Pagina wordt geladen
Het Hogeland, 9 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
Datum: 10 juli 2026 Vragensteller: Gerard ten Brink Fractie: VVD Onderwerp: Evaluatie en onderbouwing vervolgfase transformatie sociaal domein Toelichting/inleiding
In 2021 heeft de gemeenteraad het Koersdocument Transformatie Sociaal Domein vastgesteld. Vervolgens heeft de raad in 2022 het beleidsplan _Naar een nieuw sociaal domein_ vastgesteld. Daarmee heeft de gemeenteraad richting gegeven aan een meerjarige transformatie van het sociaal domein.
Voor de uitvoering van het programma Transformatie Sociaal Domein heeft de gemeenteraad in 2023 voor de duur van de programmaperiode (tot Q2 2026) ruim € 4 miljoen beschikbaar gesteld via een trekkingsrecht uit de reserve Sociaal Domein. In het beleidsplan is opgenomen dat de resultaten in 2025 zouden worden geëvalueerd, zodat de koers richting 2030 waar nodig kon worden bijgesteld. Inmiddels heeft het college het voorstel Samen sterk Het Hogeland, vergezeld van een raadsmemo, aan de gemeenteraad aangeboden, waarin een vervolgfase van de transformatie van het sociaal domein wordt voorgesteld en er opnieuw aanzienlijke financiële middelen worden gevraagd.
Voor de VVD-fractie is onvoldoende inzichtelijk op welke wijze de resultaten van de eerste fase van de transformatie van het sociale domein zijn geëvalueerd. Ook is voor ons onvoldoende duidelijk welke informatie, analyses en bestuurlijke afwegingen aan de voorgestelde vervolgfase ten grondslag liggen en op welke wijze de gevraagde aanvullende middelen zijn onderbouwd.
Gelet op de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad acht de VVD-fractie het van belang dat de raad over deze informatie beschikt, zodat de voorgestelde vervolgfase en de gevraagde aanvullende middelen zorgvuldig kunnen worden beoordeeld.
Daarom stellen wij de volgende vragen.
Vraag/vragen
Vraag 1 – Financiële aansluiting tussen raadsmemo en voorstel
In de raadsmemo wordt voor de uitvoering van _Samen sterk Het Hogeland_ uitgegaan van een totale begroting van € 5.490.000, een resterend budget uit het programma Transformatie Sociaal Domein van € 2.149.700 en een aanvullend benodigd budget van € 3.340.300.
In het bijbehorende voorstel wordt eveneens uitgegaan van een totale begroting van € 5.490.000, maar van een resterend TSD-budget van € 2.309.700 en een aanvullend benodigd budget van € 3.180.300. Daarmee bestaat tussen beide stukken een verschil van € 160.000 in zowel het resterende budget als de aanvullende budgetvraag.
Kan het college:
- aangeven welke bedragen juist zijn;
- verklaren waardoor het verschil van € 160.000 is ontstaan;
- aangeven welke versie van de financiële tabel en welke dekking leidend zijn voor de besluitvorming;
- en een gecorrigeerd en volledig sluitend financieel overzicht aan de gemeenteraad verstrekken?
Vraag 2 – Eindevaluatie
In het raadsvoorstel Beleidsplan Sociaal domein (raadsvergadering 26 oktober 2022) staat beschreven dat het beleidsplan in 2025 zou worden geëvalueerd.
Is er naar aanleiding van deze toezegging, en bijvoorbeeld in het kader van de afronding van het programma Transformatie Sociaal Domein in juli 2025, een integrale eindevaluatie opgesteld?
Zo ja:
- wil het college deze eindevaluatie, inclusief de daarbij behorende analyses, conclusies en bestuurlijke besluitvorming, met de gemeenteraad delen;
- kan het college aangeven op welke wijze de uitkomsten zijn verwerkt in het voorstel _Samen_ _sterk Het Hogeland_ ;
- Welke aanbevelingen of verbeterpunten uit deze evaluatie zijn overgenomen in de voorgestelde vervolgfase.
Zo nee:
- waarom is er, ondanks de toezegging in het raadsvoorstel, geen integrale eindevaluatie uitgevoerd?
- op basis van welke evaluaties, analyses en beleidsmatige, maatschappelijke en financiële informatie heeft het college de voorgestelde vervolgfase dan wel voorbereid?
Vraag 3 – Doelbereik
In het voorstel Samen sterk Het Hogeland stelt het college dat de transformatie heeft geleid tot meer sturing en meer grip op maatschappelijke effecten en de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein.
Tegelijkertijd blijkt uit de Raadsmemo Monitor Sociaal Domein en Samenlevingszaken 2025 dat de druk op specialistische voorzieningen, met name binnen de jeugdzorg, onverminderd hoog blijft en de kosten zijn gestegen. Daarbij stelt het college zelf dat de beschikbare gegevens nog onvoldoende inzicht geven in de onderliggende oorzaken van deze stijging en dat verdere analyse nodig is om deze
ontwikkelingen beter te kunnen duiden. Daarnaast blijkt uit de monitor dat bijvoorbeeld de sterke daling van het aantal casussen bij MEE Noord nog wordt onderzocht.
Op welke wijze heeft het college, mede gelet op deze constateringen, vastgesteld dat de doelstellingen van de eerste programmaperiode daadwerkelijk zijn bereikt?
Kan het college daarbij:
- aangeven op welke resultaten, maatschappelijke effecten en prestatie-indicatoren deze beoordeling is gebaseerd, mede gelet op de constatering dat op meerdere onderdelen nog nader onderzoek en analyse noodzakelijk wordt geacht;
- de conclusie dat de doelstellingen zijn bereikt onderbouwen met objectieve gegevens, evaluaties, prestatie-indicatoren en financiële informatie;
- aangeven welke conclusies het college uit deze bevindingen heeft getrokken voor de voorgestelde vervolgfase.
Vraag 4 – Ontwikkelplein
Het Ontwikkelplein vormt één van de belangrijkste uitvoeringsinstrumenten van de transformatie van het sociaal domein.
Kan het college:
- aangeven welke maatschappelijke, organisatorische en financiële doelstellingen vooraf voor het Ontwikkelplein zijn geformuleerd;
- beschrijven in hoeverre deze doelstellingen zijn gerealiseerd;
- toelichten welke maatschappelijke en financiële effecten het Ontwikkelplein volgens het college heeft opgeleverd;
- aangeven op welke wijze deze resultaten zijn geëvalueerd en welke managementinformatie, prestatie-indicatoren en financiële kengetallen het college daarbij heeft gebruikt;
- de evaluaties, managementrapportages, financiële analyses, voortgangsrapportages en overige documentatie die ten grondslag heeft gelegen aan de bestuurlijke beoordeling van het Ontwikkelplein met de gemeenteraad delen.
Vraag 5 – Doelmatigheid en onderbouwing van de gevraagde aanvullende financiële middelen
Het college vraagt de gemeenteraad om voor de periode 2026–2030 aanzienlijke aanvullende financiële middelen beschikbaar te stellen voor de vervolgfase van de transformatie van het sociaal domein.
Kan het college toelichten op welke wijze de noodzaak, doelmatigheid en doeltreffendheid van de gevraagde aanvullende financiële middelen zijn onderbouwd en beoordeeld?
Kan het college daarbij aangeven:
- hoe het totaalbedrag van de gevraagde aanvullende middelen is opgebouwd en welke uitgangspunten en aannames aan de ramingen ten grondslag liggen;
- welke activiteiten noodzakelijk zijn om te voldoen aan wettelijke verplichtingen en reeds gemaakte bestuurlijke afspraken;
- welke activiteiten beleidsmatig wenselijk zijn, maar kunnen worden uitgesteld, versoberd of gefaseerd zonder dat de wettelijke taken of de belangrijkste doelstellingen in het gedrang komen;
- welke maatschappelijke resultaten en beoogde effecten per onderdeel worden verwacht en op welke wijze worden deze gemonitord;
- of bij de voorbereiding van het voorstel alternatieve uitvoerings- en financieringsscenario's zijn onderzocht en, zo ja, welke afwegingen daarbij zijn gemaakt en waarom uiteindelijk voor de nu voorgestelde aanpak is gekozen;
- indien geen alternatieve uitvoerings- en financieringsscenario’s zijn onderzocht, waarom voorafgaand aan dit voorstel geen vergelijking is gemaakt tussen verschillende scenario’s.