A05 MemoBW - Beantwoording motie luchtkwaliteitseisen gevoelige doelgroepen - 140726

_Evaluatie pre-adviezen GGD_ De gemeente biedt via de GGD de optie voor een zogenaamd pre-advies voor kinderopvang. Er vindt hierbij geen maatschappelijke belangenafweging plaats tussen het belang van gezondheid en voldoende kinderopvang. Een pre-advies kan positief zijn of negatief. In de praktijk wordt het pre-advies vooral aangevraagd voor aanvragen voor gastouderschap in het buitengebied. De reden waarom we de mogelijkheid voor een pre-advies aanbieden zijn: 1. Een pre-advies is niet gebonden aan een wettelijke termijn; 2. Een initiatiefnemer kan ook een pre-advies indienen terwijl diegene geen eigenaar is van het betreffende perceel (dus iemand die overweegt het perceel aan te kopen om er kinderopvang te starten, kan een pre-advies aanvragen);

3. Voor de aanvrager heeft een pre-advies bovendien als voordeel dat er geen kosten (leges) aan zijn verbonden.

Een pre-advies was in eerste instantie eenvoudig van opzet; enkel de afstand van de locatie tot een veehouderij of drukke weg vormden de basis. Onder invloed van de rechtspraak zijn pre-adviezen meer maatwerk geworden en vind er ook afstemming plaatst met de OddV over kenmerken van de veehouderijen nabij de aanvraag. Het pre-advies wijkt inhoudelijk niet meer af van het advies bij een reguliere vergunningaanvraag. Dit maakt dat pre-adviezen veel capaciteitsinzet vragen vanuit de GGD, terwijl hiertegenover geen leges staan om deze kosten te dekken.

In overleg met de GGD is besproken dat de mogelijkheid voor pre-adviezen wordt beëindigd en dat als alternatief een online kaart beschikbaar wordt gesteld waarop een initiatiefnemer kan zien of en zoja op welke afstand er veehouderijen of drukke wegen aanwezig zijn nabij de beoogde kinderopvang locatie. Er is een duidelijke uitleg en disclaimer aanwezig over hoe de kaart moet worden geïnterpreteerd en wat het verschil is tussen deze informatie en een daadwerkelijke aanvraag (meer maatwerk en maatschappelijke afweging). Hiermee wordt ook invulling gegeven aan punt 3 van de motie. In bijlage 2 is een screenshot van de kaart opgenomen

_Tijdelijk afwegingskader ruimtelijke ontwikkelingen nabij geitenhouderijen_ [Op 25 april 2026 heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd over een tijdelijk afwegingskader voor](https://ede.raadsinformatie.nl/document/16803210/2) [ruimtelijke ontwikkelingen nabij geitenhouderijen. De aanleiding hiervoor is de kamerbrief](https://ede.raadsinformatie.nl/document/16803210/2) van 30 maart 2026 van de minister van VWS over gezondheidsrisico’s nabij geitenhouderijen. In het tijdelijk afwegingskader is o.a. geschetst wanneer en hoe maatschappelijke afwegingen een rol spelen bij besluitvorming rond ruimtelijke ontwikkelingen nabij geitenhouderijen.

Reactie college op motie _1. Actief gebruik maken van de mogelijkheid om af te wijken van een GGD-advies, mits de afwijking goed_ _wordt gemotiveerd._

- Bij iedere aanvraag voor een functie met gevoelige doelgroepen vindt nu al een zorgvuldige beoordeling en afweging plaats. In bepaalde gevallen wordt er nu ook al afgeweken van de GGD afstandsnormen en daarop gebaseerde adviezen.

- De resultaten van het uitgevoerde onderzoek naar wachtlijsten kinderopvang geven voor het college geen aanleiding om op basis van tekorten en wachtlijsten sneller af te wijken van een GGD-advies.

- Het college ziet voor de gemeente nu geen mogelijkheden voor mitigerende maatregelen om gezondheidsrisico’s te beperken. Gewezen wordt op landelijke beleidsontwikkelingen en de Aanpak Veluwe waar wordt gewerkt aan reductie van emissies vanuit veehouderijen. Op termijn kan dit leiden tot een lagere gezondheidsdruk vanuit veehouderijen op de omgeving.

2. _Te borgen dat het maatschappelijk belang expliciet, inzichtelijk en toetsbaar onderdeel is van de_ _belangenafweging bij besluiten over gevoelige bestemmingen;_ Zoals eerder genoemd wordt bij elke aanvraag een zorgvuldige afweging gemaakt. Het college bevestigt

het belang om bij een aanvraag over gevoelige bestemmingen de belangenafweging expliciet, inzichtelijk en toetsbaar onderdeel te laten zijn bij besluiten;

3. _In het onderzoek tevens uit te werken op welke wijze ouders, verzorgers en cliënten vooraf tijdig en op_ _begrijpelijke wijze worden geïnformeerd wanneer een kinderopvanglocatie binnen een door de GGD_ _aangemerkt gebied met een hoger gezondheidsrisico ligt;_ Met de publieke kaart veehouderijen informeren we iedereen over de nabijheid van veehouderijen en de afstandsnormen vanuit de GGD. Omdat het college nu geen aanleiding ziet het bestaande beleid te herzien wordt er geen aanvullend communicatie plan opgesteld naar ouders, verzorgers en cliënten.

Het college wijst ook op het project ‘Latente ruimte’ waar wordt gewerkt aan het intrekken van vergunningen van gestopte veehouderijen. We verwachten daarnaast dat de afname van het aantal veehouderijen in de gemeente Ede doorzet, o.a. door landelijk beleid en de Aanpak Veluwe. De verwachting is dat hiermee meer locaties in het agrarisch buitengebied in aanmerking komen voor functies met gevoelige doelgroepen.

Op 16 juli is een informerende bijeenkomst gepland waar de resultaten van het onderzoek wachtlijsten, de openbare kaart met veehouderijen en het standpunt van het college wordt gepresenteerd.

Bijlagen: 1. Onderzoek wachtlijsten kinderopvang 2. Screenshot online kaart veehouderijen

Bijlage 2 - Screenshots publieke kaart veehouderijen

Startscherm met Uitleg & Disclaimer