Pagina wordt geladen
Zeist, 22 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
`C\kws`
``` Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten
Vooronderzoek Compleet naar de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten [uit ] de periode 1940-1945
Projectgebied: Dolderseweg [123a ] [te ] [Den ] [Dolder ]
Opdrachtgever: [Buro ] [SRO ]
```
``` Documentcode: 5240590-11 VO _ 01
Versie: 1.0 Definitief
Datum: 27 maart 2024
Akkoord: (geanonimiseerd)B (Projectleider)
Contactgegevens: [+31 ] (0)6 [22 96 86 28 ]
Distributielijst: [KWS ] [OCE, ] [Buro ] [SRO, ] gemeente [Zeist ]
```
``` Adres: Wisselwerking 54, 1112 XR Diemen
Postadres: Postbus 60, 1110 AB Diemen
Email: oce@kws.nl
Telefoon: +31 (0)20 569 4200
Website: http://www.oc-explosieven.nl
ele
`olm`
```
``` 2
Inhoudsopgave
1. Managementsamenvatting [. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ] 3 2. Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 3. Onderzoeksmethode. [. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ] 8 4. Onderzoek Conflictperiode . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 5. Beeldmateriaal [. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ] 23 6. Eerdere munitievondsten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 7. Onderzoek Na-conflictperiode [. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ] 30 8. Afweging afbakening verdacht gebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 9. Leemten in kennis [. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ] 36 10. Conclusie en advies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 11. Bijlage 1: Geraadpleegde bronnen [. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ] 38 12. Bijlage 2: Bodembelastingkaart Ontplofbare Oorlogsresten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 13. Bijlage 3: Gebeurtenissenkaart Ontplofbare Oorlogsresten [. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ] 49 14. Bijlage 4: Certificaat CS-VROO (2023-1a) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 1. Managementsamenvatting
In opdracht van Buro SRO heeft KWS OCE een Vooronderzoek Compleet opgesteld om vast te stellen of er in het projectgebied ‘Dolderseweg 123a te Den Dolder’ sprake is van een gefundeerde kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Directe aanleiding van deze opdracht was de wens van de gemeente Zeist om de huidige status van het onderzoekgebied (te weten: verdacht op de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten) geverifieerd te hebben middels de uitvoering van een vooronderzoek conform de
```
``` onderzoekstandaard Vooronderzoek en Oorlogsresten (CS-VROO).
```
``` van het
```
``` Certificatieschema
```
``` Risicoanalyse
```
``` Ontplofbare
```
``` 3
dergelijke vondst wordt gedaan, wordt aanbevolen om direct contact op te nemen met KWS OCE. Aan de hand van foto's of een locatiebezoek kan snel worden bepaald of het een [munitieartikel ] [betreft ] [of ] een [regulier ] [object. ] In [het ] laatste geval kunnen de werkzaamheden direct worden hervat, waardoor eventuele vertraging tot een minimum wordt beperkt. Indien er sprake is van een munitieartikel, dient de politie te worden geïnformeerd via het nummer 0900-8844. De politie zal de melding doorgeven aan de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) om het explosief onschadelijk te maken. KWS OCE zal ook beoordelen of verdere maatregelen nodig zijn om de werkzaamheden veilig voort te zetten.
Aangezien de bevindingen van deze bureauanalyse niet overeenkomen met de huidige risicokaart die door de gemeente Zeist wordt gebruikt, is het raadzaam om dit rapport te bespreken met de gemeente Zeist voordat de geplande werkzaamheden aanvangen.
Een VolkerWessels onderneming
```
``` Conclusie Uit [de ] geraadpleegde gegevens [blijkt ] [dat ] er [concrete ] aanwijzingen zijn voor oorlogshandelingen in de periode 1940-1945 in de nabijheid van het onderzoeksgebied. Deze handelingen omvatten een tapijtbombardement en een aantal jachtbombardementen, waarbij vliegtuigbommen werden afgeworpen. Na uitvoerig archiefonderzoek en luchtfotoanalyse is vastgesteld dat deze bombardementen zich ver genoeg van het onderzoeksgebied hebben voorgedaan om aan te nemen dat het onderzoeksgebied niet is [getroffen. ] Conform [de ] [recente ] [richtlijn ] CS-VROO is dan ook de conclusie 'onverdacht' vastgesteld.
Advies De werkzaamheden in onverdacht gebied kunnen regulier (dus zonder verdere opsporing) worden uitgevoerd. Hierbij geldt het advies om de werkzaamheden direct stil te leggen als er onverhoopt een munitieartikel of een munitiegelijkend object wordt aangetroffen. Indien er een
```
``` 2. Inleiding
Bij het onverwacht aantreffen van ontplofbare oorlogsresten (OO) tijdens werkzaamheden in de (water)bodem en/of door ondeskundig handelen, kunnen OO ongewenst [tot ] [uitwerking ] komen en [mogelijk ] schade toebrengen aan mens, dier en omgeving. Dit risico kan worden beheerst als er voorafgaand aan bodemactiviteiten gedegen onderzoek wordt gedaan naar de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. Bij een dergelijk onderzoek wordt niet alleen de aannemelijkheid van aanwezigheid bepaald, maar wordt ook vastgesteld welke typen en kalibers munitie bij eventuele opsporingsactiviteiten het minimale zoekdoel moet zijn. Onbegrensde zoekacties worden op die manier op basis van wetenschappelijk onderzoek voorkomen.
Regelgeving Op een onderzoek naar ontplofbare oorlogsresten is diverse wet- en regelgeving van toepassing, waarvan de onderstaande het meest van belang zijn:
• Arbeidsomstandighedenwet, -besluit en –regeling
```
``` •
•
•
•
•
```
``` (met name [artikel ] 4. 10); Certificatieschema voor het Opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten (CS-OOO); Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten (CSVROO-23-01a); Gemeentewet; Wet wapens en munitie; Rijksfinanciering.
```
``` In het Arbobesluit is een directe verwijzing opgenomen naar het zogenoemde Certificatieschema voor het Opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten (CS-OOO). In deze CS-OOO
```
``` 4
worden proceseisen gesteld aan het daadwerkelijk opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten op een projectlocatie. Daarnaast is in artikel 4. 10 van het Arbobesluit een wettelijke verplichting opgenomen voor initiatiefnemers van werkzaamheden om de mogelijke aanwezigheid en risico’s van ontplofbare oorlogsresten ten minste op [basis ] van een oriënterende [studie ] [te ] [laten ] onderzoeken.
Om de kwaliteit en eenduidigheid van bureaustudies te borgen, is het private Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten (CS-VROO) opgesteld. In dit schema is beschreven aan welke onderzoeksinspanningen minimaal voldaan moet worden om tot een gedegen onderzoeksresultaat te kunnen komen. Het Certificatieschema is vastgesteld door het Centraal College van Deskundigen Ontplofbare Oorlogsresten en goedgekeurd door het bestuur van de Stichting Veilig Omgaan met Explosieve Stoffen (VOMES). KWS OCE verricht voor elk onderzoek tenminste de in het CS-VROO geformuleerde onderzoeksinspanningen. Deze rapportage is opgesteld [volgens ] CS-VROO versie 23-01a, van kracht per 1 november 2023.
Volgens het CS-VROO bestaat een volledig Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten uit een Onderzoek Conflictperiode en een Onderzoek Na-conflictperiode. Het Onderzoek Conflictperiode is gericht op het achterhalen van gebeurtenissen uit de periode 1940-1945 die mogelijk hebben geleid tot het achterblijven van OO in de (water)bodem, terwijl het Onderzoek Na-conflictperiode zich richt op aanwijzingen dat OO mogelijk al uit de bodem zijn verwijderd. Hierbij kan gedacht worden aan naoorlogse ontgravingen [of ] eerdere opsporingswerkzaamheden.
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 5
```
``` Aanleiding en omschrijving onderzoeksopdracht Opdrachtgever Buro SRO bereidt werkzaamheden voor waarbij bodemingrepen plaats gaan vinden in het onderzoeksgebied ‘Dolderseweg 123a te Den Dolder’.
Het onderzoeksgebied is gelegen in de gemeente Zeist en beslaat een oppervlakte van +/- 1. 600m. 2 Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog lag het onderzoeksgebied in dezelfde gemeente. Het gebied had destijds een bosrijk karakter en was onbebouwd. Sindsdien is het onderzoeksgebied gewijzigd in een bebouwde locatie, alwaar in 1965 en 2019 opstallen zijn gerealiseerd en bijbehorende ondergrondse infra is aangelegd.
Delen van het onderzoeksgebied werden destijds aangeduid met de toponiemen: Heineslaan, zeepfabriek De Duif, begraafplaats en het treinstation van Den Dolder. Deze toponiemen kunnen terugkomen in het archiefmateriaal en worden daarom bij het onderzoek betrokken.
Om voorafgaand [aan ] [de ] geplande werkzaamheden in [het ] onderzoeksgebied een onderbouwde inschatting te kunnen maken van de mogelijke aanwezigheid van in de bodem achtergebleven ontplofbare oorlogsresten (OO) heeft KWS OCE in opdracht van Buro SRO het voorliggende Vooronderzoek Compleet conform het CS-VROO opgesteld.
Het [te ] onderzoeken gebied [is ] rood [omlijnd ] [weergegeven ] op de kaart op de navolgende pagina. Met een blauwe contour is een bufferzone van 250 meter rondom het onderzoeksgebied geprojecteerd, om eventuele relevante informatie in de bufferzone te kunnen betrekken bij het onderzoek. Op de daaropvolgende pagina is de topografie van het onderzoeksgebied tijdens de periode 1940-1945 in kaart gebracht.
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` 6
```
``` Het onderzoeksgebied (in [rood) ] [met ] een analysegebied ter grootte van een [buffer ] van 250m. [Alle ] [indicaties ] binnen dit analysegebied welke van invloed kunnen zijn op het bepalen van de kans op aantreffen van achtergebleven ontplofbare oorlogsresten worden in het onderzoek meegenomen.
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` 7
```
``` De topografische [situatie ] [van ] [het ] onderzoeks- [en ] analysegebied omstreeks de oorlogsperiode. Relevante topografische aanduidingen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied worden meegenomen in het historisch onderzoek.
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` 3. Onderzoeksmethode
3. 1 Methode Vooronderzoek
Het Vooronderzoek heeft als doel om te onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat er mogelijk ontplofbare oorlogsresten aanwezig kunnen zijn in het onderzoeksgebied. Indien er dergelijke aanwijzingen worden gevonden, wordt er vervolgens een verdacht gebied afgebakend. Bij het maken van deze afweging worden de bronnen en uitgangspunten die zijn vastgelegd in het CS-VROO geïnventariseerd en beoordeeld.
Bronnenonderzoek Het Onderzoek [Conflictperiode ] [begint ] [met ] [het ] verzamelen van informatie uit eerdere Vooronderzoeken, Risicoanalyses of Opsporingen, met behulp van de VEO Bommenkaart en door contact op te nemen met relevante instanties zoals gemeentes, ProRail (indien aanwezigheid van spoorwegen) en Rijkswaterstaat (bij infrastructuurbeheer door deze instantie). Deze inventarisatie heeft als doel om een overzicht te krijgen van eerder uitgevoerde onderzoeken en relevante informatie.
```
``` 8
worden indicaties en contra-indicaties verder uitgewerkt en mogelijk ondersteund met beeldmateriaal om de informatie beter te verduidelijken.
Tijdens het bronnenonderzoek wordt elke indicatie beoordeeld op relevantie. Relevante indicaties zijn gebeurtenissen die mogelijk hebben geleid tot het achterblijven van ontplofbare oorlogsresten in de (water)bodem van het onderzoeksgebied. Deze gebeurtenissen zijn herleidbaar tot het onderzoeksgebied zelf of de directe omgeving ervan. KWS OCE hanteert een bufferzone van 200 meter om de directe omgeving te definiëren.
Het [doel ] van [het ] beoordelen op [relevantie ] is om [de ] indicaties te selecteren die van belang zijn voor het bepalen van de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten in het onderzoeksgebied. De relevantie hangt onder andere af van de locatieverwijzing die in de bron wordt genoemd. De zoekterm die is gehanteerd voor het inventariseren van relevante gebeurtenissen is: Den
```
``` Dolder. Daarna wordt [het ] bronnenmateriaal geanalyseerd [en ]
```
``` geïnventariseerd op indicaties en contra-indicaties, afhankelijk van de scope van de opdracht. Indicaties verwijzen [naar ] gebeurtenissen [die ] kunnen wijzen [op ] [de ] aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten in de bodem, terwijl contra-indicaties gebeurtenissen zijn die hebben geleid tot het verwijderen van dergelijke oorlogsresten uit de bodem.
Afhankelijk van het type onderzoek worden de verzamelde indicaties en/of contra-indicaties geanalyseerd in de betreffende delen van het rapport. In sommige gevallen
```
``` Luchtfotoanalyse Tijdens het Onderzoek Conflictperiode wordt een inventarisatie gemaakt van de beschikbare luchtopnamen die het onderzoeksgebied geografisch bestrijken. De selectie van relevante luchtfoto's houdt rekening met verschillende aspecten die de bruikbaarheid en kwaliteit van [het ] [beeld ] beïnvloeden, [zoals de ] dekkingsgraad, [schaal ], aanwezigheid van wolken, krassen of ruis, en de datum van de foto in relatie tot mogelijke oorlogshandelingen. Indien mogelijk wordt gestreefd naar een volledige dekking van het onderzoeksgebied.
Een VolkerWessels onderneming
```
``` De geselecteerde [luchtfoto's ] worden in een hoge [resolutie ] (1200 dpi) ingewonnen en vervolgens geoptimaliseerd met behulp van beeldbewerkingssoftware en een Geografisch Informatiesysteem (GIS). De optimalisatie omvat onder andere het omzetten naar een universeel bestandsformaat, het aanpassen van grijswaarden, het verwijderen van scanranden en het verbeteren van de kleurstelling, contrast en scherpte. Dit alles draagt bij aan het vergroten van de kwaliteit van het beeldmateriaal.
Om de luchtfoto's en de locatie van eventuele indicaties in de huidige geografische context te kunnen plaatsen, worden de luchtfoto's door een GIS-specialist in het programma ArcGIS Pro georefereerd. Dit proces omvat het vastleggen van ten minste 10 herkenningspunten die overeenkomen tussen de historische luchtfoto en een recente topografische kaart of satellietbeeld. Hierdoor wordt de luchtfoto nauwkeurig uitgelijnd met de recente topografie in het Rijksdriehoeksstelsel, waardoor een vergelijking tussen het verleden en heden mogelijk wordt.
De georefereerde luchtfoto's worden door twee onafhankelijke luchtfoto-analisten bestudeerd om indicaties zoals bomkraters en militaire stellingen te identificeren. Elke analist geeft een beoordeling van de zichtbaarheid van de indicaties en een inschatting van de mate van zekerheid van de waarneming:
• Bevestigd: de betrouwbaarheid grenst aan zekerheid. De waarneming kan worden bevestigd met een tweede bron (betrouwbaarheid 99%);
```
``` 9
Indicaties met een specifieke locatie worden nauwkeurig geregistreerd in de GIS-database. Ze worden ook beschreven in de chronologische overzichtstabel en weergegeven op [de ] Gebeurtenissenkaart, [die ] [te ] vinden is in Bijlage 3 van het rapport. Op deze manier wordt de informatie visueel gepresenteerd en kunnen de indicaties gemakkelijk worden geïdentificeerd op basis van hun geografische positie.
Onderzoek Na-conflictperiode Aangezien er in het verleden nog beperkt onderzoek is gedaan naar naoorlogse bodemingrepen is dit onderdeel opgenomen in [de ] voorliggende [rapportage. ] Het Onderzoek Na-conflictperiode heeft als doel om naoorlogse bodemingrepen in beeld te brengen en te betrekken bij de afweging of er sprake is van verdacht gebied.
Relevante contra-indicaties zijn gebeurtenissen die mogelijk hebben geleid tot het verwijderen van ontplofbare oorlogsresten uit de (water)bodem van het onderzoeksgebied. Deze gebeurtenissen zijn herleidbaar tot het onderzoeksgebied. Hierin geldt de algemeen geaccepteerde aanname dat ontplofbare oorlogsresten in geroerde bodemlagen zullen zijn opgemerkt en geruimd. Derhalve kunnen geroerde bodemlagen op het verdacht gebied in mindering worden gebracht. De bronnen die ten minste worden geraadpleegd, zijn omschreven in het CSVROO-02. De resultaten van het Onderzoek Naconflictperiode zijn omschreven in Hoofdstuk 7.
Afbakening verdacht gebied De onderzoeker maakt [een ] [zorgvuldige ] afweging [op ] [basis ] van de verzamelde indicaties en eventuele contraindicaties om te bepalen of het waarschijnlijk is dat er ontplofbare oorlogsresten in de bodem van het onderzoeksgebied aanwezig zijn. Als dit het geval is, wordt er een verdacht gebied afgebakend in [horizontale ] en
Een VolkerWessels onderneming
```
``` •
•
```
``` Waarschijnlijk: overwegend zeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid 50% of hoger); Mogelijk: overwegend onzeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid lager dan 50%).
```
``` verticale zin. De afbakening van het verdachte gebied volgt de richtlijnen zoals vastgelegd in het meest recente CS ```
``` VROO (Certificatieschema
```
``` Vooronderzoek en
```
``` 10
Oplevering [onderzoeksresultaten ] Indien gewenst kunnen de onderzoeksresultaten digitaal worden verstrekt aan de opdrachtgever in de vorm van Shapefile of DWG-bestanden, zodat deze in een GIS- of CAD-systeerm [kunnen ] [worden ] geladen en geanalyseerd. Indien een partij anders dan de opdrachtgever of het
```
``` Risicoanalyse). In bepaalde gevallen kan er onderbouwd worden afgeweken van deze richtlijnen.
In [het ] geval [er ] geen [indicaties ] zijn gevonden [die ] wijzen op mogelijk achtergebleven ontplofbare oorlogsresten, [of ] [als ] contra-indicaties zoals naoorlogse vergravingen of eerdere opsporingswerkzaamheden de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten elimineren, wordt er geen verdacht gebied opgesteld.
Om de achterhaalde informatie gemakkelijk te kunnen terugvinden in de rapportage, de chronologische gebeurtenissenlijst, [de ] Bodembelastingkaart Ontplofbare Oorlogsresten [en ] [de ] digitale [onderzoeksresultaten, ] [maakt ] KWS OCE gebruik van unieke nummers, ook wel “identifiers" genoemd. Indicaties worden genummerd als
IND1, IND2, en contra-indicaties als CIND1, CIND2,
enzovoort. Hierdoor kan men snel naar specifieke informatie zoeken door bijvoorbeeld "IND1" in te voeren bij het gebruik van de zoekfunctie (CTRL+F) in het rapport.
Verslaglegging [onderzoeksresultaten ] De rapportage bevat gedetailleerde informatie over de geraadpleegde [bronnen, ] [de ] [achterhaalde ] gebeurtenissen, de afwegingen en de conclusies van het onderzoek. Deze informatie ook zoveel mogelijk vastgelegd in het Geografisch Informatiesysteem [(GIS) ] en op bijbehorend kaartmateriaal. De verdachte gebieden, gespecificeerd naar de hoofdsoorten ontplofbare oorlogsresten, zijn weergegeven op de Bodembelastingkaart Ontplofbare Oorlogsresten [in ] Bijlage [2. ] [De ] gebeurtenissen [die ] tijdens het onderzoek zijn achterhaald, zijn te vinden op de Gebeurtenissenkaart Ontplofbare Oorlogsresten in Bijlage
3.
```
``` MA/MSc e _Luchtfotoanalyse: drs. (geanonimiseerd)GN ver (geanonimiseerd) MA/MSc (bevoegd verklaard door (geanonimiseerd)HM as management bevoegd [functionaris) ]
Voornoemde personen voldoen aan de deskundigheidseisen zoals gesteld in het CS-VROO.
Daarnaast voldoen de betrokken functionarissen voor de
expertises historisch onderzoek, Risicoanalyse en luchtfoto-interpretatie [aan ] [de ] [eis ] [van ] permanente [educatie ] door jaarlijks ten minste 2 dagen te besteden aan educatieve bijeenkomsten die relevant zijn voor de betreffende expertise, én middels een beoordelingsprogramma voor luchtfotoanalyse. Het beoordelingsprogramma wordt intern beheerd en uitgevoerd [door ] (geanonimiseerd)EN [en ] (geanonimiseerd)ON [pe ] [inzet ] [voor ] permanente [educatie ] [wordt ] geregistreerd [in ] [het ] [handboek ] van KWS OCE in Bijlage 13.
```
``` Bevoegd Gezag (veelal de
```
``` gemeente) om
```
``` onderzoeksgegevens [verzoekt, ] [dan ] [zal ] [eerst ] toestemming gevraagd [worden ] [aan ] [de ] opdrachtgever [van ] [deze ] [studie. ]
Betrokken medewerkers
Bij [het ] opstellen [van ] [deze ] [bureaustudie ] zijn per [onderdeel ] de volgende medewerkers betrokken:
e Civiele techniek: (geanonimiseerd)MN (Projectleider)
```
``` e _ Deskundigheid ontplofbare oorlogsresten:
```
``` (geanonimiseerd)
```
``` (geanonimiseerd)nn (geanonimiseerd)ON [senior ] Deskundigen
```
``` (geanonimiseerd)nn (geanonimiseerd)ON
```
``` Ontplofbare Oorlogsresten)
```
``` e _ Geografische Informatiesystemen: (geanonimiseerd)BEN MAvmsc
```
``` (geanonimiseerd)BEN
```
``` e Historisch onderzoek: drs. (geanonimiseerd)GN va en (geanonimiseerd)EN
```
``` 4. Onderzoek Conflictperiode
Dit hoofdstuk biedt een overzicht van de verkregen informatie uit eerdere onderzoeken, historisch bronnenmateriaal, de resultaten van de luchtfotoanalyse en informatie over relevante munitievondsten. De verzamelde indicaties zijn zorgvuldig beoordeeld op hun relevantie en herleidbaarheid naar het onderzoeksgebied. Deze beoordeling [vormt ] [de ] [basis ] [voor ] [het ] eventueel afbakenen van relevante indicaties tot verdachte gebieden in [latere ] [stadia ] van [dit ] [rapport. ]
De achterhaalde informatie uit eerdere onderzoeken, historische bronnen en luchtfotoanalyse speelt een cruciale rol bij het identificeren van mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten in het onderzoeksgebied. Door de relevantie en herleidbaarheid van deze indicaties zorgvuldig te beoordelen, kan worden bepaald in welke gebieden de aanwezigheid van dergelijke oorlogsresten aannemelijk is.
4. 1 Rapportages derden
Bij [relevante ] instanties is navraag gedaan [of ] er eerder uitgevoerd onderzoek is dat van toegevoegde waarde kan zijn voor het huidige onderzoek. Hieronder treft u een overzicht van voorgenoemde instanties en de resultaten die de informatieverzoeken hebben opgeleverd.
```
``` 11
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 12
Informatiedrager Datum verzoek Informatie Gemeente 30-01-2024 Rapport:
Zeist Email van opdrachtgever aan KWS-OCE met daarin beschreven de statusbevindingen van het Bevoegd [Gezag ] (de gemeente [Zeist) ]
Bevindingen:
“Ontplofbare Oorlogsresten
Advies:
```
``` 1.
2.
```
``` Het plangebied als verdacht te beschouwen op het voorkomen van ontplofbare oorlogsresten [(OO). ] Voorafgaand aan de grondroerende werkzaamheden onderzoek uit te laten voeren conform de [CS-VROO ] (vooronderzoek, eventueel gevolgd door detectieonderzoek, benaderingsonderzoek, identificatie en [ruiming). ]
```
``` 3. 4. Een paragraaf over Ontplofbare Oorlogsresten (OO) op te nemen [in ] de toelichting op het ruimtelijke plan. 5. 6. 1. 1 Het plangebied ligt in de directe omgeving van vliegbasis Soesterberg, waarvan bekend is dat deze veelvuldig is gebombardeerd in de Tweede Wereldoorlog. 7. Inhoudelijke onderbouwing In de beschikbare bronnen [zijn ] langs het voormalige vliegveld Soesterberg meerdere vooronderzoeken uitgevoerd. Hoewel de onderzoekscontouren van de beschikbare onderzoeken [niet ] het huidige plangebied bestrijken [, ] [zijn ] er wel oorlogsfeiten vastgesteld [in ] de directe [omgeving ] van het plangebied (Dolderseweg [123A). ] [De ] resultaten [uit ] de bekende vooronderzoeken worden voldoende relevant geacht om een uitspraak over risico’s binnen het plangebied te kunnen doen. Risico’s kunnen niet worden uitgesloten.
1. 2 In het historisch onderzoek uit 2004 is deze omgeving als risicogebied voor niet gesprongen explosieven benoemd.
In gemeente Zeist is, onder andere vanwege de omgeving van de vliegbasis, in 2004 een historisch vooronderzoek naar risicogebieden op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten (OO) uitgevoerd. Dit onderzoek was een inventarisatie op basis van luchtfoto’s en kaartmateriaal. Het onderzoek voldoet niet aan de huidige onderzoekvereisten [uit ] de [CS-VROO ] [(waarin ] de [eisen ] aan [uitvoering ] en certificering bij het opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten (OO) zijn vastgelegd). Uit het historisch onderzoek [is ] gebleken dat het plangebied [in ] de directe [omgeving ] [van ] bekende bomkraters [is ] gelegen. [Het ] plangebied valt dan ook [in ] één van de benoemde risicogebieden [in ] de gemeente [Zeist. ]
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 13
Informatiedrager Datum verzoek Informatie 2. 1 In het kader van de Arbeidsomstandighedenwet en van de Openbare Orde en Veiligheid mogen werknemers en de [omgeving ] van het plangebied [niet ] worden blootgesteld aan onbekende of onverantwoorde gezondheidsrisico’s tijdens de werkzaamheden.
Voorafgaand aan de werkzaamheden moet worden vastgesteld of er sprake is van een risico op het aantreffen van OO in de bodem. Dit risico moet worden vastgesteld aan de hand van een vooronderzoek dat voldoet aan de [vereisten ] [uit ] de CS-VROO. Als [is ] vastgesteld dat er sprake is van een verdacht gebied, dan moet vervolgonderzoek worden uitgevoerd. [Dit ] houdt [in ] ieder geval detectieonderzoek [in ] en wanneer hierbij verdachte objecten worden waargenomen, ook benaderingsonderzoek, identificatie en indien noodzakelijk [ruiming ] (door EODD).
2. 1 Het is nodig om een paragraaf Ontplofbare Oorlogsresten (OO) op te nemen in de toelichting van het ruimtelijke plan
Kanttekeningen Wanneer enkel gewerkt wordt in na-oorlogse geroerde grondlagen, kan dit de verdenking op aanwezigheid van OO mogelijk wegnemen. [Er ] kan dan eventueel worden volstaan met een onderbouwing, [waarin ] dit wordt aangetoond. Maar let er bij deze kanttekening bij op dat het heien in ongeroerde bodemlagen ook als werkzaamheden worden [gezien ], waar voorafgaand de [risico’s ] voor [in ] beeld moeten zijn gebracht.
Wat is getoetst?
```
``` •
•
•
•
```
``` Historisch onderzoek bomkraters en blindganders, gemeente [Zeist; ] Milieudienst Zuidoost-Utrecht, rapportnummer 553405 / 2VC9004, december 2004. Vooronderzoek [CE ], Vliegbasis Soesterberg, door [AVG ] Explosieven [Opsporing ] Nederland, rapportnummer [1562090-VO-03 ], datum [9 ] maart [2016. ] Toelichting omgevingsvergunning Dolderseweg 123a, Den Dolder, Gemeente Zeist, Buro SRO, versie 11-12-2023 Aanvraag omgevingsnummer (OLO 8185161), inclusief bijlagen.
```
``` Waaraan is getoetst?
```
``` •
```
``` Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten (CS-VROO)”
```
``` Op basis van het voorgaande dient dus geconcludeerd te worden dat het onderzoeksgebied ‘Dolderseweg 123a’ volgens het Bevoegd Gezag (de gemeente) en derhalve de eindverantwoordelijke voor de Openbare Orde en Veiligheid, het te bewerken gebied momenteel als risicogebied beschouwd. Hierbij [is ] echter wel gevraagd om een vooronderzoek conform de huidige onderzoekstandaard van het [CS- ] VROO, aangezien deze de huidige risicostatus zou kunnen doen wijzigen.
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 14
```
``` Informatiedrager VEO Bommenkaart
```
``` Datum verzoek n. v. t.
```
``` Informatie Gezien voorgaande inventarisatie van de gemeente Zeist zijn de meest relevante documenten van de [VEO ] bommenkaart al bestudeerd.
```
``` ProRail 04-03-2024 Beheersgebied: nee
Verzoek ingediend: [ja ] [(gezien ] de aanwezigheid van de spoorlijn op kleine afstand van het onderzoeksgebied)
Rapport: BeoBom, ‘Aanvullende vooronderzoek conventionele explosieven spoortracé Utrecht CS-Amersfoort [VO (2016-BB-34-02 ] [DEFINITIEF ], februari [2019) ]
Bevindingen: Hoewel het onderzoeksgebied strikt genomen geen deel heeft uitgemaakt van deze studie, [is ] het gebied ten zuiden van de te bewerken locaties volgens dit onderzoek betrokken geweest bij oorlogshandelingen in de vorm van diverse bombardementen. Doel van deze aanvallen [zijn ] zowel Vliegbasis Soesterberg als de aanwezige spoorlijn geweest. De in het (meest recente) rapport genoemde oorlogshandelingen beschrijven (hoewel [niet ] conform het [CS-VROO) ] wel de mogelijk betrokkenheid van de (directe omgeving van) het onderzoeksgebied.
Rijkswaterstaat Beheersgebied: nee
Verzoek ingediend: nee
Waterschap Beheersgebied: nee
Verzoek ingediend: nee
Provincie Beheersgebied: nee
Verzoek ingediend: nee
Tabel [1: ] Overzicht [van ] informatieverzoeken [van ] eerder onderzoek bij relevante informatiedragers.
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 15
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 4. 2 Chronologische gebeurtenissenlijst (indicaties)
Hieronder vindt u een chronologische tabel met relevante gebeurtenissen en oorlogshandelingen die mogelijk hebben geleid tot het achterblijven van ontplofbare oorlogsresten. Bij elke gebeurtenis is gestreefd naar verificatie met twee onafhankelijke bronnen om de betrouwbaarheid te waarborgen. De indicaties zijn beoordeeld op hun relevantie en herleidbaarheid, en
```
``` 16
indien van toepassing is er een unieke " identifier " (IND) aan toegekend.
```
``` Datum 06-11-1940
14-08-1941 / 15-081941
```
``` Indicaties Am 6.11.40, um 21. 45 Uhr, in Zeist (Utrecht), beim Start eines deutschen Flugzeuges, 1 magnetische Mine auf Wohnhaus am Dolderscheweg gefallen. Nur Glasschaden am Wohnhaus. [(NIOD ][, ] 216k [, ] [1328) ]
```
``` Bombardement op [Den ] Dolder. [(Eversteijn ], z.p., z. [j. ][) ] Deze gebeurtenis is niet herleidbaar naar het onderzoeksgebied en wordt derhalve verder buiten beschouwing gelaten.
```
``` Analyse Hoewel de oorlogshandeling niet feitelijk herleidbaar [is ] naar het te bewerken gebied wordt de Dolderseweg wel genoemd als zijnde betrokken bij oorlogshandelingen.
```
``` ID
```
``` 28-12-1941 Bombardement op [Zeist. ] Getroffen werd de Dolderseweg Het bij het bombardement getroffen gebied 158. (Eversteijn, z.p., z. j. ) bevond zich op [circa ] [200 ] meter van het onderzoeksgebied en valt op de rand van het analysegebied van dit onderzoek.
```
``` 15-01-1942 / 16-011942
```
``` Bombardement door twee Wellingtons Mk op Soesterberg. Getroffen werd het terrein achter de Dolderseweg 64. (Eversteijn, z.p., z. j. )
```
``` 22-06-1942 T 1619 Dornier Do 217 E-4 met Werkenummer 5398 van het 6. /KG 40 bij de Dolderseweg 158 Zeist. (Eversteijn, z.p., z. j. )
22-09-1942 Dornier Do 217 E-4 F8+?? met Werkenummer 4301 van het II. /KG 40 in het bos tussen de Pleineslaan en de Lassuslaan op de grens van Bilthoven en Den Dolder. (Eversteijn, z.p., z. [j. ][) ]
22-06-1943 Dornier Do 217 bij de Dolderseweg 158 te Zeist. (Eversteijn, z.p., z. j. )
```
``` Gezien het huisnummer lijkt de locatie van deze indicatie zich [ruim ] [ten ] zuiden van het onderzoeks- en analysegebied te bevinden en wordt derhalve verder buiten beschouwing gelaten.
Het bij het bombardement getroffen gebied bevond zich op circa 200 meter van het onderzoeksgebied en valt op de rand van het analysegebied van dit onderzoek.
Deze gebeurtenis is niet herleidbaar naar het onderzoeksgebied en wordt derhalve verder buiten beschouwing gelaten.
Het bij het bombardement getroffen gebied bevond zich op circa 200 meter van het
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` Datum Indicaties Analyse onderzoeksgebied [en ] valt [op ] de rand [van ] het analysegebied van dit onderzoek.
```
``` 21-10-1943 Vliegtuigcrash: Ju [188E-1 ] T-nummer: T3010 Serie/Werkenummer: 260203* Eenheid: 4. /KG 2 Eerste vlieger: Lt W. May Plaats: Den Dolder (bij spoorbaan) (Bron: SGLO Verliesregister)
Junker Ju 88 E-1 U5+HA met Werkenummer 260203 van het II. /KG 2 “Holzhammer” langs de spoorlijn Den Dolder Soest. [(Eversteijn ], z.p., z. [j. ] )
08-03-1944 AEAF: De NS meldde dat (…) tevens bij het bombardement op Soesterberg, een los arbeider van de spoorwegen tussen Den Dolder en Soestduinen om 11. 15 uur werd gedood. (Zwanenburg, deel [2175) ],
Bombardement om [11. ][00 ] uur op [Den ] Dolder. [(Eversteijn ], z.p., z. j. )
Bombardement tussen 16. 40 uur en 17. 15 uur op Den Dolder. Getroffen werd de Amersfoortsestraat. [(Eversteijn ], z.p., z. [j. ] )
28-07-1944 Vliegtuig bij de Willem Arntz Hoeve te Den Dolder. (Eversteijn, z.p., z. j. )
15-08-1944 Bombardement op Den Dolder om 12. 15 uur. Getroffen werd het zwembad [De ] Biltse [Duinen ] en de spoorlijn op zeven plaatsen over een afstand van een km aan weerszijden van het [station. ] [(Eversteijn ][, ] z.p. [, ] z. [j. ][) ]
Volgens archiefdocumentatie behorende bij de Luchtbeschermingsdienst van [Zeist ] vallen er ‘honderden bommen’. Ook meldt het [rapport ] dat er aan weerszijden van het nabijgelegen [station ] [Den ] Dolder over een [ruime ]
```
``` Deze gebeurtenis [is ] [niet ] herleidbaar naar het onderzoeksgebied en wordt derhalve verder buiten beschouwing gelaten.
Deze gebeurtenis is niet herleidbaar naar het onderzoeksgebied en wordt derhalve verder buiten beschouwing gelaten.
De locatie van de Willem Arntshoeve bevond zich hemelsbreed op [circa ] 500m van het onderzoeksgebied. Deze gebeurtenis [is ] derhalve niet herleidbaar naar het onderzoeksgebied en wordt verder buiten beschouwing gelaten.
Uit de documenten valt op te maken dat bij een tapijtbombardement dat bedoeld was op vliegbasis Soesterberg een aantal bomafworpen plaatvonden [ter ] hoogte van het spoor en [station ] bij [Den ] Dolder. [De ] zware bommenwerpers die deze bomaanval uitvoerden, hebben de bommen te vroeg losgelaten waardoor deze voor het doelwit [zijn ] gevallen. [Op ] een luchtfoto na deze tabel [zijn ] de inslagenpatronen van enkele
```
``` 17
ID
IND1
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` Datum Indicaties afstand van 1000 meter, zeven vliegtuigbommen vallen. (Gemeentearchief [Zeist ], [1024 ], nr. [1784) ]
Luchtfoto [7-2967 ], fotonummer [7002: ] Op deze luchtfoto, genomen vlak na het tapijtbombardement op Vliegbasis Soesterberg op dezelfde datum, [zijn ] inslagenpatronen van tapijtbombardementen zichtbaar over het spoor en stationsgebied van [Den ] Dolder. De inslagenpatronen bevinden zich op geruime afstand van het onderzoeksgebied.
Classificatie [waarneming: ] Waarschijnlijk: overwegend zeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid hoger dan [50%). ]
```
``` Analyse afzonderlijke toestellen te ontwaren. Door de ruime afstand van de kraters tot het onderzoeksgebied wordt verondersteld dat het onderzoeksgebied [niet ] door dit bombardement [is ] getroffen. Derhalve is er geen verdacht gebied afgebakend.
```
``` 18
ID
IND1
```
``` 16-09-1944 Luchtfoto [400-74A ], fotonummer [4063: ] [Op ] deze luchtfoto De inslagenpatronen van het zijn de inslagen van het tapijtbombardement van 15-08- tapijtbombardement op 15-08-1944 [zijn ] [niet ]
```
``` Luchtfoto [400-74A ], fotonummer [4063: ] [Op ] deze luchtfoto
```
``` zijn de inslagen van het tapijtbombardement van 15-081944 beter zichtbaar. De luchtfoto is van hoge kwaliteit. De inslagenpatronen zijn, evenals op de luchtfoto van 15-081944, niet herleidbaar tot het onderzoeksgebied.
```
``` herleidbaar tot het onderzoeksgebied. [Er ] [is ] geen verdacht gebied afgebakend.
```
``` Classificatie [waarneming: ] Waarschijnlijk: overwegend zeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid hoger dan 50%).
```
``` 30-09-1944 RAF 2nd TAF: De Pleineslaan wordt gevorm door de voormalige 8 x Typhoons, 247 Squadron / 124 Wing. Heinesbaan [, ] welke een topografisch zoekdoel 60 Petrol wagons E. 305973. No wagons seen. Destroyed 3 vormt bij dit vooronderzoek. [De ] voormalige houses [at ] [pinpoint ] with [63 ] [R/P. ] [MET ] [(0-0-7). ] [(TNA ][, ] [AIR37 ][, ] Heineslaan [is ] [een ] laan [van ] [circa ] [825 ] [meter ][, ] [en ] [is ] 715, 1708) (wanneer het het oostelijk deel van de huidige Pleineslaan betreft) een locatie welke zich op Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd de circa 50m van het te bewerken gebied bevindt. In
```
``` RAF 2nd TAF:
```
``` 8 x Typhoons, 247 Squadron / 124 Wing.
```
``` 60 Petrol wagons E. 305973. No wagons seen. Destroyed 3
```
``` houses [at ] [pinpoint ] with [63 ] [R/P. ] [MET ] [(0-0-7). ] [(TNA ][, ] [AIR37 ][, ]
```
``` 715, 1708)
```
``` Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd de
```
``` Pleineslaan. [(Eversteijn ][, ] [z.p. ][, ] z. [j. ][) ]
```
``` ieder geval maakt de Heineslaan [/ ] Pleineslaan voor [circa ] [30% ] deel [uit ] van het analysegebied, waardoor de achterhaalde indicatie relevant kan zijn voor dit onderzoek. Er zijn echter geen inslagen van 60lbs raketten (welke bij deze aanval zijn ingezet) waar te nemen op luchtfoto’s in de directe omgeving van het onderzoeksgebied. Derhalve wordt aangenomen dat het
Een VolkerWessels onderneming
```
``` Datum Indicaties Analyse onderzoeksgebied [niet ] bij deze aanval betrokken is geweest.
```
``` 04-11-1944 RAF 2nd TAF: 4 x Spitfires, 411 Squadron / 126 Wing. Ammo dump Z.2802, 4 x 500 and 8 x 250, target obscured. Bombed railway Z. 2897 to 2997. 2 hits in M/Y. (TNA, AIR37, 716, 2018)
Operations Record Book No. 411 Squadron: ’09. 00-10. 00. Dive bombed a railway leading into Utrecht. Three direct hits were made on a Marshalling Yard. [One ] [500 ] ln hung-up was jettisoned north of Tiel. (TNA, AIR27, 1804).
```
``` 19
ID
IND2
IND2
```
``` 05-11-1944 / 06-111944
```
``` Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd een munitietrein. (Eversteijn, z.p., z. j. )
```
``` 21-11-1944 RAF 2nd TAF: 12 x Spitfires, 74, 329 Squadron / 145 Wing. Zwolle Amersfoort. [Train ] attacked and stopped E. 3097. Strikes on waggons. [1 ] [A/C ] crashed landed [E. ][05. ] Pilot believed safe (Lt. Segonzac, 329 Sqdn). (TNA, AIR37, 716, 2112)
Bombardement op [Den ] Dolder. Getroffen werd de Pleineslaan. [(Eversteijn ], z.p., z. [j. ] )
29-11-1944 RAF 2nd TAF: 12 x Spitfire, 33 Squadron / 135 Wing. 11 x 500 used. 2 N/M to E. 353970 [- ] poss. Cut. 1 hit and 2 N/M E. 360971. 1 hit and 2 N/M E. 292965. (TNA, AIR37, 716, 2157)
Operations Record Book No. 33 Squadron: ’12. 25-13. 50. The last was an interdiction, the rail track west of Amersfoort being cut [in ] several places. (TNA, [AIR27 ], [370). ]
```
``` De resultaten van dit bombardement [zijn ] waarschijnlijk waar [te ] nemen op de geraadpleegde luchtfoto’s van [29-11-1944 ] en [24- ] 12-1944. De waargenomen kraters liggen ver genoeg van het onderzoeksgebied waardoor een afbakening van verdacht gebied geen betrekking op het onderzoeksgebied zou hebben. [Zie ] voor een uitsnede van de luchtfoto de afbeeldingen onder deze tabel.
Deze gebeurtenis is niet herleidbaar naar het onderzoeksgebied en wordt derhalve verder buiten beschouwing gelaten.
Uit het eerste fragment kan worden opgemaakt dat er een boordwapenbeschieting werd uitgevoerd [in ] een kaartvierkant ten oosten van station Den Dolder. Deze indicatie is niet herleidbaar tot het onderzoeksgebied.
Het tweede fragment betreft een melding van een bombardement waarbij de Pleineslaan zou zijn getroffen. Er zijn op deze datum echter geen bombardementen bekend [uit ] vluchtrapporten van de geallieerde luchtmachten. Derhalve is de informatie te [summier ] en onvoldoende herleidbaar.
De resultaten van dit bombardement [zijn ] waarschijnlijk [waar ] [te ] [nemen ] [op ] de geraadpleegde luchtfoto’s van 29-11-1944 en 2412-1944. De waargenomen kraters liggen ver genoeg van het onderzoeksgebied waardoor een afbakening van verdacht gebied geen betrekking op het onderzoeksgebied zou hebben. [Zie ] voor een uitsnede van de luchtfoto de afbeeldingen onder deze tabel.
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` 20
```
``` Datum Indicaties Bombardement [op ] [Den ] Dolder. [Getroffen ] werd de Paduaweg en een gebied aan weerszijden van de spoorlijn Amersfoort - Utrecht. (Eversteijn, z.p., z. j. )
```
``` Analyse ID
```
``` 29-11-1944 Luchtfoto 16-1431fotonummer, [3156: ] Er zijn bomkraters De waargenomen kraters liggen ver genoeg van waar te nemen welke afkomstig [zijn ] van het bombardement het onderzoeksgebied waardoor een afbakening
```
``` Luchtfoto 16-1431fotonummer, [3156: ] Er zijn bomkraters waar te nemen welke afkomstig [zijn ] van het bombardement door Spitfiires met drievoudige bommenlast op 4-11-1944 en/of het bombardement door Spitfires met enkelvoudige bommenlast op 29-11-1944.
Classificatie [waarneming: ] Waarschijnlijk: overwegend zeker van de validiteit van de
```
``` van verdacht gebied geen betrekking op het onderzoeksgebied zou hebben. [Zie ] voor een uitsnede van de luchtfoto de afbeeldingen onder deze tabel.
```
``` classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid 50% of hoger); 24-12-1944 Luchtfoto 4-1461fotonummer, 3150: Er zijn bomkraters De waargenomen kraters liggen ver genoeg van
```
``` waar te nemen welke afkomstig [zijn ] van het bombardement door Spitfiires met drievoudige bommenlast op 4-11-1944 en/of het bombardement door Spitfires met enkelvoudige bommenlast op 29-11-1944.
Classificatie [waarneming: ] Waarschijnlijk: overwegend zeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid 50% of hoger);
06-01-1945 RAF 2nd TAF: 6 x Spitfires, 485 Squadron / 135 Wing. MET [3-0 ] at Z. [1301. ] Staff cars, [3-0 ] at Z. 1111. Loco attacked and blew up at [E. ][2895. ] [(TNA ], [AIR37 ], [717 ], [2367) ]
24-01-1945 Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd de spoorlijn. [(Eversteijn ], z.p., z. [j. ][) ]
De luchtbescherming meldt een aanval van tien Typhoons op de spoorlijn Utrecht [– ] Amersfoort. De Typhoons laten elk twee bommen van [circa ] [250 ] kg los. [Ten ] gevolge hiervan raken de huizen aan de Dolderseweg [89 ] t/m [95 ] en [134 ] t/m 148 en het stationsgebouw Den Dolder zwaar beschadigd. Het spoor wordt daarbij op 7 plaatsen getroffen. Tevens worden drie blindgangers door de [Duitse ] Wehrmacht onschadelijk gemaakt. (Gemeentearchief [Zeist ], [1024 ], nr. 1784)
```
``` het onderzoeksgebied waardoor een afbakening van verdacht gebied geen betrekking op het onderzoeksgebied zou hebben. [Zie ] voor een uitsnede van de luchtfoto de afbeeldingen onder deze tabel.
6 Spitfires voerden een boordwapenbeschieting uit op een trein bij station Den Dolder. De informatie [is ] [niet ] direct herleidbaar tot het onderzoeksgebied en leidt [niet ] tot de afbakening van verdacht gebied.
9 Typhoons voerden een aanval [uit ] op het spoor ter hoogte van [station ] [Den ] Dolder. Ieder toestel was bewapend met twee bommen van 1000lbs. De inslagkraters van enkele afgeworpen bommen zijn zichtbaar op luchtfoto’s van 8 april 1945 en bevinden zich op [geruime ] afstand van het onderzoeksgebied. Derhalve [is ] er geen verdacht gebied afgebakend. [Zie ] de luchtfoto-uitsnede onder deze tabel voor de luchtfotoanalyse.
```
``` IND2
IND2
IND3
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` 21
```
``` Datum Indicaties RAF 2nd TAF: 9 Typhoons, 197 Squadron / 146 Wing. Primary not attacked due weather. 18 x 1000 at intervals on line E. [3297-E. 2796. ] [8 ] direct hits or more. [(TNA ], [AIR37 ], [727 ], 2449).
```
``` Analyse ID
```
``` 08-02-1945 RAF 2nd TAF: Typhoons voerden een raketbeschieting uit op de
```
``` 4 x Typhoons, 198 Squadron / 123 Wing. 32 R/P at Railway Z.3500, several hits, line cut. Loco at E. 2997. (TNA, AIR37, 717, 2516)
13-02-1945 RAF 2nd TAF: 12 x Spitfires, 322 Squadron / 132 Wing. Loco and 30 TRG E. E. 2996 strafed. (TNA, AIR37, 717, 2551)
17-03-1945 RAF Fighter Command 4 x Spitfires, 124 Squadron / [wing ] / 12 group The Spitfires landed at Ursel and re-armed with a similar bomb-load [[2 ] x [250 ] lb bombs fused with 11 secs delay]. [On ] the return flight the same stretch of railway line was attacked, this time at position QE306970 in dives from 5000 to [2000 ] feet. Bombs fell on the side of the track. [(TNA ], AIR24, 647).
19-03-1945 RAF Fighter Command 4 x Spitfires, 124 Squadron / wing / 12 group At 1045 hours 4 Spitfires IX, each [carrying ] 2 x 250lb G. P. 11 secs. delay bombs, attacked the rail [junction ] at [QE305970 ] from [9000 ], to [4000 ], feet. All bombs were seen to fall on the main line and a single track to the N. E. Track is considered cut. [(TNA ], [AIR24 ], [647). ]
20-03-1945 Bombardement op Den Dolder. Getroffen werd Bosch en Duin, de Biltseweg 5 en de spoorlijn. (Eversteijn, z.p., z. j. )
```
``` spoorweg op een coördinaatvak buiten het onderzoeksgebied. Bij station Den Dolder werd een locomotief waargenomen, maar wordt geen aanval gemeld. Derhalve is er geen verdacht gebied afgebakend.
Spitfires voerden een boordwapenbeschieting [uit ] op een trein bij Den Dolder. De beschieting is niet aan de hand van [primaire ] bronnen zoals luchtfoto’s, de Luchtbeschermingsdienst of ruimingen van boordwapenmunitie naar een concrete locatie te herleiden. Derhalve wordt verondersteld dat het onderzoeksgebied [niet ] [is ] getroffen en [is ] er geen verdacht gebied afgebakend.
Spitfires van [RAF ] Fighter Command bombardeerden de splitsing van het spoor op 15, km ten oosten van [station ] [Den ] Dolder. [Deze ] indicatie [is ] [niet ] herleidbaar tot het onderzoeksgebied en leidt [niet ] tot de afbakening van verdacht gebied.
Spitfires van [RAF ] Fighter Command bombardeerden de splitsing [van ] het [spoor ] [op ] [15 ], km ten oosten van [station ] Den Dolder. Deze indicatie [is ] [niet ] herleidbaar tot het onderzoeksgebied en leidt [niet ] tot de afbakening van verdacht gebied.
Deze gebeurtenis [is ] [niet ] herleidbaar naar het onderzoeksgebied en wordt derhalve verder buiten beschouwing gelaten.
```
```
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` 22
```
``` ID
```
| atum -04-1945 Indicaties Luchtfoto 4-2211, fotonummers 3076: binnen het te bewerken gebied zijn geen militaire stellingen of inslagen van munitieartikelen waarneembaar. In de omgeving van het | Analyse De waargenomen indicaties ligg afstand van het onderzoeksgebie geen aanleiding tot het afbakene |
|---|---|
| `vanmunitieartikelenwaarneembaar.Indeomgevingvanhet` `spoorzijnenkele inslagenzichtbaarwelkeafkomstigzijnvan` `hetbombardementdoorTyphoonsmetieder2 x1000lba` | `geenaanleidingtothetafbaken` `gebied.` |
| `afwerpmunitie.Alleinslagenbevindenzichopgeruime` `afstandvanhetonderzoeksgebied.` `Classificatiewaarneming:` `Waarschijnlijk:overwegendzekervandevaliditeitvande` `classificatievanhetobjectopdeluchtfoto(betrouwbaarheid` `50%` | |
| `ofhoger);` `Luchtfoto` `4-2371, ` `vergelijking` `voorgaande` `met` `aanvullendeinzichtengedaan.` `-04-1945` `fotonummers4087` `en` `4088:` `luchtfoto’s` `in` `geen` `zijn` `-05-1945` `DeplaatsDenDolder(endushetonderzoeksgebied)lijkt` `vlakvooroftijdensdebevrijdingsperiodegeenonderdeel` `tehebbenuitgemaaktvanbeschotenofbevochtengebied.` `-11-1945` `DoordeNederlandseSpoorwegenwordtaande` | `n.v.t.` `Hierwordtvoordeeerstekeer` |
``` spoedige [ruiming ] van op het emplacement van [Den ] Dolder aangetroffen granaten (SSA)
```
``` objecten [in ] gedumpte, achtergelaten of verschoten vorm zijn aangetroffen wordt niet duidelijk. Hoewel het hier om het stationsgebied gaat en [niet ] om het plangebied [, ] zegt het [(samen ] met andere munitievondsten) dat [in ] de plaats Den Dolder niet enkel afwerpmunitie aangetroffen [is. ]
```
```
```
``` Tabel [2: ] Chronologische gebeurtenissenlijst met beoordeling indicaties op relevantie en herleidbaarheid.
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```
``` 5. Beeldmateriaal
Hieronder vindt u een overzicht van de uitsneden van het beeldmateriaal dat is geraadpleegd voor deze bureaustudie. Dit beeldmateriaal wordt verzameld uit verschillende bronnen, zoals luchtfoto's, kaarten, archiefdocumenten en historische foto's. De uitsneden zijn opgenomen om een visueel inzicht te bieden in de onderzoeksresultaten en de informatie die is gebruikt bij het onderzoek.
```
``` 23
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 24
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 25
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 26
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 6. Eerdere munitievondsten
In deze paragraaf worden de informatiedragers behandeld waar gegevens te vinden zijn over in het verleden gedane munitievondsten en opsporingsactiviteiten. Deze gegevens worden meegenomen bij de afweging van verdachte en onverdachte gebieden.
Mijnenvelden Om de mogelijke aanwezigheid van mijnen in het onderzoeksgebied te onderzoeken, zijn de mijnenboeken van de EODD geraadpleegd. Deze mijnenboeken bevatten registraties van locaties waar mijnen mogelijk aanwezig zijn. Uit de raadpleging van deze mijnenboeken is gebleken dat er geen mijnenvelden in het onderzoeksgebied zijn
```
``` 27
gebruik gemaakt van de VEO Bommenkaart. Deze interactieve kaart biedt informatie over eerdere opsporingsactiviteiten [die ] door [de ] deelnemende partijen zijn [uitgevoerd. ]
Op [de ] VEO Bommenkaart zijn [geen ] [gegevens ] ingetekend van in het verleden uitgevoerde opsporingswerkzaamheden. Het ontbreken van informatie op de VEO Bommenkaart suggereert dat dergelijke werkzaamheden niet binnen het onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden. Het is echter belangrijk op te merken dat de afwezigheid van gegevens niet uitsluit dat er mogelijk in het verleden werkzaamheden zijn uitgevoerd die niet gedocumenteerd zijn of waarvan de informatie niet beschikbaar is.
```
``` geregistreerd. Tevens is het eigen archief van KWS OCE geraadpleegd om
```
``` Ruimingen EODD 1971-2023 Het ruimingsregister van de EODD biedt waardevolle informatie over de uitgevoerde ruimingen in de periode van 1971 [tot ] 2023. Dit register is geraadpleegd om [inzicht ] te krijgen in de ruimingsactiviteiten die hebben plaatsgevonden binnen de plaats Den Dolder. De gegevens van deze ruimingen zijn verzameld en op relevantie beoordeeld
Raadpleging van dit [archief ] leert dat er in de periode 19712023 [enkele ] ontplofbare oorlogsresten door [de ] EODD binnen de gehanteerde straal zijn geruimd. Het [betrof ] hier echter gevechtsveldmunitie, welke geen relatie heeft met de vele luchtaanvallen in de regio, maar vermoedelijk met het militair gebruik ten noorden van de Pleineslaan, welke grenst aan het te bewerken gebied.
Eerdere opsporingswerkzaamheden Om meer inzicht te verkrijgen in de opsporingswerkzaamheden die mogelijk in (de directe omgeving van) het onderzoeksgebied zijn uitgevoerd, is
```
``` na te gaan of er in het verleden opsporingswerkzaamheden zijn uitgevoerd op de onderzoekslocatie. Uit dit onderzoek is gebleken dat KWS OCE geen opsporingsactiviteiten heeft uitgevoerd binnen het specifieke projectgebied.
Munitieruimingen in de media Voor deze bureaustudie zijn online nieuwswebsites en de online krantenbank Delpher geraadpleegd om informatie over munitievondsten in het onderzoeksgebied te achterhalen. Uit dit onderzoek is gebleken dat er geen
```
``` Conclusie naoorlogse ruimingen De achterhaalde ruimingen zijn vergeleken met de ingezette soorten onontplofte oorlogsresten die naar voren zijn gekomen uit de historische bronstudie. Door deze vergelijking kan worden bepaald in hoeverre de gedane ruimingen overeenkomen met of afwijken van de verwachte oorlogshandelingen in het onderzoeksgebied. Resultaat is dat de informatiebronnen elkaar niet volledig
Een VolkerWessels onderneming
```
``` verwijzingen naar munitievondsten onderzoeksgebied zijn aangetroffen.
```
``` in het
```
``` bevestigen. Naast (delen van) afwerpmunitie zijn in en rond de bebouwde kom van de plaats Den Dolder tevens verschoten geschutmunitie en gevechtsveldmunitie gevonden. Dit duidt op een kans op het aantreffen van achtergelaten / gedumpte OO, waarschijnlijk als gevolg van het militair gebruik van de omgeving rond vliegbasis Soesterberg en de militaire gebieden zoals waargenomen op [luchtfotomateriaal. ]
```
``` 28
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 29
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 7. Onderzoek Na-conflictperiode
In [het ] Onderzoek Na-Conflictperiode wordt ingegaan op contra-indicaties: activiteiten of gegevens die een kansverlagend effect hebben op de verwachting van in de bodem achtergebleven ontplofbare oorlogsresten. Denk bijvoorbeeld aan het aanleggen van naoorlogse bebouwing of infrastructuur, het graven van watergangen en kabelsleuven of het opsporen van ontplofbare oorlogsresten in het veld. Het doel van het Onderzoek NaConflictperiode is om vast te stellen of er in (delen van) het onderzoeksgebied sprake is van kansverlagende activiteiten / gegevens en de gebieden in horizontale en verticale zin vast te stellen.
Wanneer de contra-indicaties voldoende feitelijk herleidbaar zijn naar locaties in het onderzoeksgebied én bekend is tot welke diepte de bodem is geroerd of de bodem is opgehoogd, dan worden de contra-indicaties in Hoofdstuk 8 betrokken bij de afbakening van het verdachte gebied.
Munitievondsten (als contra-indicatie) Het uitvoeren van [gerichte ] [zoekacties ] naar ontplofbare oorlogsresten kan worden beschouwd als een contraindicatie voor de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten in [de ] onderzochte bodemlagen in het onderzoeksgebied. Omdat deze informatie van belang is bij het beoordelen van de kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten en bijdraagt aan de conclusie van deze bureaustudie, is er naar informatie over eerdere opsporingswerkzaamheden gezocht.
```
``` 30
Landbouw en natuurontwikkeling Het [bedrijven ] [van ] landbouw [op ] [agrarische ] percelen [en ] [de ] naoorlogse ontwikkeling tot natuurgebieden kunnen in beperkte mate als contra-indicatie worden beschouwd. De bodemroering is namelijk minder ingrijpend. Voor het onderzoeksgebied geldt dat er geen sprake is van dit type contra-indicatie.
Ophoging en grondsanering Bij grondverbeteringsprojecten waar grond van elders wordt aangevoerd, wordt aangenomen dat er doorgaans zorgvuldig gecontroleerd is op de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. Als er geen meldingen of aanwijzingen zijn dat er bij het aanvoeren van de grond munitie is meegevoerd, wordt de aangebrachte grond volgens het uitgangspunt van het CS-VROO als onverdacht beschouwd. Voor het onderzoeksgebied zijn geen feitelijke gegevens over de aanvoer en ophoging van grond achterhaald.
Tevens is er in het kader van dit onderzoek gezocht naar informatie over bodemonderzoeken en saneringen die in het verleden hebben plaatsgevonden in het projectgebied. Verschillende bronnen, waaronder gemeentelijke en provinciale archieven en online bodemloketten, zijn geraadpleegd om deze gegevens te achterhalen.
Uit [de ] uitgevoerde [zoekacties ] is gebleken [dat ] er geen gegevens zijn gevonden die wijzen op bodemsaneringen of gelijksoortige activiteiten die mogelijk invloed hebben gehad op de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten.
```
``` Er is in dit geval geen sprake van dergelijke opsporingswerkzaamheden binnen het plangebied. Het ontbreken van informatie over ophogingen, grondverbetering of saneringen suggereert dat dergelijke
Een VolkerWessels onderneming
```
``` werkzaamheden niet hebben plaatsgevonden in het onderzoeksgebied. Het is echter belangrijk op te merken dat de afwezigheid van gegevens niet uitsluit dat er mogelijk in het verleden werkzaamheden zijn uitgevoerd die niet gedocumenteerd zijn of waarvan de informatie niet
```
``` 31
uitgangspunt gehanteerd [dat ] bestaande bebouwing [die ] tijdens de oorlogsjaren aanwezig was en waarvan geen schade is gemeld in archiefdocumentatie of waarneembaar is op [luchtfoto's ], [als ] onverdacht wordt beschouwd. Dit uitgangspunt is van toepassing op het gebied binnen de
```
``` beschikbaar is. contouren van de bebouwing, maar voor het specifieke plangebied niet van toepassing. Maaiveldhoogte
```
``` Het is op basis van de verschillen in maaiveldhoogte tussen de Tweede Wereldoorlog en het heden mogelijk om te bepalen of er grond is afgegraven of opgehoogd. Beide scenario's kunnen als contra-indicatie worden beschouwd voor [het ] [aantreffen ] van ontplofbare [oorlogsresten. ]
Op Toografische kaarten van het kadaster omstreeks de oorlogsperiode is af te lezen dat het maaiveld in het onderzoeksgebied zich destijds bevond rond 88m+NAP.., De dataset TOPhoogteMD van Rijkswaterstaat geeft hetzelfde beeld als de Topografische kaart met datapunten uit het jaar 1982. TOPhoogteMD is een landsdekkend, digitaal hoogtebestand van Nederland, vervaardigd in 1992 en [bestaat ] voor [het ] [grootste ] [deel ] uit hoogtepunten [die ] gedigitaliseerd zijn van oude hoogtekaarten die door de toenmalige Meetkundige Dienst van Rijkswaterstaat (MD) werden gemaakt. Deze hoogtepunten zijn in de periode 1942-1983 ingewonnen. Doordat de NAP hoogtes grotendeels overeenkomen, kan worden geconcludeerd dat de maaiveldhoogtes op de Topografische Kaart en in het TOPhoogteMD bestand nauwkeurig zijn.
```
``` Wel blijkt uit raadpleging van het BAG-resgister dat er binnen het te bewerken gebied in de naoorlogse periode bouwactiviteiten hebben plaatsgevonden, en wel in de jaren 1965 (woonfunctie) en 2019 (functie niet nader geduid)
Kabels en leidingen Er is een oriëntatiemelding gedaan [bij ] [het ] Kadaster om [de ] exacte ligging van kabels en leidingen in het onderzoeksgebied te achterhalen. Deze informatie is van belang omdat de bodem bij de aanleg van naoorlogse ondergrondse infrastructuur moet zijn vergraven tot de diepte van de kabel/leiding en binnen de breedte van de kabelsleuf.
De verstrekte informatie heeft bevestigd dat er inderdaad kabels en leidingen zijn aangelegd na de oorlogsperiode. Op basis hiervan kan worden aangenomen dat de grond ter plaatse van deze ondergrondse infrastructuur is geroerd tot de diepte en breedte van de kabelsleuf.
De kabels en leidingen zijn hierna op een overzichtskaart
```
``` Tegenwoordig wordt de maaiveldhoogte in het afgebeeld. onderzoeksgebied geschat op 85m+NAP,, [wat ] [duidt ] [op ] [een ] onveranderde status. Beeldvergelijking Op de volgende pagina's worden de naoorlogse
```
``` Bebouwing Binnen het kader van het Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse (CS-VROO) wordt het
```
``` ontwikkelingen in het onderzoeksgebied geïllustreerd aan de hand van beeldvergelijkingen van verschillende tijdsperiodes. Deze beeldvergelijkingen tonen aan dat er
Een VolkerWessels onderneming
```
``` binnen het (opnieuw) te bewerken gebied veranderingen hebben plaatsgevonden, zoals de verwijdering van begroeiingen en de bouw van enkele opstallen (2 stuks). Uit de analyse van de meldingen en ruimingen van de EODD is niet vast komen te staan dat hierbij ontplofbare oorlogsresten zijn aangetroffen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan de verlaging van de kans op de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten in de bodem van het onderzoeksgebied.
```
``` 32
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 33
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 34
```
| onderst | taande tabel zijn de a | achterh | haalde naoo | orlogse bodemingrepen chronologisch verwerkt. |
|---|---|---|---|---|
| `zijn` | ||||
| `tum` `5` | `Indicaties` `Aanlegbebouwing` | `inhet` | `onderzoek` | `sgebied(BAG-register).` `Analyse` `Bijdeaanlegvanhetpandzaldebodem` `aanlegvanfunderingentoteendieptev` |
| `9` | `Aanlegbebouwing` | `inhet` | `onderzoek` | `schatting05m-MV` `, ` `zijngeroerd.` `sgebied(BAG-register).` `Bijdeaanlegvanhetpandzaldebodem` `aanlegvanfunderingentoteendieptev` `schatting05m-MV` `, ` `zijngeroerd.` |
| `.` | `.` | `.` | `.` | `.` |
``` z. d. Ten tijde van de oorlog was het onderzoeksgebied geheel bebost. Naoorlogs zijn de bomen (en dus ook de stronken) verwijderd.
```
``` geroerd en worden geen ontplofbare oorlogsresten meer verwacht.
Bij het verwijderen van de boomstronken zal de bodem tot bepaalde diepte reeds zijn afgegraven. Deze werkzaamheden verlagen de kans op de aanwezigheid van OO [in ] de bovenste bodemlaag.
```
``` ID
```
``` Tabel 3: Chronologische gebeurtenissenlijst Na-conflictperiode met beoordeling op relevantie en herleidbaarheid.
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 8. Afweging afbakening verdacht gebied
Indicaties (1940-1945) In [de ] geraadpleegde bronnen zijn [concrete ] aanwijzingen gevonden dat de omgeving van het onderzoeksgebied betrokken was bij Geallieerde luchtaanvallen tijdens de periode 1944-1945. De bombardementen blijken echter niet direct herleidbaar tot het onderzoeksgebied. De waargenomen kraters en inslagenpatronen liggen ver genoeg van [het ] onderzoeksgebied [af ] en vormen derhalve geen aanleiding om over te gaan op de afbakening van verdacht gebied.
Contra-indicaties (naoorlogs) Middels het uitgevoerde Onderzoek Na-conflictperiode is onderzocht welke bodemingrepen er zijn uitgevoerd in de naoorlogse periode, die mogelijk hebben bijgedragen aan het verminderen van de kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten. Het uitgangspunt hierbij is dat de bodemlagen die in de naoorlogse periode zijn geroerd, geen ontplofbare oorlogsresten meer zullen bevatten.
Uit het onderzoek Na-conflictperiode blijkt dat bepaalde bodemlagen in het onderzoeksgebied reeds zijn geroerd bij de naoorlogse aanleg van ondergrondse infrastructuur en bebouwing. Hierbij zijn volgens informatie uit het ruimingsregister van de EODD geen ontplofbare oorlogsresten aangetroffen. Het laatste ondersteunt de conclusie van het Onderzoek Conflictperiode dat er geen
```
``` oorlogshandelingen onderzoeksgebied.
Afweging
```
``` te herleiden zijn tot het
```
``` 35
Een VolkerWessels onderneming
```
``` Op [basis ] [van ] [het ] voorgaande is [de ] [conclusie ] [‘onverdacht’ ] afgegeven voor het onderzoeksgebied.
```
``` 9. Leemten in kennis
• Uit de beschikbare [informatie ] blijkt dat er in het verleden enkele munitieruimingen zijn uitgevoerd door de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) [waarvan ] [de ] [exacte ] [locaties ] [van ] [de ] vondsten niet nauwkeurig kunnen worden herleid. In sommige gevallen zijn de vondstlocaties van explosieven geregistreerd met beperkt herleidbare plaatsaanduidingen, zoals op straatniveau of met andere beschrijvende verwijzingen. De beperkte nauwkeurigheid van de geregistreerde locaties kan een uitdaging vormen bij het bepalen van de precieze impact op het onderzoeksgebied.
• De beschikbaarheid [van ] [gegevens ] [met ] [betrekking ] [tot ] het aantreffen en ruimen van munitie door de EODD in [de ] periode 1946-1970 is [beperkt. ]
• Tijdens de oorlog werd luchtdoelartillerie ingezet om vijandelijke vliegtuigen te beschieten. Blindgangers van dit type geschut kunnen binnen een radius van enkele kilometers van het betreffende kanon terecht zijn gekomen, [als ] [gevolg ] waarvan [de ] [inslaglocaties ] vaak niet goed zijn vast te stellen aan de hand van bronnenmateriaal. Daarom hanteert het Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse (CS-VROO) een algemeen uitgangspunt om geen specifieke afbakening toe te passen voor blindgangers van luchtdoelartillerie.
```
``` 36
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 10. Conclusie en advies
In opdracht van Buro SRO heeft KWS OCE een Vooronderzoek Compleet opgesteld om vast te stellen of er in het projectgebied ‘Dolderseweg 123a te Den Dolder’ sprake is van een gefundeerde kans op het aantreffen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Directe aanleiding van deze opdracht was de wens van de gemeente Zeist om de huidige status van het onderzoekgebied (te weten: verdacht op de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten) geverifieerd te hebben middels de uitvoering van een vooronderzoek conform de
```
``` onderzoekstandaard Vooronderzoek en Oorlogsresten (CS-VROO).
```
``` van het
```
``` Certificatieschema
```
``` Risicoanalyse
```
``` Ontplofbare
```
``` 37
een [munitieartikel ] [of ] een munitiegelijkend [object ] wordt aangetroffen. Indien er een dergelijke vondst wordt gedaan, wordt aanbevolen om direct contact op te nemen met KWS OCE. Aan [de ] hand van foto's of een locatiebezoek kan snel worden bepaald of het een munitieartikel betreft of een regulier object. In het laatste geval kunnen de werkzaamheden direct worden hervat, waardoor eventuele vertraging tot een minimum wordt beperkt. Indien er sprake is van een munitieartikel, dient de politie te worden geïnformeerd via het nummer 09008844. De politie zal de melding doorgeven aan de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) om het explosief onschadelijk te maken. KWS OCE zal ook beoordelen of verdere maatregelen nodig zijn om de werkzaamheden veilig voort te zetten.
Aangezien de bevindingen van deze bureauanalyse niet overeenkomen met de huidige risicokaart die door de gemeente Zeist wordt gebruikt, is het raadzaam om dit rapport te bespreken met de gemeente Zeist voordat de geplande werkzaamheden aanvangen.
Een VolkerWessels onderneming
```
``` Conclusie Uit [de ] geraadpleegde gegevens [blijkt ] [dat ] er [concrete ] aanwijzingen zijn voor oorlogshandelingen in de periode 1940-1945 in de nabijheid van het onderzoeksgebied. Deze handelingen omvatten een tapijtbombardement en een aantal jachtbombardementen, waarbij vliegtuigbommen werden afgeworpen. Na uitvoerig archiefonderzoek en luchtfotoanalyse is vastgesteld dat deze bombardementen zich ver genoeg van het onderzoeksgebied hebben voorgedaan om aan te nemen dat het onderzoeksgebied niet is getroffen. Conform de recente richtlijn CS-VROO is dan ook de conclusie 'onverdacht' vastgesteld.
Advies De werkzaamheden in onverdacht gebied kunnen regulier (dus zonder verdere opsporing) worden uitgevoerd. Hierbij geldt het advies om de werkzaamheden direct stil te leggen als er onverhoopt
```
``` 11. Bijlage 1: Geraadpleegde bronnen
```
``` Situationeel verplicht
✓
```
``` 38
Raadpleging
Via aanvraag en eigen bibliotheek (maart 2024) Bezoek gemeentearchief en provinciaal archief (maart 2024) Via bedrijfsarchief (maart 2024) Via bedrijfsarchief (maart 2024) Via archieven. nl (maart 2024) Via archieven. nl (maart 2024) Via bedrijfsarchief (maart 2024) Aanvraag EODD en digitale ruimingslijsten (maart 2024) Via Delpher (maart 2024) Bedrijfsarchief, downloads en aankoop derden (maart [2024) ] Niet geraadpleegd
Via bedrijfsarchief (maart 2024) Niet geraadpleegd Niet geraadpleegd Niet geraadpleegd
Via website DotkaData (maart 2024) Via website DotkaData (maart 2024) Via website NCAP (maart 2024)
Een VolkerWessels onderneming
```
``` Bron
Literatuur
Gemeentearchief en provinciaal archief
Nederlands [Instituut ] voor Oorlogsdocumentatie
Nationaal Archief
```
``` Verplicht
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
```
``` Nederlands [Instituut ] voor Militaire [Historie ]
```
``` Collectie [575 ] en [492 ]
Collectie [409 ]
```
``` Semi-statisch Informatie Beheer [Ministerie ] van Defensie Explosieven Opruimingsdienst Defensie
Krantenberichten
```
``` The National Archives Londen
```
``` Luchtaanvallen ✓
```
``` Artilleriebeschietingen / ✓ grondgevechten Bundesarchiv-Militärarchiv ✓
```
``` Library And Archives Canada National Archives and Records Administration
```
``` Luchtfotocollecties
```
``` ✓ Luchtaanvallen ✓ Artilleriebeschietingen / ✓ grondgevechten Wageningen Universiteit ✓
```
``` ✓
```
``` Kadaster
National Collection of Aerial Photography (NCAP)
```
``` ✓
✓
```
``` 39
```
``` Bron Verplicht Situationeel verplicht
```
``` Raadpleging
Via website LMHA (maart 2024) Via website NCAP (deels ontsloten) (maart 2024) Via bedrijfsarchief en ArcGIS Portal (maart 2024) Via delpher. nl (maart 2024) Via verliesregister. studiegroepluchtoorlog. nl (maart 2024) Via vergeltungswaffen. nl (maart 2024)
```
``` Laurier Military History ✓ Archive National Archives and ✓ Records Administration Kadaster (historisch / naoorlogs kaartmateriaal) ✓
```
``` ✓
```
``` ✓
```
``` Websites Delpher krantenbank ✓
SGLO crash database ✓
Vergeltungswaffen ✓
Tabel [4: ] Overzicht [van ] [te ] raadplegen bronnen zoals vermeld in het [CS-VROO-02 ]
Literatuur en overige documentatie
```
``` • Amersfoort, H. en P. Kamphuis (red), Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied (4e druk, Den Haag 2012). • Chu, P.C., G. Ray, C. W. Fan, en P. Gefken, ‘Underwater bomb trajectory prediction for stand-off assault (Mine/IED) breaching weapon fuse improvement (SOABWFI)’, Eighth Monterey International Symposium on Technology and Mine Problems, Society for Counter-Ordnance Technology, Monterey, California, 5-7 May (2008).
```
``` •
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
```
``` Deltares, Ontwerp voorschrift bepalen indringingsdiepte Conventionele Explosieven, 1210497-000 (2015). Eversteijn, T., Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 - 5 mei 1945 (z.p., z. j. ). Foreman, J., The Fighter Command War Diaries: July 1944 to May 1945 (2004). EODD, Handboek Explosive Ordnance Disposal support to national operations (LAND-ENG-EODD-01) (12-06-2020). Huurman, C., Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd, 1939-’45 (Eindhoven 2001). Klep, C. en B. Schoenmaker, De bevrijding van Nederland 1944-1945. Oorlog op de flank (Den Haag 1995). Lier, D. W. van, Rhoen (e.a), 100 jaar Den Dolder (z. p. 2012). Middlebrook, M., en C. Everitt, Bomber Command War Diaries: An Operational Reference Book 1939-1945 (2014). Molenaar, F.J., De Luchtverdediging in de Meidagen 1940 (2 delen, Den Haag 1970). Nierstrasz, V. E. (red), De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de Wereldoorlog II (diverse delen, Den Haag 19521963). Stacey, C.P., The victory campaign: the operations in North-West Europe, 1944-1945. Official history of the Canadian army in the Second World War, Vol. III (Ottawa 1966). Stichting VOMES, Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten (CS-VROO-01), versie 23-01a (01-11-2023).
Een VolkerWessels onderneming
```
``` 40
```
``` • Stichting VOMES, Nadere bepalingen voor het uitvoeren van Vooronderzoek en Risicoanalyse, behorende bij het Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten (CS-VROO-02), versie 23-01 (01-11 2023).
```
``` •
•
•
•
```
``` VEO, Afwegingskader [trillingen ] in CE (afwerpmunitie) verdacht gebied, versie [april ] 2019. VEO, Samenvatting onderzoeksresultaten TNO naar [de ] [gevoeligheid ] van [ontstekers ] voor [trillingen ] (01-08-2016). VEO [et. ] [al ], Position [paper ] [trillingen ] in Conventionele Explosieven (CE) verdacht [gebied. ] Document 3VEOVOO.05999.R, [status ] [definitief ] (25-04-2013). Zwanenburg, G.J., En nooit was het Stil. Kroniek van een Luchtoorlog (2 delen, Den -Haag 1990-1992).
```
``` Websites
• ahn. nl • bodemdata. nl
```
``` •
•
•
•
•
•
•
•
•
•
```
``` delpher. nl dinoloket. nl dotkadata. nl explosievenopsporing. nl kadaster. nl nationaalgeoregister. nl ncap. org. uk risicokaart. nl verliesregister. studiegroepluchtoorlog. nl vergeltungswaffen. nl
```
``` Luchtfoto’s
Datum Sortie
15-08-1944 7-2967 16-09-1944 400-74A 29-11-1944 16-1431 24-12-1944 4-1461 08-04-1945 4-2211 19-04-1945 4-2371 Tabel 5: Overzicht geanalyseerde luchtfoto’s.
EODD ruimingslijsten
UO-nummer Ligplaats 19710340 Dolderseweg [120 ]
```
``` Foto 7002 4063 3156 3150 3076 4088
Object Luchtoefenbom van [250 ] kg
```
``` Archief NCAP WUR TOPO WUR WUR WUR
```
``` Een VolkerWessels onderneming
```