Het Hogeland, 9 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
Beantwoording Vragen VVD, 10 juli 2026
Vraag 1 – Financiële aansluiting tussen raadsmemo en voorstel
In de raadsmemo wordt voor de uitvoering van _Samen sterk Het Hogeland_ uitgegaan van een totale begroting van € 5.490.000, een resterend budget uit het programma Transformatie Sociaal Domein van € 2.149.700 en een aanvullend benodigd budget van € 3.340.300.
In het bijbehorende voorstel wordt eveneens uitgegaan van een totale begroting van € 5.490.000, maar van een resterend TSD-budget van € 2.309.700 en een aanvullend benodigd budget van € 3.180.300. Daarmee bestaat tussen beide stukken een verschil van € 160.000 in zowel het resterende budget als de aanvullende budgetvraag.
Kan het college:
- aangeven welke bedragen juist zijn;
- verklaren waardoor het verschil van € 160.000 is ontstaan;
- aangeven welke versie van de financiële tabel en welke dekking leidend zijn voor de besluitvorming;
- en een gecorrigeerd en volledig sluitend financieel overzicht aan de gemeenteraad verstrekken?
Beantwoording:
Het financiële verschil van € 160.000 wordt veroorzaakt door onze deelname aan het project Jong Samen. Jong Samen is bedoeld voor kinderen in de leeftijd van 0.5 tot 2 jaar van ouders die geen recht hebben op de kinderopvangtoeslag. Door hen vroegtijdig toegang te geven tot kinderopvang, krijgen zij dezelfde ontwikkelkansen als kinderen van ouders die wel kinderopvangtoeslag ontvangen. In de periode 2026 tot en met 2029 zijn in Het Hogeland 30 kindplaatsen beschikbaar. Kinderen worden aangemeld via professionele verwijzers, zoals het consultatiebureau. De kinderopvang is op locaties die VVE aanbieden, zodat kinderen op één vertrouwde plek kunnen doorgroeien.
Voor de financiering van het project Jong Samen hebben wij subsidie aangevraagd bij het Nationaal Programma Groningen. Het merendeel van de kosten wordt met deze subsidie betaald, daarnaast stellen wij een bedrag van circa € 160.000 beschikbaar als cofinanciering. Deze cofinanciering wordt gedekt vanuit de resterende middelen van het voormalige programma Transformatie Sociaal Domein. De inzet vanuit de middelen van het programma TSD is gekozen omdat het project Jong Samen bijdraagt aan het gezond opgroeien van kinderen en daarmee preventief werkt aan het voorkomen van mogelijke inzet van jeugdzorg.
In de raadsmemo _Aanvraag NPG subsidie voor project 'Jong Samen'_ van 16 juni 2026 bent u hierover geïnformeerd. In het voorstel Samen sterk Het Hogeland wordt op pagina 9 Jong Samen genoemd als één van de pilots. In een voetnoot is aangegeven dat voor de financiering een apart collegevoorstel wordt ingediend, omdat het aanvragen van de NPG subsidie onder tijdsdruk stond.
Inmiddels is de NPG-subsidie aan ons toegekend en kan het project Jong Samen starten. De cofinanciering komt ten laste van het resterend budget van het voormalige programma Transformatie sociaal domein. Daarmee wordt het resterend budget € 2.149.000.
Bij het raadsvoorstel Financiering voorstel Samen sterk Het Hogeland, dat binnenkort aan u wordt voorgelegd, verwerken we onze cofinanciering en daarmee zijn de genoemde bedragen weer consistent.
1
Vraag 2 – Eindevaluatie
In het raadsvoorstel Beleidsplan Sociaal domein (raadsvergadering 26 oktober 2022) staat beschreven dat het beleidsplan in 2025 zou worden geëvalueerd.
Is er naar aanleiding van deze toezegging, en bijvoorbeeld in het kader van de afronding van het programma Transformatie Sociaal Domein in juli 2025, een integrale eindevaluatie opgesteld?
Zo ja:
- wil het college deze eindevaluatie, inclusief de daarbij behorende analyses, conclusies en bestuurlijke besluitvorming, met de gemeenteraad delen;
- kan het college aangeven op welke wijze de uitkomsten zijn verwerkt in het voorstel _Samen_ _sterk Het Hogeland_ ;
- Welke aanbevelingen of verbeterpunten uit deze evaluatie zijn overgenomen in de voorgestelde vervolgfase.
Zo nee:
- waarom is er, ondanks de toezegging in het raadsvoorstel, geen integrale eindevaluatie uitgevoerd?
- op basis van welke evaluaties, analyses en beleidsmatige, maatschappelijke en financiële informatie heeft het college de voorgestelde vervolgfase dan wel voorbereid?
Beantwoording:
Het voorstel _Samen sterk Het Hogeland_ is ingezet als een investeringsvoorstel, waarmee we nu invulling geven aan landelijke en regionale ontwikkelingen. Zo heeft de VNG namens alle gemeenten in maart 2026 een convenant afgesloten met het Rijk waarin door gemeenten uiterlijk in 2028 stevige lokale teams gevormd moeten worden. Dit convenant is onderdeel van de afspraken tussen Rijk en gemeenten in de Hervormingsagenda Jeugd. Het convenant stelt onder andere dat het gaat om teams die integraal samenwerken rondom inwoners en dat deze effectief schakelen met maatschappelijke partners, in het bijzonder met organisaties en inwonersinitiatieven binnen de sociale basis. Dit zorgt ervoor dat er beter wordt aangesloten bij de leefwereld van inwoners en passende integrale ondersteuning kan worden geboden vanuit een brede blik op wat nodig is. De stevige lokale teams moeten ook een antwoord geven op andere landelijke en regionale programma’s, waaronder het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), het programma Wonen Zorg Ondersteuning (WOZO) en de doordecentralisatie van Beschermd Wonen. Het gaat dus om een stelselbrede beweging. Er wordt van ons als gemeente een andere manier van werken gevraagd en daarmee verandert ook onze verantwoordelijkheid en rol als gemeente binnen het zorglandschap. Het uitgangspunt verschuift van de afzonderlijke hulpvraag en het toeleiden naar een zorgproduct naar het verbeteren van de situatie van inwoners binnen hun bredere leefomgeving. Daarbij ligt de nadruk op preventie, het versterken van de eigen kracht van inwoners en gemeenschappen, normaliseren waar dat kan en passende hulp bieden waar dat nodig is. De gemeente krijgt nadrukkelijker de verantwoordelijkheid om dit in samenhang te organiseren.
Deze ontwikkelingen passen goed in de doorontwikkeling van het sociaal domein in Het Hogeland, en vragen om een aantal vervolgstappen, die in het investeringsvoorstel _Samen sterk Het Hogeland_ in hoofdlijnen zijn uitgewerkt via drie sporen: 1) Sociale basis, 2) Stevige lokale teams, 3) Inkoop basisen aanvullende hulp jeugd en gezin. De versnelling op jeugd is ook nodig, omdat wij ons gecommitteerd hebben aan het langjarig perspectief jeugdregio Groningen. Wij hebben u als raad hierover via raadsmemo’s geïnformeerd, o.a. in maart en december 2025.
Wij hebben inderdaad in 2022 aan u als raad de toezegging gedaan om de resultaten van het beleidsplan _Naar een nieuw sociaal domein_ in 2025 te evalueren, zodat de koers naar het nieuwe sociaal domein tot 2030 geactualiseerd kon worden en indien nodig bijgesteld.
2
In juli 2025 is door ons het besluit genomen om de programmatische aanpak van het programma Transformatie sociaal domein (TSD) over te dragen naar de lijnorganisatie. Dit betekende dat er gewerkt is aan een goede overdracht en inbedding in de lijn, wat tijd en capaciteit heeft gevraagd. Ook is sindsdien gewerkt aan de inkoop basis- en aanvullende hulp jeugd en gezin, en de aanloop naar stevige lokale teams. Dit mondt nu uit in het investeringsvoorstel dat hiervoor al is genoemd. In de tweede helft van dit jaar wordt een start gemaakt met het plan van aanpak voor de actualisatie van het beleidsplan _Naar een nieuw sociaal domein_ . Een evaluatie van het beleidsplan is daar onderdeel van. Hierbij maken we gebruik van de kwantitatieve data die is verzameld voor de monitor. Via de monitor houden we zicht op de realisatie van de doelen van het beleidsplan. In de raadsmemo _Monitor Sociaal domein en samenlevingszaken 2025_ van 18 juni 2026 bent u geïnformeerd over de monitor van het jaar 2025, en heeft u de monitorrapportage ontvangen. Daarnaast wordt in samenspraak met onze inwoners en samenwerkingspartners vastgelegd wat nodig is om zo goed mogelijk in te spelen op de uitdagingen van het sociaal domein de komende jaren. Deze nulmeting vormt een van de instrumenten waarop wij onze voortgang en resultaten kunnen toetsen.
Vraag 3 – Doelbereik
In het voorstel Samen sterk Het Hogeland stelt het college dat de transformatie heeft geleid tot meer sturing en meer grip op maatschappelijke effecten en de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein.
Tegelijkertijd blijkt uit de Raadsmemo Monitor Sociaal Domein en Samenlevingszaken 2025 dat de druk op specialistische voorzieningen, met name binnen de jeugdzorg, onverminderd hoog blijft en de kosten zijn gestegen. Daarbij stelt het college zelf dat de beschikbare gegevens nog onvoldoende inzicht geven in de onderliggende oorzaken van deze stijging en dat verdere analyse nodig is om deze ontwikkelingen beter te kunnen duiden. Daarnaast blijkt uit de monitor dat bijvoorbeeld de sterke daling van het aantal casussen bij MEE Noord nog wordt onderzocht.
Op welke wijze heeft het college, mede gelet op deze constateringen, vastgesteld dat de doelstellingen van de eerste programmaperiode daadwerkelijk zijn bereikt?
Kan het college daarbij:
- aangeven op welke resultaten, maatschappelijke effecten en prestatie-indicatoren deze beoordeling is gebaseerd, mede gelet op de constatering dat op meerdere onderdelen nog nader onderzoek en analyse noodzakelijk wordt geacht;
- de conclusie dat de doelstellingen zijn bereikt onderbouwen met objectieve gegevens, evaluaties, prestatie-indicatoren en financiële informatie;
- aangeven welke conclusies het college uit deze bevindingen heeft getrokken voor de voorgestelde vervolgfase.
Beantwoording:
Wij hebben meer behoefte aan sturing en grip naar de toekomst.
Eén van de belangrijkste doelstellingen van _Samen sterk Het Hogeland_ is het vergroten van de grip op de ontwikkeling van de (jeugd)zorgkosten. Daarbij realiseren wij ons dat dit een complexe opgave is, waarin leren, ontwikkelen en bijsturen onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. De raadsmemo Monitor Sociaal Domein en Samenlevingszaken 2025 laat zien dat de druk op specialistische jeugdzorg onverminderd hoog blijft en dat de uitgaven verder zijn gestegen. Tegelijkertijd beschikken we nog niet over voldoende sturingsinformatie om ontwikkelingen tijdig te signaleren, oorzaken goed te duiden en gericht bij te sturen. De huidige inrichting van informatiegestuurd werken binnen de gemeente Het Hogeland is daarvoor nog onvoldoende robuust. Daarom investeren we met _Samen sterk Het Hogeland_ aanvullend in het versterken van informatiegestuurd werken gericht op impact en kosten van de (jeugd)zorg. Dit doen we niet alleen binnen onze eigen organisatie, maar ook samen met onze strategische partners. Door gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor data, analyses, monitoring en resultaten, vergroten we stap voor stap de grip op de complexiteit van het (jeugd) zorglandschap en kunnen we beter sturen op kwaliteit, passende ondersteuning én kosten.
3
Deze aanpak sluit aan bij de ervaringen van de verkennende gemeenten binnen de Jeugdzorgregio Groningen (gemeente Veendam en gemeente Groningen). Zij laten zien dat een combinatie van integraal samenwerken, informatiegestuurd werken en gezamenlijke sturing een belangrijke randvoorwaarde is om steeds meer grip te krijgen op de jeugdzorg.
Vraag 4 – Ontwikkelplein
Het Ontwikkelplein vormt één van de belangrijkste uitvoeringsinstrumenten van de transformatie van het sociaal domein.
Kan het college:
- aangeven welke maatschappelijke, organisatorische en financiële doelstellingen vooraf voor het Ontwikkelplein zijn geformuleerd;
- beschrijven in hoeverre deze doelstellingen zijn gerealiseerd;
- toelichten welke maatschappelijke en financiële effecten het Ontwikkelplein volgens het college heeft opgeleverd;
- aangeven op welke wijze deze resultaten zijn geëvalueerd en welke managementinformatie, prestatie-indicatoren en financiële kengetallen het college daarbij heeft gebruikt;
- de evaluaties, managementrapportages, financiële analyses, voortgangsrapportages en overige documentatie die ten grondslag heeft gelegen aan de bestuurlijke beoordeling van het Ontwikkelplein met de gemeenteraad delen.
Beantwoording:
In het investeringsvoorstel _Samen sterk Het Hogeland_ wordt het Ontwikkelplein genoemd, omdat het ontwikkelen naar werk en participatie niet los gezien kan worden van het beter aansluiten op de behoefte van meer integrale dienstverlening aan onze inwoners. We zijn onder andere van plan om in lijn met het coalitieakkoord de zichtbaarheid van de dienstverlening van het Ontwikkelplein beter vorm te geven, zodat de drempel voor de doelgroepen richting Ontwikkelplein verlaagd wordt. Hiervoor én om beter te kunnen inspelen op de vraag vanuit werkgevers is een projectleider aangesteld. De kosten daarvan worden gedekt uit het voorstel _Samen_ _sterk Het Hogeland_ .
De vragen over de rol van het Ontwikkelplein in het bredere sociaal domein zijn relevant en worden beantwoord zodra het college meer kan delen over de eerste resultaten van deze inhoudelijke doorontwikkeling van het Ontwikkelplein.
Gemeenten blijven verantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke taken jeugd, Wmo, inkomensdienstverlening en participatie. Wanneer gezinnen, huishoudens, problemen ervaren op meerdere leefgebieden dan is het Ontwikkelplein onderdeel van de aanpak vanuit de stevige lokale teams. Bij de ontwikkeling van de stevige lokale teams wordt deze integrale aanpak verder ontwikkeld en geïmplementeerd.
Vraag 5 – Doelmatigheid en onderbouwing van de gevraagde aanvullende financiële middelen
Het college vraagt de gemeenteraad om voor de periode 2026–2030 aanzienlijke aanvullende financiële middelen beschikbaar te stellen voor de vervolgfase van de transformatie van het sociaal domein.
Kan het college toelichten op welke wijze de noodzaak, doelmatigheid en doeltreffendheid van de gevraagde aanvullende financiële middelen zijn onderbouwd en beoordeeld?
Kan het college daarbij aangeven:
- hoe het totaalbedrag van de gevraagde aanvullende middelen is opgebouwd en welke uitgangspunten en aannames aan de ramingen ten grondslag liggen;
4
- welke activiteiten noodzakelijk zijn om te voldoen aan wettelijke verplichtingen en reeds gemaakte bestuurlijke afspraken;
- welke activiteiten beleidsmatig wenselijk zijn, maar kunnen worden uitgesteld, versoberd of gefaseerd zonder dat de wettelijke taken of de belangrijkste doelstellingen in het gedrang komen;
- welke maatschappelijke resultaten en beoogde effecten per onderdeel worden verwacht en op welke wijze worden deze gemonitord;
- of bij de voorbereiding van het voorstel alternatieve uitvoerings- en financieringsscenario's zijn onderzocht en, zo ja, welke afwegingen daarbij zijn gemaakt en waarom uiteindelijk voor de nu voorgestelde aanpak is gekozen;
- indien geen alternatieve uitvoerings- en financieringsscenario’s zijn onderzocht, waarom voorafgaand aan dit voorstel geen vergelijking is gemaakt tussen verschillende scenario’s.
Beantwoording:
De gevraagde aanvullende middelen zijn niet bedoeld voor uitbreiding van het takenpakket van ons als gemeente, maar voor het realiseren van de noodzakelijke verandering in de wijze waarop wij onze wettelijke taken uitvoeren. Het sociaal domein in heel Nederland staat onder druk. Het gaat daarbij om financiële risico’s, maar zeker ook om inhoudelijke risico’s. Er zijn landelijk, regionaal en lokaal bestuurlijke afspraken gemaakt om dit te verbeteren. De veranderingen moeten uiterlijk in 2028 zijn doorgevoerd. Dit is de aanleiding van het investeringsvoorstel _Samen sterk Het Hogeland_ .
Onderstaand leest u meer over de landelijke- en regionale programma’s en bestuurlijke afspraken:
- [Hervormingsagenda jeugd](https://open.overheid.nl/documenten/addec5d5-279c-40de-b607-7b64e8441602/file)
- [Toekomstscenario Jeugd en gezinsbescherming](https://www.voordejeugdenhetgezin.nl/toekomstscenario-kind-en-gezinsbescherming)
- [Langjarig perspectief jeugdregio Groningen](https://www.rigg.nl/langjarig-perspectief/)
- [Convenant Stevige lokale teams](https://vng.nl/sites/default/files/2026-03/convenant-stevige-lokale-teams.pdf)
- [Richtinggevend kader Toegang, lokale teams en integrale dienstverlening](https://vng.nl/sites/default/files/2024-03/richtinggevend_kader_toegang_lokale_teams_en_integrale_dienstverlening.pdf)
- [Participatiewet in balans](https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?cfg=wetsvoorsteldetails&qry=wetsvoorstel%3A36582)
- [Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)](https://open.overheid.nl/documenten/52fcdec1-71d5-4695-87bf-e4c46c73d730/file)
- [Programma Wonen Zorg Ondersteuning (WOZO)](https://open.overheid.nl/documenten/ronl-63e851f8e45b8662a4d04b1d5832b98231d40670/pdf)
- [Doordecentralisatie van Beschermd Wonen](https://vng.nl/sites/default/files/2019-11/procesplan_doordecentralisatie_mo_bw_191104-1.pdf)
Zonder de gevraagde investering kunnen wij de landelijke- en regionale bestuurlijke afspraken niet binnen de gestelde termijn realiseren en neemt het risico toe dat de druk op de specialistische zorg en de daarmee samenhangende kosten verder oplopen en stijgt het risico op incidenten.
Bij het opstellen van de begroting is uitgegaan van het minimaal noodzakelijke investeringsniveau om de doelstellingen passend bij de bestuurlijke afspraken in 2028 op basisniveau te realiseren. Daar waar er synergievoordeel mogelijk is door de verschillende projecten met elkaar te verbinden is dit gedaan, waardoor dubbele kosten worden gemeden.
Na de eerste fase met focus op jeugd volgen de andere wettelijke taken Wmo, Participatiewet in balans en bestaanszekerheid. De investering is opgebouwd vanuit concrete activiteiten en tijdelijk extra capaciteit en is niet gebaseerd op een generieke budgetuitbreiding. We voegen een detaillering van de gevraagde capaciteit toe zodat duidelijk is op welke wijze deze capaciteitsvraag is opgebouwd (zie bijlage).
Bij de opzet van de doorontwikkeling richting stevige lokale teams is gebruikgemaakt van de ervaringen uit de verkennende Groningse gemeenten (Veendam en Groningen) én landelijke ontwikkelprogramma's, zoals richtinggevend kader en werkpakketten Stevige lokale teams (VNG). Vanuit deze kennisbronnen is een inschatting gemaakt welke capaciteit noodzakelijk is om de verandering naast de reguliere uitvoering te realiseren. Dit betreft activiteiten binnen zowel sociaal domein als bedrijfsvoering.
5
Wettelijke verplichtingen en bestuurlijke afspraken
Een belangrijk deel van de voorgestelde activiteiten vloeit rechtstreeks voort uit bestaande wettelijke taken en al gemaakte bestuurlijke afspraken.
De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet in balans. Daarnaast heeft de gemeente zich regionaal verbonden aan de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd, de regionale inkoop van jeugdhulp en het Convenant Stevige Lokale Teams. Deze afspraken vragen niet alleen om een andere inrichting van de regionale inkoop jeugdhulp, maar ook om een versterking van de lokale toegang, betere samenwerking met een klein aantal strategische partners en een andere manier van werken binnen een netwerk van lokale teams.
De gevraagde investering maakt het mogelijk deze veranderingen gecontroleerd en binnen de afgesproken planning te realiseren.
Fasering activiteiten, waar dat kan
De voorgestelde planning is bewust gefaseerd opgebouwd. Activiteiten die direct noodzakelijk zijn voor het voldoen aan wettelijke verplichtingen, de regionale inkoop en de inrichting van de lokale teams krijgen prioriteit. We starten met de focus op jeugd en gezin om zo aan te kunnen sluiten bij regionale afspraken.
Andere onderdelen, zoals verdere doorontwikkeling, professionalisering en optimalisatie van werkwijzen, kunnen indien noodzakelijk in tempo worden aangepast. Dit leidt echter tot een langere implementatietijd en vertraagt de realisatie van de beoogde inhoudelijke en maatschappelijke effecten en de verbetering van de beheersbaarheid van de zorgkosten.
Maatschappelijke resultaten en monitoring
Per ontwikkelopgave worden binnen het opgaveteam concrete resultaten geformuleerd die gedurende de uitvoering worden gemonitord en ter besluitvorming worden voorgelegd.
Hierbij wordt onder andere gekeken naar:
- de kwaliteit en toegankelijkheid van de dienstverlening;
- de ervaren handelingsruimte van professionals;
- de ontwikkeling van het gebruik van specialistische zorg;
- de ontwikkeling van de zorgkosten;
- de samenwerking met maatschappelijke partners;
- de tevredenheid van inwoners.
Daarnaast wordt geïnvesteerd in informatiegestuurd werken zodat, steeds beter, periodiek de impact voor de gezinnen en huishoudens en de financiële ontwikkelingen kunnen worden gevolgd en waar nodig kunnen worden bijgestuurd.
Alternatieve uitvoerings- en financieringsscenario's
Bij de voorbereiding van dit voorstel is niet gekeken naar verschillende uitvoeringsmogelijkheden. De afgesproken deadline van 2028, de regionale afspraken rondom inkoop jeugd, overige lopende inkoop contracten en het convenant Stevige lokale teams maken dat we vanuit de huidige situatie de beweging moeten maken.
Een andere optie, namelijk het geheel of gedeeltelijk uitbesteden van de uitvoering Jeugd, Wmo of Participatiewet zou een reorganisatie met zich meebrengen. Dit zou een omvangrijke exercitie zijn welke niet binnen de gestelde termijn kan worden gerealiseerd.
In een latere fase van het project komt onderzoek naar en besluitvorming over een duurzame inrichting van stevige lokale teams wel op de bestuurlijke agenda.
Er is onderzocht of de opgave volledig binnen de bestaande capaciteit kon worden uitgevoerd.
6
Deze optie is niet realistisch gebleken. De reguliere organisatie staat al onder druk door de organisatieontwikkeling als geheel, de uitvoering van de huidige wettelijke taken en de gelijktijdige regionale ontwikkelingen. Het uitvoeren van de transformatie zonder aanvullende capaciteit zou leiden tot vertraging, hogere uitvoeringsrisico's en een grotere kans dat de gewenste effecten op kwaliteit en kostenbeheersing uitblijven. Daarom is gekozen voor een gefaseerde aanpak met een tijdelijk ontwikkelteam naast de reguliere uitvoering. Lijnverantwoordelijkheid is structureel geborgd binnen de projectinrichting. Het ontwikkelteam zal kennis en resultaten uit het eerdere programma Transformatie sociaal domein benutten en (zo nodig) herijken naar de nieuwe eisen. Deze aanpak beperkt de risico's voor de continuïteit van de dienstverlening, maakt gerichte sturing mogelijk en sluit aan bij de werkwijze die ook door andere gemeenten binnen de regio Groningen wordt toegepast.
Wij zijn van oordeel dat dit de meest doelmatige en doeltreffende aanpak is om de bestuurlijke afspraken binnen de gestelde termijn te realiseren en tegelijkertijd structureel toe te werken naar betere dienstverlening, meer grip op de zorgkosten en een toekomstbestendige inrichting van het sociaal domein.
7
Bijlage: Detaillering gevraagde capaciteit
8
9
10
11
12