Beantwoording schriftelijke vragen Sociaal veilig en aantrekkelijke openbare ruimte

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum 9 februari 2026 Pagina 2 van 6

We organiseren onze inzet via drie hoofdlijnen: (1) we doen interventies in de openbare ruimte door te kijken naar beheer en onderhoud op plekken waar dat nu nodig is en pakken onveilige plekken aan door er vanuit het vrouwelijk perspectief naar te kijken (2) We zorgen voor verbeteringen in het ontwerp via pilots en onderzoeken. En (3) we vergroten binnen de organisatie kennis van deze opgave via trainingen en workshops zodat het vrouwelijk perspectief in de toekomst in alle opgaven meegenomen wordt.

1. Ruimtelijke interventies in de stad voor sociale veiligheid

_Knelpuntenkaart sociale veiligheid_ Samen met stadsdelen zijn knelpunten ten aanzien van sociale veiligheid in de hele stad in kaart gebracht, deze kaart is dynamisch en nieuwe knelpunten kunnen ten alle tijden worden toegevoegd. We verbeteren ook het meldsysteem zodat we meldingen van Amsterdammers beter mee kunnen nemen in deze lijst. We hebben in kaart gebracht welke ingrepen we hier moeten doen om de situatie te verbeteren. Deze lijst wordt betrokken bij de planning van onderhoudswerkzaamheden zoals maai- en snoeiwerk. Hierbij wordt gelet op het vrij houden van zichtlijnen, het aanpassen van de openbare verlichting en schoonmaakwerkzaamheden. Waar mogelijk worden direct maatregelen genomen. Wat betreft groen zijn de 20 locaties van de lijst waar groen de opgave was meteen aangepakt. Ook waar de verlichting niet op orde is wordt dit per locatie gecheckt en in orde gemaakt. In de komende periode worden voor deze kwetsbare routes en plekken, ruimtelijke en programmatische aanbevelingen voor verbetering van de sociale veiligheid gedaan. We moeten ons blijven realiseren dat niet alles oplosbaar is met het doen van fysieke ingrepen en de realiteit complexer is, maar deze stap in het structureel op orde houden van de openbare ruimte is van invloed op het veiligheidsgevoel.

_Verbetering Spaklerweg - Holterbergweg_ Uit het nieuw verschenen onderzoek van Onderzoek & Statistiek (O&S) over sociale veiligheid op de fiets blijkt dat 8 op de 10 jonge vrouwen zich wel eens onveilig voelen op de fiets. Verschillende fietspaden en routes in de stad verdienen daarom onze aandacht en we kijken met welke ingrepen we de sociale veiligheid kunnen verbeteren. Het fietspad langs de Spaklerweg (deel tussen kruispunt van der Madeweg en J. Muyskenweg) wordt vanaf juni 2026 breder in asfalt aangelegd en krijgt ook extra en betere verlichting langs het fietspad en voetpad zodat we daar de sociale veiligheid verbeteren. Er wordt gesnoeid waar nodig. Daarna onderzoeken we hoe we met een nieuw soort ontwerp fietsroutes prettiger kunnen inrichten vanuit het vrouwelijk perspectief. Een eerste ontwerp zal worden getest op de fietsroute vanaf het Amstelstation tot het Amsterdam UMC en de gemeentegrens met Abcoude.

_Pilot dynamische verlichting in onderdoorgangen rondom Bullewijkpad_ In 2025 heeft participatie over sociale veilige tunnels plaatsgevonden. Verlichting is een thema wat generiek bij alle onderdoorgangen terugkwam. Overdag wordt een onderdoorgang te donker en in de schemerperiode en de nacht als te verblindend verlicht ervaren. Omdat het in Zuidoost om zeer veel onderdoorgangen gaat is een pilot gestart waarin drie belichtingsprofielen in de onderdoorgangen rondom het Bullewijkpad en Hogevecht getest worden met als doel de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum 9 februari 2026 Pagina 3 van 6

donkerte overdag te reduceren en in de schemering en nacht beter aan te sluiten op de omgeving. Het nieuwe te testen lichtplan gaat uit van indirecte verlichting zodat omgeving en personen zachter en beter verlicht worden. Je ziet nu wat er in de onderdoorgang plaatsvindt. Deze pilot wordt in maart afgerond waarna een keuze gemaakt kan worden in type verlichting die zal worden toegepast. Deze kennis wordt breed gedeeld zodat dit ook toegepast kan worden opandere locaties in de stad. In Zuidoost wordt de gekozen verlichting geplaatstop en nabij de verbindende doorgaande fietsroutes.

_Aanpak metro-en treinstations vanuit vrouwelijk perspectief Zuidoostflank en station Van Der_ _Madeweg_

Voor het project Aanpak Metro en Trein Stations Zuidoostflank vanuit vrouwelijk perspectief (AMTS) werken we samen met de Vervoerregio Amsterdam, GVB, Ouder-Amstel en Diemen samen aan het verbeteren van de openbare ruimte rond 13 metrostations in de Zuidoostflank. De beleving van vrouwen en meiden, en personen met een beperking staan daarbij voorop. Gelet wordt op goede verlichting, de herkenbaarheid en vindbaarheid van de stations, zitgelegenheid en onderhoud van de stations en omgeving. Een Nota van Uitgangspunten wordt in februari 2026 aan het college van B&W ter vaststelling voorgelegd. De uitvoering zal vanaf 2026 tot en met 2035 gefaseerd worden opgepakt.

Specifiek de spoorzone tussen Duivendrecht en Holendrecht vormt momenteel een barrière in Bijlmer West. De gemeente zet in op het verbinden van de gebieden aan weerszijden van het spoor en het versterken van samenhang, diversiteit en sociale veiligheid in dit gebied. Met de toevoeging van kiosken en paviljoens bij metro-ingangen kunnen we structureel bijdragen aan de gewenste sociale veiligheid - ‘ogen op straat’ -levendigheid en verblijfskwaliteit in deze spoorzone. Er wordt gestart met een openbare uitvraag voor de bouw en exploitatie van een kiosk in het spoorpark bij station Bullewijk (noordelijke opgang), met een geplande ingebruikname in 2027. Daarnaast wordt onderzocht of er een paviljoen rondom het thema sport in het spoorpark nabij station Holendrecht (noordelijke opgang) kan worden toegevoegd.

Vanwege het invoeren van het nieuwe metronetwerk wordt door de Vervoerregio Amsterdam het station Van der Madeweg als eerste aangepakt. Bij het opknappen van het station als onderdeel van het maatregelenpakket van de Vervoerregio Amsterdam ter ondersteuning van het nieuwe metronetwerk worden maatregelen genomen om de sociale veiligheid te verbeteren. Zo wordt rekening gehouden met betere zichtlijnen en adaptieve verlichting. Ook staan er nu al hosts op het station vanaf 16 uur ’s middags t/m de laatste metro om het veiligheidsgevoel te vergroten.

_Herinrichting van park Spieringhorn en aanpassingen Flevopark_ Bij de herinrichting van park Spieringhorn in Nieuw-West is vanuit het vrouwelijk perspectief gekeken hoe het gebied aantrekkelijk en sociaal veilig kan worden. In het ontwerp is ruimte opgenomen voor een plek voor meiden en openbare toiletten, en wordt rekening gehouden met goede zichtlijnen en levendigheid rondom de fietsroutes.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum 9 februari 2026 Pagina 4 van 6

In het kader van een veiligere openbare ruimte in en rondom het Flevopark in Oost zijn met expertise uit het stadsdeel, fysiek domein en jonge vrouwen eind 2025 locaties bezocht die als onprettig aanvoelen en gezamenlijk is nagedacht over aanpassingen en mogelijkheden in de openbare ruimte. Hieruit zijn verschillende aanbevelingen gekomen die door het stadsdeel worden opgepakt. De eerste concrete stappen zijn betere verlichting op de routes en bij de onderdoorgang van het Flevopark naar de Kramatweg.

_Herinrichting van Plein ‘40-‘45_ Voor de herinrichting van Plein 40-45 spraken we uitgebreid met meiden en vrouwen op de markt over hun ervaring van en wensen voor het plein. Ook zijn er wandelingen gemaakt met meiden, vrouwen en vertegenwoordigers van de LHBTIQ+ gemeenschap. Tijdens deze wandelingen leerden we: Plein 40-45 is een belangrijke ontmoetingsplek en zou nog meer een huiskamer voor de buurt moeten worden. Er is behoefte aan een plek met een maatschappelijke functie voor ontmoeting, interculturele uitwisseling, speelvoorzieningen voor kinderen, en openbare toiletten. Ook zijn er plekken aangewezen die voor de deelnemers sociaal onveilig voelden. Denk aan hoekjes waar iemand zich achter kan verstoppen, of objecten die het zicht beperken, maar ook aan plekken waar bijna geen mensen zijn, of waar vrouwen zich op een vervelende manier bekeken voelden. Deze gesprekken zijn de basis geweest voor een bredere aanpak, waarin zowel het ontwerp als programmering, onderhoud en andere zaken ingezet worden om de ervaring voor vrouwen van het plein beter te maken.

_Pilot Gendermainstreaming_ Met het initiatiefvoorstel ‘Gendermainstreaming in Amsterdams beleid [1] ’ van de raadsleden Bentoumya (GroenLinks) en Wehkamp (D66) is het college opgeroepen om gendermainstreaming binnen de gemeente Amsterdam toe te passen, en daarmee te beginnen met drie pilots (binnen de domeinen Werk en Inkomen, Zorg en Sport). In samenwerking met de wethouder Meliani Inclusie en Antidiscriminatie zal de vierde pilot (zoals toegezegd in de commissie FKD 11 september 2025) worden uitgevoerd over veiligheid in de openbare ruimte, waarschijnlijk met een fietsroute in Noord. U wordt binnenkort geïnformeerd over de invulling van alle pilots door wethouder Meliani.

2. Onderzoeken, verkenningen en pilots Er zijn in de afgelopen periode o.a. vanuit het initiatiefvoorstel Gastvrije Openbare Ruimte, de Uitvoeringsagenda Amsterdam maakt Ruimte en het maatregelenpakket ‘geweld tegen vrouwen’ meerdere verkenningen en onderzoeken in gang gezet over de veiligheidsbeleving en verblijfsvriendelijkheid van de openbare ruimte. Hieronder een beknopte opsomming.

1 Gendermainstreaming houdt in dat bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid gekeken wordt naar de invloed van gender.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum 9 februari 2026 Pagina 5 van 6

_Praktijkonderzoek_ Vanuit de koers Amsterdam Maakt Ruimte zijn we in augustus 2024 gestart met het Praktijkonderzoek vrouwelijk perspectief op de openbare ruimte. In de stadsdelen Zuidoost, Oost en Nieuw-West zijn pilotprojecten opgestart waar we samen met o.a. vrouwen en meiden hebben gekeken hoe we de openbare ruimte kunnen aanpassen aan hun behoeften en sociaal veiliger kunnen maken. Naast de concrete resultaten die het praktijkonderzoek op straat oplevert in projecten worden de inzichten uitgewerkt tot aanbevelingen voor een werkwijze die zorgt voor grotere gendergelijkheid in de openbare ruimte, die in heel Amsterdam kan worden toegepast.

_Gendersensitief onderzoek en kennisdeling_ Hoewel we veel weten over het gebruik van de openbare ruimte voor verplaatsing, is onze kennis over het sociale gebruik van de openbare ruimte in Amsterdam op onderdelen beperkt. In lijn met het initiatiefvoorstel Gastvrije Openbare Ruimte is er inmiddels meer aandacht en onderzoek. In het najaar van 2024 is een interne verkenning uitgevoerd naar de invloed van gender op de beleving en het gebruik van de openbare ruimte en mobiliteit. De verkenning geeft inzicht in belangrijke genderverschillen en genderongelijkheden in gebruik en beleving van de openbare ruimte en mobiliteit. Ook wordt momenteel ruimtelijk onderzoek gedaan naar sociaal onveilige routes en plekken. Hiernaast wordt de Amsterdamse Thermometer van de Openbare Ruimte (ATOR) geactualiseerd. Dit is een rapportage die de staat van de stad op het gebied van de openbare ruimte in Amsterdam in beeld brengt, inclusief relevante trends en ontwikkelingen. In de actualisatie worden de nieuwe inzichten betrokken. Met deze inzichten in genderverschillen, kunnen we een inclusievere openbare ruimte ontwerpen.

3. Toekomstgericht genderinclusief werken Er wordt gewerkt aan meer bewustwording over het genderinclusief werken in het fysieke domein. Het is belangrijk dat de beheerders, ontwerpers, beleidsadviseurs, projectleiders en alle anderen die werken aan de fysieke omgeving, het besef krijgen dat er verschillen zijn in gebruik en beleving van de openbare ruimte en hoe een gastvrije openbare ruimte, vanuit het vrouwelijk perspectief werkt. Hiervoor zal binnen het hele fysieke domein gewerkt worden aan een verbetering van een genderinclusieve blik en de werkwijze die daarbij hoort. Momenteel is een breed ambtelijk netwerk uitgerold ten aanzien van gendergelijkheid, waarbinnen o.a. actieve kennisuitwisseling plaatsvindt. Ook zal het Expertiseteam Openbare Ruimte en Mobiliteit worden uitgebreid met de expertise vanuit de genderinclusieve kijk op de openbare ruimte.

Vervolgstappen Goede verlichting, overzichtelijke inrichting, schone en onderhouden omgeving, levendigheid en toezicht op straat, goede voorzieningen op en nabij onder andere stations, aantrekkelijke groene omgeving en comfortabele wachtplekken zijn van belang bij de bevordering van een aantrekkelijke en sociaal veilige openbare ruimte. Structureel en tijdig beheer is essentieel om de openbare ruimte schoon, heel, veilig en zo aantrekkelijk te houden. Vanwege beperkte financiële middelen is het beheer op een laag ambitieniveau afgesteld. We brengen de mogelijkheden in

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Datum 9 februari 2026 Pagina 6 van 6

kaart om kwetsbare omgevingen waaronder, parken, rafelrandjes in de stad, stationsomgevingen en rondom scholen op een hoger ambitieniveau te beheren ter bevordering van de verblijfskwaliteit, met de bijbehorende kosten, zodat dit het volgende college hierover een beslissing kan nemen.

In de komende periode wordt verder gewerkt om een aanpak vast onderdeel te laten gaan uitmaken van uitvoering en organisatie. Dit doen we via de drie lijnen: 1. Interventies in de openbare ruimte gekoppeld aan de knelpuntenkaart verder uitvoeren 2. doorzetten pilots met uitkomsten verbeteringen in ontwerp op vrouwelijk perspectief 3. inbedding in de organisatie via trainingen en aansluiting bij ontwerp.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder openbare ruimte en groen

Femke Halsema Burgemeester van Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl