Antwoordbrief aan fracties over Burgerwacht op de Bossche Kermis G

www.s-hertogenbosch.nl Correspondentie-adres: Postbus 12345 5200 GZ ’s-Hertogenbosch KvK nr 17278704

met eerdere relevante gebeurtenissen speelt daarin een belangrijke rol. In dit geval specifiek het verloop van:

- de Bossche kermis vorig jaar;

- eerdere raads(informatie)bijeenkomsten en demonstraties gericht tegen de voorgenomen komst van een AMV-locatie in Engelen.

Vanzelfsprekend preparen we op de samenkomst van grote groepen personen op de kermis en een goed verloop ervan. Het kermisterrein is openbaar toegankelijk gebied, waarbij géén sprake is van gereguleerde toegang via deurbeleid of kaartverkoop.

Om de orde te handhaven, beschikt de lokale driehoek over het Wetboek van Strafrecht en de acute openbare ordebevoegdheden van de burgemeester. Een evenementenvergunning met daaraan verbonden voorschriften is voor de kermis niet aan de orde. We werken nooit en te nimmer met burgerwachten. Ter plaatse is het altijd aan de politie om een inschatting te maken wat in de operatie nodig is om op te treden als sprake is van (dreigende) onrusten.

Uit het beeld dat we gezamenlijk met politie en Openbaar Ministerie opbouwen, hebben voorafgaande aan de periode zicht op twee specifieke doelgroepen. Dit betreft: Defend en jongeren van Syrische komaf, dit gezien de ervaringen van de periode ervoor. In tegenstelling tot wat in de media valt te lezen, hebben wij niet het beeld dat Defend gaat patrouilleren op het kermisterrein. Dit oordeel baseren we mede op basis van een specifiek mediabericht van Defend zelf, waarin zij de berichten uit de media tegenspreken.

Op basis van dit totale informatiebeeld is binnen de lokale driehoek gesproken over de passende inzet en maatregelen voor de periode van vrijdag 21 augustus tot en met zondag 31 augustus. Voorafgaande aan de kermis kiezen we voor een combinatie van enkele repressieve maatregelen, zoals gebiedsverboden, en met name voor preventieve inzet en verbinding, in de vorm van straatcoaches, (jeugd)agenten en -boa’s en de aanwezigheid van Stichting HALT.

Het eerste weekend van de kermis verloopt zonder noemenswaardige incidenten. Er is geen aanleiding om te denken dat het geweldsincident in de Kerkstraat in de nacht van vrijdag op zaterdag verband houdt met de kermis dan wel (één van) de doelgroepen.

Op maandagavond echter doet zich een incident voor, waarbij een groep jongeren van Syrische komaf fysiek geweld gebruikt tegen een andere jongere. In het kader van strafrechtelijk onderzoek houdt de politie de volgende dag twee verdachten aan. Zij ontvangen daarnaast een gebiedsverbod voor de verdere kermis.

Vervolgens ontvangt de politie op dinsdag informatie dat een groep verontruste Bosschenaren voornemens is om toezicht te gaan houden op de Bossche

kermis. Hier wordt niet specifiek over Defend gesproken, maar achteraf blijkt dat zij wel in kleinere aantallen en onopvallend aanwezig ter plaatse waren. Het blijft die avond rustig.

Op woensdag 26 augustus ontving de politie signalen dat Defend die avond in een grotere groep aanwezig zou zijn op de kermis en zij zouden verzamelen in de avond om te gaan surveilleren. De politie ziet ter plaatse een groep van tussen de 15 en 20 personen. Zij waren niet herkenbaar gekleed als zijnde Defend Den Bosch. Die avond is sprake van een confrontatie met een groep jongeren van Syrische komaf.

Direct na de gebeurtenissen op woensdagavond 26 augustus hebben we gereflecteerd op de gang van zaken. Wat daarbij opvalt is de snelheid waarmee een grote groep ontstaat. Waar bij het ontstaan van de confrontatie op woensdagavond nog sprake is van enkele personen, groeit deze groep in rap tempo uit naar ongeveer 60 tot 70 personen.

_Vraag 2:_ _Defend kondigde vóór aanvang van de kermis publiekelijk aan in groepjes te_ _willen patrouilleren. Welke afspraken zijn vooraf met politie, boa’s en_ _beveiliging gemaakt over hoe moest worden gehandeld wanneer Defend_ _bezoekers zelf zou gaan aanspreken, volgen, controleren of intimideren?_ Antwoord: In lijn met het antwoord op vraag 1: Defend heeft voor aanvang van de kermis aangekondigd juist niet te gaan patrouilleren. Los daarvan is de benadering uniform. Er is geen belemmering voor groepen personen om in de openbare ruimte samen te lopen. Dit wordt anders wanneer sprake is van strafbaar gedrag en/of de openbare orde dreigt te worden verstoord.

_Vraag 3:_ _Heeft de gemeente vóór de kermis contact opgenomen met Defend over deze_ _aangekondigde patrouilles? Zo ja, wanneer, met wie en welke grenzen zijn_ _daarbij gesteld? Zo nee, waarom niet?_ Antwoord: Er is voortdurend contact met Defend rondom aangemelde demonstraties en aanwezigheid tijdens raadsbijeenkomsten. Over het patrouilleren voorafgaande aan de kermis is geen contact geweest. Daar waren immers geen signalen van bekend.

_Vraag 4:_ _Uit berichtgeving in de media ontstaat de indruk dat er na de aankondiging van_ _Defend niet onmiddellijk publiekelijk is genormeerd door de gemeente dat_ _particuliere groepen géén taak hebben in het handhaven van de openbare orde_ _en dat intimidatie of eigenrichting niet worden geaccepteerd. Acht het college_ _de reactie van de gemeente voorafgaand aan de kermis, mede in het licht van_ _wat later is gebeurd, voldoende duidelijk en stevig?_ Antwoord: Als genoemd in het antwoord op vraag 1: Defend heeft voor aanvang van de kermis aangekondigd juist niet te gaan patrouilleren.

Nadat dat op woensdag alsnog wel is gebeurd, hebben we direct en samen met de politie publiekelijk afstand genomen van de gang van zaken zoals die zich heeft voltrokken.

_Vraag 5:_ _Tegelijkertijd kan het verwijderen van degenen die worden geïntimideerd terwijl_ _de intimiderende groep kan blijven, het signaal afgeven dat intimidatie loont en_ _dat slachtoffers uiteindelijk moeten wijken. Bent u zich bewust welk signaal dit_ _afgeeft?_ Antwoord: Door de confrontatie die werd gezocht, ontstond een situatie, waarbij de veiligheid van de betrokken jongeren in het geding kwam. Om verdere escalatie te voorkomen, heeft de politie besloten de jongeren uit de binnenstad te begeleiden. Dit besluit is uitsluitend genomen in het belang van hun veiligheid. Tegelijkertijd heeft de politie ook de groep Defend verzocht hun gedrag te stoppen.

_Vraag 6:_ _Is aan leden van Defend die avond een bevel gegeven hun gedrag te staken of_ _het gebied te verlaten? Zo nee, waarom is daarvan afgezien? Is daarbij_ _expliciet gekeken naar artikel 2:1 van de APV, dat onder andere onnodig_ _opdringen en uitdagend gedrag dat aanleiding geeft tot ongeregeldheden_ _verbiedt en de mogelijkheid biedt personen te bevelen zich te verwijderen?_ Antwoord: Er is op dat moment geen bevel gegeven. Maar de politie heeft wel contact gelegd met Defend en erop aangedrongen het gedrag te stoppen. Wat vervolgens ook is gebeurd.

_Vraag 7:_ _Welke juridische mogelijkheden heeft de burgemeester op dit moment om op te_ _treden tegen georganiseerde groepen die zich in de openbare ruimte feitelijk_ _als burgerwacht presenteren en door hun optreden de openbare orde verstoren_ _of dreigen te verstoren?_ Antwoord: De burgemeester heeft acute openbare orde bevoegdheden. Deze zijn in te zetten vanaf het moment dat een verstoring concreet naar tijd en plaats dreigt.

_Vraag 8:_ _Welke meldingen, aangiften of registraties zijn bij gemeente en politie bekend_ _naar aanleiding van het optreden van Defend, bijvoorbeeld wegens intimidatie,_ _bedreiging, discriminatie of verstoring van de openbare orde? Is het gedrag van_ _individuele leden van Defend juridisch beoordeeld en, voor zover de_ _burgemeester daarover informatie kan verstrekken, heeft dit tot verdere_ _maatregelen geleid?_ Antwoord: Bij de politie zijn, voor zover nu bekend, geen aangiftes of meldingen bekend. Los daarvan heeft het handelen van Defend die woensdagavond wel degelijk geleid tot een verstoring van de openbare orde, in de vorm van onveiligheid voor personen. Deze bevindingen bespreken we binnen de lokale driehoek, ook in het licht van toekomstige gebeurtenissen waarbij de aanwezigheid van Defend aannemelijk is.

_Vraag 9:_ _Is het college het met indieners eens dat eigenrichting, ook wanneer die begint_ _onder de noemer van ‘toezicht houden’ of ‘patrouilleren’, de legitimiteit van_ _politie en handhaving kan ondermijnen en kan leiden tot intimidatie en_ _willekeur? Deelt het college daarom de norm dat in ’s-Hertogenbosch geen_ _ruimte is voor groepen die zichzelf een handhavende rol toedichten?_

Antwoord: Die opvatting delen we. Zoals hiervoor aangegeven brengt dit gedrag, nog ongeacht of hier sprake is van een strafbaar feit of niet, een onveilige situatie teweeg voor personen.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Burgemeester en wethouders van ‘s-Hertogenbosch,

De gemeentesecretaris, De burgemeester,

drs. B. van der Ploeg drs. J.M.L.N. Mikkers

Bijlage(n):