Dalfsen, 19 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Raadsmemo
Onderwerp - Beantwoording vragen n.a.v. raadscommissie 20 oktober 2026 Portefeuillehouder - Michael Sijbom Domein - Dienstverlening Zaaknummer - 165169 Openbaarheid - Openbaar
Behandeld in collegevergadering van 17 november 2026 Behandeling in raadsvergadering van 24 november 2026
Kernboodschap: Het college van B&W stelt u voor kennis te nemen van: De beantwoording van de vragen die gesteld zijn tijdens en na de raadscommissie van 20 oktober 2026 naar aanleiding van de bedrijfsvoeringspresentaties.
Toelichting: Na de presentaties van de ambtelijke organisatie op 20 oktober 2026 over diverse bedrijfsvoeringsthema's zijn aanvullende vragen gesteld. In de bijlage treft u een overzicht aan van de vragen en antwoorden uit de raadscommissie en van de later schriftelijk ingediende vragen met de bijbehorende antwoorden.
Communicatie: De vragen en antwoorden worden op het RIS geplaatst.
Bijlagen: - Vragen en antwoorden n.a.v. raadscommissie 20 oktober 2026
Burgemeester en wethouders van de gemeente Dalfsen,
de burgemeester de gemeentesecretaris Michael Sijbom Henry van der Woude
Vragen en antwoorden n.a.v. Raadscommissie 20 oktober 2026
Mondelinge vragen 20 oktober 2026:
ChristenUnie Vraag: U schetste een beeld dat er ruim twee jaar gelden een taakvolwassenheid van 10% was, nu 40%. Hoe is dit gemeten?
Antwoord: De genoemde percentages zijn geen exacte wetenschappelijke meting, maar een indicatieve inschatting van de volwassenheid van de inkoop- en contractmanagementfunctie op basis van het volwassenheidsmodel MSU+ (Maturity Scan Procurement Plus). Dit model wordt binnen de publieke sector gebruikt om inzicht te krijgen in de mate waarin processen, werkwijzen, rollen, verantwoordelijkheden en beheersmaatregelen zijn ingericht en geborgd.
Tot ongeveer twee jaar geleden waren inkoopwerkzaamheden sterk afhankelijk van individuele medewerkers en was er sprake van beperkte centrale regie op inkoop en contracten. Contractinformatie was niet altijd volledig inzichtelijk, contractmanagement was beperkt georganiseerd en processen waren nog niet overal eenduidig ingericht. Binnen het MSU+-model leidt dat tot een relatief laag volwassenheidsniveau, dat indicatief is ingeschat op circa 10%.
Het is daarbij belangrijk te benadrukken dat een score van 10% niet betekent dat 90% van de werkzaamheden niet goed werd uitgevoerd. De score zegt vooral iets over de mate waarin processen, rollen, verantwoordelijkheden en beheersmaatregelen structureel waren ingericht en geborgd binnen de organisatie. Ook een score van 40% betekent niet dat 60% ontbreekt, maar dat de organisatie zich bevindt in een ontwikkelfase waarin de basis steeds verder wordt versterkt. Inmiddels zijn de noodzakelijke randvoorwaarden aanwezig om de volgende professionaliseringsslag te maken.
CDA Vraag: Op welke wijze wordt geborgd dat afspraken over duurzaamheid en maatschappelijke waarde, die tijdens aanbestedingen en contracten worden vastgelegd, ook daadwerkelijk door leveranciers worden nagekomen?
Antwoord: De gemeente Dalfsen borgt dit op verschillende manieren. Allereerst worden afspraken over duurzaamheid en maatschappelijke waarde zo concreet mogelijk vastgelegd in aanbestedingsstukken en overeenkomsten. Waar mogelijk worden daarbij meetbare prestaties, rapportageverplichtingen of specifieke contractafspraken opgenomen.
Vervolgens speelt contractmanagement een belangrijke rol. Tijdens contractgesprekken wordt periodiek besproken in hoeverre een leverancier voldoet aan de gemaakte afspraken. Afhankelijk van de aard en omvang van het contract kan dit plaatsvinden aan de hand van voortgangsrapportages, evaluaties en prestatie-indicatoren.
Daarnaast wordt op regionaal niveau samengewerkt. Voor verschillende contracten ondersteunt Expertisecentrum Social Return (ESR) de partnergemeenten bij de uitvoering van Social Return on Investment (SROI). Daarbij wordt gemonitord in hoeverre leveranciers invulling geven aan de gemaakte afspraken op het gebied van maatschappelijke waarde, zoals het creëren van kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hierdoor hoeft niet iedere gemeente afzonderlijk dezelfde controles uit te voeren en wordt specialistische kennis regionaal gebundeld.
D66 Vraag: Hoe kijkt de gemeente Dalfsen vanuit het perspectief van duurzaamheid, informatiebeveiliging, privacy (AVG) en risicobeheersing aan tegen de toenemende afhankelijkheid van grote Amerikaanse technologiebedrijven, zoals Microsoft en aanbieders van AI-toepassingen?
Antwoord: Wij delen de zorg over de groeiende afhankelijkheid van een klein aantal grote, vaak Amerikaanse technologiebedrijven. Dit speelt bij vrijwel alle gemeenten en ook bij het Rijk. Een gemeente van onze omvang kan die afhankelijkheid niet op eigen kracht doorbreken. Wij trekken daarom samen op met SSC ONS en volgen de landelijke lijn van het Rijk en de VNG, die werken aan het verminderen van deze afhankelijkheid.
GemeenteBelangen Vraag 1: Van decentraal naar centraal, zitten vier mensen aan de kant. Welke besparingen heeft dit opgeleverd?
Antwoord: De beweging van een meer decentrale naar een meer centraal georganiseerde inkoopfunctie is ingezet om meer grip te krijgen op inkoop, aanbestedingen en contracten. Wij hebben hiermee de adviezen opgevolgd die meermaals door de accountant zijn benoemd bij de beoordeling van de jaarstukken. De belangrijkste opbrengst zit in betere beheersing, meer rechtmatigheid, minder dubbel werk en een professionelere ondersteuning van de organisatie.
Financiële voordelen ontstaan doordat de gemeente beter inzicht heeft in lopende contracten, inkoopbehoeften kan bundelen en besluiten om bijvoorbeeld raamcontracten af te sluiten en eerder kan sturen op contractverlengingen, aanbestedingen en leveranciersafspraken. Gecombineerd met delen van kennis, capaciteit en aanbestedingskosten met partnergemeenten zorgt voor kwalitatief betere contracten en financiële voordelen.
Vraag 2. Hoe wordt er omgegaan met lokale leveranciers?
Antwoord: De gemeente Dalfsen hecht veel waarde aan een sterke lokale economie en vindt het belangrijk dat lokale en regionale ondernemers een eerlijke kans krijgen om opdrachten voor de gemeente uit te voeren.
In het speelveld van inkoop en aanbesteding heeft de overheid zich te houden aan de aanbestedingswetgeving en de daarbij behorende beginselen van gelijke behandeling, transparantie en non-discriminatie. Dat betekent dat wij opdrachten niet uitsluitend aan lokale ondernemers kunnen gunnen. Dit zou ook niet passend zijn, immers ondernemers uit onze gemeente voeren ook werkzaamheden uit voor andere overheden buiten de gemeentegrens en dat moet andersom ook kunnen.
Binnen deze kaders stimuleert de gemeente de betrokkenheid van lokale en regionale ondernemers actief. Daarom is in het gemeentelijk inkoopbeleid de zogenaamde 25 kilometerstraalregeling opgenomen. Bij enkelvoudig onderhandse opdrachten wordt altijd bekeken of een geschikte ondernemer binnen een straal van circa 25 kilometer van het gemeentehuis gevestigd is. Bij meervoudig onderhandse trajecten wordt minimaal één ondernemer uit deze regio uitgenodigd om een aanbieding uit te brengen.
Hiermee creëren we ruimte voor lokale en regionale ondernemers om mee te dingen naar gemeentelijke opdrachten, terwijl we tegelijkertijd blijven voldoen aan de wettelijke eisen die aan overheidsinkoop worden gesteld.
Vraag 3. Welke indicatoren zijn voor raad te volgen om inkoopvolwassenheid naar boven te krijgen?
Antwoord: De inkoopvolwassenheid geeft een indicatieve inschatting van de ontwikkeling van de inkoop- en contractmanagementfunctie op basis van het volwassenheidsmodel MSU+ (Maturity Scan Procurement Plus). Dit model wordt binnen de publieke sector gebruikt om inzicht te krijgen in de mate waarin processen, werkwijzen, rollen, verantwoordelijkheden en beheersmaatregelen zijn ingericht en geborgd.
Het resultaat hiervan is indirect terug te zien in het verslag van de accountant bij de controle van de jaarstukken. De accountant toets jaarlijks of er is op het gebied van inkoop & contractmanagement is gehandeld volgens wet- en regelgeving, het eigen inkoopbeleid en de vastgestelde mandaten. Tevens vervullen de interne controlfunctie en concerncontrol een belangrijke rol bij het bewaken van processen, het signaleren van risico’s en het toetsen van de naleving van wet- en regelgeving.
Stand Organisatie Dalfsen Vraag: Hoe wordt bij de toenemende samenwerking met buurgemeenten op het gebied van inkoop de eigenheid van de gemeente Dalfsen gewaarborgd en voorkomen dat gemeenten dezelfde valkuilen of risico's overnemen?
Antwoord: De samenwerking met buurgemeenten is vooral gericht op het delen van kennis, capaciteit en expertise. Daarmee kunnen we efficiënter werken en gebruikmaken van specialistische kennis die niet iedere gemeente zelf in huis heeft.
De gemeente Dalfsen blijft daarbij altijd zelf verantwoordelijk voor haar eigen bestuurlijke keuzes, ambities en beleidsdoelen. Per aanbesteding wordt beoordeeld of samenwerking meerwaarde heeft en op welke onderdelen gezamenlijk wordt opgetrokken.
Een recent voorbeeld is de aanbesteding van de accountantsdiensten. Hoewel hierbij gezamenlijk is opgetrokken, heeft de gemeente Dalfsen uiteindelijk een andere keuze gemaakt dan de gemeente Westerveld. Dat laat zien dat samenwerking niet automatisch leidt tot dezelfde uitkomst, maar dat iedere gemeente haar eigen afweging en besluitvorming behoudt.
Door kennis en ervaringen te delen kunnen risico's bovendien eerder worden herkend en beheerst. Het doel van de samenwerking is dan ook om gezamenlijk sterker te worden, met behoud van de eigen beleidsruimte en identiteit van de gemeente Dalfsen.
Schriftelijke vragen:
Stand Organisatie Dalfsen
Vraag 1: Groei van het personeelsbestand Het personeelsbestand is volgens de presentatie gegroeid van ongeveer 230 naar 310 medewerkers. Over welke periode heeft deze groei plaatsgevonden en hoe is deze verdeeld over afdelingen, functies en taken?
Antwoord: De groei ziet toe op de periode 2021 tot en met 2025. Deze groei kent verschillende oorzaken. Zoals ook in de presentatie is toegelicht hangt dit voornamelijk samen met:
-De toename van wettelijke taken en groei van maatschappelijke opgaven. Denk hierbij aan de opvang van vluchtelingen, de invoering van de omgevingswet en toenemende duurzaamheidsopgaven. Voor een deel van deze taken en opgaven heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld. Die middelen hebben mede ruimte geboden om de personele capaciteit uit te breiden. De omvang en looptijd van de rijksbijdrage verschillen per opgave; -Het uitvoeren van meer werkzaamheden met eigen personeel en verminderen van afhankelijkheid van externe inhuur.; -Ook hebben we onze organisatiestructuur gewijzigd. Onder andere met de toevoeging van de laag van teamleiders om op die manier meer aandacht te hebben voor de (ontwikkeling van) medewerkers. En om als organisatie beter toegerust te zijn op huidige en toekomstige opgaven.
Vraag 2: Personeelskosten Hoe hebben de totale personeelskosten zich ontwikkeld in de afgelopen vijf begrotingsjaren en wat is de verwachte ontwikkeling tot en met 2030? Graag de jaarlijkse bedragen en de belangrijkste oorzaken van de stijging.
Antwoord: Hieronder is een overzicht opgenomen van de ontwikkeling van de totale personeelskosten. Deze kosten bestaan uit de salariskosten van de ambtelijke organisatie, de kosten van het college en de vergoedingen voor de gemeenteraad. De stijging van de personeelskosten wordt voornamelijk verklaard door: -Loonontwikkelingen als gevolg van cao-afspraken binnen de gemeentelijke sector; -De groei van de ambtelijke organisatie en daarmee de toename van het aantal medewerkers. Voor een deel van de taken en opgaven waarvoor de personele capaciteit is uitgebreid, heeft het Rijk aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Die middelen dragen bij aan de dekking van de lasten. Daarnaast is een deel van de groei ten laste gebracht van het begrotingssaldo; -Ontwikkelingen in de bezoldiging van het college, die samenhangen met landelijke regelgeving en de omvang van de gemeente; -Ontwikkelingen in de vergoedingen voor raadsleden, zoals vastgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Daarnaast kunnen jaarlijkse verschillen worden beïnvloed door wijzigingen in sociale lasten, pensioenpremies en overige werkgeverslasten. De toekomstige ontwikkeling van de loonkosten is nog onzeker en afhankelijk van verschillende factoren onder meer cao-afspraken, werkgeverslasten en besluiten over uitbreiding of wijziging van de formatie. Jaar Personeelskosten Stijging t.o.v. voorgaand jaar 2021 € 15.200.000 2022 € 16.900.000 € 1.700.000 2023 € 18.300.000 € 1.400.000 2024 € 22.100.000 € 3.800.000 2025 € 24.200.000 € 2.100.000
Vraag 3: Formatie en vacatures Wat is de huidige vastgestelde formatie, hoeveel formatieplaatsen zijn bezet en hoeveel vacatures staan open? Hoeveel extra formatie wordt voor 2027 tot en met 2030 voorzien?
Antwoord: De formatie voor 2026 is vastgesteld op 288,8 fte’s. Van deze formatie is 275,2 fte’s bezet en daarmee is er sprake van een onderbezetting van 13,6 fte’s. Er staan ultimo oktober 2 vacatures gepubliceerd. Daarnaast waren enkele vacatures in voorbereiding. Het aantal gepubliceerde vacatures geeft weer hoeveel wervingsprocedures op dat moment openbaar liepen. De uiteindelijke personeelsbehoefte hangt mede af van toekomstige besluiten over gemeentelijke opgaven en van wijzigingen in wettelijke taken.
Vraag 4: Externe inhuur Welke bedragen zijn in de afgelopen drie jaren uitgegeven aan externe inhuur en welke bedragen zijn voor 2027 tot en met 2030 begroot? Kan dit worden uitgesplitst naar organisatieonderdeel en type inhuur?
Antwoord: Voor de uitvoering van structurele werkzaamheden zetten we waar mogelijk eigen medewerkers in. Externe inhuur zetten we onder meer in voor vervanging, tijdelijke pieken en werkzaamheden waarvoor specialistische kennis nodig is. Ook de uitvoering van gemeentelijke ambities en tijdelijke opgaven kan extra personele capaciteit vragen. Voor een deel staat hiervoor ook tijdelijke Rijkfinanciering tegenover. Afhankelijk van het werk en de looptijd kan die capaciteit worden ingevuld met tijdelijke eigen medewerkers of met externe inhuur. Hieronder is het overzicht opgenomen van de (totale) kosten van externe inhuur over de afgelopen drie jaren over het hele spectrum van beleidsuitvoering tot het management. De gevraagde uitsplitsing naar organisatieonderdeel en type inhuur wordt is niet beschikbaar. Jaar Bedrag besteed aan externe inhuur 2024 € 2.991.000 2025 € 3.094.000 2026 (verwachting) € 3.100.000
Voor de jaren 2027 tot en met 2030 zijn respectievelijk € 1.160.000, € 526.000, € 569.000 en € 421.000 begroot voor extra incidentele en tijdelijke formatie en de inzet van externe inhuur. Externe inhuur laat zich moeilijk begroten vanwege het onvoorspelbare karakter ervan. Ook moet de externe inhuur in samenhang met de reguliere salarisbegroting worden gezien. Incidentele en tijdelijke uitbreiding van de formatie wordt in principe begroot op de post Externe Inhuur omdat niet altijd voorzien kan worden hoe de tijdelijke middelen ingezet worden: door eigen medewerkers of door externe inhuur.
Voor de openluchtzwembaden en de passantenhaven zetten we ieder seizoen externe medewerkers in. Tijdens het openingsseizoen is extra personeel nodig voor de dagelijkse bezetting. Die extra capaciteit kunnen we binnen de reguliere bezetting niet opvangen. De opbrengsten uit de verkoop van toegangsbewijzen voor de zwembaden en uit het havengeld dragen bij aan de dekking van deze personeelskosten.
Ook voor de opvang van vluchtelingen heeft de gemeente externe medewerkers ingezet. Het Rijk vergoedt een deel van de kosten van die inzet. Eind 2025 heeft het COA de uitvoering van de asielopvang in Dalfsen overgenomen. De gemeente blijft de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne verzorgen. Ook voor die opvang kan externe inzet nodig zijn.
Vraag 5: Ziekteverzuim Het gemelde ziekteverzuim bedraagt 5,4%. Hoe heeft dit percentage zich de afgelopen vijf jaren ontwikkeld en welke financiële kosten en maatregelen zijn eraan verbonden?
Antwoord: Het ziekteverzuim in Dalfsen is tussen 2021 en 2025 gedaald van 5,9% naar 5,4%. In 2025 bleef het gelijk aan 2024. Jaar Dalfsen Gemeenten met 20.000–50.000 inwoners Alle gemeenten 2021 5,9% 5,8% 5,8% 2022 5,9% 6,5% 6,7% 2023 5,5% 6,3% 6,5% 2024 5,4% 6,3% 6,7% 2025 5,4% 6,5% 7,1% Sinds 2022 ligt het verzuim in Dalfsen ieder jaar onder het gemiddelde van gemeenten van vergelijkbare omvang en duidelijk onder het gemiddelde van de gemeentelijke sector als geheel. In 2025 bleef het verzuim in Dalfsen gelijk aan 2024, terwijl beide gemiddelden stegen. De vergelijking is gebaseerd op het Sociaal Jaarverslag 2025 en het dashboard bij de Personeelsmonitor Gemeenten 2025 van A&O fonds Gemeenten. Als werkgever willen we bijdragen aan gezond en duurzaam werken. Daarom zetten we in op preventie, tijdige begeleiding bij ziekte en ondersteuning van leidinggevenden bij verzuim en re-integratie. Extra langdurig verzuim blijft in Dalfsen een aandachtspunt. De kosten van ziekteverzuim zijn niet in één totaalbedrag beschikbaar. Naast de doorlopende loonkosten gaat het, afhankelijk van de situatie, onder meer om kosten voor vervanging, arbodienstverlening en re-integratie.
Vraag 6: Effectiviteit van organisatiegroei Welke meetbare verbeteringen in dienstverlening, doorlooptijden, productiviteit of kwaliteit zijn gerealiseerd tegenover de groei van circa 230 naar 310 medewerkers? Hoe wordt hierover aan de raad gerapporteerd?
Antwoord: Er worden geen kengetallen bijgehouden die een directe relatie leggen tussen de ontwikkeling van de formatie en verbeteringen in dienstverlening, doorlooptijden, productiviteit of kwaliteit. De groei van de organisatie was voornamelijk bedoeld om nieuwe wettelijke taken en maatschappelijke opgaven uit te kunnen voeren, meer werkzaamheden in eigen beheer uit te voeren en de organisatie toekomstbestendig in te richten. De raad wordt over de uitvoering van deze taken en opgaven geïnformeerd via de reguliere planning- en controldocumenten.
Vraag 7: Inkoopuitgaven Wat is de totale jaarlijkse omvang van de gemeentelijke inkoop en aanbestedingen in 2024, 2025 en 2026 tot nu toe? Hoeveel daarvan betreft lokale ondernemers, regionale ondernemers en leveranciers buiten de regio?
Antwoord: Het samenstellen van een volledig overzicht van de totale inkoop- en aanbestedingsuitgaven over 2024, 2025 en 2026, inclusief een uitsplitsing naar lokale, regionale en overige leveranciers, vraagt om een afzonderlijke en zeer omvangrijke analyse van de financiële en contractadministratie. Om die reden zijn deze gegevens niet direct beschikbaar in de gevraagde vorm. Wel kan worden aangegeven dat de gemeente binnen de kaders van wet- en regelgeving actief inzet op het betrekken van lokale en regionale ondernemers, onder andere via het gemeentelijk inkoopbeleid en de daarin opgenomen 25-kilometerstraalregeling voor onderhandse opdrachten.
Vraag 8: Aanbestedingsprocedures Hoeveel aanbestedingen zijn in de afgelopen drie jaren uitgevoerd, verdeeld naar enkelvoudig onderhands, meervoudig onderhands, nationaal en Europees?
Antwoord: Deze informatie is op dit moment niet als standaard management- of verantwoordingsinformatie beschikbaar. Het samenstellen van een volledig en betrouwbaar overzicht over meerdere jaren vraagt om een afzonderlijke analyse van inkoop- en aanbestedingsdossiers. Zoals ook tijdens de presentatie is aangegeven, beschikt de gemeente pas sinds dit jaar (na de “Wasstraat”) over een contractenmodule waarmee structureel meer inzicht kan worden opgebouwd in contracten, aanbestedingen en bijbehorende stuurinformatie. Voorheen werden contracten en aanbestedingsdocumenten wel vastgelegd, maar was de informatie nauwelijks organisatiebreed te ontsluiten.
Het doel van de huidige professionalisering is juist om dit inzicht de komende jaren verder te verbeteren, zodat beter kan worden gestuurd op contracten, aanbestedingen en rechtmatigheid.
Vraag 9: Afwijkingen van inkoopbeleid Hoe vaak is in de afgelopen drie jaren afgeweken van het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid, om welke redenen en met welke financiële omvang?
Antwoord: Afwijkingen op het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid worden niet zonder meer toegestaan. Indien een afwijking noodzakelijk wordt geacht, wordt deze beoordeeld en getoetst door de juridische dienst van SSC Ons. Binnen de gemeente is op dit moment nog geen uniform management- of verantwoordingssysteem ingericht waarin alle afwijkingen, de achterliggende redenen en de financiële omvang daarvan centraal worden geregistreerd en gemonitord. Hierdoor is de gevraagde informatie niet direct beschikbaar in de vorm van een totaaloverzicht over de afgelopen drie jaren. Uit accountantscontroles en interne controles blijkt dat er aandachtspunten zijn op het gebied van inkoop en aanbestedingen. Juist het verder professionaliseren van inkoop- en contractmanagement moet bijdragen aan meer inzicht, betere monitoring en een verdere afname van onrechtmatigheden en afwijkingen.
Vraag 10: Contractbeheer en prijsstijgingen Hoe monitort de gemeente prijsstijgingen, contractverlengingen en indexaties bij belangrijke leveranciers? Welke contracten leveren in 2027–2030 de grootste verwachte kostenstijging op?
Antwoord: Prijsstijgingen, contractverlengingen en indexaties worden momenteel gevolgd binnen de afzonderlijke contracten en contractdossiers bij de Teamleiders en Inkopers op binnen de teams. Met het realiseren van een Inkooploket kan in de toekomst toegewerkt worden naar centraliseren van dit inzicht. Een volledig en betrouwbaar overzicht van de verwachte kostenstijgingen per contract voor de periode 2027-2030 is op dit moment nog niet beschikbaar als reguliere management- of verantwoordingsinformatie. Dit is mede één van de redenen waarom wordt geïnvesteerd in contractmanagement en de verdere ontwikkeling van het Inkooploket en contractenregister.
Vraag 11: Projectvertragingen en meerkosten Welke grote gemeentelijke projecten hebben in de afgelopen drie jaren vertraging of budgetoverschrijdingen opgelopen? Geef per project het oorspronkelijke budget, de actuele raming, de vertraging en de belangrijkste oorzaak.
Antwoord: De door u gevraagd informatie hebben wij niet beschikbaar. Projecten werken allen afzonderlijk met projectbeheersing en eventuele project afwijkingsbesluiten. Er is centraal geen informatie beschikbaar van het totaal aan projecten of de x grootste projecten. Wij kunnen wel met u delen dat het de laatste jaren niet nodig is geweest om de raad te vragen om aanvullende projectmiddelen voor reeds gestarte projecten.
Vraag 12: Gebruik van AI Voor welke werkzaamheden gebruikt de gemeente momenteel kunstmatige intelligentie of AI-toepassingen, inclusief proefprojecten en toepassingen van leveranciers?
Antwoord: De gemeente Dalfsen bevindt zich nog in een lerende en verkennende fase met kunstmatige intelligentie. We kiezen er bewust voor om klein te beginnen, gecontroleerd te experimenteren en alleen op te schalen als een toepassing aantoonbare meerwaarde heeft en verantwoord kan worden ingezet.
AI wordt op dit moment vooral verkend en ingezet ter ondersteuning van medewerkers, bijvoorbeeld bij het ontsluiten van kennis en informatie, het opstellen en samenvatten van teksten en analyses en het verbeteren van werkprocessen. Dit gebeurt binnen de geldende kaders voor informatiebeveiliging, privacy en wet- en regelgeving.
Vraag 13: Microsoft Copilot-licenties en kosten Gebruikt de gemeente Microsoft Copilot of vergelijkbare generatieve AI-diensten? Zo ja, hoeveel licenties zijn actief, wat zijn de jaarlijkse kosten en uit welk budget worden deze betaald?
Antwoord: Microsoft Copilot is voor alle medewerkers binnen de organisatie beschikbaar als onderdeel van de bredere digitaliserings- en productiviteitsaanpak uit de Investeringsagenda Slimmer. Kosten worden gedekt vanuit beschikbare digitaliserings- en innovatiebudgetten en worden periodiek geëvalueerd op toegevoegde waarde en rendement.
Vraag 14: Verwachte besparingen Welke concrete besparingen in tijd, formatie of externe inhuur worden verwacht door het gebruik van AI en Copilot? Hoe worden deze besparingen gemeten en wanneer wordt de raad over de resultaten geïnformeerd?
Antwoord: De agenda Slimmer is niet gestart als een bezuinigings- of efficiencyprogramma, maar als een innovatie agenda. Het doel is om onze dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners te verbeteren en onze medewerkers slimmer te ondersteunen in hun werk. Daarbij werken we bewust met kleinschalige pilots: eerst testen, leren en verbeteren, en pas daarna opschalen. Daarnaast heeft de raad eerder de visie op dienstverlening vastgesteld. Die visie beschrijft hoe wij inwoners willen bedienen. De agenda Slimmer beschrijft hoe onze organisatie zich moet ontwikkelen om die ambitie waar te maken. De agenda is dus geen doel op zich, maar een randvoorwaarde om de dienstverleningsvisie te realiseren. Een inwoner merkt immers niet of een intern proces efficiënter is ingericht, maar merkt wel dat een aanvraag sneller wordt afgehandeld, informatie beter vindbaar is en een medewerker direct kan helpen.
Juist omdat Slimmer geen bezuinigingstraject is, hebben we vooraf geen nulmeting gedaan op mogelijk besparingen. Dit vraagt extra capaciteit en energie die we liever inzetten voor innovatie en verbetering van de dienstverlening. Bovendien moeten we reëel zijn over de verwachtingen. Digitalisering en AI leveren niet automatisch lagere kosten op. Ze vragen ook blijvende investeringen in technologie, data en digitale expertise. De belangrijkste opbrengst zit daarom in betere dienstverlening, hogere kwaliteit, meer professionaliteit en een toekomstbestendige organisatie. Uiteraard blijven wij via het reguliere P&C proces, de raad transparant informeren over de voortgang, de resultaten van de pilots en de maatschappelijke impact ervan. En waar initiatieven uiteindelijk ook leiden tot efficiencywinst of kostenvoordelen, maken wij dat zeker inzichtelijk maken. Maar het vooraf koppelen van concrete besparingsdoelstellingen aan een innovatie agenda past niet bij de opzet en bedoeling van Slimmer.
Vraag 15: Privacy en gegevensbescherming Is voor het gebruik van AI-toepassingen beoordeeld welke persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie kunnen worden verwerkt? Voor welke toepassingen is een DPIA uitgevoerd of vastgesteld dat deze nodig is?
Antwoord: Voor nieuwe AI-toepassingen beoordelen we vooraf welke persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie worden verwerkt en welke privacy-, beveiligings- en compliance- risico’s daarbij spelen. Dit gebeurt op basis van ons AI-beleid en de geldende informatiebeveiligings- en privacy kaders. Als uit deze beoordeling blijkt dat een DPIA wettelijk vereist is, wordt deze uitgevoerd voordat de toepassing structureel in gebruik wordt genomen. Ook tijdens het gebruik beoordelen we periodiek opnieuw of de toepassing nog aan de geldende eisen voldoet.
Vraag 16: Toegang tot gemeentelijke gegevens Welke gemeentelijke documenten, e-mails, bestanden of andere gegevens kunnen de gebruikte AI-toepassingen doorzoeken of verwerken? Hoe wordt voorkomen dat medewerkers toegang krijgen tot informatie waarvoor zij niet geautoriseerd zijn?
Antwoord: AI-oplossingen respecteren bestaande autorisatiestructuren binnen Microsoft 365 en andere gemeentelijke systemen. Medewerkers behouden uitsluitend toegang tot informatie waarvoor zij reeds geautoriseerd zijn.
Vraag 17: Menselijke controle Welke regels gelden voor menselijke controle op door AI gegenereerde teksten, adviezen, analyses of besluiten? Worden AI-uitkomsten ooit zonder inhoudelijke controle gebruikt in communicatie met inwoners of bij besluitvorming?
Antwoord: AI ondersteunt medewerkers, maar vervangt geen professionele afweging of besluitvorming. ‘Human in the loop’ is daarom een belangrijk uitgangspunt in ons AI-beleid: door AI gegenereerde informatie wordt altijd door een medewerker beoordeeld voordat deze wordt gebruikt voor communicatie, advisering of besluitvorming. De verantwoordelijkheid blijft daarmee altijd bij de medewerker en de gemeente.
Vraag 18: Toezicht en incidenten Wie is binnen de gemeente verantwoordelijk voor toezicht op het gebruik van AI en hoe worden fouten, datalekken, onjuiste antwoorden of andere incidenten geregistreerd en geëvalueerd?
Antwoord: Het college is verantwoordelijk voor een zorgvuldig en veilig gebruik van AI binnen de gemeente. AI wordt binnen onze organisatie nog niet breed ingezet; het gebruik is op dit moment beperkt tot een pilot. Ambtelijk zijn de CISO en de privacy officer verantwoordelijk voor de risico’s op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Daarnaast houdt een externe functionaris gegevensbescherming (FG) onafhankelijk toezicht op de naleving van de privacywetgeving, ook bij het gebruik van AI. Wij zetten geen AI- toepassingen in die zelfstandig besluiten nemen; uitkomsten worden altijd door een medewerker beoordeeld.
Voor medewerkers zijn richtlijnen gepubliceerd over wat wel en niet is toegestaan bij het gebruik van AI. Sinds de Europese AI-verordening AI-geletterdheid verplicht stelt, is dit onderwerp vast onderdeel van onze bewustwordingsactiviteiten. Datalekken worden geregistreerd in het verplichte register datalekken, ook als ze via een AI- toepassing zouden ontstaan, en waar nodig binnen 72 uur gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Beveiligingsincidenten worden samen met SSC ONS geregistreerd en afgehandeld volgens de vaste incidentprocedure en na afloop geëvalueerd om herhaling te voorkomen.
De deelnemers aan de pilot controleren de antwoorden van de AI-toepassing en houden bij welke antwoorden onjuist of onbruikbaar zijn. Die bevindingen worden meegenomen in de evaluatie van de pilot. Buiten de pilot stelt de gemeente geen AI-toepassingen beschikbaar en wordt zo’n registratie daarom niet bijgehouden. Als AI in de toekomst breder wordt ingezet, nemen wij het melden en evalueren van onjuiste antwoorden op in de vaste werkwijze.
Vraag 19: Afhankelijkheid van grote leveranciers Welke essentiële gemeentelijke systemen en diensten zijn afhankelijk van één leverancier of technologieplatform? Is er een overzicht van de belangrijkste afhankelijkheden en de risico's die daaruit voortkomen?
Antwoord: Net als vrijwel alle gemeenten zijn wij voor een aantal belangrijke voorzieningen afhankelijk van één leverancier, bijvoorbeeld voor kantoorautomatisering en voor een deel van de cloud- vakapplicaties waarmee wij onze taken uitvoeren. Voor veel gemeentelijke taken zijn maar enkele aanbieders op de markt. Deze afhankelijkheden worden beheerst via contractmanagement, architectuurkaders, beveiligingseisen en periodieke risicoanalyses. Een samenhangend overzicht van de afhankelijkheden en de risico’s die daarbij horen, bouwen wij op als onderdeel van het managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS) dat wij volgens de BIO2 inrichten. Omdat zo’n overzicht inzicht geeft in mogelijke zwakke plekken, is het bedoeld voor intern gebruik en wordt het niet openbaar gemaakt. De raad wordt over de stand van zaken geïnformeerd via de jaarlijkse ENSIA-verantwoording.
Vraag 20: Opslag en verwerking van gegevens In welke landen worden gemeentelijke gegevens die door externe cloud- en AI-diensten worden verwerkt opgeslagen of toegankelijk gemaakt? Hoe wordt dit gecontroleerd en periodiek opnieuw beoordeeld?
Antwoord: Wij streven ernaar dat gemeentelijke gegevens binnen de Europese Unie worden opgeslagen en verwerkt en nemen dit mee bij de keuze voor een leverancier en in de contractafspraken. Waar het gaat om veelgebruikte diensten zoals Microsoft 365 sluiten wij aan bij de landelijke risicobeoordelingen (DPIA’s) en de afspraken die het Rijk en de VNG met deze leveranciers maken. Die beoordelingen worden landelijk periodiek herhaald. Bij nieuwe of gewijzigde verwerkingen voeren wij zelf een DPIA uit. Een apart overzicht van de landen waar elke afzonderlijke dienst gegevens opslaat, houden wij niet bij. Dit is per dienst vastgelegd in de contracten en verwerkersovereenkomsten.
Vraag 21: Juridische zeggenschap over gegevens Hoe beoordeelt de gemeente of buitenlandse wetgeving of overheidsverzoeken toegang tot gemeentelijke gegevens kunnen afdwingen, ook wanneer gegevens in de Europese Unie zijn opgeslagen?
Antwoord: Wij zijn ons ervan bewust dat Amerikaanse wetgeving Amerikaanse bedrijven kan verplichten gegevens te verstrekken aan Amerikaanse overheidsinstanties, ook als die gegevens in Europa zijn opgeslagen. Dat risico kunnen wij als gemeente niet volledig wegnemen. Het wordt landelijk erkend en is een van de redenen waarom het Rijk en de VNG werken aan het verminderen van de afhankelijkheid van niet-Europese leveranciers. Een eigen juridische beoordeling per leverancier voeren wij niet uit; daarvoor steunen wij op de landelijke analyses. Wel beperken wij het risico door contractafspraken en door per toepassing af te wegen welke gegevens geschikt zijn om in een clouddienst te verwerken.
Vraag 22: Alternatieven en overstapmogelijkheden Zijn voor de belangrijkste digitale diensten alternatieve leveranciers of open standaarden onderzocht? Welke praktische en financiële belemmeringen bestaan er om over te stappen?
Antwoord: Bij aanbestedingen en contractverlengingen kijken wij naar de alternatieven die op de markt beschikbaar zijn. Voor open standaarden volgen wij de verplichte lijst van het Forum Standaardisatie, waarbij geldt dat een standaard wordt toegepast of dat wordt uitgelegd waarom dat niet kan. Voor veel gemeentelijke taken is de keuze beperkt. Een overstap brengt bovendien kosten en risico’s met zich mee: gegevens moeten worden omgezet naar een nieuw systeem, werkprocessen moeten opnieuw worden ingericht, medewerkers moeten worden opgeleid en tijdens de overgang kan de dienstverlening worden verstoord. Daarom wegen wij per contract af of een overstap opweegt tegen deze nadelen.
Vraag 23: Kosten van leveranciersafhankelijkheid Hoe worden de totale kosten over de volledige gebruiksduur van grote ICT-contracten berekend, inclusief licenties, migratie, beheer, training en eventuele kosten bij beëindiging of overstap?
Antwoord: Bij grotere ICT-investeringen brengen wij samen met SSC ONS de kosten over de hele looptijd in beeld, zoals licenties, invoering, beheer en opleiding. De kosten van een eventuele overstap aan het einde van een contract zijn vooraf lastig te ramen, omdat die afhangen van de markt en de techniek op dat moment. Wel nemen wij bij nieuwe contracten afspraken op over het teruggeven van gegevens bij beëindiging, zodat een overstap mogelijk blijft.
Vraag 24: Continuïteit bij uitval Welke voorzieningen bestaan er om gemeentelijke dienstverlening voort te zetten bij langdurige uitval van een cloudplatform, cyberincident of beëindiging van een contract? Worden deze voorzieningen getest?
Antwoord: Samen met SSC ONS zijn er afspraken en voorzieningen voor back-up, herstel en het afhandelen van incidenten. Naast de reguliere back-up is er een back-up die los staat van het netwerk, zodat gegevens ook bij een cyberaanval zoals ransomware hersteld kunnen worden. Omdat wij gebruikmaken van meerdere ICT-locaties, kunnen systemen bij uitval van een locatie worden overgezet naar een andere. Zowel het terugzetten van back- ups als deze uitwijk wordt periodiek getest; de laatste uitwijktest is dit jaar met goed resultaat uitgevoerd. Bij een ernstig cyberincident kunnen wij daarnaast een beroep doen op de Informatiebeveiligingsdienst voor gemeenten (IBD).
Voor het beëindigen van een contract leggen wij afspraken vast over het teruggeven van gegevens, zodat de dienstverlening bij een overstap kan doorgaan. Langdurige uitval van een cloudplatform is een scenario waar wij als gemeente maar beperkt invloed op hebben. Het oefenen met dit soort scenario’s, waarbij naast de techniek ook de organisatie zelf betrokken is, gaan wij de komende periode uitbreiden. Ook de Cyberbeveiligingswet vraagt hier nadrukkelijk aandacht voor.
Vraag 25: Beleidskader digitale onafhankelijkheid Heeft de gemeente beleid of concrete doelstellingen voor digitale autonomie, open standaarden, dataportabiliteit en beperking van leveranciersafhankelijkheid? Zo ja, welke doelen en termijnen gelden en hoe wordt de voortgang gemonitord?
Antwoord: Wij hebben geen apart beleid met eigen doelen en termijnen voor digitale autonomie. Wij sluiten aan bij wat het Rijk en de VNG op dit gebied ontwikkelen en bij de afspraken binnen SSC ONS. Daarnaast gelden de verplichtingen voor open standaarden en de eisen uit de BIO2. Wanneer landelijke ontwikkelingen gevolgen hebben voor Dalfsen, informeren wij de raad daarover.
CDA
Vraag 1: Voor de professionaliseringsslag van inkoop en contractmanagement wordt in de begroting een structurele uitbreiding van 2,8 fte gevraagd. Naar welk niveau van volwassenheid (slide 5) wordt hiermee gegroeid in de toekomst? En is dit qua vereisten een minimaal, optimaal of maximaal niveau?
Antwoord: Het MSU+-model is primair bedoeld als hulpmiddel om de ontwikkeling van een inkooporganisatie inzichtelijk te maken en niet als doel op zichzelf. Daarom is vooraf geen specifiek volwassenheidsniveau vastgesteld dat bereikt moet worden. Met de uitbreiding van 2,8 fte wordt beoogd om de basis voor professioneel inkoop- en contractmanagement duurzaam op orde te brengen. Denk daarbij aan het verder versterken van de inkoopfunctie, het structureel uitvoeren van contractmanagement, het vergroten van de grip op contracten en aanbestedingen en het verder terugdringen van onrechtmatigheden.
De ambitie is daarbij niet om een maximaal volwassenheidsniveau te bereiken. Binnen het MSU+-model is het hoogste niveau niet voor iedere organisatie noodzakelijk of wenselijk. De inzet is gericht op een volwassenheidsniveau dat past bij de omvang, complexiteit en ambities van de gemeente Dalfsen. Het uiteindelijke doel blijft een organisatie die haar inkoop- en contractmanagementprocessen aantoonbaar beheerst, rechtmatig handelt en voldoende in control is.
Vraag 2: Duurzaamheid en maatschappelijke waarde structureler onderdeel van aanbestedingen, dit en andere eisen aan inkoop worden vastgelegd in de contracten. Om bij te dragen aan een betrouwbare publieke dienstverlening is controle op hetgeen afgesproken bij het inkopen ook nodig, hoe wordt dit geborgd? Vindt deze controle plaats vanuit de afdelingen waarvoor ingekocht wordt of via de afdeling inkoop? En is dit iets wat ook nog moet groeien in volwassenheid?
Antwoord: Afspraken over duurzaamheid, maatschappelijke waarde en andere contractverplichtingen worden in eerste instantie bewaakt door het inhoudelijk verantwoordelijke teams die gebruikmaken van de betreffende overeenkomst. Zij hebben het meeste zicht op de uitvoering van de afspraken en de prestaties van de leverancier.
De rol van Inkoop en Contractmanagement is daarbij vooral gericht op het ondersteunen, adviseren en faciliteren van deze teams, het beschikbaar maken van contractinformatie en het bevorderen van een uniforme werkwijze binnen de organisatie. Tegelijkertijd is dit een onderdeel waarop de organisatie zich verder ontwikkelt. Juist door de uitbreiding van contractmanagement ontstaat meer structuur in het vastleggen, monitoren en evalueren van contractafspraken, waaronder afspraken over duurzaamheid en maatschappelijke waarde.
Vraag 3: In hoeverre helpt de geschetste aanpak voldoende bij het snel invullen van specialistische functies? We denken hierbij bijvoorbeeld aan de adviseur landelijk gebied voor uitrol van programma Landelijk Gebied.
Antwoord: De geschetste aanpak draagt eraan bij dat vacatures sneller en beter kunnen worden ingevuld. Tegelijkertijd blijven specialistische functies, zoals een adviseur landelijk gebied, uitdagend vanwege de schaarste aan geschikte kandidaten op de arbeidsmarkt. Over het algemeen lukt het om vacatures binnen de organisatie in te vullen. Voor enkele specialistische functies en vakgebieden vraagt dit meer tijd en inspanning. Daarom zetten wij voor deze functies aanvullende instrumenten in, zoals gerichte arbeidsmarktcampagnes, het benutten van regionale netwerken en het versterken van de zichtbaarheid van Dalfsen als werkgever.
Daarnaast investeren wij in traineeships en andere ontwikkeltrajecten. Ook kijken wij steeds nadrukkelijker naar vaardigheden, leervermogen en ontwikkelpotentieel naast werkervaring. Daarmee vergroten wij de groep potentiële kandidaten en bouwen wij aan onze toekomstige personeelscapaciteit.
Vraag 4: Wordt er over nagedacht om moeilijk invulbare functies samen met andere gemeenten op te vullen?
Antwoord: Ja, hierover worden gesprekken gevoerd bijvoorbeeld in ONS-verband. Het gezamenlijk invullen van specialistische functies kan voordelen bieden, bijvoorbeeld doordat schaarse kennis gedeeld wordt tussen organisaties.
In de praktijk vraagt dit echter afspraken over werkgeverschap, aansturing, financiering, beschikbaarheid en inzet van medewerkers.
Vraag 5: Wat betekenen deze nieuwe normen voor de gemeente Dalfsen? Zijn hier financiële gevolgen voor en zo ja, zijn deze meegenomen in de reguliere P&C-cyclus? Zo nee, komt hier nog een apart voorstel voor richting de Raad?
Antwoord: Op 15 augustus 2026 is de Cyberbeveiligingswet in werking getreden, de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn. Alle gemeenten zijn daarin aangemerkt als essentiële entiteit. Dat betekent onder meer een registratieplicht bij het Nationaal Cyber Security Centrum, een zorgplicht die wij invullen met de BIO2, een meldplicht voor ernstige incidenten en een opleidingsplicht voor het college. Veel hiervan bouwt voort op wat wij al deden; de wet maakt het verplicht en vraagt dat wij het aantoonbaar vastleggen. In de begroting 2027 is al rekening gehouden met middelen voor informatiebeveiliging. Op dit moment brengen wij in beeld of dat voldoende is om alle verplichtingen structureel uit te voeren. Als er meer nodig is, komen wij daarop terug via de perspectiefnota in 2027.
Vraag 6: Wat wordt er verstaan onder flexibele skills (slide 17)? Betekent dit ook dat de nadruk verschuift van inhoudelijke expertise naar vaardigheden?
Antwoord: Met "flexibele selectiecriteria (skills)" bedoelen we dat we bij werving & selectie niet alleen kijken naar diploma's, functietitels of gemeentelijke ervaring, maar ook naar de vaardigheden en het ontwikkelpotentieel van kandidaten. Dit betekent niet dat inhoudelijke expertise minder belangrijk wordt. Vakkennis blijft essentieel, maar we kijken breder naar kandidaten die de juiste vaardigheden hebben en zich waar nodig verder kunnen ontwikkelen in het vakgebied. Zo vergroten we de mogelijkheden om geschikt talent aan te trekken.
GemeenteBelangen
Vraag 1: Er komt 2,8 fte bij In de stukken wordt aangegeven dat uitbreiding van het contractmanagement leidt tot betere sturing op de circa €60 miljoen aan inkoopuitgaven (elders in de begroting wordt gesproken over €75 miljoen). Kan het college concreet aangeven welke financiële besparingen of kwaliteitsverbeteringen voor inwoners hiermee worden verwacht? Zijn er voorbeelden waarbij beter contractmanagement aantoonbaar heeft geleid tot lagere kosten of betere dienstverlening?
Antwoord: De uitbreiding van inkoop- en contractmanagement is niet primair gericht op het realiseren van een vooraf vastgesteld besparingsbedrag, maar op het vergroten van de grip op gemeentelijke uitgaven, contracten en aanbestedingen en het verder terugdringen van risico's en onrechtmatigheden. Voor inwoners moet dit leiden tot een betere uitvoering van afspraken met leveranciers. Door leveranciers actiever te monitoren en afspraken beter te beheren, kan eerder worden bijgestuurd wanneer prestaties achterblijven. Omdat contractmanagement binnen de gemeente nog volop in ontwikkeling is en de contractmanager pas recent is gestart, is het op dit moment nog te vroeg om concrete financiële resultaten aan individuele contracten of projecten toe te schrijven.
Vraag 2: Daarnaast ontvangen wij graag inzicht in welk deel van de gemeentelijke inkoopuitgaven terechtkomt bij ondernemers uit de gemeente Dalfsen. Wordt binnen het thema duurzaamheid tevens actief gestuurd op lokaal inkopen waar dit aanbestedingsrechtelijk mogelijk is?
Antwoord: Op dit moment beschikt de gemeente niet over een actueel overzicht van de totale inkoopuitgaven uitgesplitst naar ondernemers uit de gemeente Dalfsen, de regio of daarbuiten. Een dergelijke uitsplitsing maakt geen onderdeel uit van de reguliere stuur- en verantwoordingsinformatie. De gemeente stuurt, binnen de mogelijkheden die de aanbestedingswetgeving biedt, actief op het betrekken van lokale en regionale ondernemers. Bij enkelvoudig onderhandse en meervoudig onderhandse aanbestedingen is het uitgangspunt om, waar mogelijk, lokale en regionale ondernemers uit te nodigen en opdrachten aan hen te gunnen. De in het inkoopbeleid opgenomen 25-kilometerstraalregeling ondersteunt dit uitgangspunt.
Vraag 3: Wat zijn op dit moment de grootste financiële of juridische risico's in de contractportefeuille?
Antwoord: Bij de gemeente Dalfsen wordt door de interne controllers en accountants toezicht gehouden op de risico's binnen inkoop en contractmanagement. Daarbij wordt gekeken naar zowel financiële, juridische als operationele risico's. Eventuele significante risico's worden volgens de daarvoor geldende procedures gemonitord en, indien noodzakelijk, via de reguliere procedures onder de aandacht gebracht van college en raad.
Vraag 4: Jullie geven aan dat er voor maatschappelijk oplossing wordt gekozen bv postbezorging. Wie of wat bepaald de keuze om te gaan voor maatschappelijke waarde creëren of daadwerkelijk de goedkoopste?
Antwoord: De keuze tussen de laagste prijs en het creëren van maatschappelijke waarde zijn opgenomen in wet- en regelgeving, het gemeentelijk inkoopbeleid en de doelstellingen van de gemeente Dalfsen. Bij iedere aanbesteding wordt vooraf bepaald welke doelstellingen het meest passend zijn bij de aard van de opdracht. Daarbij kan prijs een belangrijke factor zijn, maar ook kwaliteit, duurzaamheid, social return, innovatie of andere maatschappelijke effecten kunnen worden meegewogen. In een eerder voorbeeld is gesproken over Cycloon voor postbezorging. Een bijdrage aan werkgelegenheid en participatie van inwoners uit onze gemeente kan onderdeel van de afweging zijn.
Binnen het aanbestedingsrecht geldt bovendien dat niet altijd wordt gegund op basis van de laagste prijs. In veel gevallen wordt gekozen voor de economisch meest voordelige inschrijving (EMVI), waarbij prijs en kwaliteit samen worden beoordeeld. De afweging tussen kosten, kwaliteit en maatschappelijke waarde wordt daarom vooraf gemaakt door het samengestelde team met de medewerkers van de betrokken teams, Inkoop en eventueel SSC Ons. Daarbij wordt gekeken welke oplossing het beste aansluit bij de beleidsdoelen van de gemeente. Het uitgangspunt is niet om altijd voor de goedkoopste oplossing te kiezen, maar om de beste waarde voor de gemeente en haar inwoners te realiseren binnen de beschikbare middelen.
Vraag 5: De formatie is tussen 2021 en 2025 aanzienlijk gegroeid. Kan het college aangeven waardoor deze groei is ontstaan? Welk deel is het gevolg van nieuwe wettelijke taken, welk deel van eigen beleidskeuzes en welk deel door het vervangen van externe inhuur door vaste medewerkers? Op welke beleidsterreinen of afdelingen heeft deze groei zich vooral voorgedaan?
Antwoord: De groei van de formatie in de periode 2021-2025 kent verschillende oorzaken. Zoals ook in de presentatie is toegelicht hangt dit voornamelijk samen met: -De toename van wettelijke taken en groei van maatschappelijke opgaven. Denk hierbij aan de opvang van vluchtelingen, de invoering van de omgevingswet en toenemende duurzaamheidsopgaven. Voor een deel van deze taken en opgaven heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld. Die middelen hebben mede ruimte geboden om de personele capaciteit uit te breiden. De omvang en looptijd van de rijksbijdrage verschillen per opgave; -Het uitvoeren van meer werkzaamheden met eigen personeel en verminderen van afhankelijkheid van externe inhuur; -Ook hebben we onze organisatiestructuur gewijzigd. Onder andere met de toevoeging van een laag teamleiders om op die manier meer aandacht te hebben voor de (ontwikkeling van) medewerkers. En om als organisatie beter toegerust te zijn op huidige en toekomstige opgaven.
Vraag 6: Voor uitbreiding hybride kantoorconcept is nog een bedrag van 1.5 mln gereserveerd. Wordt dit ook gezien als aantrekkelijk werkgeverschap en meegenomen om personeel te werven?
Antwoord: Ja, wij zien het kantoorconcept als één van de elementen die bijdragen aan aantrekkelijk werkgeverschap. De diversiteit aan werkplekken biedt medewerkers de mogelijkheid een werkplek te kiezen die past bij de aard van hun werkzaamheden. Daarnaast ondersteunt het kantoorconcept het plaats- en tijdonafhankelijk (hybride) werken. Dat draagt bij aan een goede balans tussen werk en privé en daarmee aan de aantrekkelijkheid van gemeente Dalfsen als werkgever. Ook bij de werving van nieuwe medewerkers nemen wij deze aspecten mee in de positionering van Dalfsen als werkgever.
Vraag 7: Levert meer eigen personeel ook echt minder externe inhuur op?
Antwoord: Wij zetten in op de uitvoering van onze opgaven door inzet van eigen personeel. Externe inhuur zal niet helemaal verdwijnen. Bijvoorbeeld bij langdurige ziekte, tijdelijke piekbelasting of wanneer specifieke expertise intern niet beschikbaar is, blijft externe inzet noodzakelijk. Wanneer functies structureel met eigen medewerkers kunnen worden ingevuld, neemt de noodzaak voor externe inhuur af. Daarmee wordt de organisatie minder afhankelijk van externe capaciteit en kennis.
Vraag 8: In de presentatie zien we een daling van het aantal vacatures, maar in de bestuursrapportage over het 1e halfjaar 2026 zien we verschillende projecten en opgaves die niet uitgevoerd zijn door personeelsgebrek. Hoe valt dit te rijmen?
Antwoord: Hoewel het aantal vacatures is gedaald, betekent dit niet automatisch dat alle personele knelpunten zijn opgelost. De vacatures die langer openstaan betreffen relatief vaak specialistische functies. Het niet (tijdig) realiseren van projecten en opgaven heeft bovendien niet altijd (alleen) te maken met een gebrek aan personeel. Vaak zijn er ook (externe) factoren die leiden tot een vertraging in de uitvoering. Bijvoorbeeld participatietrajecten, bezwaar en beroep procedures, en afhankelijkheden van externe partners.
Een groot deel van de vacatures die inmiddels zijn ingevuld heeft betrekking op functies die in verhouding eenvoudiger vervulbaar waren Daardoor kan het totale aantal vacatures afnemen, terwijl de uitvoering van bepaalde projecten en opgaven nog onder druk staat (mede) door een tekort aan specialistische capaciteit. Het teruglopende aantal vacatures is een positieve ontwikkeling, maar dit betekent niet dat op alle onderdelen van de organisatie al sprake is van voldoende personele bezetting.
Vraag 9: Personeel krijgt regelmatig phishingaanvallen testen. Is het verstandig om raads- en commissieleden daar ook in mee te nemen?
Antwoord: Ja, dat vinden wij verstandig. Raads- en commissieleden zijn voor aanvallers een interessant doelwit en gebruiken voor hun werk raadsaccounts en voorzieningen. Een geslaagde aanval via een raadslid kan dus ook gevolgen hebben voor de hele raadsomgeving. De Cyberbeveiligingswet verplicht dit niet voor raads- en commissieleden; Wij stellen voor om in overleg met de griffie raads- en commissieleden mee te nemen in de bewustwordingsactiviteiten, waaronder de phishing simulaties.
Vraag 10: Wie is eindverantwoordelijk als er via SSC-ONS iets misgaat?
Antwoord: Het college blijft verantwoordelijk voor de informatiebeveiliging en de verwerking van persoonsgegevens van de gemeente, ook als de uitvoering bij SSC ONS ligt. Werk kan worden uitbesteed, verantwoordelijkheid niet. SSC ONS is verantwoordelijk voor de uitvoering volgens de afspraken die daarover zijn gemaakt, onder meer over beveiliging, het melden van incidenten en rapportage. Het college stuurt op die afspraken. De raad controleert het college hierop, onder andere via de jaarlijkse ENSIA-verantwoording. Dit wordt jaarlijks aan de raad teruggekoppeld.
Vraag 11: Hoe gaan we straks meten of het inderdaad tijd bespaart? Is er inzicht waar vragen over gaan en via welke kanalen ze binnen komen?
Antwoord: We staan aan het begin van een nieuwe fase van onze bedrijfsvoering en bevinden ons momenteel in een pilotfase. Een formele nulmeting is er nog niet, maar het meten en verkorten van doorlooptijden wordt een vast onderdeel van innovatie en procesoptimalisatie. Daarmee krijgen we steeds beter inzicht in waar vragen over gaan, via welke kanalen ze binnenkomen en kunnen we gericht sturen op de meest effectieve dienstverlening.
Vraag 12: De presentatie zegt heel overtuigend wat digitalisering moet opleveren, maar geeft in het getoonde materiaal geen businesscase met investeringsbedrag, verwachte besparing en terugverdientijd.
Antwoord: De presentatie schetst de richting en beoogde effecten van Slimmer, maar de pilots zijn nadrukkelijk niet opgezet vanuit een besparingsdoelstelling. We investeren met beperkte middelen vooral in het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners en het slimmer organiseren van het werk van medewerkers, waarbij alle capaciteit wordt ingezet op het realiseren van concrete verbeteringen in processen en werkwijzen. Omdat we aan het begin staan van een organisatieontwikkeling kiezen we bewust voor kleinschalige pilots, zodat we snel kunnen leren, effecten kunnen meten en op basis daarvan vervolgstappen en eventuele businesscases kunnen onderbouwen.