Doetinchem, 19 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
VEILIGHEID ALS GEDEELD KAPITAAL
Sociale veiligheid in Doetinchem in het licht van feiten, meningen en beleid
_Jos Kuppens_ _Leanne Sixma_ _Djara Schraven_
Hoofdlijnen
Feitelijke sociale veiligheid in data
Sociale veiligheid
‘op papier’
Aanpak
Bijlagen
Inleiding
Veiligheidsgevoel
in data
Inwoners over sociale veiligheid
Epiloog
Colofon
Auteurs:
Jos Kuppens
Leanne Sixma
Djara Schraven
In opdracht van:
Rekenkamer Doetinchem
Opmaak:
Marcel Grotens (Bureau Beke)
© November 2026
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk,
foto-kopie, microfilm of welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van
de auteurs.
No part of this publication may be reproduced in any form by print, photo print or other means without
written permission from the authors
Voor een zo goed mogelijke weergave van deze interactieve pdf, adviseren wij de Adobe Acrobat
pdf-reader te gebruiken of webbrowsers anders dan Microsoft Edge.
_[Alle rapporten van Bureau Beke zijn gratis te downloaden via bureaubeke.nl](https://bureaubeke.nl)_
Bevindingen op hoofdlijnen
Inleiding
In opdracht van de rekenkamer van de gemeente Doetinchem heeft Bureau
Beke onderzoek uitgevoerd naar de feitelijke en ervaren sociale (on)veiligheid
in Doetinchem, Gaanderen en Wehl. Aanleiding hiervoor waren zorgen over
verschillende incidenten en de behoefte aan meer inzicht in de aard, omvang
en locaties van sociale (on)veiligheid. In dit onderzoek is sociale veiligheid
afgebakend als de mate waarin inwoners beschermd zijn én zich beschermd
voelen tegen criminaliteit, agressie en vervelend gedrag van anderen in de
openbare ruimte. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen feitelijke inciden ten en de veiligheidsbeleving van inwoners. Ook is aandacht besteed aan
de verschillende determinanten van sociale veiligheid, waarbij onderscheid
is gemaakt tussen beïnvloedbare en niet-beïnvloedbare determinanten. Het
onderzoek richt zich op de eerste vorm, waarbij we er een ingeperkte uitwer king op nahouden, namelijk determinanten die door de gemeente en inwo ners zelf te beïnvloeden zijn.
Het onderzoek bestond uit een analyse van beleidsdocumenten en regi stratiedata, 47 flitsinterviews met inwoners en drie luisterzittingen waar aan in totaal 42 inwoners deelnamen. Op basis hiervan zijn mogelijkheden
in kaart gebracht om de feitelijke en ervaren sociale veiligheid te verbete ren. Daarbij is niet alleen gekeken naar de rol van de gemeente en betrokken
instanties, maar ook naar de bijdrage die inwoners zelf kunnen leveren.
De feitelijke sociale veiligheid in de gemeente Doetinchem is beschreven aan
de hand van politiegegevens over de periode 2016–2025, de Veiligheidsmonitor
2023 en 2025 en het online inwonerspanel Doetinchem Spreekt. Uit de poli
tieregistraties blijkt dat vooral de overlast door verwarde personen toeneemt.
Ook overlast door daklozen en alcohol en drugs laat een lichte stijging zien,
terwijl jeugd- en geluidsoverlast juist zijn afgenomen. De criminaliteitsre gistraties blijven over het algemeen stabiel, waarbij vermogenscriminali teit, bijvoorbeeld winkel-, fiets- en autodiefstal, het meest voorkomt. Wel is
de afgelopen jaren een lichte toename van seksuele delicten en alcohol- en
drugscriminaliteit zichtbaar. Het is niet uitgesloten dat dit een registratie effect is, veroorzaakt door meer toezicht en handhaving. Er zijn bovendien
verschillen tussen de deelgebieden: zo komt overlast door daklozen vooral in
het centrum en Doetinchem-Oost voor en speelt geluidshinder met name in
Doetinchem-Noord en -West.
De Veiligheidsmonitor laat zien dat inwoners in 2025 vaker slachtoffer
zijn geworden van traditionele criminaliteit, waaronder vermogensdelic ten en bedreiging. Ook wordt vaker overlast door drugshandel en verwarde
personen ervaren. In vergelijking met het landelijke beeld is de situatie in
Doetinchem relatief gunstig. Uit de politieregistraties blijkt verder dat man nen oververtegenwoordigd zijn onder personen die bij overlast en criminali teit betrokken zijn. De gemiddelde leeftijd van deze groep bedraagt 32 jaar en
het merendeel woont in de gemeente Doetinchem. Herhaald overlastgevend
gedrag komt relatief vaak voor binnen de categorie ‘overlast door daklozen’.
Het veiligheidsgevoel van inwoners van Doetinchem is beschreven aan de
hand van de Veiligheidsmonitor 2023 en 2025 en het online inwonerspanel
Doetinchem Spreekt. Inwoners geven hun veiligheidsgevoel gemiddeld het
rapportcijfer 7,7. Dit is vergelijkbaar met 2023 en relatief gunstig ten opzich te van het landelijke gemiddelde (7,4) en Noord- en Oost-Gelderland (7,6).
Ook uit Doetinchem Spreekt blijkt dat de ruime meerderheid van de inwoners
zich meestal of (bijna) altijd veilig voelt in de eigen buurt. Desondanks zijn
er in 2025 op verschillende aspecten relatief meer inwoners die zich onveilig
voelen dan in 2023.
Bevindingen op hoofdlijnen 3
Er komen duidelijke verschillen naar voren tussen groepen inwoners en deel gebieden. Vrouwen voelen zich aanzienlijk vaker onveilig dan mannen. Ook
inwoners van het centrum voelen zich vaker onveilig dan inwoners van ande re delen van Doetinchem. Uit Doetinchem Spreekt blijkt bovendien dat inwo ners van Wehl zich relatief veilig voelen, terwijl inwoners van Overstegen,
Schoneveld en Doetinchem-Noord zich juist minder veilig voelen. Daarmee
laten de resultaten zien dat het algemene veiligheidsgevoel in Doetinchem
relatief gunstig is, maar dat er voor verschillende groepen inwoners en wij ken aandachtspunten bestaan.
Uit een analyse van gemeentelijk beleid op het gebied van sociale veilig heid in Doetinchem blijkt dat sociale veiligheid vanuit twee samenhangende
beleidsterreinen wordt benaderd: openbare orde en veiligheid en het soci aal domein. Enkele relevante doelstellingen zijn het tegengaan van over last en criminaliteit, het versterken van sociale cohesie en leefbaarheid, het
inzetten op preventie en het verbeteren van de veiligheidsbeleving. Naast
deze doelstellingen is er aandacht voor de manier waarop sociale veiligheid
wordt bevorderd.
Om beleidsdoelstellingen op het gebied van sociale veiligheid te realise ren, zet de gemeente Doetinchem in op een pakket aan initiatieven. De ini tiatieven zijn een combinatie van concrete maatregelen ter bevordering van
de objectieve veiligheid en initiatieven ter bevordering van het veiligheids gevoel. De initiatieven richten zich onder meer op de aanpak van bepaalde
(groepen) inwoners, zoals problematische jeugdgroepen, personen met onbe grepen gedrag en dak- en thuislozen. Daarnaast richten initiatieven zich op
het versterken van de sociale basis in buurten en wijken. Voorbeelden hier van zijn de inzet van jongerenwerk, buurtcoaches, het Jeugd Interventieteam,
buurtverbinders en wijkwerk. Verder worden er specifieke maatregelen inge zet op locaties waar sociale veiligheid extra aandacht vraagt. Hierbij kan
4 Veiligheid als gedeeld kapitaal
gedacht worden aan het stationsgebied, het centrum, parkeergarages en in de
buurt van maatschappelijke opvanglocaties.
De beleidskaders en doelstellingen die hiervoor zijn genoemd gaan over
de gehele gemeente Doetinchem, inclusief de dorpen Wehl en Gaanderen. Ter
aanvulling zijn er beleidsdocumenten bestudeerd die ook de wijkgebonden
context meenemen. De documentanalyse geeft hiermee een overzicht van
de beleidsmatige ambities en bestaande aanpakken van de gemeente, maar
geeft nadrukkelijk geen evaluatie van de effecten ervan.
Op basis van de flitsinterviews en luisterzittingen zijn ervaringen en bele vingen van inwoners met betrekking tot sociale veiligheid opgetekend.
Inwoners benoemen verschillende vormen van overlast en onveiligheid,
waaronder alcohol- en drugsgebruik, drugsdealen, hanggedrag, vernielingen,
vuurwerk en verbale en seksuele intimidatie. Daarnaast worden verkeerson veilige situaties en aandachtspunten in de inrichting en het onderhoud van
de openbare ruimte genoemd. Veelal gaat het dan om onvoldoende verlich ting, beperkt zicht en slecht onderhouden fietsroutes. De ervaringen hebben
betrekking op uiteenlopende locaties, waarbij het centrum van Doetinchem
veelvuldig genoemd is.
Naast deze concrete ervaringen is gekeken naar factoren die het veilig heidsgevoel van inwoners beïnvloeden. Hierbij worden onder meer de aanwe zigheid van groepen mensen, een gebrek aan sociale controle, onvoldoende
verlichting en beperkt zicht, het vertrouwen in professionals en de beeldvor ming over veiligheid genoemd. Ook de sociale cohesie en onderlinge betrok kenheid spelen een rol: wanneer inwoners elkaar kennen en bereid zijn
elkaar te helpen, kan dit bijdragen aan een groter veiligheidsgevoel. Uit de
gesprekken komen bovendien verschillen tussen de stad en de dorpen naar
voren. In Doetinchem ligt de nadruk vooral op sociale overlast en intimide rend gedrag, terwijl inwoners van Gaanderen en Wehl vaker verkeersveilig
heid en onveilige fiets- en wandelroutes in het buitengebied benoemen. In de
dorpen wordt over het algemeen meer onderlinge verbondenheid ervaren, al
is dit in sommige nieuwbouwwijken niet altijd vanzelfsprekend.
Door de bevindingen uit het onderzoek en de suggesties van inwoners te ver gelijken met bestaande aanpakken elders in Nederland is onderzocht welk
mogelijkheden er zijn om de sociale veiligheid in Doetinchem te verbe teren. Uit deze analyse komen verschillende lacunes in het huidige beleid
naar voren, waarvoor mogelijke handelingsperspectieven zijn geformuleerd.
Deze richten zich onder meer op het versterken van sociale controle en de
zelfredzaamheid van inwoners, het verbeteren van de veiligheid en toegan kelijkheid van de openbare ruimte en het bevorderen van samenwerking,
bereikbare meldpunten en duidelijke terugkoppeling. Daarbij wordt bena drukt dat de aanpak moet aansluiten bij de lokale problematiek en behoeften
van inwoners. Een gebiedsgerichte benadering is daarom van belang, waarbij
per wijk wordt gekeken welke maatregelen passend zijn. Ook vraagt dit om
een duidelijke rolverdeling tussen de gemeente, betrokken organisaties en
inwoners. Niet alle mogelijke handelingsperspectieven zijn immers altijd
wenselijk of uitvoerbaar.
Hoewel de gemeente Doetinchem al veel initiatieven ontplooit, worden
drie aanvullende aangrijpingspunten voorgesteld. Fysiek-ruimtelijk kan de
gemeente de Toolbox Vrouwvriendelijke Publieke Ruimte benutten om de
verlichting, zichtbaarheid en toegankelijkheid van de openbare ruimte te
verbeteren. De ervaringen van inwoners uit de flitsinterviews en de luis terzittingen kunnen daarbij als ondersteuning dienen om te bepalen welke
locaties extra aandacht vragen. Institutioneel stellen we voor om inwoners
meer als ‘partner’ in de meldings- en afhandelingssystematiek te beschou wen, door enerzijds de meldingsbereidheid van inwoners te vergroten en
hen anderzijds terug te koppelen op meldingen. Sociaal kan de gemeente de
sociale controle en buurtparticipatie versterken door inwoners te stimuleren
vrijwillig bij te dragen aan het bevorderen van de sociale cohesie. Concreet
wordt voorgesteld om hier bij de inrichting van nieuwe wijken structureel
aandacht aan te besteden, mogelijk via buurtverbinders. De opgedane erva ringen kunnen daarna eventueel uitgerold worden in bestaande buurten waar
de sociale controle beperkt is.
Communicatie vormt bij deze drie aangrijpingspunten een belangrijke
verbindende factor. Inwoners moeten niet alleen weten waar zij terechtkun nen met meldingen, maar ook op de hoogte worden gehouden van gemeen telijke maatregelen en de voortgang daarvan. Daarnaast kan de gemeente
inwoners wijzen op mogelijkheden om hun eigen zelfredzaamheid te vergro ten, bijvoorbeeld door zelfverdedigings- en zelfredzaamheidslessen onder de
aandacht te brengen. De kern van de voorgestelde aanpak is daarmee dat het
verbeteren van de sociale veiligheid niet uitsluitend een verantwoordelijkheid
van de gemeente en haar partners is, maar ook vraagt om betrokkenheid en
initiatief van inwoners zelf.
Bevindingen op hoofdlijnen 5
Voor sociale veiligheid worden verschillende definities gehanteerd. Een veel gebruikte is ‘ _de bescherming of het zich beschermd voelen tegen gevaar dat ver-_
_oorzaakt wordt door of dreigt van de kant van menselijk handelen in de openbare_
_ruimte’_. [1] Een meer toegankelijke werkdefinitie die we binnen dit onderzoek
gebruiken is: ‘ _bij sociale veiligheid gaat het erom dat inwoners veilig zijn én zich_
_veilig voelen tegen criminaliteit, agressie of vervelend gedrag van andere mensen_ ’.
Relevant is dat het hierbij gaat om zowel incidenten als veiligheidsgevoel in de
openbare ruimte, zodat bijvoorbeeld ondermijnende criminaliteit in (bedrijfs)
panden (bijvoorbeeld drugslabs) buiten het onderzoek vallen.
Enkele mediaberichten over sociale veiligheid in Doetinchem
In het verleden hebben zich enkele incidenten in Doetinchem voorgedaan die van
invloed zijn op de sociale veiligheid. Zo blijkt uit een artikel van de Gelderlander dat
het rondom het station in het eerste halfjaar van 2025 onrustig was, met een massale
vechtpartij, vrouwen die lastig werden gevallen of zelfs worden mishandeld en an dere overlast, waaronder van daklozen. [2] Niet alleen het station is gevoelig voor soci ale onveiligheid, in het verleden heeft zich bijvoorbeeld ook jeugdoverlast rondom
scholen en in wijken voorgedaan. [3] Daarnaast blijken zedenmisdrijven in Doetinchem
volgens een mediabericht een probleem te zijn. [4]
Inzicht in de gevolgen van gemeentelijk veiligheidsbeleid valt of staat met
een nauwkeurige probleemanalyse, waarin objectieve data en subjectieve vei ligheidsbeleving hand in hand gaan. Wat objectieve data betreft wordt veel vuldig gebruik gemaakt van registraties van handhavende instanties, zoals
6 Veiligheid als gedeeld kapitaal
van de politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). Deze data bronnen bieden vooral een kwantitatief overzicht van de feitelijke overlast en
criminaliteit binnen de gemeentegrenzen. Ze maken bijvoorbeeld de aard van
overlast en criminaliteit zichtbaar en tonen hotspots.
Cijfers vertellen echter maar een deel van het verhaal, en wel vanuit twee
perspectieven. Ten eerste is uit onderzoek bekend dat registraties van hand havingsinstanties te maken hebben met onderrapportage en een daarmee
gepaard gaand _dark number_. [5] Zo kunnen onder andere de volgende factoren
van invloed zijn op het aantal registraties:
- Signaleringskans: de kans dat handhaving een incident opmerkt
- Meldingskans: de kans dat een incident bij de politie wordt gemeld of bij
de gemeente. Beïnvloeders zijn angst om te melden, meldingsmoeheid of
geen zin/tijd om te melden
- Registratiekans: het al dan niet registreren van een incident
Ten tweede loopt het beeld dat uit data naar voren komt niet altijd synchroon
met het veiligheidsgevoel van de inwoners. Dit gevoel herbergt een subjec tieve component; wat de ene inwoner als overlastgevend ervaart, is voor een
andere inwoner misschien geen kwestie. Verder redenerend kan een wijk op
grond van handhavingsregistraties als betrekkelijk veilig ingeschaald wor den, terwijl de bewoners door bepaalde omgevingsfactoren, zoals achterstal lig onderhoud, slechte verlichting of hangjongeren, zich toch onveilig voelen.
Ook de omgekeerde situatie is niet uit te sluiten; een objectief risicovolle
situatie die door gewenning onder inwoners juist als veilig wordt beschouwd.
Er zijn diverse onderzoeken verricht naar determinanten van zowel de objec tiveerbare veiligheid als het veiligheidsgevoel. Samengevat levert dit Figuur
1 op, waarbij op basis van onderzoek een onderverdeling is te maken tussen
beïnvloedbare en niet-beïnvloedbare determinanten: [6]
De in de figuur 1 vermelde determinanten kunnen zowel positief bijdragen
(afname van incidenten en toename van het veiligheidsgevoel) als negatief
(toename van incidenten en afname van het veiligheidsgevoel). Ook is er
vaak sprake van een samenspel van indicatoren, niet van een afzonderlijke
indicator die de sociale veiligheid in de openbare ruimte volledig bepaalt.
Figuur 1: _determinanten van sociale (on)veiligheid_
Inleiding 7
Ook de gemeenteraad van Doetinchem maakt zich zorgen over de hiervoor
genoemde incidenten die de media haalden. Om beter zicht te krijgen op de
werkelijke problemen en probleemplekken en op mogelijke oplossingen hier tegen nam de gemeenteraad op 6 november 2025 een motie aan om luister zittingen met inwoners te organiseren over sociale veiligheid in de gemeente.
In nauw overleg met de gemeentelijke griffie is besloten de motie te verta len naar een rekenkameronderzoek. Vervolgens is het onderzoek aan Bureau
Beke gegund, onder regie en verantwoordelijkheid van de rekenkamer.
De centrale onderzoeksvraag luidt:
_“Wat is de aard en omvang van de feitelijke en ervaren sociale (on)veilig-_
_heid in de publieke ruimte in gemeente Doetinchem en welke verbeterin-_
_gen in de aanpak zijn mogelijk”._
Een brede blik op ‘gemeente Doetinchem’
In het onderzoek is niet alleen aandacht voor wijken in de stad Doetinchem, maar
ook voor de dorpen Gaanderen en Wehl. Dit biedt bij uitstek een zo breed mogelijk
perspectief op sociale veiligheid in de gemeente.
De centrale vraag is uit te splitsen in de volgende deelvragen:
1. Welke en hoeveel incidenten en voorvallen hebben in de afgelopen jaren
plaatsgevonden?
2. Welke ervaringen en belevingen hebben inwoners van Doetinchem met
betrekking tot de sociale (on)veiligheid in de publieke ruimte?
8 Veiligheid als gedeeld kapitaal
3. Welke patronen zijn zichtbaar voor wat betreft voorvallen, incidenten,
meldingen en ervaringen naar tijdstippen, locaties, omstandigheden en
personen of groepen personen?
4. Welk beleid wordt door de gemeente Doetinchem met betrekking tot soci ale veiligheid gevoerd?
5. Welke aanbevelingen kunnen gedaan worden om de feitelijke én ervaren
sociale veiligheidssituatie te verbeteren?
In deze notitie staan zowel feiten over veiligheid als het gevoel daarover
centraal. Daarbij kijken we bij onderzoeksvraag 5 niet alleen naar rol die
de gemeente Doetinchem en andere relevante instanties oppakken; ook de
bijdrage die inwoners hierin zelf kunnen leveren zien we als cruciaal ele ment van het onderzoek. Bij het beantwoorden van onderzoeksvraag 5 ligt de
nadruk op de eerdergenoemde beïnvloedbare determinanten van sociale vei ligheid (fysiek-ruimtelijke, institutionele en sociale determinanten); dit biedt
binnen de gemeente Doetinchem namelijk concrete handvatten voor toekom stige aanpak.
Door Bureau Beke zijn de volgende onderzoeksactiviteiten verricht:
_Beleids- en data-analyse_
Om inzicht te krijgen in de aanpak die gemeente Doetinchem en andere
instanties hanteren om de sociale veiligheid te beheersen, zijn beleidsdocu menten geïnventariseerd en geanalyseerd. Daarbij is zoveel mogelijk geke ken naar aanpak rondom bepaalde subgroepen overlastgevers en op bepaalde
locaties. Ook is aandacht uitgegaan naar het welbevinden van slachtoffers.
Daarnaast zijn zoveel mogelijk data verzameld en geanalyseerd die ver dieping kunnen geven op sociale veiligheid in Doetinchem. Het gaat dan bij
voorbeeld om data van de politie, van Toezicht & Handhaving, van Buurtplein,
vanuit de Veiligheidsmonitor en uit het online inwonerspanel Doetinchem
Spreekt. Daar waar beschikbaar is binnen de data gekeken naar de aard,
locatie en veroorzakers van sociale onveiligheid.
_Flitsinterviews_
In vier wijken van de stad Doetinchem en in Gaanderen en Wehl zijn in totaal
47 zogenaamde ‘flitsinterviews’, straatgesprekken met inwoners, afgenomen.
Aan hen is gevraagd welke ervaringen zij met sociale (on)veiligheid hebben,
welke locaties zij onveilig vinden en welke suggesties zij hebben om de vei ligheid te versterken.
_Terugkoppeling bevindingen met professionals_
Alle bevindingen uit zowel de beleids- en data-analyse als de flitsinterviews
zijn in een overleg teruggekoppeld naar professionals binnen de gemeen te Doetinchem. Daarin is op basis van de informatie toegewerkt naar de te
bespreken relevante thema’s in de luisterzittingen.
_Luisterzittingen_
In samenwerking met de rekenkamer zijn op 1, 2 en 3 september 2026 drie
luisterzittingen met in totaal 42 inwoners van Doetinchem, Gaanderen en
Wehl gehouden. Aan inwoners werden enkele bevindingen uit eerdere onder zoeksactiviteiten voorgelegd, waarna is gevraagd of zij het beeld herkennen.
Vervolgens werd naar eigen ervaringen van inwoners en suggesties voor aan pak gevraagd. Het unieke van de luisterzittingen was dat gemeenteraads leden ook aanwezig waren, deels inbreng konden hebben, maar vooral de
ervaringen van inwoners tot zich konden nemen.
1. Bron: https://www.dsp-groep.nl/wp-content/uploads/2025/04/18PvS-CROW_Sociale-veilig heid_web-2014.pdf
2. Bron: https://www.gelderlander.nl/doetinchem/na-maanden-vol-geweld-en-intimidatie-ziet
-station-doetinchem-nu-verbetering-laatste-stuiptrekkingen~abea1547/
3. Bron: https://www.gelderlander.nl/doetinchem/politie-zet-drone-in-tegen-overlastgevende jongeren-in-doetinchem~a2ba7223/
4. Bron: https://www.gelderlander.nl/doetinchem/aantal-zedenmisdrijven-in-doetinchem-voor
-het-derde-jaar-op-rij-gestegen~a89e04f8b/
5. Zie bijvoorbeeld het volgende onderzoek: Ham, T. van, Bervoets, E. en Ferwerda, H. (2015). _Papier_
_en werkelijkheid. Een hypothesevormend onderzoek naar de invloed van registratie-effecten op de omvang_
_van de geregistreerde jeugdcriminaliteit_. Den Haag/Arnhem: WODC/Bureau Beke.
6. In 2013 hebben Eysink Smeets en Meijer beïnvloedbare factoren op veiligheidsbeleving benoemd
(zie hetccv.nl/themas/veilige-woon-leefomgeving/veiligheidsbeleving/beinvloedbare-facto ren/). Zij onderkennen verschillende niveaus van veiligheidsbeleving: persoonlijke factoren,
situationele factoren, algemeen-maatschappelijke factoren en de rol van media. Aangegeven
wordt dat beleid vooral invloed heeft op de situationele factoren: institutionele, sociale, fysieke
en criminele omgeving.
Inleiding 9
Om een beeld te schetsen van de feitelijke sociale veiligheid in gemeen te Doetinchem staan verschillende databronnen ter beschikking. Een eer ste constatering is dat enkele databronnen (nog) geen duidelijk beeld kunnen
schetsen van bepaalde veiligheidsthema’s. Dit omdat bijvoorbeeld historisch
meerjarenperspectief ontbreekt (bijvoorbeeld in de data van Buurtplein en
Toezicht en Handhaving). Deze data kunnen in de toekomst waardevol wor den, maar worden in deze rapportage niet meegenomen.
De data die wel beschreven worden, zijn afkomstig van politie, van uit de Veiligheidsmonitor 2023 en 2025 en vanuit het online inwonerspanel
Doetinchem Spreekt. Deze data zijn niet een-op-een aan elkaar te koppelen,
maar geven een algemeen beeld van incidenten die hebben plaatsgevonden,
zowel vanuit slachtoffer- als plegerperspectief. Zoals al eerder aangege ven zijn het feiten die zijn opgetekend; we gaan hierbij uit van enige mate
van onderrapportage. Omdat we voor de meeste data vooral kijken naar
ontwikkelingen over meerdere jaren, is dit punt van onderrapportage
minder relevant.
Om een beeld te schetsen van de aard, omvang en locatie van inciden ten staan politiedata ter beschikking, zowel voor enkele overlast- als cri minaliteitsvormen. Om dit beeld te verdiepen, hebben we via data.politie.nl
langjarige analyses uitgevoerd, namelijk over de jaren 2016 tot en met 2025.
10 Veiligheid als gedeeld kapitaal
_Overlastincidenten_
Voor geheel gemeente Doetinchem is over de periode 2016-2025 een overlast beeld voor vijf vormen te geven. Over een periode van tien jaar valt vooral
de recente stijging in overlast door verwarde personen op en de daling in
geluidshinder sinds 2021. Ook jeugdoverlast daalt sinds 2020, terwijl overlast
van daklozen en alcohol- en drugsgerelateerde overlast gestaag toenemen.
Figuur 2: _overlastregistraties voor geheel gemeente Doetinchem in periode 2016-2025 (bron:_ _politiedata, in n)_
1.000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Overlast verward persoon Melding overlast Jeugd Geluidshinder
Overlast ivm alcohol/drugs Overlast daklozen
Om voor de luisterzittingen enige verdieping aan te brengen, is in de ana lyses een nadere gebiedsindeling binnen gemeente Doetinchem gemaakt.
Deze indeling bestaat uit zes deelgebieden, te weten: Doetinchem-Centrum,
Doetinchem-Noord (Overstegen, Schoneveld en Noord), Doetinchem Oost (Oosseld, Vijverberg en Verheulsweide), Doetinchem-West (De Huet,
Dichteren, De Hoop en Wijnbergen) en Wehl. Per deelgebied is de overlast in
grafiekvorm weergegeven. [1]
Figuur 3: _overlastregistraties naar deelgebiedsindeling gemeente Doetinchem (periode 2016-2025)_
Feitelijke sociale veiligheid in data 11
Belangrijk om eerst te vermelden is dat de schaal van overlast per deelge bied verschilt. Vooral in Gaanderen en Wehl is aanzienlijk minder overlast
in het politiesysteem geregistreerd. In het algemeen is het beeld van de zes
deelgebieden dat overlast door verwarde personen relatief hoog ligt en voor
veel deelgebieden in het laatste jaar toeneemt. Geluidshinder is vooral in
deelgebieden Doetinchem-Noord en -West een aandachtspunt. In deze twee
deelgebieden speelde jeugdoverlast een grote rol, maar dit lijkt af te nemen.
Overlast door daklozen is vooral in het centrum en in Doetinchem-Oost een
aandachtspunt.
_Criminaliteitsincidenten_
Voor geheel gemeente Doetinchem is over de periode 2016-2025 een crimi naliteitsbeeld te geven. Daaruit blijkt dat vermogenscriminaliteit in hoge
mate voorkomt, maar door de jaren heen binnen een bepaalde bandbreedte
blijft. De vier andere criminaliteitsvormen fluctueren eveneens, maar alco hol- en drugscriminaliteit en seksuele delicten stijgen de laatste twee jaar
licht. In hoeverre hier sprake is van registratie-effecten door extra toezicht
en handhaving is onbekend. [2]
Figuur 4: _criminaliteitsregistraties voor geheel gemeente Doetinchem_ _(periode 2016-2025 (bron: politiedata, in n))_
1.200
1.000
800
600
400
200
0
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Alcohol en drugs Geweld Seksuele delicten
Vermogensdelicten Vernieling
Ook voor de criminaliteitsvormen zijn nadere analyses op de gebiedsindeling
binnen gemeente Doetinchem uitgevoerd. [3]
12 Veiligheid als gedeeld kapitaal
Figuur 5: _criminaliteitsregistraties naar deelgebiedsindeling gemeente Doetinchem in periode 2016-2025_
Feitelijke sociale veiligheid in data 13
Ook voor het criminaliteitsbeeld is het belangrijk om te vermelden dat de
schaal van overlast per deelgebied verschilt. Wederom zijn in Gaanderen en
Wehl aanzienlijk minder incidenten in het politiesysteem geregistreerd. In
het algemeen is het beeld van de zes deelgebieden dat de criminaliteitsvor men in een bepaalde mate voorkomen, maar in de tijd amper een trendmati ge ontwikkeling laten zien. De sterkste fluctuaties komen in bepaalde jaren
binnen vermogenscriminaliteit voor.
In de Veiligheidsmonitor over de jaren 2023 en 2025 komt het perspectief
van inwoners van de gemeente Doetinchem naar voren. Deels wordt in die
onderzoeken ook gevraagd naar eigen slachtofferervaringen, zowel voor cri minaliteit als overlast. Daaruit blijkt dat overlastervaringen gelijk blijven,
slachtofferschap van traditionele criminaliteit toeneemt, maar van digitale
criminaliteit juist licht gedaald is. [5]
Figuur 6: _overlast- en criminaliteitservaring in 2023 en 2025 (bron: Veiligheidsmonitor, in %)_
18
16
14
12
10
8
6
4
2
0
Ervaart veel sociale
overlast
Slachtofferschap traditionele
criminaliteit
2023 2025
Slachtofferschap digitale
criminaliteit
14 Veiligheid als gedeeld kapitaal
Figuur 7: _overlastervaringen in 2023 en 2025 (bron: Veiligheidsmonitor, in %)_
Rondhangende jongeren
Mensen worden op straat lastiggevallen
Overlast door buurtbewoners
Drugshandel
Drugsgebruik
Verwarde personen
Dronken mensen op straat
0 1 2 3 4 5 6
2023 2025
Ook voor bepaalde vormen van criminaliteit biedt de Veiligheidsmonitor
inzicht in slachtofferervaringen voor de jaren 2023 en 2025. Uit die analyse
blijkt dat in Doetinchem in 2025 procentueel meer slachtoffers van vooral
vermogensdelicten en bedreiging voorkwamen en dat het percentage slacht offers binnen de andere delictvormen geringe verschillen vertoonde.
Figuur 8: _criminaliteitservaringen in 2023 en 2025 (bron: Veiligheidsmonitor, in %)_
Online bedreiging/intimidatie
De Veiligheidsmonitor geeft eveneens zicht op verschillende soorten overlast
die inwoners ervaren in de jaren 2023 en 2025. Dit levert de bevinding op
de sommige overlastsoorten in 2025 zijn toegenomen (zie de volgende
pagina), vooral drugshandel en overlast van verwarde personen. Daar staat
tegenover dat andere overlastvormen in 2025 juist gedaald zijn, zoals rond hangende jongeren.
Online oplichting/fraude
Vernielingen
Vermogensdelicten
Seksuele delicten
Mishandeling
Bedreiging
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
2023 2025
Feitelijke sociale veiligheid in data 15
Ten slotte is op basis van de bevindingen uit de Veiligheidsmonitor een ana lyse op achtergrondkenmerken van Doetinchemse slachtoffers te maken.
Hieruit blijkt dat de traditionele criminaliteitsvormen vaker bij mannen,
jongere leeftijdsklassen en inwoners van het centrum van Doetinchem
voorkomen. Binnen de digitale criminaliteitsvormen komen minder sterke
verschillen tussen de subcategorieën voor.
Figuur 9: _slachtofferschap van criminaliteit in 2025, naar achtergrondkenmerken inwoners_ _Doetinchem (bron: Veiligheidsmonitor, in %)_
_Het geslacht van plegers_
De verdeling naar geslacht verschilt per overlast- of misdrijfvorm. Bij
geweldsdelicten (35%), vermogensmisdrijven (31%) en overlast door verwarde
personen (40%) zijn relatief veel vrouwen betrokken. Bij alcohol- en drugs misdrijven (7%), vernielingen (13%) en overlast door jeugdoverlast (17%) en
zwervers (15%) is dat relatief minder het geval.
Figuur 10: _criminaliteit en overlast naar geslacht (bron: politiedata, in %)_
Criminaliteit Overlast
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
35 30 25 20 15 10 5 0
Geweld Vermogen Vernieling Zeden Alcohol/
drugs
Man Vrouw
Jeugd Verward persoon
Daklozen
Traditioneel Digitaal
In de periode 2023–2025 zijn in totaal 5.214 unieke verdachten of betrokke nen geregistreerd bij misdrijven of overlast in de gemeente Doetinchem. Deze
data geven het nodige inzicht in de achtergronden van plegers van crimina liteit en overlast in de gemeente Doetinchem. Het gaat dan om het geslacht
van plegers, hun leeftijd, de woonplaats en het gemiddeld aantal politieregi straties dat op hun naam staat.
16 Veiligheid als gedeeld kapitaal
Alcohol/
drugs
_De gemiddelde leeftijd van plegers_
Ook de gemiddelde leeftijd van personen die een of meer keren betrok ken zijn geweest bij een incident verschilt per misdrijf- en overlastvorm.
Gemiddeld zijn personen 32 jaar wanneer zij bij een incident betrokken zijn.
Logischerwijs zijn betrokkenen bij jeugdoverlast wat jonger (gemiddeld 19
jaar). Ook personen die betrokken zijn bij alcohol- en drugsdelicten zijn
gemiddeld jonger dan de totale groep (28 jaar). Personen die worden verdacht
van vermogensmisdrijven of betrokken zijn bij overlast door verwarde perso nen of door daklozen zijn gemiddeld ouder, respectievelijk 36, 43 en 39 jaar.
Figuur 11: _criminaliteit en overlast naar gemiddelde leeftijd (bron: politiedata, in jaren)_
Criminaliteit Overlast
den voor een belangrijk deel (meer dan 40%) gepleegd door personen van
buiten de gemeente Doetinchem. Overlast door daklozen wordt voor een
relatief groot gedeelte (meer dan 25%) door personen gepleegd waarbij geen
woonplaats staat geregistreerd.
Figuur 12: _criminaliteit en overlast naar woonplaats (bron: politiedata, in %)_
Criminaliteit Overlast
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 | Col8 | Col9 | Col10 | Col11 | Col12 | Col13 | Col14 | Col15 | 43,3 | 39,4 | Col18 | Col19 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | ~~37,4~~ | 39,4 | 39,4 | 39,4 | |
| 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | ||||
| 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | 35,6 ~~32,5~~ | ||||||||
| 28,3 30,6 | 28,3 30,6 | 28,3 30,6 | 28,3 30,6 | 28,3 30,6 | 29,5 | 29,5 | 29,5 | 29,5 | 29,5 | |||||||||
| 19,3 | 19,3 | 19,3 |
Alcohol/
drugs
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
Alcohol/
drugs
Vermogen
Alcohol/
drugs
Jeugd
Geweld
Verward persoon
Daklozen
Vernieling
Zeden
Geweld Vermogen Vernieling Zeden Alcohol/
drugs
Jeugd Verward persoon
Daklozen
_De woonplaats van plegers_
De meeste personen die voor een misdrijf of overlastvorm staan geregi streerd, zijn ‘gewoon’ woonachtig in de gemeente Doetinchem (57%). Een
kleiner deel komt uit andere gemeenten in Gelderland (30%), [6] van buiten de
provincie Gelderland (7%) of heeft geen geregistreerde woonplaats (6%). Het
aantal geregistreerde personen uit het buitenland (vooral Polen en Duitsland)
is verwaarloosbaar (minder dan 1%).
Een vergelijking tussen de criminaliteits- en overlastcategorieën laat een
aantal opvallendheden zien. Geweldscriminaliteit en overlast door alcohol
en drugs, jeugd en verwarde personen worden relatief vaak (meer dan 50%)
gepleegd door personen die in de gemeente Doetinchem wonen. Alcohol- en
drugscriminaliteit, vermogensdelicten, vernielingen en zedendelicten wor
Doetinchem Gelderland Nederland
Buitenland Onbekend geen
_Herhaald plegergedrag_
Voor de periode 2023-2025 is gekeken of plegers vaker criminaliteit of over last plegen. Dit zogenaamde ‘recidivegedrag’ is het grootst bij overlast door
daklozen: 45% van de personen is meer dan eenmaal voor dit type over last geregistreerd in de drie registratiejaren. Het recidiverisico binnen een
misdrijfvorm of overlastvorm is het laagst bij vermogensdelicten (18%) en
zedendelicten (13%). Omdat we slechts beschikken over drie registratiejaren,
kan het dus zo zijn dat er meer mensen recidivegedrag vertonen of nog meer
incidenten op hun naam hebben staan.
Feitelijke sociale veiligheid in data 17
Figuur 13: _criminaliteit en overlast naar recidivegedrag (bron: politiedata, in %)_
Criminaliteit Overlast
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
Alcohol/
drugs
Geweld Vermogen Vernieling Zeden Alcohol/
drugs
Jeugd Verward persoon
Daklozen
1 2 tot 5 6 tot 10 11 of meer
Puntsgewijs zijn in de gemeente Doetinchem de volgende zaken noemens waardig op het gebied van feitelijke sociale veiligheid:
- Voor geheel gemeente Doetinchem nemen binnen de politieregistra tie vooral de overlastmeldingen over verwarde personen toe, vooral in
2025. Dit geldt nagenoeg voor alle deelgebieden in de gemeente, hoewel
in sommige gebieden meer dan in andere. Geluidshinder en overlast van
jeugd neemt grofweg sinds 2021 licht af, overlast door daklozen en van wege alcohol en drugs licht toe. De criminaliteitsregistraties blijven over
de jaren heen tamelijk stabiel voor geheel Doetinchem. Vermogensdelicten
(bijvoorbeeld winkel- en fietsdiefstal) komt het meest voor en seksuele
delicten het minst, hoewel ook deze laatste delictvorm in de politieregi stratie licht toeneemt in de laatste jaren. In hoeverre hier sprake is van
registratie-effecten, bijvoorbeeld door extra toezicht, is onbekend.
18 Veiligheid als gedeeld kapitaal
- In de Veiligheidsmonitor geven meer slachtoffers in 2025, ten opzichte van
2023, aan vermogensdelicten en bedreiging te hebben ervaren. Daarnaast
wordt in 2025 vaker overlast door verwarde personen en vanwege drugs handel genoemd. Vooral mannen, jongere leeftijdsklassen en inwoners
van het centrum ervaren meer criminaliteit.
- De achtergrond van plegers van overlast en criminaliteit verschilt per
vorm, maar mannen zijn wel oververtegenwoordigd op alle vormen.
De gemiddelde leeftijd van plegers is 32 jaar, waarbij vooral de leeftijd
van verwarde personen en daklozen wat hoger ligt. Daarnaast zijn het
vooral deze twee groepen die herhaald overlastgevend gedrag vertonen.
1. Deze indeling is zowel gebruikt voor de analyse van de politiedata als de data in het online
panel Doetinchem Spreekt. De deelgebieden zijn bewust afzonderlijk weergegeven omdat de
omvang van incidenten per deelgebied verschilt.
2. Alcohol- en drugscriminaliteit stijgt van 34 naar 94 geregistreerde politie-incidenten in de peri ode 2021-2025 en seksuele delicten van 25 naar 69 geregistreerde incidenten in diezelfde perio de.
3. De seksuele delicten ontbreken in dit overzicht. Deze mogen vanwege de herleidbaarheid niet
op deelgebiedniveau gepubliceerd worden.
4. In deze analyse is ‘ruzie/twist’ meegenomen, waardoor geweld in hoge aantallen voorkomt.
5. Ter vergelijking: de percentages overlast, traditionele criminaliteit en digitale criminaliteit
liggen voor heel Nederland in 2025 hoger, op respectievelijk 14,3, 20,0 en 16,8 procent.
6. Woonplaatsen die, naast de gemeente Doetinchem zelf, veelvuldig voorkomen zijn de aangren zende gemeenten Oude IJsselstreek (6%), Montferland (5%), Bronckhorst (4%) en de gemeente
Arnhem (3%).
Uit de Veiligheidsmonitor 2023 en 2025 en Doetinchem Spreekt is het nodi ge te herleiden over hoe veilig inwoners van de gemeente Doetinchem
zich voelen.
_Bevindingen uit de Veiligheidsmonitor 2023 en 2025_
Gemiddeld geven inwoners zowel in 2023 als in 2025 het rapportcijfer 7,7 voor
hun veiligheidsgevoel; een tamelijk gunstig cijfer, als dit vergeleken wordt
met geheel Nederland (7,4) en Noord-Oost-Gelderland (7,6) in 2025. Een
verdiepende vraag wijst wel op een afname in veiligheidsgevoel in 2025 op
bepaalde aspecten:
Figuur 14: _aspecten van onveiligheidsgevoel onder inwoners van Doetinchem in de Veiligheids-_ _monitor 2023 en 2025 (in %)_
Een nadere verdieping op enkele achtergrondkenmerken van inwoners wijst
op sterke verschillen. Een veel hoger percentage vrouwen voelt zich bijvoor beeld soms/vaak onveiliger dan mannen, net zoals inwoners in het centrum
ten opzichte van andere Doetinchemmers. Binnen de leeftijdscategorieën is
een wisselend beeld te zien.
Figuur 15: _onveiligheidsgevoel in de buurt in 2025, naar achtergrondkenmerken inwoners Doe-_ _tinchem (bron: Veiligheidsmonitor, in %)_
40 35 30 25 20 15 10 5 0
Vaak Soms
Ook via Doetinchem Spreekt geven inwoners inzicht in hun veiligheidsge voel. Daaruit blijkt dat de ruime meerderheid zich meestal of (bijna) altijd
veilig voelt (zie volgende pagina).
Sociale veiligheid in data 19
Voelt zich vaak onveilig
in buurt
Voelt zich weleens onveilig
in buurt
Voelt zich vaak onveilig
Voelt zich weleens onveilig
Bang slachtoffer criminaliteit
te worden
0 5 10 15 20 25 30 35 40
2023 2025
Figuur 16: _mate waarin inwoners van Doetinchem zich veilig voelen in de buurt_ _(Doetinchem Spreekt, in %)_
- Een veel hoger percentage vrouwen voelt zich soms/vaak onveiliger dan
mannen, net zoals inwoners in het centrum ten opzichte van andere
Doetinchemmers. Op wijkniveau komen eveneens verschillen in veilig heidsgevoel voor.
1. Voor deze analyse is dezelfde deelgebiedindeling gebruikt als in de analyses van de politiedata.
Ja, (bijna) altijd
Ja, meestal wel
Soms wel, soms niet
Nee, meestal niet
Nee, (bijna) nooit
Weei ik niet/geen mening
42
43
0 10 20 30 40 50
2023 2025
Ook binnen dit panel blijken mannen zich vaak veiliger te voelen dan vrou wen. Daarnaast blijkt dat inwoners van Wehl die in het panel zitten zich aan merkelijk veiliger voelen, terwijl panelleden uit Overstegen, Schoneveld en
Doetinchem Noord zich juist minder veilig voelen. [1]
Puntsgewijs zijn onder inwoners van Doetinchem de volgende zaken noe menswaardig rondom het gevoel van veiligheid:
- Inwoners van Doetinchem geven een betrekkelijk hoog gemiddeld cijfer
voor hun veiligheidsgevoel. Ook voelt een betrekkelijk hoog percentage
zich (bijna) altijd of meestal veilig. Desondanks voelen relatief meer men sen zich in 2025 onveiliger ten opzichte van 2023.
20 Veiligheid als gedeeld kapitaal
Om het gemeentelijke beleid rondom sociale veiligheid in kaart te brengen,
zijn in totaal meer dan twintig documenten, geanalyseerd. Eerst worden con venanten, nota’s, moties, dorpsplannen en raadsstukken beschreven. Deze
brondocumenten zijn tevens opgenomen in bijlage 2. Daarna richten we ons
op concrete ‘initiatieven’. Hiermee worden verschillende lopende (of toekom stige) interventies en werkwijzen binnen de gemeente bedoeld. Ook deze zijn
opgenomen in bijlage 2.
We benadrukken dat de documentanalyse geen evaluatie van beleidseffec ten betreft, maar hooguit een inventarisatie van de verschillende interventies.
De gemeente Doetinchem benadert (sociale) veiligheid vanuit twee beleids terreinen die met elkaar samenhangen: openbare orde en veiligheid en het
sociaal domein. Het gaat naast het voorkomen van overlast en criminaliteit
ook om het realiseren van een prettige leefomgeving waar inwoners zich vei lig voelen, betrokken worden en ondersteuning krijgen. _‘Als gemeente willen_
_we het veilig samenleven in Doetinchem bevorderen door in te zetten op het voor-_
_komen van openbare orde problematiek en criminaliteit. Ook wordt ingezet op het_
_bevorderen van de sociale cohesie en de leefbaarheid. Sociale cohesie en leefbaar-_
_heid dragen bij aan een veilige leefomgeving.’_ [1]
Eerst staan drie documenten centraal die de basis vormen voor de doel stellingen rondom sociale veiligheid in de gemeente Doetinchem. Dit zijn de
politieke, bestuurlijke en strategische kaders waarin de ambities, veiligheids visie en prioriteiten van de gemeente zijn vastgelegd. De concrete, operatio nele vertaling naar de praktijk volgt verderop via de bestaande initiatieven.
1. Het Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036; in dit beleidska der wordt beschreven dat sociale veiligheid samenhangt met preventie,
bestaanszekerheid, veerkracht en de sociale basis in buurten en wijken.
Er gelden vijf bouwstenen: de inwoner centraal, veerkracht, vertrouwen,
preventie en perspectief.
2. Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid Gemeente Doetinchem 2024-2026;
beschrijft de visie, prioriteiten en aanpak van veiligheid. Thema’s zijn de
aanpak van ondermijning, effectieve verbinding en versterking van zorg &
veiligheid en digitale weerbaarheid en veiligheid.
3. Coalitieagenda ‘Samen met lef’; in dit document wordt onder andere
geschreven over sterke buurten, een veilige en sociale gemeente, leefbaar heid en samenwerking. Het geeft de politieke richting aan waarbinnen het
beleid verder wordt ontwikkeld.
Op basis van deze beleidskaders zijn de relevante doelstellingen op het gebied
van sociale veiligheid te herleiden.
_Tegengaan en aanpakken van overlast en criminaliteit_
Het tegengaan van overlast en criminaliteit komt in diverse beleidsstuk ken voor. De punten die zich richten op sociale veiligheid hebben met name
betrekking op overlast in woonwijken en de openbare ruimte en op het
tegengaan van jongeren in de criminaliteit. De gedachte achter het tegen gaan van overlast en criminaliteit is dat de grondslag van de angst hiervoor
wegvalt, waardoor de leefbaarheid toeneemt en burgers zich vrijer kunnen en
durven te bewegen in de openbare ruimte.
Ook georganiseerde en ondermijnende criminaliteit en het vergroten van
weerbaarheid relateren aan de veiligheidsopgave van Doetinchem, maar deze
punten hebben naar onze mening minder betrekking op de sociale veiligheid.
Sociale veiligheid ‘op papier’ 21
_Versterken van sociale cohesie en leefbaarheid_
Het sociaal beleid van Doetinchem richt zich op een samenleving waarin
iedereen kan meedoen en inwoners naar elkaar omzien. In het beleidska der ‘Samen groeien, gewoon doen’ zijn vier sociale opgaven vastgesteld die
gaan over sterke buurten en wijken en de bijdrage aan een prettige leefomge ving. [2] Eén punt heeft met name betrekking op de sociale veiligheid, namelijk
‘de sociale basis in buurten en wijken versterken’. Het gaat dan over sociale
controle in de buurt, versterken van de sociale cohesie, het zoeken naar lokale
verbinding en vroegtijdig signaleren van problemen. Het versterken van de
sociale basis kan hiermee een preventieve werking hebben. Dit relateert aan
het volgende thema.
_Inzetten op preventie_
Een belangrijk uitgangspunt is dat problemen zo vroeg mogelijk worden
gesignaleerd. De gemeente wil voorkomen dat sociale problemen uitgroeien
tot ernstige overlast of veiligheidsproblemen. In het integraal veiligheidsbe leid staat bijvoorbeeld: ‘ _De traditionele veiligheidsmaatregelen blijven belangrijk_
_en het beleid moet up to date blijven. Het doel is echter om meer aan de voorkant van_
_het probleem te komen. We werken aan preventie om repressieve maatregelen niet in_
_te hoeven zetten’_. [3]
_Verbeteren van veiligheidsbeleving_
De gemeente Doetinchem wil dat inwoners zich veilig voelen in hun eigen
buurt en de omgeving. Daarbij gaat het zowel om feitelijke veiligheid als om
de manier waarop inwoners veiligheid ervaren. Dit staat ook in de missie van
de gemeente Doetinchem beschreven: ‘ _Het is een groot woord “missie”, maar_
_als we van een missie spreken dan is dat dat in de gemeente Doetinchem bewoners,_
_ondernemers en bezoekers zich veilig voelen_.’ [4]
_Samenwerking bevorderen_
In de diverse beleidsstukken wordt het belang genoemd van de samenwer king tussen partijen. Het gaat dan in eerste instantie over de verbinding tus
22 Veiligheid als gedeeld kapitaal
sen het sociaal en veiligheidsdomein, om zo een tweesporenbeleid te volgen.
En daarnaast om de samenwerking met politie, jongerenwerk, onderwijs,
zorgverleners en woningcorporaties. Het doel is te voorkomen dat inwoners
tussen wal en schip vallen en passende hulp te bieden. ‘ _We werken samen met_
_inwoners, ondernemers, veiligheids- en zorgpartners, op lokaal, districtelijk en regi-_
_onaal niveau en met afdelingen onderling binnen de gemeente. Alleen samen kunnen_
_we een goede veiligheidsaanpak realiseren. We hebben elkaar nodig om de informa-_
_tiepositie te versterken. Inwoners en ondernemers zien veel, maar melden niet alles._
_Als we samenwerken en elkaars mogelijkheden en kennis kennen en benutten dan_
_kunnen we resultaten boeken_.’ [5]
_Inclusieve samenleving_
Sociale veiligheid gaat ook over de vraag of mensen zich geaccepteerd en
gerespecteerd voelen, of ze zonder angst kunnen deelnemen aan de maat schappij en of ze toegang hebben tot hulp en ondersteuning. De brede sociale
doelstellingen van de gemeente bieden hiervoor een beleidsmatige basis.
_Inrichting van de openbare ruimte_
Tot slot is in de coalitieagenda een koppeling gemaakt tussen de inrichting
van de openbare ruimte en sociale veiligheid, waarvan wij het van belang
achten om dit mee te nemen in dit hoofdstuk. ‘ _Goed onderhouden, overzich-_
_telijke en goed verlichte straten dragen direct bij aan het veiligheidsgevoel. We_
_blijven daarom investeren in een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is._
_Het huidige plan voor openbare verlichting herzien we, van een enkel technisch_
_document naar een integraal plan, waarin sociale veiligheid, verkeersveiligheid en_
_aandacht voor natuur en leefomgeving in samenhang worden afgewogen_.’
De beleidskaders en doelstellingen die hiervoor zijn genoemd gaan over de
gehele gemeente Doetinchem, dus inclusief de dorpen Wehl en Gaanderen.
Ter aanvulling zijn er beleidsdocumenten bestudeerd die ook de wijk
gebonden context meenemen. Zo is er voor Wehl het Dorpsplan Wehl en
Nieuw-Wehl 2023-2030. Hierin gaat het onder andere over leefbaarheid en
burgerparticipatie. Het dorpsplan vormt daarmee een lokale aanvulling op de
gemeentelijke beleidskaders. Als ambitie staat geschreven: ‘ _We willen over-_
_last en strafbaar gedrag niet alleen laten bestraffen, maar ook terugvoeren naar de_
_oorzaak. Het gevoel van saamhorigheid vergroten. Betere voorzieningen voor jon-_
_geren om elkaar te ontmoeten zonder hierbij overlast te veroorzaken. Meer gebruik_
_van Whatsapp Buurpreventie groepen. In samenwerking met politie en de ouderen-_
_zorginstellingen inzetten op goede voorlichting en voorkomen dat (oudere) burgers_
_slachtoffer worden van deze oplichters_.’ [6]
Ook specifiek voor Gaanderen bestaat een lokaal beleidsdocument dat
relevant is voor sociale veiligheid. Het Dorpsplan Gaanderen 2025-2030, met
de titel ‘Umkieken naor mekaar…’, beschrijft onder andere de leefbaarheid
en de voorzieningen in Gaanderen.
Om de beleidsdoelstellingen op het gebied van sociale veiligheid te realiseren,
zet de gemeente Doetinchem in op een pakket aan initiatieven. De uitge lichte initiatieven zijn een combinatie van concrete maatregelen ter bevor dering van de objectieve veiligheid en initiatieven ter bevordering van het
veiligheidsgevoel.
Tabel 1 geeft een schematisch overzicht van de bestaande aanpakken bin nen de gemeente Doetinchem die direct of indirect bijdragen aan de socia le veiligheid. Per initiatief wordt aangegeven binnen welk (beleids)kader het
valt, wat het doel ervan is en op welke personen of doelgroepen het betrek king heeft.
Tabel 1: _Overzicht van bestaande initiatieven met betrekking tot sociale veiligheid_
24 Veiligheid als gedeeld kapitaal
Sociale veiligheid ‘op papier’ 25
De tabel met initiatieven richt zich met name op bepaalde vormen van over last en soorten doelgroepen die erbij betrokken zijn. Er zijn daarnaast ook
initiatieven en maatregelen die zich focussen op de inrichting van specifieke
locaties en wat dit doet met de sociale veiligheid. Deze benoemen we hieron der apart:
1. Het stationsgebied. In het verleden kwam op deze locatie veel overlast en
criminaliteit voor, bijvoorbeeld intimidatie en geweldsincidenten. Daarom
is een project gestart dat zich richt op de herinrichting van de noordzijde
van het station.
- Er is een overleg geïnitieerd met meerdere partners over leefbaarheid
en veiligheid op en rondom het station.
- De politie is structureel aan het handhaven en hanteert een zero-tole rance-beleid.
- De situatie rondom de stationsomgeving wordt als vast agendapunt
geagendeerd in het ‘gebiedsoverleg Station Doetinchem’ en er wordt
ook verbinding met andere partijen gezocht.
- Handhavers/toezichthouders nemen het stationsgebied vaker mee in
hun controlerondes.
26 Veiligheid als gedeeld kapitaal
2. Het centrum van Doetinchem. Hier vindt extra monitoring plaats van wege ongeregeldheden in het verleden. Sinds 2025 is er cameratoezicht
in het kader van artikel 151c Gemeentewet. Het doel van deze camera-in zet is gericht op het handhaven van de openbare orde. Tevens is er voor
het centrum van Doetinchem een horecaconvenant 2022-2025. Hierin
gaat het met name over het bevorderen van de kwaliteit en veiligheid
van het uitgaan. Recentelijk is dit convenant aangescherpt.
3. De parkeergarages _(Hofstraat, Catharinagarage)_ . Deze stonden in het ver leden bekend als overlastplek, met name vanwege het afval dat er werd
achtergelaten. Dit is op privaat initiatief opgepakt door beveiliging in te
zetten en actief beheer uit te voeren door de eigenaar.
4. De Stadsboulevard. De gedachte achter de herinrichting van de
Stadsboulevard Doetinchem (langs de Oude IJssel) is dat dit bijdraagt
aan de sociale veiligheid in het centrum. Dit door een meer levendig en
open verblijfsgebied te creëren en overlast door alcohol- en drugsgebruik
tegen te gaan.
5. Rond maatschappelijke opvanglocaties. In de buurt van opvangplek ken voor dak- en thuislozen en verslaafden is overlast door personen
onder invloed van alcohol en drugs gemeld. Dit heeft geresulteerd in
enkele initiatieven:
- Spreiding van opvangvoorzieningen
- Versterkte samenwerking tussen zorg- en gemeente
- Meer inzetten op dagbesteding en activering
- Begeleiding richting werk (project ‘Stadskamer’)
Voornoemde initiatieven hebben betrekking op locaties in de stad
Doetinchem, maar in Wehl en Gaanderen zijn ook initiatieven voorhanden.
Zo worden knelpunten in de leefomgeving in Gaanderen via het Wijknetwerk
Gaanderen aangepakt. Daarnaast stimuleert de Dorpendeal Gaanderen ont moeting en betrokkenheid tussen inwoners. Vanuit Wehl wordt Wijkwerk
gestimuleerd; deze netwerken ontplooien initiatieven en pakken knelpunten
aan om de woonomgeving zo prettig mogelijk te maken en te houden.
1. Gemeente Doetinchem. Integraal beleidskader sociaal domein 2024 – 2036. Samen groeien,
gewoon doen.
2. De overige punten zijn: bestaanszekerheid versterken, kansrijk opgroeien, een leven lang leren
en een gezond en gelukkig leven ondersteunen.
3. Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid Gemeente Doetinchem 2024-2026.
4. Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid Gemeente Doetinchem 2024-2026.
5. Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid Gemeente Doetinchem 2024-2026.
6. Dorpsraad Wehl en Nieuw Wehl. (2023). Dorpsplan Wehl en Nieuw-Wehl 2023-2030. Een plan
in beweging.
7. Sinds 2016 is dit de officiële benaming voor personen die verward of overspannen gedrag
vertonen.
8. [Aanmelden Doetinchemse Doorbraaktafel. Verkregen van https://www.doetinchem.nl/](https://www.doetinchem.nl/doorbraaktafel)
[doorbraaktafel.](https://www.doetinchem.nl/doorbraaktafel)
9. https://www.doetinchem.nl/wijkwerk-doetinchem.
Op basis van de flitsinterviews en de luisterzittingen hebben we in kaart
gebracht hoe inwoners van de gemeente Doetinchem de veiligheid in hun
leefomgeving ervaren. We maken hier onderscheid tussen concrete ervarin gen van inwoners enerzijds en hun beleving van veiligheid in hun woon omgeving anderzijds. Eerst beschrijven we welke vormen van overlast en
onveiligheid inwoners signaleren. Vervolgens gaan we in op contextue le factoren en situaties die van invloed zijn op hun gevoel van veiligheid.
Een overzicht van de specifieke ervaringslocaties, inclusief de bijbehorende
namen, is opgenomen in bijlage 3. Omdat dit hoofdstuk zich beperkt tot het
beschrijven van ervaringen en belevingen van inwoners, maken we hier nog
geen onderscheid tussen beïnvloedbare en niet-beïnvloedbare determinanten
van sociale veiligheid (zie hoofdstuk 1).
Inwoners benoemen verschillende gedragingen en situaties die zij in de
openbare ruimte waarnemen of waarmee zij zelf te maken krijgen. Het gaat
kortgezegd om alcohol- en drugsgebruik, drugsdealen, vernielingen, hang gedrag en (seksuele en verbale) intimidatie. Ook wijzen inwoners op over last door het afsteken van vuurwerk en het rijgedrag van fatbikes. Daarnaast
ervaren zij gevaarlijke verkeerssituaties en signaleren zij problemen met het
onderhoud en de inrichting van de openbare ruimte. De concrete ervaringen
die inwoners benoemen staan in tabel 2 verder uitgewerkt.
28 Veiligheid als gedeeld kapitaal
Tabel 2: _Ervaringen en waarneming met betrekking tot sociale (on)veiligheid_
Matig onderhoud openbare ruimte
Inwoners signaleren verrommeling, onder meer doordat prullenbakken overvol raken en worden opengetrokken. Ook worden slecht onderhouden trottoirs, kuilen in het wegdek en hoog opgeschoten begroeiing genoemd.
Bij hanggedrag, overlast en intimidatie worden onder meer groepen jonge ren genoemd. Een enkele respondent heeft ook ervaringen met intimideren de ouderen in het centrum van Doetinchem. Daarnaast benoemen inwoners
dak- en thuisloze mensen, middelengebruikers en mensen met onbegrepen
gedrag in relatie tot situaties die zij als overlastgevend of onprettig erva ren. Asielzoekers en arbeidsmigranten worden tijdens de flitsinterviews
genoemd, maar dit beeld wordt tijdens de luisterzittingen niet herkend.
De genoemde groepen zijn gebaseerd specifieke ervaringen en waarne mingen van inwoners. Hun aanwezigheid betekent niet automatisch dat zij
overlast veroorzaken.
De genoemde situaties en aandachtspunten komen voor op verschillende
typen locaties, zowel in het centrum als daarbuiten. Inwoners noemen onder
meer tunneltjes, (sport)parken, skatebanen, winkelcentra en supermarkten,
de omgeving van basisscholen, garages en parkeerplaatsen, het uitgaansge bied, stations, speeltuinen, openbare bankjes, bushokjes en de omgeving van
de nachtopvang. Daarnaast ervaren inwoners op bepaalde loop- en fietsrou tes een verminderd gevoel van veiligheid. Dit geldt bijvoorbeeld voor donkere
fietspaden en steegjes, waar hoge begroeiing en bebossing het zicht beperken
en de verlichting tekortschiet. Ook ervaren inwoners dat gebrekkige verlich ting rond stations en op fietsroutes bijdraagt aan gevoelens van onveiligheid.
Zie bijlage 3 voor een meer gedetailleerde uitwerking.
Naast sociale overlast benoemen inwoners verschillende verkeers- en
onderhoudsproblemen. Zo ervaren zij gevaarlijke verkeerssituaties rond
scholen en sportvoorzieningen, met name tijdens het brengen en halen van
kinderen. Ook wijzen zij op onduidelijke of ontbrekende oversteekplaatsen,
verkeer dat tegen de rijrichting in rijdt en automobilisten die te hard rij den. Dit laatste speelt volgens inwoners onder meer op smalle wegen, waar
voertuigen elkaar moeilijk kunnen passeren. Daarnaast worden gebrekkig
onderhouden trottoirs, kuilen in het wegdek en hoge begroeiing die het zicht
belemmert als aandachtspunten genoemd.
De signalen van inwoners laten zien dat feitelijke overlast en crimina liteit zich op verschillende locaties binnen de gemeente Doetinchem voor doet. Het centrum vormt hierbij een zwaartepunt, ook in de ervaringen van
inwoners van Wehl en Gaanderen. Daarnaast worden woonwijken, dorpsker nen en routes in het buitengebied genoemd, waar de aandacht vooral uitgaat
naar verkeersveiligheid en gebrekkige infrastructuur. De aard van de ervaren
problemen varieert van overlast op plekken waar mensen samenkomen tot
onveilige situaties tijdens verplaatsingen te voet, per fiets of met de auto.
Naast de concrete ervaringen en waarnemingen speelt de manier waarop
inwoners de openbare ruimte beleven een belangrijke rol in hun veiligheids gevoel. De subjectieve veiligheidsbeleving gaat niet alleen over wat inwoners
zelf hebben meegemaakt, waargenomen of van derden gehoord, maar ook
over de betekenis die zij daaraan geven en de mate waarin zij zich daar door veilig of onveilig voelen. Zoals in de inleiding van dit rapport is toege licht, wordt de subjectieve veiligheidsbeleving beïnvloed door verschillende
typen determinanten. Deze determinanten kunnen zowel betrekking heb ben op de directe omgeving als op persoonlijke kenmerken, eerdere ervarin gen en bredere maatschappelijke opvattingen. Zo kunnen fysiek-ruimtelijke
determinanten, zoals donkere routes of de aanwezigheid van groepen men sen, bijdragen aan een gevoel van onveiligheid. Ook individueel-persoonlijke
determinanten, zoals eerdere ervaringen met incidenten, en sociale determi nanten, zoals de verwachting dat omstanders niet ingrijpen, kunnen hierbij
een rol spelen. De factoren die inwoners noemen als van invloed op hun vei ligheidsgevoel zijn in Tabel 3 verder uitgewerkt.
Inwoners over sociale veiligheid 29
Tabel 3: _De genoemde invloeden op het veiligheidsgevoel_
Sommige inwoners geven aan dat zij zich ongemakkelijk voelen bij groepen
jongeren of terughoudend zijn om jongeren aan te spreken op hun gedrag.
Daarbij wordt onder meer de angst genoemd dat jongeren mogelijk een mes
bij zich dragen. Dit betreft een zorg die inwoners uitspreken en geen con crete vaststelling dat de betreffende jongeren daadwerkelijk wapens bij zich
dragen. Ook uiten inwoners bredere zorgen over veranderingen in omgangs vormen, respect en het gedrag van jongeren. Tegelijkertijd wordt tijdens de
gesprekken benoemd dat berichtgeving in de media en op sociale media de
beeldvorming over veiligheid kan beïnvloeden. Overigens blijkt in de luis
30 Veiligheid als gedeeld kapitaal
terzittingen dat niet iedere inwoner zich onveilig voelt; dit gevoel kan van
persoon tot persoon sterk verschillen.
Ook de inrichting van de openbare ruimte speelt een rol in de veiligheids beleving. Inwoners wijzen op donkere fietsroutes en steegjes, onvoldoende
verlichting en locaties waar begroeiing of bebossing het zicht belemmert.
Dergelijke omstandigheden kunnen bijdragen aan een onveilig gevoel, met
name voor vrouwen die zich in het donker moeten verplaatsen.
Een specifiek aandachtspunt is de mate waarin inwoners zich verbon den voelen met hun buurt. Sommige inwoners hebben het idee dat de sociale
cohesie in de loop der tijd is afgenomen en dat mensen meer op zichzelf zijn
gericht. Zij brengen dit onder meer in verband met de groei van de stad, de
komst van nieuwe inwoners en het ontbreken van onderlinge contacten in
nieuwbouwwijken. Ook noemen zij dat er minder plekken zijn waar buurtbe woners elkaar vanzelfsprekend ontmoeten. Wanneer inwoners elkaar minder
goed kennen, kan het gevoel afnemen dat zij bij anderen terechtkunnen of
dat buurtbewoners naar elkaar omkijken. Dit kan bijdragen aan een gevoel
van onveiligheid, bijvoorbeeld wanneer inwoners behoefte hebben aan hulp
of steun bij een onprettige situatie. Tegelijkertijd beschrijven andere inwo ners positieve ervaringen met de sociale cohesie in hun buurt. In sommi ge, vooral al langer bestaande buurten, kennen buren elkaar vaak beter en
helpen zij elkaar daar waar nodig. Deze onderlinge betrokkenheid kan juist
bijdragen aan een gevoel van veiligheid. De ervaringen verschillen dus per
woonomgeving en tussen inwoners.
Naast de onderlinge verbondenheid speelt ook de actiebereidheid van
inwoners een rol in de veiligheidsbeleving. Sommige inwoners geven aan dat
omstanders niet of onvoldoende reageren wanneer zij getuige zijn van onvei lige situaties of ongewenst gedrag. Zo is genoemd dat verbale intimidatie op
straat niet altijd wordt gecorrigeerd door omstanders en dat mensen elkaar
niet altijd te hulp schieten wanneer dat nodig is. Hierdoor kunnen inwoners
het gevoel krijgen dat zij in dergelijke situaties op zichzelf zijn aangewezen
en niet op hulp van anderen kunnen rekenen. Bovendien kan het uitblijven
van een reactie de indruk wekken dat ongewenst gedrag wordt getolereerd.
Angst kan volgens inwoners een reden zijn waarom omstanders niet ingrij pen, al is dit niet voor alle situaties vastgesteld. Deze ervaringen laten zien
dat de veiligheidsbeleving niet alleen samenhangt met de aanwezigheid van
overlast of ongewenst gedrag, maar ook met de manier waarop de omgeving
daarop reageert. Wanneer inwoners ervaren dat anderen niet ingrijpen, kan
dit hun gevoel van veiligheid verminderen. Omgekeerd kan de wetenschap
dat buurtbewoners op elkaar letten en elkaar ondersteunen bijdragen aan een
sterker gevoel van veiligheid.
Naast sociale controle speelt de ervaren beschikbaarheid van professionals
een rol in de veiligheidsbeleving. Sommige inwoners geven aan dat zij onvol doende weten waar zij overlast kunnen melden of twijfelen of meldingen tot
actie leiden. Dit komt in het bijzonder in de stad Doetinchem naar voren.
Andere inwoners uit Wehl en Gaanderen zijn juist positief over de bereik baarheid van de wijkagent en de communicatie met professionals. De erva ringen met de opvolging van meldingen zijn daarmee wisselend.
Samengevat: de veiligheidsbeleving wordt beïnvloed door de inrichting
van de openbare ruimte, de aanwezigheid van groepen mensen, de bereid heid van omstanders om in te grijpen en het vertrouwen in professionals.
Tegelijkertijd benoemen inwoners positieve aspecten, zoals onderlinge
betrokkenheid. De gesprekken laten daarmee zien dat de ervaren sociale vei ligheid niet alleen samenhangt met incidenten, maar ook met sociale rela ties, de openbare ruimte en de manier waarop inwoners en professionals met
problemen omgaan.
Een respondent omschrijft Doetinchem als een ‘ _stad met een dorps karakter,_
_en andersom_ ’. Juist uit de flitsgesprekken en de luisterzittingen komt naar
voren dat binnen de gemeente Doetinchem aanmerkelijke verschillen voor komen in relatie tot sociale (on)veiligheid. Inwoners noemen de dorpen Wehl
en Gaanderen aanzienlijk minder vaak in relatie tot sociale onveiligheid dan
de stad Doetinchem. Bovendien verschillen de aard van de signalen en de
locaties waarop deze betrekking hebben. In Gaanderen en Wehl gaan de sig nalen vooral over verkeersveiligheid en gevoelens van onveiligheid op fiets en wandelroutes in het buitengebied. In Doetinchem ligt de nadruk meer op
sociale overlast, overlastgevende situaties en intimiderend gedrag.
Ook de sociale cohesie en onderlinge betrokkenheid lijken in Gaanderen
en Wehl sterker aanwezig dan in Doetinchem. Inwoners ervaren in de dor pen meer onderlinge verbondenheid. Tegelijkertijd blijkt uit de luisterzit ting in Wehl dat dit niet voor alle wijken vanzelfsprekend is. Met name in
nieuwbouwwijken zijn de contacten tussen buurtbewoners (nog) niet altijd
sterk ontwikkeld. Het stimuleren van ontmoetingen en het versterken van
onderlinge contacten vormen hier aandachtspunten om de sociale cohesie en
betrokkenheid verder te bevorderen.
Inwoners over sociale veiligheid 31
Mediaberichten sociale veiligheid in Doetinchem door de jaren heen
Van 2021 tot en met 2026 laat de mediaberichtgeving over veiligheid in Doetinchem
een interessante ontwikkeling zien: van aandacht voor enkele op zichzelf staande
incidenten naar een bredere discussie over sociale veiligheid, leefbaarheid en de
manier waarop de gemeente met veiligheidsvraagstukken omgaat. In 2021 bestaat
de berichtgeving voornamelijk uit losse geweldsincidenten, zoals voetbalgeweld
en uitgaansgeweld, aangevuld met artikelen over verkeersveiligheidsvraagstukken.
Vanaf 2022 verschuift de aandacht naar specifieke doelgroepen, waaronder dak- en
thuislozen, asielzoekers en jongeren, en naar overlastlocaties zoals de binnenstad
en het station. Tegelijkertijd komt er meer aandacht voor de inzet van mogelijke
maatregelen om de veiligheid te vergroten, waarbij cameratoezicht voor het eerst
nadrukkelijk wordt genoemd.
Deze ontwikkeling zet zich in 2023 voort. Meerdere geweldsincidenten in het cen trum van Doetinchem en een incident op station Gaanderen leiden tot een toene mende vraag naar aanvullende veiligheidsmaatregelen, met name de inzet van ca meratoezicht.
In 2024 verschuift de aandacht voor een deel naar de bredere leefbaarheid van de
gemeente. Uit gemeentelijk onderzoek blijkt dat Doetinchem op dit vlak ruim vol doende scoort, hoewel de media tegelijkertijd spreekt over enkele ernstige inciden ten, waaronder een overval, een schietpartij en een incident met explosieven.
In 2025 en 2026 verbreedt de berichtgeving zich verder. Naast incidenten rond het
station is er veel aandacht voor maatschappelijke discussies over de opvang van
doelgroepen. Met name asielzoekers en dak- en thuislozen, en over de vraag in
hoeverre grootstedelijke veiligheidsproblemen ook in de Achterhoek zichtbaar
worden. Tegelijkertijd verschuift de focus steeds meer van geregistreerde inci denten naar het veiligheidsgevoel van inwoners. De discussie richt zich daarbij
niet alleen op de problematiek zelf, maar ook op de gewenste aanpak, bijvoor beeld met voorstellen voor meer politie op straat, cameratoezicht en de inzet van
een buurtconciërge.
32 Veiligheid als gedeeld kapitaal
In dit hoofdstuk onderzoeken we in hoeverre de bevindingen uit de data en
de suggesties van inwoners voor een sociaal veiliger Doetinchem aanslui ten bij bestaand handelingsperspectief elders in Nederland. Dit handelings perspectief hebben we via een verkorte benchmark opgetekend. We richten
ons daarbij op handelingsperspectief waarvoor uit onze analyse blijkt dat
momenteel nog geen of ontoereikende initiatieven worden ingezet. Het
optekenen van dit handelingsperspectief betekent niet automatisch dat dit
eveneens in Doetinchem moet worden ingezet; onze suggesties hiervoor
staan in de epiloog.
Aanpak op onbegrepen gedrag: een breed aan te vliegen fenomeen
Uit het onderzoek komt naar voren dat overlast van personen met onbegrepen ge dag in gemeente Doetinchem een aandachtspunt is. Dit is overigens niet alleen in
Doetinchem zo; landelijk is het aantal meldingen bij de politie gestegen van ruim
66.000 in 2015 naar bijna 170.000 in 2025. En tot en met augustus 2026 gaat het al
om bijna 150.000 meldingen.
De aanpak gaat verder dan de invloedssfeer van de gemeente en handhavende in stanties alleen. Ook bijvoorbeeld ggz-instellingen, woningcorporaties en gerech telijke instanties spelen hierin een rol. [1] Omdat dit rekenkameronderzoek slechts
gebaseerd is op het perspectief vanuit data en inwoners blijven suggesties voor een
dergelijke gemeenschappelijk aanpak buiten beschouwing.
Om te bepalen of het staande beleid matcht met de databevindingen en de
suggesties van inwoners voor maatregelen op het gebied van sociale vei ligheid is een nadere analyse uitgevoerd. In bijlage 4 hebben we een tabel
opgenomen waarin alle suggesties en wensen van inwoners rondom socia le veiligheid zijn opgenomen, dus ook die waar in Doetinchem al beleid op
is geschreven. [2] Uit de analyse komt een aantal zogenoemde ‘lacunes’ naar
voren; wensen die nog niet of te weinig in staand beleid zijn opgenomen.
In tabel 4 worden deze lacunes gekoppeld aan handelingsperspectief uit
de verkorte benchmark. Deze hebben alleen betrekking hebben op de drie
door ons benoemde beïnvloedbare determinanten van sociale veiligheid. Per
lacune wordt handelingsperspectief benoemd, opgedeeld naar perspectief
voor de gemeente Doetinchem en inwoners zelf. We zien inwoners namelijk
ook als een belangrijke spil in het sociale veiligheidsdomein. Belangrijk om
aan te geven is dat het een selectie van _mogelijk_ handelingsperspectief is,
omdat het ondoenlijk is een uitputtende inventarisatie voor alle initiatieven
in Nederland te geven. [3]
Aanpak: samen verantwoordelijk 33
Tabel 4: _Databevindingen en suggesties gekoppeld aan handelingsperspectieven_
_*I=inwoners (via flitsgesprekken en/of luisterzittingen), D=data, I/D=zowel inwoners als data_
De lacunes tonen vooral aan dat het niet alleen draait om fysieke veiligheid,
maar ook om het veiligheidsgevoel en vertrouwen van inwoners. De hande lingsperspectieven bieden aanknopingspunten voor de gemeente Doetinchem
en in sommige gevallen voor inwoners van de gemeente, om niet alleen over lastgevende of onveilige situaties aan te pakken, maar ook het veiligheidsge
34 Veiligheid als gedeeld kapitaal
voel te versterken. Samengevat richten de handelingsperspectieven zich op:
- meer sociale controle en ondersteuning van kwetsbare groepen;
- veilige en toegankelijke routes en verblijfsplekken;
- betere samenwerking, bereikbare meldpunten en duidelijke terugkoppeling.
Deze handelingsperspectieven kunnen bijdragen aan een veiligere openbare
ruimte en meer houvast voor inwoners om zelf bij te dragen aan de veiligheid
wanneer dat nodig is. Dit vraagt om een gezamenlijke inzet van gemeente en
andere betrokken partijen, met aandacht voor zowel de feitelijke situatie als
de beleving daarvan.
De gemeente zet zich al actief in en voert op diverse terreinen beleid uit.
De opgave ligt daarom niet alleen in nieuwe maatregelen, maar ook in het
beter verbinden, zichtbaar en toegankelijk maken van bestaande initiatieven.
Een terugkerende kans binnen de handelingsperspectieven is het verbeteren
van de communicatie richting inwoners, bijvoorbeeld over waar zij veilig heidskwesties kunnen melden en over wat er bij escalaties speelt. De kwestie
rondom de verkeersveiligheid in bepaalde buurten is hiervoor symptoma tisch: tijdens de luisterzittingen bleek dat inwoners van nieuwbouwwijken
onvoldoende op de hoogte waren over nog uit te voeren verkeersveiligheids maatregelen. Hier zien wij een wederzijdse verantwoordelijkheid bij zowel de
gemeente als inwoners.
Tegelijkertijd zijn niet alle in tabel 4 genoemde handelingsperspectie ven vanzelfsprekend wenselijk of uitvoerbaar. Het laten surveilleren van
inwoners kan bijvoorbeeld ongewenste verantwoordelijkheden bij bewo ners leggen. Andere maatregelen, zoals het trainen van horecapersoneel
of het aanbieden van zelfverdedigingscursussen, behoren niet direct tot de
kerntaken van de gemeente. Een duidelijke afbakening van de rollen van de
gemeente, betrokken organisaties en inwoners is daarom van belang.
Naast de specifieke handelingsperspectieven in tabel 4 benadrukt een
door ons gesproken professional het belang van een gedifferentieerde en
gebiedsgerichte aanpak. De veiligheidsproblematiek verschilt volgens deze
professional per wijk, waardoor ook de benodigde aanpak kan variëren tus sen preventief en repressief. Uit de data blijkt bijvoorbeeld dat meer inwo ners uit het centrum van Doetinchem zich vaker onveilig voelen dan elders.
Andere professionals wijzen juist op het stadsbreed uitzetten van de zoge naamde ABCD-methodiek, [16] waarin de eigen kracht, talenten en initiatie ven van buurtbewoners het uitgangspunt vormen, in plaats van problemen
of tekortkomingen. Het is in ieder geval van belang om per wijk te bepalen
welke maatregelen aansluiten bij de lokale problematiek en behoeften van
inwoners: “ _De wijkcultuur moet leidend zijn bij de aanpak die je kiest.”_
1. Bron: https://nos.nl/artikel/2638408-meer-mensen-met-verward-gedrag-drukken-op-hulp
verlening-en-rechtspraak.
2. Inwoners doen verschillende suggesties ter verbetering van de verkeersveiligheid. Omdat ver keersveiligheid niet primair betrekking heeft op overlastgevend of crimineel gedrag, valt dit
thema buiten de afbakening van sociale veiligheid in dit onderzoek. Ter informatie nemen we
de suggesties wel op in de betreffende bijlage. De bevindingen uit de data zijn reeds beschreven
in het hoofdstuk ‘Feitelijke sociale veiligheid in data’.
3. Per lacune worden maximaal twee handelingsperspectieven gegeven.
4. Deze lacune raakt ook de determinant ‘fysiek-ruimtelijk’.
5. Witteveen + Bos (2026). Toolbox Vrouwvriendelijke Publieke Ruimte. Deze box bevat suggesties
voor de openbare ruimte (bv. verlichting, zichtbaarheid, routes en plekken om te verblijven).
6. Dit is een praktische gids met 50 concrete ontwerpprincipes waarmee gemeenten de openbare
ruimte veiliger, inclusiever en toegankelijker kunnen inrichten voor vrouwen en meisjes.
7. [Bijvoorbeeld de gemeente Woensdrecht: https://www.woensdrecht.nl/buurtpreventie.](https://www.woensdrecht.nl/buurtpreventie)
8. [Bijvoorbeeld de nieuw-ontwikkelde Welta-app. Zie https://www.gelderlander.nl/arnhem/de-](https://www.gelderlander.nl/arnhem/deze-nieuwe-app-verandert-je-mobiel-in-een-tel-in-afschrikwekkend-alarm-je-moet-de-belager-in-verwarring-brengen~a17bbd06/)
[ze-nieuwe-app-verandert-je-mobiel-in-een-tel-in-afschrikwekkend-alarm-je-moet-de-](https://www.gelderlander.nl/arnhem/deze-nieuwe-app-verandert-je-mobiel-in-een-tel-in-afschrikwekkend-alarm-je-moet-de-belager-in-verwarring-brengen~a17bbd06/)
[belager-in-verwarring-brengen~a17bbd06/.](https://www.gelderlander.nl/arnhem/deze-nieuwe-app-verandert-je-mobiel-in-een-tel-in-afschrikwekkend-alarm-je-moet-de-belager-in-verwarring-brengen~a17bbd06/)
9. Dit punt is genoemd door inwoners tijdens de luisterzittingen. Het gaat dan om parkeerplaat sen die dicht bij de in- en uitgang van parkeergarages liggen.
10. In juni 2026 is een nieuw horecaconvenant ondertekend (Convenant Veilig Uitgaan 2026-2029).
11. Veilige Steden. Stappenplan: aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag in de openbare
ruimte en het uitgaansleven.
12. Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid. Keuzewijzer Aanpak Veilig Uitgaan.
[13. Zie bijvoorbeeld: https://www.breda.nl/handhaving/handhaving-jouw-wijk](https://www.breda.nl/handhaving/handhaving-jouw-wijk)
[14. Zie bijvoorbeeld: https://www.lochem.nl/bestuur-en-organisatie/over-onze-dienstverlening/](https://www.lochem.nl/bestuur-en-organisatie/over-onze-dienstverlening/privacyverklaring/sociale-media-monitoring)
[privacyverklaring/sociale-media-monitoring.](https://www.lochem.nl/bestuur-en-organisatie/over-onze-dienstverlening/privacyverklaring/sociale-media-monitoring)
[15. Zie bijvoorbeeld: https://lokale-democratie.nl/news/view/9a865cd5-8095-4f06-a7e5-8a5510d](https://lokale-democratie.nl/news/view/9a865cd5-8095-4f06-a7e5-8a5510d3747a/nieuwe-interactieve-game-helpt-gemeenten-desinformatie-herkennen-en-aanpakken)
[3747a/nieuwe-interactieve-game-helpt-gemeenten-desinformatie-herkennen-en-aanpakken.](https://lokale-democratie.nl/news/view/9a865cd5-8095-4f06-a7e5-8a5510d3747a/nieuwe-interactieve-game-helpt-gemeenten-desinformatie-herkennen-en-aanpakken)
16. Dit staat voor Asset Based Community Development.
Aanpak: samen verantwoordelijk 35
Hoewel dit rapport verschillende aanknopingspunten biedt om de soci ale veiligheid in Doetinchem te verbeteren, is het belangrijk te erkennen
dat er grenzen zitten aan wat maatregelen kunnen bereiken. De gemeen te Doetinchem en haar inwoners hebben niet op alle indicatoren voor vei ligheidsbeleving directe invloed. In hoofdstuk 1 identificeerden we dit als
‘niet-beïnvloedbare determinanten’: individueel-persoonlijke determinan ten, situationele determinanten en de determinanten met betrekking tot
media en communicatie. Voorbeelden hiervan zijn psychische kwetsbaarheid,
bekendheid met de omgeving, weersomstandigheden en opruiende bericht geving over veiligheidsincidenten in de media.
Daarnaast is het niet uitgesloten dat extra initiatieven vanuit de gemeente
Doetinchem en haar stakeholders leiden tot meer feitelijke veiligheid, ter wijl het veiligheidsgevoel stagneert of daalt. Onderzoek laat dan ook zien dat
maatregelen die criminaliteit proberen te verminderen niet vanzelfsprekend
de angst voor criminaliteit verminderen (Lorenc et al., 2013; McClanahan
et al., 2024). Eysink Smeets (2016) wijst er in dit verlengde op dat ook de
zichtbaarheid van veiligheidsmaatregelen van invloed kan zijn op de veilig heidsbeleving. Vooral de verhouding tussen het probleembesef van inwoners
en de zichtbaarheid van handhaving is hierbij van belang. Wanneer inwo ners zelf weinig dreiging of overlast ervaren, kan opvallend grote aanwe zigheid van politie of handhavers juist de indruk wekken dat er een ernstig
veiligheidsprobleem speelt. Deze zogenoemde _veiligheidsparadox_ kan gevoe lens van onrust en onveiligheid juist versterken. Wanneer de zichtbare inzet
daarentegen aansluit bij bestaande zorgen van inwoners, kan deze mogelijk
geruststellend werken. De inzet van veiligheidsmaatregelen vraagt daarom
niet alleen om een afweging van wat nodig is om de feitelijke veiligheid te
36 Veiligheid als gedeeld kapitaal
verbeteren, maar ook om aandacht voor de manier waarop dit het veilig heidsgevoel van inwoners kan beïnvloeden. Ook bij initiatieven gericht op
beïnvloedbare determinanten is het van belang dat de inzet aansluit bij de
zorgen die inwoners ervaren. De in dit onderzoek geïnventariseerde bevin dingen rondom incidenten en ervaringen van inwoners kunnen daarbij als
uitgangspunt dienen.
Naast de eventuele keuze en uitvoering van extra maatregelen is daar om ook communicatie van belang. Tijdens de flitsinterviews en luisterzit tingen hebben inwoners meerdere suggesties gedaan waarvoor de gemeente
of haar partners al beleid of initiatieven hebben ontwikkeld. Dit kan erop
wijzen dat dit beleid onvoldoende bekend is en dat hierover onvoldoende
wordt gecommuniceerd richting inwoners. Wanneer inwoners niet weten
welke maatregelen worden getroffen, waar zij terechtkunnen met meldingen
of wat er met hun signalen gebeurt, kan de indruk ontstaan dat te weinig
wordt gedaan door diverse partijen, terwijl dit allerminst het geval is. Het
is daarom belangrijk om niet alleen nieuw beleid te ontwikkelen, maar ook
bestaande initiatieven zichtbaarder te maken en duidelijk te communiceren
over de doelen en de uitvoering. Én om terugkoppeling te geven op behaal de resultaten. Een gezamenlijke aanpak vraagt bovendien om heldere ver wachtingen over de verantwoordelijkheid die bij inwoners zelf ligt. Inwoners
kunnen zelf bijdragen aan een veilige leefomgeving door signalen te delen en
(meer) betrokken te zijn of te blijven bij hun buurt. Het is daarbij belangrijk
dat duidelijk is wat inwoners zelf samen kunnen doen en wanneer zij samen
actie kunnen ondernemen.
Het onderzoek heeft geleid tot een veelvoud aan mogelijke handelingsper spectieven om de sociale veiligheid in de gemeente Doetinchem te verbeteren.
Maar welk van deze perspectieven achten we als onderzoekers nu relevant
om mee te nemen in het staande beleid? Binnen de gemeente Doetinchem
worden al zeer veel initiatieven ontplooid om de sociale veiligheid te opti
maliseren. Dit wil overigens niet zeggen dat het niet beter kan. Het is alleen
een utopie om te denken dat de veiligheid van alle inwoners van Doetinchem
volledig te garanderen is via het doorvoeren van allerlei nieuwe initiatie ven. Dit neemt niet weg dat wij kansen voor de gemeente zien die naar onze
mening tamelijk eenvoudig door te voeren zijn. Hierbij hebben wij niet alleen
gekeken naar initiatieven die de gemeente (en de stakeholders) zelf tot actie
verplicht, maar ook de inwoners van Doetinchem uitnodigt om zelf initiatief
tot meer sociale veiligheid te nemen. Het gaat dan om de volgende initiatie ven, opgedeeld naar fysiek-ruimtelijke, institutionele en sociale initiatieven
voor het verbeteren van de sociale veiligheid:
_Fysiek-ruimtelijke initiatief_
Om de openbare ruimte veiliger in te richten kan de gemeente Doetinchem
de Toolbox Vrouwvriendelijke Publieke Ruimte benutten om de verlichting,
zichtbaarheid en toegankelijkheid van de openbare ruimte te verbeteren. De
gemeente kan de uitgebreide uitwerking van de flitsgesprekken en de luis terzittingen als basis gebruiken om te bepalen welke locaties hiervoor even tueel in aanmerking komen.
_Institutioneel initiatief_
Om adequaat te reageren op incidenten is het belangrijk dat onder alle
betrokkenen, professionals én inwoners, het besef groeit dat inwoners een
belangrijke schakel kunnen zijn in het handhaven op sociale veiligheid. In
eerste instantie niet door zelf op incidenten af te stappen, maar hiervan mel ding te doen bij de juiste instantie. Daarom is het belangrijk om de meldings bereidheid van inwoners te verbeteren en hen daarmee onderdeel te maken
van ‘de keten’. Essentieel is dan wel dat zij weten welke overlast en crimi naliteit waar gemeld moet worden. Uit de luisterzittingen is alleen gebleken
dat inwoners niet altijd weten waar ze moeten melden. We stellen daarom
voor dat de gemeente hierover periodiek terugkerende informatie verstrekt,
bijvoorbeeld via de gemeentepagina van het Doetinchems Vizier.
_Sociaal initiatief_
Om de sociale controle en buurtparticipatie te versterken kan de gemeente
inwoners stimuleren om vrijwillig bij te dragen aan het toezicht op en beheer
van openbare ontmoetingsplekken via het versterken van de sociale cohe sie. Om hiermee een start te maken en te leren van de ervaringen, stellen
we voor om hier bij het inrichten van nieuwe wijken structureel aandacht
aan te besteden. Concreet zou deze taak mogelijk belegd kunnen worden bij
de Doetinchemse buurtverbinders. Daarna kunnen de opgedane ervaringen
eventueel uitgerold worden in bestaande buurten met weinig sociale controle.
_Ten slotte: communicatie als ‘smeermiddel’_
De hiervoor beschreven initiatieven kunnen niet zonder communicatie van
gemeentewege. Naast de meer algemene communicatie kan de gemeente
eventueel ook gaan wijzen op initiatieven die de sociale veiligheid bevor deren, zoals zelfverdedigings- en zelfredzaamheidslessen. Het is vervolgens
aan de inwoners zelf om hiervan gebruik te maken en deze mogelijkheden
onderling onder de aandacht te brengen. En mocht de gemeente besluiten om
daadwerkelijk over te gaan op nieuwe fysiek-ruimtelijke maatregelen, dan
stellen wij voor om hier breed over te communiceren.
Epiloog: grenzen aan wat mogelijk is 37
Antea-Group: Dé scan voor een datagedreven aanpak van straatintimidatie
en sociale onveiligheid (safe streets scan): via www.anteagroup.nl/diensten/
sociale-veiligheid-openbare-ruimte
Blokland, T. (2008) _Oog voor elkaar – veiligheidsbeleving en sociale controle in de_
_grote stad_. Amsterdam: Amsterdam University Press.
Brands, J. en Spithoven, R. (2023). _Situationele onveiligheidsbeleving: een verk-_
_enning van situationele zorgen over slachtofferschap van criminaliteit in stad en wijk_.
Leiden: Universiteit Leiden.
CBS (2026). _Veiligheidsmonitor 2025._ Maastricht: CBS.
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (2025). _Veiligheids-_
_scenario’s van de toekomst: VER en CPTED_. Utrecht: Het CCV.
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid. _Samen werken aan een_
_veilige wijk: 5 effectieve aanpakken_. Utrecht Het CCV.
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (2025). _Dossier cameratoe-_
_zicht._ Utrecht: Het CCV.
Eysink Smeets, M. (2016). _Publiek waardeert steviger politie-inzet na aanslag_.
Zie https://marnixeysinksmeets.com/publiek-waardeert-steviger-politie inzet-na-aanslag/
Janssen, L, Van Mil, B., Van den Aakster, E., Vogel, F. en Walz, G. (2026).
Evaluatie Programma Veilige Steden. Den Haag: Kwink-groep.
Kuppens, J., D. Van Tuyn & H. Ferwerda (2009). _Feiten over veiligheidsbeleving_
_in de gemeente Arnhem_. Arnhem: Bureau Beke.
38 Veiligheid als gedeeld kapitaal
Lorenc, T., Petticrew, M., Whitehead, M., Neary, D., Clayton, S., Wright, K.,
Thomson, H., Cummins, S., Sowden, A., & Renton, A. (2013). Environmen tal interventions to reduce fear of crime: Systematic review of effectiveness.
In: _Systematic Reviews_, 2, Article 30.
McClanahan, W. P., Sergiou, C. S., Siezenga, A. M., Gerstner, D., Elffers, H.,
van der Schalk, J., & van Gelder, J.-L. (2024). Neighborhood crime reduction
interventions and perceived livability: A virtual reality study on fear of crime.
In: _Cities_, 147, Article 104823.
Oppelaar, J. & Wittebrood, K. (2006). _Angstige burgers? De determinanten van_
_gevoelens van onveiligheid onderzocht_. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.
Rekenkamer Metropool Amsterdam (2018). Handhaving en overlast. Amster dam: Rekenkamer Metropool Amsterdam. Spithoven, R. (2018). Graven naar
de wortels van onveiligheidsgevoelens: resultaten van een onderzoek in 12
buurten. In _: Justitiële verkenningen,_ 44 (6): 47-62.
SCP (2024). _Sociale cohesie en diversiteit in Nederland_. Den Haag: Sociaal en Cul tureel Planbureau.
SCP (2025). _Burgerperspectieven 2025 — Sociale cohesie en zorgen over samenlev-_
_en_. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.
Song, Z., Qingli, G, Huaqi, Y en Yiheng, C. (2024). Navigating the social media
landscape: unraveling the intricacies of safety perceptions. In _Humanities &_
_Sociale Sciences Communications_, 1420, oktober 2024.
Soomeren, P. van (2016). _Veilig Ontwerp en Beheer (CPTED)._ Amsterdam:
DSP-groep.
Vanderveen, G. (2006). _Interpreting fear, crime, risk and unsafety: Conceptualisa-_
_tion and measurement_. Den Haag: Boom Juridische uitgevers.
Zoutendijk, J., Schram, K. en Eysink Smeets, M. (2022). _De werkzaamheid_
_van WhatsApp-buurtpreventie verbeteren. Verslag van een experiment._ Rotterdam:
Hogeschool InHolland.
Beleidsdocumenten
Buurtplein. (2024). _Presentatie Buurtplein_ [PowerPoint-dia’s].
Dorpsraad Gaanderen. (2025). _Dorpsplan 2025 – 2030: Umkieken naor mekaar…_
Dorpsraad Wehl en Nieuw Wehl. (2023). _Dorpsplan Wehl en Nieuw Wehl 2023-_
_2030. Een plan in beweging._
Gemeente Doetinchem. (2025). _Bijlage 1: Begroting 2026 gemeente Doetinchem_.
Gemeente Doetinchem. (2026, mei). _Coalitieagenda 2026 – 2030. Samen en met_
_lef! – voor een sterk en levendig Doetinchem_.
Gemeente Doetinchem. (2024). _Convenant aanpak problematische jeugdgroepen_
_Doetinchem 2024-2027._
Gemeente Doetinchem. _Horecaconvenant 2022-2025 gemeente Doetinchem._
Gemeente Doetinchem. (2024). _Integraal beleidskader sociaal domein 2024–2036._
_Samen groeien, gewoon doen_.
Gemeente Doetinchem. (2024). _Kadernota integraal veiligheidsbeleid Achterhoek_
_West 2024-2026_.
Gemeente Doetinchem. (2026). _Motie structurele versterking handhaving open-_
_bare ruimte_.
Rekenkamercommissie Doetinchem. (2021). _Rekenkameronderzoek naar toe-_
_zicht en handhaving in het domein van de openbare orde en veiligheid_. Gemeente
Doetinchem.
Interventiebronnen
Buurtplein. (2024). _Intensieve samenwerking in aanpak problematische jeugd-_
_groepen_.
Buurtplein. (z.d.). _Jeugd Interventie Team_.
Buurtplein. (z.d.). _Meldpunt woningvervuiling en hoarding_.
Buurtplein. (z.d.). _Opbouwwerker - spin in het web van de wijk_.
Gemeente Doetinchem. (z.d.). _Aanmelden Doetinchemse Doorbraaktafel_.
Gemeente Doetinchem. (z.d.). _Acties: Verstevigen sociale basis in buurten en_
_wijken (ABCD-werkwijze breed uitrollen)_.
Gemeente Doetinchem. (z.d.). _Advies- en meldpunt verward gedrag_.
Gemeente Doetinchem. (2026). _Beheerplan Tijdelijke Opvangvoorziening Ter-_
_borgseweg 138 Doetinchem_.
Gemeente Doetinchem. (z.d.). _Camerabeveiliging en cameratoezicht_.
Gemeente Doetinchem. (2026). _Concept beheerconvenant Maatschappelijke_
_Opvang Amphionstraat_
Gemeente Doetinchem. (z.d.). _Overkoepelende acties en activiteiten: Doetinchems_
_Doorbraakteam_.
ZonMw. (2024). _Verbindingsofficier ‘Vroegsignalering en opvolging in de wijk’ in de_
_gemeente Doetinchem_.
Gemeente Doetinchem. (z.d.). _Wijkwerk Doetinchem: Werkgroep zorg & veiligheid_.
Bijlagen 39
40 Veiligheid als gedeeld kapitaal