Amsterdam, 1 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam
Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl
Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam
Datum 1 december 2025 Behandeld door Stadsdeel Centrum, aanpakbinnenstad@amsterdam.nl Bijlage NVT
Onderwerp Uw brief van 1 september 2025 over innemen openbare ruimte door toerismeindustrie/fastfood
Geachte bewoners en vertegenwoordigers van Stop de Gekte,
Hartelijk dank voor uw brief d.d. 1 september 2025 over het innemen openbare ruimte door toerisme-industrie/fastfood aan de gemeenteraad.
In uw brief aan de gemeenteraad van Amsterdam uit u uw zorgen over de toenemende druk op de openbare ruimte door de toerisme-industrie, met name door gegidste tours, straateten en wachtrijen. Dit zorgt volgens u vooroverlast, vervuiling, verdringing van bewoners en lokale ondernemers, en aantasting van de leefbaarheid. U vraagt maatregelen zoals beperking van straateten, regulering van wachtrijen, strengere handhaving, en het beperken van gegidste tours. U benadrukt dat toerisme ondergeschikt moet blijven aan de belangen van bewoners en roept op tot regulering om de stad leefbaar te houden. De gemeenteraad heeft mij gevraagd om uw brief te beantwoorden.
Ik begrijp uw zorgen. De Amsterdamse binnenstad is populair, maar de drukte zorgt voor overlast, waardoor Amsterdammers het centrum steeds vaker mijden. Het college heeft de afgelopen jaren diverse maatregelen genomen om het aantal toeristenovernachtingen te beperken en de bezoekerseconomie te reguleren, met als doel de leefbaarheid in de binnenstad te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn de invoering van een volledige hotel- en beddenstop, strenge regels voor particuliere vakantieverhuur en de hoogste toeristenbelasting van Europa. Hiermee gaan we verder dan veel andere Europese steden en blijven we zoeken naar nieuwe oplossingen.
Ook wat betreft de druk op de openbare ruimte nemen we maatregelen. De smalle straten en grachten moeten toegankelijk blijven. Concrete maatregelen die we nemen zijn het beperken van op- en afstap mogelijkheden voor verkeer over het water, wijzigingen in het rondleidingenbeleid
Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.
Gemeente Amsterdam Datum
Kenmerk
Pagina 2 van 3
en gebiedsgericht handhaven. Daarnaast nemen we verschillende maatregelen om straten schoon te houden. Zoals afval ophalen op afspraak, meer ondergrondse containers. Met het bestemmingsplan Winkeldiversiteit zorgen we ervoor dat er geen nieuwe toeristenwinkels of eetwinkels bijkomen. Horeca 1 (zoals straatvoedsel) is alleen toegestaan in panden met een horeca 1-bestemming en dit mag in de binnenstad niet uitbreiden. Desondanks is de druk op de binnenstad groot. Bij sommige winkels en horecagelegenheden in het centrum zien we (extreme) rijvorming in de openbare ruimte. Dit betreft succesvolle ondernemers met een populair product, waardoor klanten vaak buiten wachten. Dit leidt tot blokkades op de stoep en meer zwerfafval. Veel van uw suggesties heb ik onderzocht, mede vanwege een motie van de raad over het tegengaan van extreme rijvorming. Daarbij heb ik geconcludeerd dat maatwerkafspraken met ondernemers de meest effectieve aanpak is met het huidige instrumentarium. Hieronder per thema een reactie op uw suggesties.
Daarnaast kijken we met grote belangstelling uit naar de uitspraak van de rechtbank over de exploitatievergunning van Fabel Friet. Zowel bewoners als de ondernemers hebben beroep ingesteld tegen het besluit op bezwaar met betrekking tot deze vergunning. De rechtbank heeft besloten de zaak met een meervoudige kamer te behandelen, wat het belang van deze kwestie onderstreept. De uitspraak is van groot belang, omdat deze kan bepalen of de gemeente het effect van een horecavestiging op het woon- en leefklimaat op een andere manier had moeten meewegen. Mocht de rechtbank oordelen dat de aanwezigheid van wachtende en etende bezoekers een onevenredige belasting vormt voor de buurt en dat de gemeente dit anders moet toetsen, dan kan dit verstrekkende gevolgen hebben voor toekomstige vergunningverlening en het beleid rondom horecalocaties. De datum van behandeling is nog niet bekend.
_Verbod op wachtrijen en gebruik openbare ruimte_ Een verbod op wachtrijen via de APV is onderzocht, maar de huidige regels over personenoverlast zijn niet geschikt voor deze problematiek (bijvoorbeeld omdat de personen niet doelloos rondhangen maar juist mét een doel, namelijk het verkrijgen van het product). Het lijkt effectiever om de ondernemers aan te spreken in plaats van de bezoekers. Een verbod op eten op straat is ook geen passende oplossing. Het voorkomt slechts een gedeelte van de overlast. Daarnaast betekent een dergelijk verbod dat niemand meer op straat mag eten. Er kan geen onderscheid worden gemaakt tussen fastfood, een zelfgesmeerde boterham of een verse haring. Het zorgt daarnaast voor meer regels en is moeilijk handhaafbaar. Daarbij belemmert een dergelijke verbod legale horeca en detailhandel en raakt hen daarmee onevenredig in hun bedrijfsvoering.
_Maatwerkafspraken via vergunning_ Rijvorming is een onvoorspelbaar fenomeen met wisselende locaties en effecten. Maatwerkafspraken met ondernemers en het tegengaan van excessen is daarom de meest effectieve aanpak van deze overlast. We maken afspraken met ondernemers en leggen deze vast in de vergunningsvoorschriften. Denk hierbij aan inzet rij-managers, opruimen van zwerfafval, inperken sluitingstijden en het beperken van de menukaart. Hoewel dit niet alle bewoners volledig tevredenstelt, zien we dat de negatieve effecten in de openbare ruimte hierdoor worden verminderd. In de specifieke casus van Fabel Friet doet de rechtbank later dit jaar uitspraak over de vergunning en de bijbehorende voorschriften.
Gemeente Amsterdam Datum
Kenmerk
Pagina 3 van 3
_Afval_ Om de afvalproblematiek aan te pakken, intensiveren we de 25-meterregel (artikel 17 van de Afvalstoffenverordening), die ondernemers verplicht om binnen een straal van 25 meter rond hun zaak hun eigen afval op te ruimen. Dit doen we niet alleen door handhaving, maar ook door informatie en gedragsbeïnvloeding. In stadsdelen Centrum en West onderzoeken we hoe we de bewustwording van deze regel kunnen vergroten. Toezichthouders van THOR zijn sinds juni geïnstrueerd om de 25-meterregel structureel mee te nemen in hun toezicht. Bij herhaalde overtredingen worden dwangsommen en boetes opgelegd.
_Aanpassing rondleidingen beleid_ De suggestie om gidsen te verbieden hun groep te laten stilstaan op drukke plekken raakt aan een probleem dat al in het huidige beleid is ondervangen. Stilstaan op drukke locaties, zoals bij ingangen van woningen, winkels en horeca tijdens openingstijden, is reeds verboden. Uit de binnenstadsenquête en de evaluatie van het rondleidingenbeleid blijkt dat eerdere maatregelen, zoals het verkleinen van de groepsgrootte, positief worden beoordeeld. Verdere verscherping heeft waarschijnlijk weinig effect op de ervaren drukte. De stadsdeelcommissie Centrum en het dagelijks bestuur van Stadsdeel Centrum hebben daarom besloten zich te richten op bewustwording, samenwerking en gerichte naleving, bijvoorbeeld door het bevorderen van het gebruik van headphones en het uitbreiden van gedragsregels.
Ik wil u bedanken voor uw betrokkenheid en waardevolle suggesties. De balans tussen toerisme en leefbaarheid blijft een uitdaging, maar met de Aanpak Binnenstad en aanvullende maatregelen blijven we ons inzetten voor een leefbare binnenstad. Ik vertrouw u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan kunt u contact opnemen via aanpakbinnenstad@amsterdam.nl
Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Sofyan Mbarki Wethouder Aanpak Binnenstad