Raadsmemo beantwoording subsidies

Daarbij houden wij er rekening mee dat bij meerjarige subsidies er minder mogelijkheden zijn om deze te wijzigen of zelfs stop te zetten. De behoefte hieraan kan ontstaan door een andere visie of minder financiële middelen. We kiezen daarom ervoor om meerjarige subsidies in te gaan zetten bij een langdurige samenwerking, stabiele activiteiten en organisaties met een gezonde bedrijfsvoering.

Daarnaast is het van belang om tijdens de implementatie van meerjarige verlening rekening te houden met het volgende: vanwege het gelijkheidsbeginsel is het willekeurig kiezen van organisaties die meerjarige subsidies ontvangen niet toegestaan. De gemeente mag bij het openstellen van meerjarige subsidies geen willekeurig onderscheid maken in het type organisatie (bijvoorbeeld door enkel 'grote' of 'kleine' stichtingen toe te laten). Wat wél mag en sterk wordt aangeraden, is het sturen op de inhoud. Er kan gericht onderscheid worden gemaakt in het type activiteiten dat we meerjarig willen ondersteunen, passend bij onze beleidsdoelen. Ook de keuze voor één specifieke organisatie mag niet, tenzij hiervoor objectieve, toetsbare en redelijke criteria bestaan. Meer dan nu voorzien wij dat wij in de toekomst selectieprocedures zullen moeten organiseren, vergelijkbaar met een aanbesteding.

De voortgang van het bestuursakkoord wordt regelmatig aan u teruggekoppeld.

Motie 2: publiceren wijze van gunning subsidies in subsidieregister || _ingediend door SGP/VVD – 12_ _februari 2026_

Deze motie bevat de volgende vraag aan het college:

- De wijze waarop de subsidie gegund is jaarlijks inzichtelijk te maken in het op de website van de gemeente te publiceren Subsidieregister.

Reactie college Het is goed dat we scherp blijven op onze transparantie binnen subsidieverstrekkingen. Echter, ons huidige register voldoet hier al aan.

In het register wordt per subsidieverstrekking duidelijk aangegeven onder welke regeling (of type subsidie, zoals incidenteel of begrotingssubsidie) deze is verleend. Subsidies die op basis van een regeling worden verleend, zijn nooit één-op-één. De redenen voor verstrekking (de beleidsdoelen) en de gehanteerde verdeelmethodiek (zoals een subsidietender, 'wie het eerst komt' of ‘loting’) zijn vastgelegd in de desbetreffende subsidieregeling. Deze documenten zijn al openbaar te raadplegen op overheid.nl. Het herhalen van deze informatie is daardoor dubbelop en levert daarom geen meerwaarde op het gebied van transparantie op. Het toevoegen van de specifieke verdeelmethode per subsidie vereist handwerk. Dit handwerk kost extra capaciteit.

Incidentele subsidies en begrotingssubsidies zijn bijna altijd één-op-één. Hier kan de raad controleren wie de ontvanger is en wat het toegekende bedrag is. [Deze informatie staat al in het openbare subsidieregister.](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2026-175468.html)

- Bij subsidies tot € 50.000 kan de raad ervan uitgaan dat gebruik is gemaakt van de nieuwe uitzonderingsmogelijkheid uit de ASV.

- Bij subsidies boven de € 50.000 wordt meestal gebruik gemaakt van een aparte publicatie waarin is onderbouwd waarom de subsidie één-op-één wordt verleend. Deze zijn openbaar vindbaar in het Gemeenteblad op overheid.nl op naam van de betrokken organisatie. Soms vindt bij dit soort subsidies een kwalitatieve vergelijking plaats (subsidietender). In zo’n geval plaatsen we de subsidietender online. Hierin staat dan het soort activiteiten beschreven (voorbeeld: bovenregionaal logeerhuis).

Door de naam van de ontvanger, het toegekende bedrag en het type regeling te publiceren, biedt het register precies waarvoor het is bedoeld: controleerbaarheid. Het stelt de gemeenteraad, inwoners en journalisten in staat om de geldstromen te volgen. Mocht iemand specifieke inhoudelijke vragen hebben over één bepaalde subsidie, dan biedt dit register de juiste aanknopingspunten om die informatie via de reguliere weg te achterhalen via overheid.nl. In het register zal vanaf heden ook verwezen worden naar de website van overheid.nl. Op deze manier weten inwoners en organisaties waar zij specifieke informatie over een subsidie (zoals een verdeelmethodiek of winnaar van een tender) kunnen vinden.

Daarnaast is het goed om te weten dat de website van de gemeente Ede op het gebied van subsidies dit jaar volledig is aangepast. Door deze aanpassing is de website nu overzichtelijker en kunnen subsidieaanvragers op een makkelijkere wijze benodigde informatie vinden.

Motie 3: onderzoek samenstellingsverklaring bij subsidieverlening || _ingediend door_ _CDA/CU/GroenLinks/PvdA/GemeenteBelangen – 12 februari 2026_

Deze motie bevat de volgende vragen aan het college: 1. te onderzoeken of, en met welke waarde, de gemeente een nieuwe drempelwaarde kan instellen om een controleverklaring te vragen bij verleende subsidie; 2. te onderzoeken of binnen bepaalde grensbedragen de controleverklaring vervangen kan worden door een samenstellings- of beoordelingsverklaring; 3. dit vast te leggen in een aanpassing van de algemene subsidie verordening en het accountantsprotocol.

Reactie college vraag 1 Veel Nederlandse gemeenten sluiten aan bij landelijke kaders (met name Uniform Subsidiekader Rijk) en hanteren een drempel waarbij vanaf een bepaald subsidiebedrag een accountantsproduct verplicht is, meestal in de vorm van een controleverklaring. Wij hebben een korte steekproef uitgevoerd onder tien andere 100.000+ gemeenten. In bijlage I van deze memo treft u de werkwijze van deze gemeenten aan. Hieruit blijkt dat deze gemeenten een vergelijkbaar beleid kennen als de gemeente Ede.

Een verhoging tot € 250.000 in de huidige situatie levert een beperkt maatschappelijk effect. Hoewel een verhoging op het eerste gezicht administratieve verlichting lijkt te bieden, wijst een analyse van de cijfers en de interne impact op het tegendeel. Het aanpassen van deze regelgeving levert relatief weinig winst op. Wanneer we kijken naar het huidige subsidieveld _(zie Bijlage II - subsidieregister 2025_ ), zien we een duidelijke verdeling:

- Totaal : in totaal zijn er 742 aanvragers die een organisatie zijn.

- Onder de drempel (€ 125.000): Maar liefst 681 organisaties vallen buiten de plicht voor een controleverklaring. Dit is veruit het grootste gedeelte van de subsidieontvangers.

- Boven de drempel: Er zijn in totaal 61 organisaties die wel een controleverklaring moeten aanleveren.

`o` Als we kijken naar de categorie van € 125.000 tot € 250.000 dan vallen hierbinnen 32 subsidies. Hiervan zijn er 13 van organisaties die meerdere grote subsidies ontvangen (> €125.000).

`o` Voor de resterende 19 organisaties geldt dat het in veel gevallen mogelijk is om een ontheffing te vragen waardoor maar eens in de vier jaar een controleverklaring overlegd hoeft te worden (o.a. dorpshuizen en musea). Hiervoor heeft het college [beleid](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR626539/1) opgesteld.

Als de drempelwaarde wordt opgehoogd, veranderen de regels voor een kleine groep. De vraag is of deze wijziging opweegt tegen de uiteindelijke winst. Vooral vanwege de mogelijkheid die er al is (en die in de praktijk wordt gebruikt) om maar eens in de vier jaar een controleverklaring te vragen. Op dit moment zien wij daarom onvoldoende aanleiding om een nieuwe drempelwaarde te gaan hanteren.

Voor de volledigheid benoemen wij nog het volgende. Als decentrale overheid ontvangen wij regelmatig financiële bijdragen vanuit het Rijk. Deze bijdragen worden ook wel ‘SPUK-gelden’ genoemd. Dit betekent dat wij als gemeente verplicht zijn ons te houden aan de voorwaarden en verplichtingen die het Rijk ons oplegt tijdens onze eigen verantwoording naar het Rijk toe. Het is dan ook belangrijk dat wij met het Rijk uniform te werk gaan. Voor subsidies die worden verstrekt vanuit een door te subsidiëren SPUK gelden altijd de voorwaarden van de betreffende SPUK en niet onze eigen ASV of het accountantsprotocol. Wanneer een controleverklaring bij een SPUK van toepassing wordt verklaard door het Rijk dan moet dit ook verplicht worden aangeleverd. In het Uniform Subsidiekader Rijk ligt de grens nu op € 125.000. Het Rijk overweegt het drempelbedrag te verhogen.

Naar aanleiding van deze motie zien wij ruimte voor een verbeterde informatieverstrekking. Wij gaan werken met een standaardbepaling in beschikkingen waarin informatie komt te staan over de controleverklaring en de mogelijkheid om ontheffing aan te vragen.

Reactie college vraag 2 en 3 Het advies van het college is om niet te kiezen voor invoering van samenstellings- of beoordelingsverklaring in plaats van een controleverklaring. Hierna lichten wij dit toe.

_Samenstellingsverklaring en beoordelingsverklaring onvoldoende voor de rechtmatigheid_ Een samenstellingsverklaring houdt in dat de accountant de aangeleverde informatie ordent en presenteert, maar deze niet op inhoudelijke juistheid controleert. Een beoordelingsverklaring levert weliswaar meer zekerheid op dan een samenstellingsverklaring, maar blijft minder diepgaand dan een controleverklaring. Voor subsidiegelden is een beperkte mate van zekerheid in veel gevallen onvoldoende om rechtmatigheid en doelmatigheid overtuigend vast te stellen. Het betreft immers publieksgeld dat door de gemeente op een aantoonbare en correcte wijze moet worden besteed.

_Kosten van een controleverklaring zijn onderdeel van het verantwoordingsregime._ De kosten van een controleverklaring zijn niet aan te merken als onnodige last, maar als een noodzakelijke waarborg voor de besteding van publieke middelen. Een onafhankelijke controle verkleint het risico op onrechtmatige besteding, fouten en terugvorderingen. De kosten van beperkte accountantsinzet wegen in beginsel op tegen de potentiële financiële en bestuurlijke gevolgen van onvoldoende controle.

Bijlage I - overzicht drempelbedragen andere gemeenten

Bijlage II – subsidieregister 2025

Zie PDF

Bijlage III – aangenomen moties

Zie PDF