Bijlage 1 Onderbouwing motie vreemd gymnastiekfaciliteiten Zevenhuizen

Ook de roosterprocedure ondersteunt deze benadering. Het college stelt jaarlijks het aantal klokuren vast en maakt vervolgens een rooster voor de beschikbare lokalen bewegingsonderwijs. Daarbij moet het college rekening houden met de afstand in relatie tot de omvang van het onderwijsgebruik en moet het bewegingsonderwijs van een school zoveel mogelijk in één lokaal worden ingeroosterd. De schoolbesturen krijgen gelegenheid op het voorgestelde rooster te reageren.

Voor PRO betekent dit dat de afstand tot Swanla serieus moet worden genomen, maar op zichzelf geen doorslaggevend argument is om bestaande capaciteit buiten beschouwing te laten. Naast de formele afstandsnormen horen ook praktische aspecten in beeld te zijn: de veiligheid van de route, de feitelijke reistijd, de organisatie van de schooldag en de gevolgen voor de onderwijstijd. Een oplossing is pas goed als zij juridisch houdbaar én in de dagelijkse praktijk werkbaar is.

3. Beschikbare capaciteit en leegstand

De Zuidplas-verordening rekent voor één lokaal bewegingsonderwijs met een capaciteit van 40 klokuren per week. Van leegstand is volgens de verordening sprake wanneer de som van het door het college vastgestelde onderwijsgebruik minder is dan 40 klokuren. Dat is relevant voor de keuze tussen nieuwe capaciteit en beter gebruik van bestaande voorzieningen: voordat nieuwe zelfstandige capaciteit wordt toegevoegd, ligt het voor de hand om te bezien welke ruimte in bestaande accommodaties beschikbaar en bruikbaar is.

Daarmee is niet gezegd dat ieder theoretisch vrij uur automatisch praktisch inzetbaar is. Roostertijden, wisselmomenten, medegebruik en de bereikbaarheid voor de school spelen mee. Maar het gemeentelijke kader ondersteunt wel een aanpak waarin eerst bestaande capaciteit en medegebruik serieus worden onderzocht en benut.

Daarbij is van belang dat een extra zelfstandige gymnastiekzaal bij ingebruikname niet volledig bezet zal zijn wanneer de voor het schooljaar 2026/2027 benodigde capaciteit al binnen de bestaande voorzieningen beschikbaar is. De nieuwe zaal zal dan vanaf het begin vrije uren kennen. Dat betekent dat tegenover een aanzienlijke investering direct sprake kan zijn van onderbenutting.

Een extra zaal staat bovendien niet los van de bestaande verhuurde sportcapaciteit in Swanla. Wanneer onderwijsuren of andere gebruikers naar een nieuwe accommodatie verschuiven, kan dat ten koste gaan van de huidige verhuur en bezettingsgraad van Swanla. Daarmee ontstaat het risico dat de gemeente nieuwe capaciteit financiert terwijl tegelijkertijd inkomsten en gebruik van een bestaande maatschappelijke voorziening afnemen. Dit effect moet daarom expliciet worden meegenomen in de financiële en maatschappelijke vergelijking van beide varianten.

4. Leerlingenontwikkeling 2026–2045

Voor de langere termijn is de actuele DUO-prognose gebruikt. De dataset is gebaseerd op de leerlingtelling van 1 oktober 2025 en bevat prognoses voor 2026 tot en met 2045 per schoolvestiging. Voor deze analyse zijn, zoals afgesproken, alleen KC Koningskwartier, OBS ’t Reigerbos en De Eendragt meegenomen. De Nessevliet is buiten de berekening gelaten.

verdeeld: KC Koningskwartier en ’t Reigerbos nemen het grootste deel van de toename voor hun rekening. DUO benadrukt zelf dat prognoses verder in de toekomst onzekerder worden en niet als vaststaande aantallen moeten worden beschouwd. Ze zijn wel geschikt als vertrekpunt voor meerjarige planning.

5. Wat betekent dit voor de gymcapaciteit?

De Zuidplas-verordening bepaalt de ruimtebehoefte voor basisonderwijs op 1,5 klokuur per week per groep leerlingen van 6 jaar en ouder. De DUO-prognose bevat toekomstige leerlingenaantallen per vestiging, maar geen toekomstige groepsindeling per leeftijd. Daarom kan uit deze prognose alleen een indicatieve ontwikkeling van de klokuren worden afgeleid; het formele aantal klokuren moet jaarlijks door het college worden vastgesteld op basis van de dan geldende leerlinggegevens.

Voor de bestuurlijke afweging is vooral de richting belangrijk. In 2026/2027 is volgens het gevoerde onderzoek voldoende capaciteit beschikbaar en aangeboden. Tegelijkertijd groeit het aantal leerlingen op de drie betrokken scholen richting 2045 met ongeveer 35%. Een uitbreiding bij Swanla kan daarom worden ontworpen als gerichte extra capaciteit boven op de bestaande voorzieningen, in plaats van als vervanging van alles wat er al is. Daarmee kan Zuidplas de huidige capaciteit blijven benutten en tegelijk ruimte maken voor de verwachte groei.

6. Financiële context: VNG-indexering 2026

De VNG heeft de normbedragen voor onderwijshuisvesting voor 2026 opnieuw geïndexeerd. De bouwkosten zijn met 6,52% verhoogd, de eerste inrichting met 2,64% en de materiële instandhouding van lokalen bewegingsonderwijs met 3,57%. Bijzonder relevant voor Zuidplas is dat de VNG de gemeenten Den Haag en Zuidplas expliciet bedankt voor hun bijdrage aan de berekening van deze indexering. De gemeente Zuidplas heeft dus zelf inhoudelijk bijgedragen aan de actualisering van de financiële normen.

Dat onderstreept dat een keuze voor nieuwe sport- of gymcapaciteit niet alleen een bouwkundige, maar ook een langjarige financiële keuze is. Naast de investering ontstaan

kapitaallasten, onderhouds- en gebruikslasten. Een investering in een bestaande maatschappelijke voorziening als Swanla kan daartegenover breder renderen, omdat dezelfde accommodatie ook voor verenigingen en andere gebruikers waarde heeft. Voor een definitief investeringsbesluit moet het college een projectspecifieke raming maken; VNG-normen zijn een financiële referentie en geen aanbestedingsprijs.

7. Waarom uitbreiding bij Swanla een logische richting is

- Voor 2026/2027 is voldoende capaciteit beschikbaar en deze is door de gemeente aangeboden. Er is daardoor tijd om een structurele oplossing zorgvuldig te realiseren.

- De gemeentelijke verordening verlangt dat bestaande of binnen redelijke termijn beschikbare gymcapaciteit wordt meegewogen voordat nieuwbouw als noodzakelijk wordt aangemerkt.

- Swanla is al een maatschappelijke en sportieve voorziening. Investeringen daar kunnen zowel het onderwijs als het verenigingsleven versterken.

- De leerlingprognose laat een duidelijke groei zien. Een uitbreiding moet daarom niet alleen het huidige rooster ondersteunen, maar ook voldoende flexibel zijn om toekomstige groei op te vangen.

- Een extra zelfstandige gymnastiekzaal zal bij ingebruikname vrije uren kennen zolang de huidige onderwijsbehoefte al binnen de bestaande capaciteit kan worden opgevangen. Bovendien kan het verplaatsen van onderwijsuren en andere gebruikers naar die nieuwe zaal ten koste gaan van de huidige verhuur en bezettingsgraad van Swanla. Door Swanla zelf gericht te verbeteren, wordt bestaande maatschappelijke capaciteit juist versterkt in plaats van ermee te concurreren.

- De beoogde planning – beschikbaar bij de start van schooljaar 2027/2028 – geeft een helder doel en sluit aan bij het feit dat voor het lopende schooljaar capaciteit aanwezig is.

8. Aandachtspunten voor uitvoering

De keuze voor Swanla moet praktisch worden uitgewerkt met de scholen, de exploitant en gebruikers. Daarbij horen ten minste: de noodzakelijke bouwkundige en sporttechnische aanpassingen; de inrichting voor bewegingsonderwijs; kleed- en sanitaire voorzieningen; opslag; beschikbaarheid en roostering; veilige bereikbaarheid; reistijd en onderwijstijd; medegebruik door verenigingen; investeringskosten; exploitatie-effecten en een realistische uitvoeringsplanning; en een vergelijking van de bezettingsgraad en verhuuropbrengsten van Swanla vóór en na eventuele realisatie van nieuwe zelfstandige gymcapaciteit.

Ook verdient het aanbeveling om de leerlingprognose jaarlijks te actualiseren. DUO waarschuwt terecht dat langetermijnprognoses onzekerheden bevatten. Een gefaseerde en uitbreidbare oplossing bij Swanla past daarom beter bij prudent bestuur dan een oplossing die uitsluitend op één momentopname is gebaseerd.

9. Conclusie voor de besluitvorming

De briefwisseling met de scholen vraagt om een serieus en voortvarend antwoord. De zorgen over bewegingsonderwijs, bereikbaarheid en toekomstig benodigde capaciteit verdienen aandacht. Tegelijkertijd laat het gemeentelijke kader ruimte – en in feite ook

een duidelijke opdracht – om bestaande capaciteit mee te wegen. Voor 2026/2027 is voldoende capaciteit beschikbaar en aangeboden. De leerlingprognose laat vervolgens zien dat extra capaciteit op termijn verstandig is. Daarmee ontstaat een evenwichtige koers: benut wat er nu is, versterk Swanla gericht voor de toekomst en zorg dat die uitbreiding uiterlijk bij de start van schooljaar 2027/2028 beschikbaar is. Een afzonderlijke nieuwe gymnastiekzaal zou bij ingebruikname al vrije capaciteit kennen en kan bovendien gebruik en verhuur uit Swanla wegtrekken. Dat risico op dubbele capaciteit en lagere bezetting van een bestaande maatschappelijke voorziening moet nadrukkelijk worden meegewogen bij de financiële uitwerking.

Bronnen

1. Gemeente Zuidplas – Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Zuidplas 2015 — o.a. capaciteit, klokuren, roosterprocedure, medegebruik en afstandscriteria. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR87333

2. DUO – Prognoses aantal leerlingen bo en sbo 2021–2045 — peildatum 1 oktober 2025; publicatiedatum 4 mei 2026. De exacte cijfers in deze notitie zijn ontleend aan het door PRO aangeleverde DUO-XLSX-bestand. https://duo.nl/open_onderwijsdata/primair-onderwijs/aantal-leerlingen/prognoseleerlingen.jsp

3. DUO – Toelichting prognoses bo en sbo per vestiging — methodiek en onzekerheden van de prognoses. https://onderwijsdata.duo.nl/datasets/wpoprognoses

4. VNG – Indexering normbedragen onderwijshuisvesting 2026 — bouwkosten +6,52%; eerste inrichting +2,64%; materiële instandhouding bewegingsonderwijs +3,57%; dank aan Den Haag en Zuidplas voor bijdrage aan de berekening. https://vng.nl/nieuws/indexering-normbedragen-onderwijshuisvesting-2026

Noot: de briefwisseling met de scholen vormt de aanleiding voor deze notitie. De feitelijke inhoud daarvan is in deze versie alleen verwerkt voor zover die in de voorbereiding en gesprekken is aangeleverd; de brieven zelf zijn niet als bronbijlage in dit document opgenomen.

Bijlage 1 – Leerlingprognose basisscholen Zevenhuizen

Onderstaande tabel is rechtstreeks gebaseerd op het DUO-bestand “Leerlingenprognoses BO en SBO 2021–2045”. Voor deze analyse zijn KC Koningskwartier, OBS ’t Reigerbos en De Eendragt meegenomen. De prognosewaarden zijn afgerond op hele leerlingen.

Kernbeeld: het gezamenlijke leerlingenaantal stijgt in deze prognose van circa 1.187 in 2026 naar circa 1.600 in 2045. Dat is een groei van ongeveer 35%.

Bron: DUO, prognose leerlingen primair onderwijs, bestand gepubliceerd in 2026. Prognoses op langere termijn kennen vanzelfsprekend onzekerheid en moeten periodiek worden geactualiseerd.

Bijlage 2 – Normbedragen gymnastiekvoorziening 2026 en vergelijking Swanla

Voor een nieuwe gymnastiekvoorziening wordt in deze bijlage niet langer gewerkt met een eigen indicatieve nieuwbouwraming. Als financieel referentiekader worden de normbedragen volgens de VNG-systematiek voor 2026 gebruikt voor een gymnastieklokaal met een netto speeloppervlak van 252 m².

A. VNG-systematiek 2026 – nieuwbouw en eerste inrichting

In het normbedrag voor de bouw zijn fundering op staal en de inrichting van het terrein opgenomen. Wanneer vanwege de bodemgesteldheid paalfundering noodzakelijk is, geldt een aanvullende normvergoeding.

B. Aanvullende normvergoeding paalfundering

C. Totale VNG-norm inclusief inrichting en paalfundering

D. Vergelijking met aanpassing sportzaal Swanla

E. Belangrijke kanttekening bij de normbedragen

De VNG-normbedragen zijn normbedragen voor de bekostiging en financiële beoordeling van onderwijshuisvesting. Het zijn geen offertes en ook geen gegarandeerde marktprijzen waarvoor een gemeente onder de actuele marktomstandigheden daadwerkelijk een volledig ontworpen, gebouwde, ingerichte en gebruiksklare gymnastiekvoorziening kan realiseren.

De feitelijke kosten worden mede bepaald door de concrete locatie, bodemgesteldheid, het ontwerp, technische en duurzaamheidseisen, aansluitingen, eventuele aanvullende werkzaamheden en de marktomstandigheden op het moment van aanbesteding. De normbedragen vormen daarom het financiële referentiekader; voor een daadwerkelijk investeringsbesluit blijft een projectspecifieke raming noodzakelijk.

Voor Swanla wordt voorlopig uitgegaan van circa € 230.000 voor het aanpassen en verbeteren van de bestaande sportzaal, inclusief de benodigde sporttechnische inrichting en materialen. Ook dit bedrag is een raming en moet technisch en financieel nader worden uitgewerkt.

Bronnen bij deze bijlage

VNG – Indexering normbedragen onderwijshuisvesting 2026. Gepubliceerde gemeentelijke normbedragen 2026 volgens de VNG-systematiek voor voorzieningen voor bewegingsonderwijs.