toeristisch (riviercruise) bezoek Verkleinen van budget evenementensubsidies en meer kosten doorrekenen Culturele sector Minder aanbod jeugdhulp Lichte algemene begeleiding naar algemene voorziening Bibliotheek: versoberen dienstverlening Jeugdhulpvervoer | 2026 900 200 100 0 0 0 0 0 0 | 2027 900 200 150 50 400 500 300 140 50 | 2028 900 200 150 100 830 500 500 140 50 | 2029 900 200 150 150 830 500 500 140 50 |
2
Ad 2. Vertraagde ombuigingen Door vertraging in de uitvoering wordt een deel van de besparing pas in latere jaren behaald. In de onderstaande tabel staat per ombuiging het totale besparingsbedrag, welk deel daarvan naar verwach�ng wordt gerealiseerd en welk deel nog niet.
| 10 11 12 13 14 15 16 17 | Wijkhopper voor Drechthopper Niet realiseren wel realiseren No-shows jeugdhulp en Wmo Niet realiseren Wel realiseren Wijkgericht aanbesteden van Wmo Niet realiseren Wel realiseren Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Niet realiseren Wel realiseren Beschikkingsvrije dagbesteding Niet realiseren Wel realiseren Urgentieregeling aangepaste woningen beter coördineren Niet realiseren Wel realiseren Verhuur en beheer woonwagenlocaties onderbrengen bij externe partij Niet realiseren Wel realiseren Stadsherstelfonds Niet realiseren Wel realiseren | bedrag (x1000) | Col4 | Col5 | Col6 |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 11 12 13 14 15 16 17 | Wijkhopper voor Drechthopper Niet realiseren wel realiseren No-shows jeugdhulp en Wmo Niet realiseren Wel realiseren Wijkgericht aanbesteden van Wmo Niet realiseren Wel realiseren Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Niet realiseren Wel realiseren Beschikkingsvrije dagbesteding Niet realiseren Wel realiseren Urgentieregeling aangepaste woningen beter coördineren Niet realiseren Wel realiseren Verhuur en beheer woonwagenlocaties onderbrengen bij externe partij Niet realiseren Wel realiseren Stadsherstelfonds Niet realiseren Wel realiseren | 2026 500 295 205 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 50 50 0 | 2027 500 90 410 250 250 0 350 350 0 350 350 0 100 100 0 100 100 0 95 95 0 150 100 50 | 2028 | 2029 |
| 10 11 12 13 14 15 16 17 | Wijkhopper voor Drechthopper Niet realiseren wel realiseren No-shows jeugdhulp en Wmo Niet realiseren Wel realiseren Wijkgericht aanbesteden van Wmo Niet realiseren Wel realiseren Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Niet realiseren Wel realiseren Beschikkingsvrije dagbesteding Niet realiseren Wel realiseren Urgentieregeling aangepaste woningen beter coördineren Niet realiseren Wel realiseren Verhuur en beheer woonwagenlocaties onderbrengen bij externe partij Niet realiseren Wel realiseren Stadsherstelfonds Niet realiseren Wel realiseren | 2026 500 295 205 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 50 50 0 | 2027 500 90 410 250 250 0 350 350 0 350 350 0 100 100 0 100 100 0 95 95 0 150 100 50 | 500 90 410 250 0 250 525 525 0 725 725 0 300 200 100 100 0 100 95 0 95 150 0 150 | 500 90 410 250 0 250 525 0 525 1250 0 1250 500 0 500 100 0 100 95 0 95 150 0 150 |
Toelich�ng
_10. Wijkhopper voor Drechthopper_ De eigen bijdragen voor de Drechthopper zijn verhoogd naar het niveau van het openbaar vervoer. De invoering van deze maatregel kon, mede als gevolg van benodigde aanpassingen in verband met privacywetgeving (AVG), pas medio 2026 plaatsvinden. Hierdoor is het besparingsverlies in 2026 aanzienlijk groter dan in de daaropvolgende jaren.
Het verhogen van de eigen bijdragen leidt tot een besparing, maar het effect blij� beperkt doordat een deel van de inwoners met een Drechthopper-indica�e geen gebruik maakt van de voorziening. Voor deze groep leidt de tariefverhoging niet tot extra inkomsten of een afname van het gebruik
Een tweede onderdeel van de oorspronkelijke ombuiging was het verruimen van de reserverings�jd naar 24 uur om ri�en efficiënter te kunnen bundelen. Voor deze maatregel bleek regionaal onvoldoende draagvlak aanwezig. Als alterna�ef wordt ingezet op verdere op�malisa�e van de ritplanning en het bundelen van ri�en. Hiermee wordt naar verwach�ng een vergelijkbaar efficiën�evoordeel gerealiseerd.
3
_11. No-shows jeugdhulp en Wmo_ Het niet langer vergoeden van no-shows (cliënt is niet aanwezig bij afspraak) aan aanbieders vraagt om besluitvorming binnen de GR Sociaal, aangezien de uitvoering van de Wmo aan de GR Sociaal is gedelegeerd. Hoewel hiervoor juridisch ruimte bestaat, hebben vraagstukken rondom juridische haalbaarheid, uitvoerbaarheid en bestuurlijke wenselijkheid er tot op heden toe geleid dat geen voorstel aan het algemeen bestuur is voorgelegd.
Inmiddels wordt gedeeltelijk invulling gegeven aan deze ombuiging. Bij de aanbesteding voor individuele begeleiding is het oorspronkelijke no-showtarief geschrapt en vervangen door een regeling waarbij aanbieders bij een no-show uitsluitend de eerste 15 minuten kunnen declareren. Dit resulteert in lagere tarieven voor ingekochte dienstverlening en leidt tot een besparing voor de deelnemende gemeenten. De financiële effecten hiervan worden momenteel nog in beeld gebracht.
Voor andere onderdelen van de Wmo zijn de mogelijkheden beperkt vanwege lopende contractafspraken. Verdere implementa�e kan daarom pas plaatsvinden bij nieuwe aanbestedingen of contractvernieuwingen.
_12. Wijkgericht aanbesteden van Wmo_ De maatregel is belegd bij de GR Sociaal. Deze gee� aan dat deze maatregel met name kansrijk is binnen de huishoudelijke ondersteuning (HO), bij plusflats en in specifieke wijken waar sprake is van een voldoende concentra�e van cliënten. In de overige wijken is de geografische spreiding van cliënten te groot, waardoor de uitvoerbaarheid en doelma�gheid beperkt zijn. Daarnaast zijn voor verschillende Wmo onderdelen meerjarige contracten afgesloten met meerdere aanbieders. Deze contracten kunnen niet zonder meer tussen�jds worden opengebroken, waardoor implementa�e op korte termijn beperkt mogelijk is. Het concentreren van ondersteuning bij één aanbieder per loca�e of gebied kan bovendien gevolgen hebben voor de keuzevrijheid van inwoners. Over de mate waarin deze keuzevrijheid mag worden beperkt ten behoeve van het realiseren van de ombuiging is nog geen bestuurlijke uitspraak gedaan.
Momenteel wordt onderzocht in hoeverre toepassing binnen plusflats mogelijk is. De verwach�ng is echter dat hiermee niet de volledige geraamde besparing gerealiseerd kan worden. Vanaf 2029 is het Rijk voornemens de huishoudelijke ondersteuning als maatwerkvoorziening af te schaffen. Omdat de kor�ng op het gemeentefonds lager is dan het huidige budget, kan de resterende besparingsopgave in dat geval vanaf dat moment financieel als gerealiseerd worden beschouwd.
_13. Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning_ Het invoeren van deze maatregel blijkt juridisch ingewikkeld en organisatorisch omvangrijk. Gemeenten mogen voor huishoudelijke ondersteuning geen eigen bijdrage hanteren anders dan de landelijke eigenbijdragesystema�ek, waardoor de beoogde besparing via deze route niet realiseerbaar is.
Daarnaast is het kabinet voornemens huishoudelijke ondersteuning niet langer als maatwerkvoorziening aan te bieden en een inkomensa�ankelijke eigen bijdrage in te voeren. Tegen deze achtergrond ligt het niet voor de hand om deze maatregel verder uit te werken. De GR Sociaal verkent alterna�eve mogelijkheden voor de huishoudelijke ondersteuning. Daarvoor worden onder andere gemeenteraden geconsulteerd over draagvlak voor het bevorderen zelfredzaamheid en vitaal ouder worden.
De financiële taakstelling kan vanaf 2029 volledig worden gerealiseerd, omdat de kor�ng van het Rijk op het gemeentefonds lager is dan de huidige uitvoeringskosten.
_14. Beschikkingsvrije dagbesteding_ De maatregel richt zich op het realiseren van beschikkingsvrije vormen van dagbesteding, onder andere via ontmoe�ngscentra in plusflats en het ontwikkelen van algemene voorzieningen voor lichtere vormen van dagbesteding. De uitwerking hiervan verloopt trager dan voorzien. De ontwikkeling van ontmoe�ngscentra in samenwerking met s�ch�ng Dordrecht Sociaal komt moeizaam van de grond en voor de omze�ng van lichtere vormen van dagbesteding naar een algemene voorziening ontbreekt nog een voldoende onderbouwde businesscase.
Daarnaast wordt regionaal onderzocht hoe Wmo-voorzieningen doelma�ger en kostenefficiënter aan de voorkant van het ondersteuningsaanbod kunnen worden georganiseerd. De eerste bevindingen bieden
4
aanknopingspunten voor de verdere ontwikkeling van beschikkingsvrije vormen van dagbesteding en sluiten aan bij eerder verkende scenario's. De verschillende mogelijkheden worden momenteel nader uitgewerkt, waarbij de verwachte kosten, baten en uitvoeringsconsequen�es in beeld worden gebracht.
Door de vertraging worden de besparingen later gerealiseerd dan oorspronkelijk voorzien en schui� de taakstelling in de �jd door. Op basis van de huidige inzichten wordt er echter nog steeds van uitgegaan dat de ombuiging op termijn gerealiseerd kan worden.
_15. Urgen�eregeling aangepaste woningen beter coördineren_ De maatregel richt zich op het beter benu�en van aangepaste woningen door vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen en aangepaste woningen zoveel mogelijk beschikbaar te houden voor inwoners die deze voorzieningen nodig hebben. Binnen de gemeente Dordrecht wordt ac�ef gewerkt aan het verkrijgen van beter inzicht in het aanbod van aangepaste woningen, de beze�ng en de mogelijkheden om de doorstroming te verbeteren. Hierbij wordt gekeken hoe de juiste doelgroep beter kan worden gekoppeld aan passende woonvormen.
In 2026 worden het aantal woningaanpassingen, het aanbod van aangepaste woningen en de doelgroep nader gemonitord. Gesprekken met de Sociale Dienst Drechtsteden en woningcorpora�es moeten meer inzicht geven in de financiële haalbaarheid. Op dit moment kan nog niet worden vastgesteld in hoeverre de geraamde besparing gerealiseerd kan worden.
_16. Verhuur en beheer woonwagenloca�es onderbrengen bij externe par�j_ De uitvoering van deze ombuiging vraagt om herziening van het woonwagenbeleid (wonen sociale huur). Hiermee wordt gestart in 2026, waarna besluitvorming in 2027 wordt verwacht. De bezuiniging voor het jaar 2027 is daarmee niet haalbaar.
_17. Stadsherstelfonds_ Deze besparing was a�ankelijk van de opstart van een stadsherstelfonds gericht op duurzaam beheer van gemeentelijke panden. De oprich�ng van een stadsherstelfonds is a�ankelijk van marktpar�jen. Afgelopen periode zijn er verschillende gesprekken met par�jen gevoerd, naar verwach�ng zal het Stadsherstelfonds eind dit jaar van start gaan. Dit is later dan waarop we hadden gean�cipeerd, waardoor ook het realiseren van besparingen opschui� in de �jd.
Ad 3. Onzekere ombuigingen Onderstaande ombuigingen zijn nog onzeker. Het is nog niet duidelijk hoeveel besparing deze maatregelen daadwerkelijk opleveren. In de komende periode wordt dit verder onderzocht.
| 18 19 | Meer participatieplekken Algemene voorziening scootmobielen & deelscootmobiel | bedrag (x1000) | Col4 | Col5 | Col6 |
|---|---|---|---|---|---|
| 18 19 | Meer participatieplekken Algemene voorziening scootmobielen & deelscootmobiel | 2026 0 0 | 2027 200 500 | 2028 200 750 | 2029 200 1250 |
Toelich�ng:
_18. Meer par�cipa�eplekken_ Er zijn op dit moment meer par�cipa�eplekken gecreëerd dan dat er zijn bezet. Het toeleiden van inwoners naar plekken lukt nog niet voldoende. De doelgroep voor arbeidsma�ge dagbesteding, waarop aanvankelijk werd gefocused, is de afgelopen jaren afgenomen, waardoor er minder plaatsingen zijn. Er wordt gewerkt aan een transforma�eplan sociale werkvoorziening, waarin op een bredere doelgroep wordt ingezet. Daarvoor is verdere uitbreiding van plekken nodig, maar ook het meer benu�en van lokale partners (zoals s�ch�ng Dordrecht Sociaal) om beter toe te leiden. Hiermee kan de beoogde besparing worden gerealiseerd, maar met vertraging. Vanaf 2028 is realisa�e mogelijk.
In de begro�ng 2027 is een brede (extra) taakstelling van € 1 miljoen op (arbeids)par�cipa�e opgenomen (vanuit het coali�eakkoord). Op basis van een extern onderzoek lijkt dit haalbaar, maar vraagt wel op investeringen. Hiervoor zijn vanuit het Rijk extra centrummiddelen voor beschikbaar gesteld (transforma�e sociale werkvoorziening en sociale infrastructuur).
5
_19. Algemene voorziening scootmobielen & deelscootmobiel_ De maatregel richt zich op het doelma�ger organiseren van de verstrekking en inzet van scootmobielen. Daarbij worden twee uitvoeringsrich�ngen onderzocht: scootmobielpoules en het aanbieden van scootmobielen als algemene voorziening.
De ontwikkeling van scootmobielpoules vraagt om investeringen, voorbereidings�jd en nieuwe organisatorische afspraken (draagvlak), waardoor op korte termijn geen financiële opbrengsten worden gerealiseerd. Bij een algemene voorziening vormen bestaande bulkcontracten een belangrijke beperking, omdat deze niet zonder meer kunnen worden aangepast. Daarnaast kan deze variant gevolgen hebben voor de keuzevrijheid van inwoners, waarvoor nog bestuurlijke afweging nodig is.
De Sociale Dienst Drechtsteden werkt de mogelijkheden verder uit. Daarnaast wordt in regionaal verband onderzoek gedaan naar een doelma�ger en kostenefficiëntere inzet van scootmobielen. De eerste bevindingen laten zien dat er besparingspoten�eel aanwezig is. Momenteel worden verschillende scenario's uitgewerkt in een businesscase, waarin de financiële effecten, uitvoerbaarheid en gevolgen voor inwoners worden onderzocht.
Op basis van de huidige inzichten is het onzeker of de oorspronkelijke ombuiging op korte termijn kan worden gerealiseerd. De uitkomsten van de businesscase moeten uitwijzen in hoeverre de beoogde besparing op langere termijn haalbaar is.
6