2026-09-23 Bijlage 2 Evaluatierapportage beleid snippergroen tegen het licht bij RIB Evaluatie snippergroen

_Als we alle lopende dossiers on-hold zetten, heeft dit negatieve gevolgen voor een aantal inwoners_ _die graag een overeenkomst met de gemeente willen sluiten. Het college acht het niet proportioneel_ _en evenmin in het belang van onze inwoners om alle lopende zaken generiek op te schorten. Dat is_ _bovendien strijdig met een goede dienstverlening en het beginsel van rechtszekerheid._

_Om deze reden kiest het college ervoor om maatwerk toe te passen. Daar waar mensen positief_ _geraakt worden, kan het beleid gehandhaafd worden. Daar waar het inwoners negatief kan raken,_ _wordt de uitvoering van het beleid on-hold gezet. Het college is mening dat we op deze wijze recht_ _doen aan de motie, maar ook dat we tegemoetkomen aan de individuele belangen van de burgers en_ _het rechtszekerheidsbeginsel._

Op 3 maart 2026 heeft het college het projectplan snippergroen, de bijbehorende enquête en de planning voor de evaluatie snippergroen goedgekeurd. Dit met dien verstande dat de enquête pas in de laatste week van maart gepubliceerd wordt. Hierbij is kennisgenomen van de extra druk op de planning.

Ad fase 1 b Bepaling omvang van evaluatie (definitie bepaling)

De afbakening van deze evaluatie is gelijk aan de kaders van het huidige beleid. Het beleid gaat over percelen welke een maximale omvang hebben van 150 vierkante meter. Indien een perceel groter is, dan gelden hiervoor andere kaders waaronder prijs. Het is immers niet meer een snipper groen, maar een afmeting van een perceel groter dan waar een huidige nieuwbouwwoning op gebouwd wordt.

De evaluatie beperkt zich dus tot de hiervoor gestelde kader.

Ad fase 1 c Bepaling omvang participatie

Met de vaststelling door het college van de enquête (zie hierna fase 3) is ook mede de omvang van de participatie vastgesteld. Onderdeel daarvan was namelijk de beantwoording van de vraag voor

2

gemeente Altena” en daar zijn meer dan 3.000 mensen ingeschreven. Zij hebben een email met een uitnodiging ontvangen over de enquête en zijn verzocht om deze in te vullen. Ook de dorpsraden zijn persoonlijk per mail op de hoogte gebracht van de enquête en verzocht dit actief te delen met hun achterban en netwerk.

Fase 2 – Vergelijkend onderzoek

a. Benchmark met gemeenten. (Zaltbommel, Gorinchem, Oosterhout, Maasdriel, Houten,

Geertruidenberg en Waalwijk) b. Benoeming landelijke trends snippergroen. c. Onderzoek naar huidig gebruik van gronden die in eigendom zijn van de gemeente.

Ad fase 2 a Benchmark met gemeenten

Iedere gemeente heeft haar eigen beleidskaders en dit geldt ook voor het beleid met betrekking tot snippergroen. Deze alinea gaat over hoe andere gemeente hun beleidskader hebben ingericht over dit onderwerp. Deze bevindingen komen in fase 4 Samenvatting en besluitvorming terug in de vorm van een conclusie en advies. Zoals in het projectplan is aangegeven is het beleid op snippergroen van de volgende gemeenten inzichtelijk gemaakt.

_Zaltbommel_

Zaltbommel verkoopt op dit moment geen snippergroen. Voor verhuur ligt dit iets genuanceerder.

Als de grond in de hoofdgroenstructuur ligt, dan wordt niet verhuurd. Daarnaast kijken ze of de grond op korte tot middellange termijn nog gebruikt wordt of kan gaan worden en wordt bekeken of er kabels en leidingen in de grond liggen. Als dit het geval is, dan overleggen zij eerst met de eigenaar van de kabel of leiding of daar afspraken over gemaakt kunnen worden.

_Gorinchem_

Snippergroen en restpercelen komen alleen in aanmerking voor verkoop. Gronden worden niet verhuurd of in bruikleen gegeven, tenzij het de gemeentelijke doelstellingen ten goede komt.

Gronden worden niet verkocht indien;

- Mogelijke strijdigheid duurzaamheidsbeleid en klimaatadaptatie.

- Restpercelen en snippergroen welke onderdeel uitmaken van aangewezen gebieden met monumentale en beeldbepalende bomen.

- restpercelen onderdeel uitmaken van de groengeleiding van de doorgaande infrastructuur en fietsverbindingen.

- verkoop zorgt voor versnippering van het openbaar gebied.

- Verkoop zorgt voor kantelenvorming.

- Verzoeker geen eigenaar is van het aangrenzende perceel en geen belemmering vormt voor woningen op aangrenzende percelen.

- De woonwijk korter dan tien jaar geleden woonrijp is gemaakt.

- kabels en leidingen, nutsvoorzieningen en/of riolering aanwezig is of op korte afstand van het te verkopen restperceel ligt.

- openbare verlichting, ander straatmeubilair of brandkranen aanwezig zijn.

- er onveilige verkeerssituaties of afname van openbare parkeerplaatsen en bereikbaarheid van politie en hulpdiensten ontstaat.

- Verkoop bedraagt aan sociale onveiligheid.

- Het perceel als strategisch wordt aangemerkt.

3

verrekenbare vergoeding van € 250. Daarnaast kan het college gemotiveerd van bovenstaande kaders afwijken (hardheidsclausule).

Grondprijs is marktconform en wordt jaarlijks aangepast met een minimum grondprijs per transactie van €3.000 voor restpercelen in de binnenstad en €2.500 voor restpercelen buiten de binnenstad.

_Oosterhout_

Snippergroen liggen direct grenzen aan een tuin, huis of grond. De gemeente is eigenaar van deze groenstroken. Groenstroken die groter zijn dan 150 m² zijn geen snippergroen. Het is wel mogelijk dat een dergelijk perceel voor verkoop in aanmerking komt. De grond wordt dan getaxeerd door een onafhankelijk taxateur om de prijs te bepalen.

Niet in alle gevallen is koop van gemeentegrond mogelijk. De gemeente beoordeelt per situatie of de grond wel of niet verkocht kan worden.

Voordat besloten wordt of een groensnipper verkocht kan worden, wordt er gecontroleerd of er kabels, leidingen en/of riolering in de groenstrook liggen, er wordt gekeken naar de groenstructuur, verkeersveiligheid, stedenbouwkundige uitgangspunten en strategische uitgangspunten.

Eventueel kan er verkocht worden als er kabels en leidingen aanwezig zijn. Eerst wordt gekeken of deze op kosten van verzoeker verlegd kunnen worden. Als dit niet het geval is, dan eventueel besloten worden om een recht van opstal te vestigen. Verdere kaders worden hierbij niet gegeven.

_Maasdriel_

Gronden worden niet verkocht indien;

- Verzoeker geen eigenaar is van het aangrenzende perceel en geen belemmering vormt voor woningen op aangrenzende percelen.

- het perceel nog een functie heeft.

- het perceel (wordt overhoek genoemd) in de toekomst een doel kan dienen.

- Verzoeker geen eigenaar is van het aangrenzende perceel en geen belemmering vormt voor woningen op aangrenzende percelen.

- in de grond kabels, leidingen, riolering, brandkranen enzovoort bevinden. Er moet echter voor elke situatie apart worden bekeken of ondanks het aanwezig zijn van een belemmering kan worden verkocht. Er wordt dan een zakelijk recht gevestigd en toestemming van brandweer of nutsbedrijf wordt gevraagd.

Indien een verzoek is afgewezen, dan wordt elk vervolgverzoek terstond afgewezen met verwijzing naar eerder toegezonden correspondentie.

_Houten_

We verkopen tegenwoordig alleen bij wijze van uitzondering grond aan particulieren als de verkoop een bijdrage levert aan het algemeen belang. Verkoop kan bijvoorbeeld het algemeen belang dienen als er sprake is van een lastig en/of kostbaar te beheren perceel of een achteraf gelegen perceel dat als openbare ruimte nauwelijks een functie heeft. Wij maken deze afwegingen zelf en benaderen dan zelf een mogelijk belangstellende koper.

4

noodzakelijk.

_Geertruidenberg_

Gronden worden niet verkocht indien;

- Verzoeker geen eigenaar is van het aangrenzende perceel en geen belemmering vormt voor woningen op aangrenzende percelen.

- verkoop zorgt voor versnippering van het openbaar gebied.

- Verkoop zorgt voor kantelenvorming.

- Als openbare ruimte moeilijker toegankelijk wordt.

- Mogelijke strijdigheid duurzaamheidsbeleid en groen

- kabels en leidingen, nutsvoorzieningen en/of riolering aanwezig zijn en er geen afspraken met de nutsbedrijven zijn gemaakt over een zakelijk recht.

- er onveilige verkeerssituaties of afname van openbare parkeerplaatsen en bereikbaarheid van politie en hulpdiensten ontstaat.

- Het perceel als strategisch wordt aangemerkt.

_Waalwijk_

De gemeente Waalwijk geeft vooraf de volgende criteria waaraan moet worden voldaan alvorens een verzoek tot aankoop van snippergroen wordt ingediend.

1. Een strook snippergroen grenst direct aan een tuin of het perceel waarvan jij eigenaar bent. 2. Er liggen geen kabels, leidingen, rioleringen of andere nutsvoorzieningen in de strook snippergroen. 3. Er staan geen bomen op de strook snippergroen. 4. Er zijn geen bezwaren vanuit de omgeving, zoals toename van sociale onveiligheid of overlast. 5. De strook snippergroen is moeilijk of vrijwel niet te onderhouden voor de gemeente. 6. Er zijn geen verkeerskundige bezwaren. 7. Er zijn geen stedenbouwkundige bezwaren.

Grenst snippergroen aan een hoekperceel? Dan toetsen we extra zorgvuldig aan de voorwaarden.

Daarnaast heeft de gemeente Waalwijk al sinds een aantal jaren een snippergroen beleid en heeft deze ook geëvalueerd. Daaruit is het volgende in de besluitvorming en het beleid over opgenomen.

_“In de collegevergadering van 18 december 2012 is de beleidsnotitie snippergroen vastgesteld. Deze_ _beleidsnotitie bepaalt onder welke voorwaarden snippergroen kan worden verkocht of verhuurd. In_ _2016 is het huidige beleid ambtelijk geëvalueerd. Deze evaluatie is besproken met het college van_ _B&W. Het college concludeerde dat voortzetting van beleid noodzakelijk is. Het voortzetten van_ _snippergroenbeleid is een principiële kwestie. Snippergroenbeleid is noodzakelijk om te voorkomen_ _dat gemeentelijke gronden oneigenlijk door inwoners of bedrijven in gebruik genomen wordt. We_ _blijven ervoor zorgen dat op een eenduidige wijze omgegaan wordt met verkoop en gebruik van_ _gemeentegronden. Het zorgt voor duidelijkheid voor zowel inwoners als de gemeente.”_

Ad fase 2 b Benoeming landelijke trends snippergroen

In de periode tussen 2005 en 2018 startten honderden Nederlandse gemeenten actieve, grootschalige projecten onder namen als _Project Snippergroen_ of _Project Grondgebruik_ . Het doel was tweeledig: extra inkomsten genereren en bezuinigen op ambtelijk groenonderhoud.

5

_Veranderingen_

Vanaf 2018 zijn er verschillende veranderingen in de wetgeving doorgevoerd en zijn de maatschappelijke behoeften veranderd.

- Zo heeft de Wet markt en overheid en de Didam uitspraak gezorgd voor een inperking in de vrijheid voor gemeenten om grond te verkopen of verhuren en is generiek de regeldruk hierop toegenomen.

- Een veel belangrijkere verandering is de druk op de openbare ruimte. Daar waar eerder af en toe een verbetering of verzwaring van de ondergrondse infrastructuur of klimaat adaptatie noodzakelijk was, is dat de laatste jaren sterk gegroeid.

_Schaarste in de openbare ruimte_

Gemeente realiseren zich steeds vaker dat de ruimte schaars is en dat het in eigendom hebben van gronden ook een bijdrage kan leveren in het instandhouding of toekomst geschikt houden van de verschillende nutsvoorzieningen.

Verkoop wordt daardoor voor gemeenten steeds minder aantrekkelijk en wordt gezocht naar varianten als verhuur of ingebruikgeving. Ook wordt vaker de keuze gemaakt om in beginsel als beleidslijn aan te houden om geen medewerking aan verkoop of verhuur te geven, tenzij dat vanuit het openbaar belang gezien beter is.

_Cijfers?_

Harde cijfers zijn helaas niet beschikbaar, maar nieuws over bijvoorbeeld het overbelaste electriciteitsnetwerk of over overstromingen vanwege klimaatveranderingen, zijn redelijk aan de orde van de dag. Het is daarmee wel duidelijk dat door nutsbedrijven, de gemeenten, Rijkswaterstaat, waterschappen etc de komende jaren grote projecten uitgevoerd moeten worden of al worden uitgevoerd. Al deze projecten moeten vaak een plek vinden in die al drukke openbare ruimte met kabels, leidingen, riolering, waterberging, groen etc etc. Vaak wordt dus de noodzaak om de regie over de openbare ruimte te behouden voor klimaat-, energie- en infrastructurele opgaven als belangrijke factor gezien om het eigendom te behouden.

Wel hebben we Eiffel gevraagd naar de trends die zij als dienstverlener op onder andere snippergroen projecten zien en ervaren. Zij bevestigen bovenstaand beeld.

_Samenvattend_

Op grond van vorenstaande in combinatie met de vorige paragraaf 2a, kan de voorzichtige conclusie getrokken worden dat gemeenten voorzichtiger omgaan met de verkoop van snippergroen dan voorheen. Dit komt eigenlijk ook naar voren in de vorige paragraaf aangehaalde beleidskaders van verschillende gemeenten. Hierin worden verschillende voorwaarden opgenomen alvorens men überhaupt tot verkoop of verhuur wenst over te gaan. Veel van deze kaders zijn niet zeer recent opgesteld, maar de hiervoor aangehaalde druk op de openbare ruimte zal niet bijdragen een versoepeling van deze voorwaarden.

Dit zie je bijvoorbeeld terug in de manier waarop de gemeente Houten omgaat met verzoeken om snippergroen te kunnen kopen. _“Het is in beginsel niet te koop, maar als de gemeente acht dat het_ _beter is voor het algemene belang, dan zal de gemeente contact opnemen met de betreffende_ _eigenaar van het aanpalende perceel. Wij maken deze afwegingen zelf en benaderen dan zelf een_ _mogelijk belangstellende koper."_

De hiervoor aangehaalde voorzichtigheid wordt ook door Eiffel gesignaleerd. Steeds vaker worden inventarisaties naar (illegaal) grondgebruik gebruikt om het eigendom van de gronden van de gemeente veilig te stellen. Immers na verloop van 20 jaar kan een gemeente het eigendom door verjaring verliezen.

6

behoud van eigendom erg belangrijk is en dat het snippergroenbeleid een belangrijke bijdrage levert aan de instandhouding van dit eigendom en de bijdrage van dat eigendom. In dat verband wordt bij dezen ook alvast verwezen naar de conclusie van het grondgebruik onderzoek dat hierna in fase 2c wordt besproken.

Ad fase 2 c Onderzoek naar huidig gebruik van gronden die in eigendom zijn van de gemeente.

In het projectplan is aangegeven dat inzichtelijk wordt gemaakt op gemeentelijk niveau of en in welke mate er sprake is van legaal of illegaal gebruik. Hier wordt tevens inzichtelijk gemaakt waar tevens nutsvoorziening (kabels en leidingen) in liggen.

De inventarisatie is tijdig gestart, maar relatief snel werd duidelijk dat het aantal situaties waar grond in gebruik was genomen veel groter was dan vooraf op basis van ervaring door het bureau ingeschat was. Bij dit onderzoek wordt alleen gekeken naar de situaties waarvoor geen overeenkomst tussen de gemeente en de gebruiker is afgesloten. Het gaat hier dus in beginsel om illegaal grondgebruik, maar het zou in bepaalde gevallen zo kunnen zijn dat er achteraf wel afspraken blijken te zijn. Om deze reden kan dan ook niet met 100% zekerheid gesteld worden dat het ook daadwerkelijk illegaal grondgebruik betreft.

Dit onderzoek heeft twee doelstellingen.

1. Ten eerste om te achterhalen hoe het grondgebruik is en 2. Hoeveel van deze gronden bevatten ook een kabels en/of leidingen.

De tweede doelstelling is mede opgenomen vanwege de recente ervaringen voor het opnieuw aanleggen van nutsvoorzieningen (kabels en leidingen) in de gemeente en het feit dat de komende jaren veel meer nutsvoorzieningen aangelegd of aangepast moeten worden.

Hieronder is de kaart van gemeente Altena weergegeven. De Biesbosch is in dit onderzoek niet meegenomen en daarom ook niet weergegeven, De rode punten geven de situaties aan.

7

overeenkomst of afspraken over zijn vastgelegd.

Hierbij geldt dat het eventueel zo kan zijn dat er wel afspraken zijn gemaakt, maar dat deze in het verleden niet of niet goed zijn vastgelegd. In ieder geval wordt er niet voor betaald omdat de inkomsten zichtbaar zouden zijn geweest.

Het bureau heeft bij zeer veel gemeenten een dergelijk onderzoek uitgevoerd en vooraf was de inschatting dat er circa 3.000 situaties naar voren zouden komen. In dit geval is het werkelijke aantal daarmee circa 30% meer dan verwacht op basis van eerdere onderzoeken.

Type gebruik van in gebruik genomen grond

Het soort gebruik is ook bekeken. Als alle ingebruiknemingen meegenomen worden, dan is circa 93% in gebruik genomen als tuin.

Het percentage voor het gebruik als tuin wordt nog iets hoger (95%) als alleen naar kleine ingebruiknames wordt gekeken. Van de circa 4.200 situaties zijn circa 1.100 situaties kleiner dan 10 vierkantemeter. Het aandeel van kleine percelen is hiermee circa 23% van het totaal.

8

Kabels en leidingen

gemeentelijke rechten voorkomen. Dit omvat het faciliteren van nutsbedrijven bij de aanleg en vervanging van kabels en leidingen, waaronder het vrijmaken van nutstracés. Het niet beschikbaar stellen van gemeentelijk grond leidt tot vertraging van projecten en risico’s op stroomtekorten. Door invulling te geven aan deze wettelijke plicht, voorkomt de gemeente knelpunten en draagt zij bij aan een betrouwbare infrastructuur.

Zoals aangegeven hebben gronden van de gemeente zichtbare functies zoals een openbare weg of groen, maar ze hebben ook niet direct zichtbare functies zoals bijvoorbeeld voor een riolering, een gasleiding of kabels voor elektriciteit of internet. Nutsbedrijven hebben een wettelijk recht om nutsvoorzieningen in de openbare ruimte aan te kunnen leggen. Daarmee heeft de gemeente de wettelijke plicht om dit ook toe te staan.

Als kavels en leidingen zich in de grond bevinden, dan is het meestal niet wenselijk dat een ander dan de gemeente eigenaar is van deze grond. Dit is aan de ene kant zodat de gemeente de ruimte kan bieden aan nutsbedrijven om kabels en leidingen aan te kunnen brengen, vernieuwen, onderhoud uit te voeren etc. en daarmee de inwoners gebruik te kunnen laten maken hiervan.

Aan de andere kant geldt dat de nutsbedrijven ook het liefst alleen met de gemeente afspraken willen maken. Dit omdat het maken van afspraken met individuele eigenaren veel ingewikkelder is dan met de gemeente.

In de inventarisatie zijn circa 4.200 ingebruiknemingen geconstateerd. Hiervan zijn er circa 2.200 situaties waar ook kabels of leidingen in liggen of nodig zijn om deze te kunnen bereiken. Zoals eerder aangegeven was de verwachting dat er circa 3.000 grond ingebruiknames naar voren zouden komen, maar alleen met de situaties met kabels en leidingen wordt dit aantal al bijna bereikt.

Dit aantal zal in de toekomst een effect hebben op de werkzaamheden die verricht moeten worden aan deze kabels en leidingen. Het vergt dan ook een structurele aanpak om ervoor te zorgen dat nu en in de toekomst de nutsvoorzieningen bereikbaar blijven. Ook bij de behandeling in de Altenaronde van het pilotproject nutstrasés d.d. 2 juni 2026 is gesproken over het belang van de instandhouding van nutstrasés en het op peil houden en verbeteren van nutsvoorzieningen. In deze Altenaronde is uitvoerig gesproken over het belang van nutstrasés en de rol van de gemeente daarbij.

Hieronder is een willekeurige situatie in Altena weergegeven. De gele lijnen betreffen de kabels en leidingen volgens de digitale kaarten. De rode lijnen geven de omtrek van het ingebruikgenomen perceel weer. De gemeente is eigenaar, maar een inwoner heeft het eigendom in gebruik genomen.

9

Verdeling per kern

In de enquête (zie hierin in fase 3) komt duidelijk naar voren dat een aantal kernen oververtegenwoordigd waren in het aantal respondenten. We hebben ook geanalyseerd hoeveel ingebruiknames er per kern zijn geïnventariseerd en in hoeverre dit zich verhoudt tot het aantal inwoners.

Werkendam komt hierin erg positief naar voren. Ze vertegenwoordigen meer dan 20% van de inwoners van Altena, maar er zijn slechts 6% van de ingebruiknemingen in deze kern. Dit zorgt er ook automatisch voor dat andere kernen op een andere manier naar voren komen. Deze komen enigszins ook overeen met de respondenten.

Voor een volledige weergave wordt verwezen naar onderstaande tabel.

10

Fase 3 – Participatie & toetsing

a. Enquête openstelling. b. Toetsing van uitkomsten enquête aan huidig beleid en benchmark gemeenten.

Ad Fase 3 a Enquête openstelling.

De enquêtevragen en deze wijze van uitzetten van de enquête zijn door het college op 3 maart jl goedgekeurd. Met het inzetten van het enquête instrument wordt verwachten te voldoen aan de wens van de raad om inwoners en recente dossiers te betrekken in de evaluatie en ook voldoende informatie en input te verkrijgen ten behoeve van deze evaluatie.

_Aan de slag in gemeente Altena_

De enquête is via “Aan de slag in gemeente Altena” op 23 maart gepubliceerd en heeft 21 dagen opengestaan. Dit is later verlengd en is een nieuwe mailen op dezelfde wijze verzonden via Aan de slag in gemeente Altena.

_Dorpsraden_

Ook is ervoor gekozen om de Dorpsraden direct per mail te benaderen zodat ook zij hun achterban direct kunnen attenderen op de enquête met als doel een zo groot mogelijke kenbaarheid te geven aan de enquête. Hier is mede voor gekozen omdat een aantal dorpsraden in het verleden vragen over dit onderwerp hadden of een situaties wilden bespreken.

_Lopende verzoeken_

Een aantal burgers hebben vanaf juli 2025 een verzoek ingediend. Voor een aantal van deze burgers kon geen overeenstemming bereikt worden op grond van het huidige beleid. Op grond van de motie zijn deze verzoeken op een on-hold lijst geplaatst. Van een aantal van deze verzoeken is ook een email adres beschikbaar. Deze burgers zijn ook op de hoogte gebracht van de enquête.

Ad Fase 3 b Toetsing van uitkomsten enquête, benchmark gemeenten en grondgebruik onderzoek.

_Uitkomsten enquête_

Onderstaande grafiek geeft het aantal deelnemers van de enquête weer. Na de eerste openstelling op 23 maart zijn weinig reacties binnengekomen op de enquête. Om deze reden is besloten om de enquête 10 dagen langer open te stellen en opnieuw via een herhaal mailing op Aan de slag in de gemeente Altena weer uit te zetten. Dit verklaart de korte piek in deelnemers vanaf 12 april. Uiteindelijk heeft dit in totaal 143 ingevulde enquêtes opgeleverd.

11

personen hebben vervolgens 143 personen ook daadwerkelijk de enquête gemaakt. Dit is het aantal dat ook in bovenstaande grafiek is weergegeven.

Dorpsraad Nieuwendijk het college en de raad ook een brief d.d. 1 april jl geschreven. Hier geeft de dorpsraad aan wat de visie op dit onderwerp is. Deze visie wordt in fase 4 ook besproken in de samenvatting en besluitvorming.

_Analyse enquête_

In de bijlage wordt per vraag de verdeling gemaakt een korte analyse weergegeven, maar in hoofdzaak komen de volgende punten naar voren op grond van de 143 ingevulde enquêtes.

De enquête toont een spanningsveld tussen beleid en uitvoering:

- Aantal respondenten begrijpen en accepteren het uitgangspunt (beschermen algemeen belang en groen).

- Daarnaast zijn veel respondenten het niet eens met de grondslag van het beleid. Door een zeer ruime meerderheid wordt de grondslag van niet verkopen niet geaccepteerd.

- Tegelijkertijd is er onvrede over de manier waarop het beleid wordt toegepast en gecommuniceerd.

De kern van de problematiek ligt dus in het wat en in het hoe.

_Nuancering op analyse_

Bij deze zeer korte analyse behoort ook gelijk een nuancering.

- Het betreffen slechts 143 respondenten op bijna 60.000 inwoners en ondernemers.

- Op grond van de antwoorden op vraag 4 kunnen we concluderen dat 32% van de ingevulde enquêtes afkomstig zijn van inwoners waarvan op dit moment het dossier on-hold staat danwel nog geen overeenstemming is bereikt.

- 20% van de respondenten komt uit Nieuwendijk.

- 17,5% van de respondenten komt uit Almkerk.

_Analyse Benchmark gemeenten_

12

gemeenten zoals is weergegeven in fase 2a van deze analyse.

Overeenkomsten tussen gemeenten

De meeste gemeenten hanteren vergelijkbare basisprincipes bij de beoordeling van verzoeken tot verkoop van snippergroen:

- Terughoudendheid met verkoop Vrijwel alle gemeenten verkopen alleen onder voorwaarden en beschermen publieke belangen (Gorinchem, Maasdriel, Geertruidenberg, Waalwijk).

- Belang van de openbare ruimte Verkoop wordt vaak geweigerd als dit leidt tot:

`o` versnippering van het openbaar gebied

`o` aantasting van groenstructuren of infrastructuur

`o` verlies van toegankelijkheid of verkeersveiligheid

- Controle op kabels en leidingen Alle gemeenten toetsen of er:

`o` kabels, leidingen of riolering aanwezig zijn

`o` soms worden zakelijke rechten gevestigd, maar meestal wordt niet verkocht

- Relatie met aangrenzend perceel In bijna alle gemeenten geldt dat de aanvrager eigenaar moet zijn van het aangrenzende perceel.

- Strategische en toekomstige waarde Grond wordt niet verkocht als deze:

`o` nog een functie heeft

`o` in de toekomst nodig kan zijn

`o` als strategisch wordt aangemerkt

Belangrijkste verschillen tussen het gemeentelijke beleid a. _Mate van beleidsvrijheid en strengheid_

- Zeer restrictief:

`o` Zaltbommel: geen verkoop van snippergroen

`o` Houten: verkoop alleen bij uitzondering en alleen op initiatief van de gemeente

- Strikt gereguleerd met uitgebreide criteria:

`o` Gorinchem en Waalwijk

- Meer situationele afweging:

`o` Oosterhout en Maasdriel (casuïstische beoordeling)

b. _Verkoop vs. verhuur_

- Alleen verkoop (geen verhuur):

`o` Gorinchem (tenzij beleidsmatig wenselijk)

- Beperkte verhuur mogelijk:

`o` Zaltbommel (niet in hoofdgroenstructuur)

- Beide mogelijk (impliciet):

`o` Waalwijk (beleid omvat verkoop en verhuur) c. _Uitwerking van beleid_

- Zeer gedetailleerd beleid:

`o` Gorinchem (uitgebreide uitsluitingscriteria + kosten en procedure)

`o` Waalwijk (heldere toetsingscriteria + evaluatiebeleid)

- Beperkt uitgewerkt:

`o` Houten (geen formeel kader omdat niet wordt verkocht)

`o` Oosterhout (algemene toetsing zonder harde normen)

13

Conclusie

flexibiliteit. Vaak wordt dit duidelijk door te kijken of er wel of geen hardheidsclausule is opgenomen of dat bepaalde situaties benoemd worden als maatwerk.

- Er is een duidelijke gemeenschappelijke lijn: snippergroen wordt alleen overgedragen als dit geen negatieve impact heeft op

`o` wettelijke taken,

`o` functionaliteit,

`o` veiligheid of

`o` ruimtelijke kwaliteit.

- De vergeleken gemeenten kiezen echter voor enigszins verschillende strategieën:

`o` Restrictiever en beschermend (Zaltbommel, Houten)

`o` Regel is gestuurd en transparant (Gorinchem, Waalwijk)

`o` Iets meer situationeel (Oosterhout, Maasdriel)

De verdeling in deze drie strategieën zou het beeld kunnen geven dat er een groot verschil zou zitten tussen de eerste en de derde categorie. Dit is echter niet het geval aangezien alle gemeente restrictief met de verkoop van snippergroen omgaan. Het gaat dus om nuance verschillen en niet om fundamentele andere uitgangspunten.

Effectief snippergroenbeleid vraagt om een balans tussen bescherming van publieke belangen en maatwerk. Gemeenten met duidelijke, transparante criteria (zoals Waalwijk en Gorinchem) bieden de meeste rechtszekerheid en consistentie, terwijl flexibel beleid meer ruimte geeft voor maatwerk maar minder voorspelbaar is. Daarnaast ziet Waalwijk snippergroenbeleid ook echt als onderdeel om het eigendom van de gemeente te beschermen. Duidelijk is dat meer gemeenten op zoek zijn naar het juiste evenwicht, maar dat er een duidelijke lijn is naar terughoudendheid voor verkoop van snippergroen.

_Analyse onderzoek grondgebruik_

Zoals in fase 2c is aangegeven zijn er verhoudingsgewijs veel gronden veronderstelt illegaal in gebruik genomen. Het onderzoeksbureau had vooraf 3.000 situaties verwacht. Deze verwachting is op grond van de vele onderzoeken die ze bij andere gemeenten hebben uitgevoerd. Het aantal is met 4.200 situaties dan ook relatief hoog te noemen. Daar komt nog eens bij dat van deze situaties er circa 2.200 voorzien zijn van kabels en leidingen.

Zoals eerder aangegeven is de verwachting dat de komende jaren veel werkzaamheden nodig zijn voor de instandhouding van de bestaande infrastructuur, maar zullen er ook verschillende extra kabels en leidingen aangelegd dienen te worden. Hiervoor is ruimte nodig en deze ruimte wordt vaak gevonden in de openbare ruimte. Hier komt de eerdergenoemde druk op de openbare ruimte dan ook weer naar voren en tegelijk ook samen.

Op grond van het onderzoek is bekend dat er circa 2.200 situaties zijn waar grond van de gemeente in gebruik is genomen door aangrenzende eigenaren, maar dat er ook kabels en leidingen in die grond aanwezig zijn. Het individuele belang en het algemene belang komen daar dus samen. Vorenstaande is ook uitvoerig besproken op de Altenaronde d.d. 2 juni 2026 over het pilotproject nutstracés.

14

Conclusie

moet in het aangepaste beleid tot uitdrukking komen. Dit is ook de trend die gezien wordt bij de gemeenten die in de benchmark zijn betrokken, maar ook het beeld van het adviesbureau. Ook tijdens de behandeling in de Altenaronde van 2 juni 2026 van het pilotproject nutstrasés is besproken dat het belangrijk is om de voorzieningen op peil te houden. Het aantal geconstateerde situaties combineert met de geconcludeerde druk op de algemene ruimte noopt dan ook om de bestaande situaties nader te onderzoeken. Daarnaast geldt dat onder andere het Enexis netwerk in Altena behoort tot een van de oudste van Brabant. Vanuit hen wordt een prioriteit aan onze kernen gegeven, maar dan moet het wel mogelijk zijn om de werkzaamheden uit te kunnen voeren.

Fase 4 – Samenvatting en besluitvorming

a. Ontwikkeling van beleidsopties (scenario’s) en effectenanalyse. b. Voorstel tot aanpassing beleid

Ad Fase 4 a Ontwikkeling van beleidsopties (scenario’s) en effectenanalyse.

In fase 2c en 3 is duiding gegeven aan drie onderdelen;

1. Benchmark 2. Enquête 3. Onderzoek grondgebruik in Altena.

In deze fase worden vorenstaande drie onderdelen samengebracht en gekeken welke mogelijkheden er zijn. Hier wordt ook de in fase 3b genoemde brief van Dorpsraad van Nieuwendijk in meegenomen.

_Benchmark_

In de conclusie op de benchmark in fase 3, waar het beleid van omliggende en vergelijkbare gemeenten is onderzocht, wordt al aangegeven dat bijna alle gemeente op zoek zijn naar het evenwicht tussen het belang van behoud van openbare ruimte versus flexibiliteit om individuele belangen te dienen.

Daar komt bij dat de druk op de openbare ruimte ook steeds groter wordt. Het bureau Eiffel dat het onderzoek naar het gebruik van gemeente gronden in Altena heeft uitgevoerd, geeft aan dat op grond van ervaring en projecten bij verschillende gemeente een duidelijke trend zichtbaar is van terughoudendheid met verkoop van openbaar groen. Hierbij wordt wel opgemerkt dat dit anders is in het geval dat er al sprake is van openbaar groen dat al in gebruik is genomen. De reden daarvoor is dat de situatie soms al zo lang bestaat dat er sprake is van verjaring. Ook kan de status juridisch onduidelijk zijn waardoor en generiek een andere afweging wordt gemaakt of zoals in de pilots in Altena een ingebruikgeving wordt afgesproken om de realisatie van een nutsvoorziening mogelijk te maken of te versnellen.

Bij dergelijke projecten komt ook duidelijk naar voren dat het in eigendom hebben en houden van openbare ruimte erg belangrijk is. Iedereen wil gas, elektra, internet of water, maar als die kabel door of naast de tuin loopt, dan wordt de situatie soms anders voor de individuele bewoner. Hier komt dan ook naar voren dat de publieke taak van de gemeente gewaarborgd moet worden. Zoals eerder aangegeven hebben nutsbedrijven het wettelijke recht om kabels en leidingen te hebben en te houden in de openbare ruimte. Als de gemeente de openbare ruimte verkoopt, dan blijft dat recht bestaan en kan de situatie ontstaan dat de gemeente na verkoop voor een nieuwe openbare ruimte moet zorgen.

Hier zit dan ook precies het spanningsveld tussen wat de taak van de gemeente is en wat het individu graag voor zichzelf wil. Dit komt ook naar voren in het volgende onderdeel, de enquête.

15

_Enquête_

weergegeven. In dit onderdeel worden die niet 1 op 1 herhaald, maar worden de belangrijkste onderdelen eruit gehaald.

Zoals in de analyse in fase 3 bij de enquête al naar voren kwam geeft een grote meerderheid van de respondenten aan dat de gemeente snippergroen eigenlijk altijd aan de aangrenzende eigenaar dient te verkopen of te verhuren. Hiermee wordt duidelijk dat de respondenten de individuele situatie belangrijker achten dan de collectiviteit.

Dit is eigenlijk ook wel te verklaren aangezien een groot deel van de respondenten een aanvraag heeft lopen of een verzoek is afgewezen. Ook lijkt op grond van de verhouding tussen het aantal respondenten vs het aantal inwoners vanuit de verschillende kernen. De kernen waarvan wij weten dat er een verschil van inzicht bestaat tussen het huidige beleidskader en de wens vertegenwoordigen een groot deel van de respondenten.

Ondanks dat de zoveel mogelijk is gedaan om de enquête onder de aandacht te krijgen, hebben slechts 143 respondenten de enquête ingevuld en verzonden. De combinatie van het hoge aantal actieve dossiers en het lage aantal respondenten geeft de indruk dat het dossier snippergroen bij een relatief kleine groep inwoners speelt.

Met dit gegeven moet ook gekeken worden naar het onderdeel communicatie dat iets verder in deze analyse wordt besproken en over wordt geadviseerd in fase 4b.

_Verkoop met een recht van opstal_ Met in achtneming van bovenstaande analyse en nuancering daarop, komt vanuit de burger naar voren dat er behoefte is aan flexibiliteit om in bepaalde situaties toch over te gaan tot verkoop. In dit onderdeel wordt gekeken naar de belangrijkste voor- en nadelen van deze aanpak. In fase 4b wordt dit gevolgd door concrete maatregelen om de risico’s hiervan te beperken. Voordelen

- Lage beheerkosten: De gemeente is direct verlost van het onderhoud (maaien, zwerfvuil, snoeien) van het snippergroen, maar ook de risicoaansprakelijkheid dat eigendom met zich meebrengt. Dit bespaart structureel op de gemeentelijke begroting.

- Inkomsten: De verkoop levert eenmalig geld op (koopsom).

- Juridische bescherming: Het zakelijk recht heeft 'zaaksgevolg'. Dit betekent dat als de nieuwe eigenaar de grond doorverkoopt, het recht (en dus de bescherming van de kabels en leidingen) automatisch overgaat op de volgende eigenaar.

- Legalisatie van de feitelijke situatie: Vaak is snippergroen al in gebruik genomen door buurtbewoners. Door verkoop wordt de situatie netjes gelegaliseerd en kadastraal vastgelegd. Nadelen

- Vereist medewerking nutsbedrijven: Het vestigen van een beperkt recht ten gunste van een nutsbedrijf vereist ook de instemming van deze nutsbedrijven. Deze nutsbedrijven hebben echter op dit moment de gemeente als enige wederpartij en bij overdracht met een beperkt recht hebben ze alle individuele eigenaren als wederpartij. Daarnaast heeft een nutsbedrijf het recht op het hebben van nutsvoorzieningen in de openbare ruimte. Door verkoop is het perceel geen openbare ruimte meer en kan een nutsbedrijf ook van de gemeente vorderen deze (wederom) beschikbaar te stellen. Voor een nutsbedrijf is het voor een goede uitvoering van hun publiekelijke taak erg nadelig om hier medewerking aan te verlenen, zeker als het generiek voor de gehele gemeente of voor meerdere situaties geldt.

- Als verlegging van de kabels of leidingen vereist is, dan zijn daarmee grote kosten gemoeid die vaak niet in verhouding staan met de toegevoegde economische (meer) waarde van het betreffende perceel.

16

tot minder animo bij bewoners.

- Handhaving- en toezichtlast: Als de netbeheerder eist dat de gemeente een handhavende taak blijft houden voor de verkochte grond, dan heeft verkoop voor de gemeente geen toegevoegde waarde. Ze is geen eigenaar meer, maar moet er nog steeds op toezien dat de koper (nieuwe eigenaar) zich aan de beperkingen houdt van het zakelijk recht. Hierdoor komt de gemeente in een nadeligere positie omdat ze geen mogelijkheden meer heeft ogv het eigendomsrecht, maar nog wel verplichting om dingen na te komen.

- Bereikbaarheid bij calamiteiten: Als er een gaslek of kabelbreuk is, moet de netbeheerder de tuin van een particuliere eigenaar in. Dit kan leiden tot vertraging, weerstand bij de bewoner en schadeclaims voor het herstel van de tuin.

- Versnipperd eigendom: De ondergrond blijft strategisch gezien versnipperd. Mochten er in de toekomst grootschalige infrastructurele aanpassingen nodig zijn (bijvoorbeeld voor het warmtenet), dan moet de gemeente met tientallen particulieren om tafel in plaats van dat zij de regie in eigen hand heeft.

_Netbeheerders:_ Hiervoor is aangegeven dat er een medewerking van een netbeheerder vereist is om een perceel grond te kunnen verkopen waar een kabel of een leiding in aanwezig is. Hierna worden een aantal kaders gegeven waaraan nutsbedrijven vaak toetsen en/of redeneren. Het beleid verschilt per type leiding, maar meestal geldt een veto. Veel nutsbedrijven hebben intern beleid dat verkoop aan particulieren niet toestaat bij bepaalde typen infrastructuur, ongeacht welk

- Ja, mits: Bij reguliere distributiekabels (de kabels die naar de huizen toe lopen) of glasvezel/CAI stemmen ze soms wél in met een recht van opstal, mits hun voorwaarden in het opstalrecht worden overgenomen.

- Standaard akten: Netbeheerders hebben vaak hun eigen kant-en-klare modelakten voor een recht van opstal en deze wordt als voorwaarde voor medewerking gesteld. Daarnaast geldt dat de netbeheerder de veiligheid en breedte (de 'belemmeringenstrook') bepaalt. Nutsbedrijven hanteren zeer strikte richtlijnen (gebaseerd op wet- en regelgeving zoals de Gaswet en Elektriciteitswet) over hoeveel ruimte zij rondom een kabel of leiding nodig hebben om veilig onderhoud te kunnen plegen.

_Communicatie:_

In de enquête zijn verschillende vragen geformuleerd over de mondelinge en schriftelijke communicatie van de gemeente met de inwoners en ondernemers. Op grond hiervan kan geconcludeerd worden dat er ruimte voor verbetering is op zowel de schriftelijke als de mondelinge communicatie.

17

het netwerk is slecht en nutsbedrijven moeten dringend aan de slag in het kader van de energietransitie. Enexis plaatst onze kernen daarom hoog op hun prioriteitenlijst.

Samenvattend komt het erop neer dat het huidige beleid feitelijk in overeenstemming is met de meeste vergeleken gemeenten, echter dat er op het onderdeel van verkoop met een vestiging van een recht van opstal nog nadere kaders vastgesteld kunnen worden. Deze extra mogelijkheid zal echter voor slechts een paar situaties voor een verkoop zorgen.

Het dilemma “de burger wil kopen, maar de gemeente wil niet verkopen” wordt voor waarschijnlijk veel situaties veranderd naar “de burger wil kopen, maar de gemeente kan niet verkopen omdat er geen zakelijk recht gevestigd kan worden omdat medewerking van de netbeheerders ontbreekt”.

Daarnaast kan de huidige werkwijze helderder worden vastgelegd en gecommuniceerd. Hieronder wordt deze hoofdlijn nader uiteengezet op grond van vorenstaande vier voorstellen hoe het beleid aangepast en geëvalueerd kan worden.

Dit zijn

1. Invoeren netwerkbeheerderstoets en verkoop met recht van opstal 2. Invoering vergoeding bij aanvraag om koop of huur

18

3. Evalueren huidige communicatie en dienstverlening 4. Projectplan illegaal grondgebruik bij nutsvoorzieningen

1. Invoering netwerkbeheerderstoets en verkoop met recht van opstal

In fase 4a zijn de voor- en nadelen van verkoop met een zakelijk recht/recht van opstal beschreven. Het vestigen van een recht van opstal voor kabels en leidingen wordt lang niet in iedere gemeente als mogelijkheid toegepast. Als dit wel wordt gedaan dan is dit vaak opgenomen in een proces.

Zoals aangegeven in fase 4a is een nadeel van een recht van opstal dat de nutsbedrijven ook akkoord dienen te gaan met een vestiging van een recht van opstal. Deze netbeheerders zijn echter veel meer gaan letten op hun positie om hun wettelijke taken te kunnen blijven vervullen. De netbeheerders stellen daarom strenge eisen als een recht van opstal wordt toegestaan.

Als de gemeente wil meewerken aan een verkoop met een vestiging van een recht van opstal, dan is de gemeente afhankelijk van de netbeheerders. Het grootste obstakel ligt op dit moment dus buiten de gemeente.

Het generiek toepassen van deze mogelijkheid wordt niet als haalbaar gezien omdat al in een eerder stadium door nutsbedrijven is verzocht om gronden met kabels en leidingen niet te verkopen. Wellicht is in een aantal situaties dit echter wel mogelijk. Het is daarom raadzaam om specifieke situaties te bespreken met de betreffende nutsbedrijven om te bezien of het vestigen van een opstalrecht mogelijk is en welke eventuele aanvullende voorwaarden voor de gemeente en de eventuele toekomstige eigenaar daaraan worden opgelegd door de betreffende nutsbedrijven.

De gemeenten die meewerken om een verkoop van een perceel met kabels en leidingen, hebben meestal een proces hiervoor ingericht. Daarbij worden meestal de volgende stappen gehanteerd;

1. Toetsing vooraf:

Kabels en leidingen bepalen direct het te doorlopen proces.

- A: Afwijzen bij niet lichte kabels of leidingen of

- B: Verleggen op kosten verzoeker,

- C: Eventueel verkoop met vestiging recht van opstal bij lichte kabels of leidingen indien verleggen geen mogelijkheid is.

2. Kostenverhaal:

Voorafgaand aan het vestigen van een recht van opstal komt eerst de toetsing of de kabels of leidingen verlegd kunnen worden. Als dit het geval is, dan is de verkoop met een vestiging van een recht van opstal geen optie. De kosten van verlegging komen voor rekening van de verzoeker. De gemeente faciliteert de aanvraag bij de netbeheerder, maar de burger betaalt de offerte en de uitvoering integraal vóórdat de handtekening onder de definitieve koopakte wordt gezet.

Waarom kiezen voor kostenverhaal? Het verzoek om een stuk grond van de gemeente te kopen dient vooral het belang van de verzoeker zelf. De gemeente moet altijd zorgvuldig omgaan met het haar toevertrouwde maatschappelijke kapitaal en dit geldt ook voor de netwerkbeheerders. Wellicht zou het in uitzonderingsgevallen anders kunnen liggen, maar de meeste verzoeken zullen een individueel belang van de aangrenzende perceel eigenaar dienen en daarmee niet het algemene belang. Om deze reden is het dan ook logisch om eventuele kosten die het gevolg zijn van het verzoek in rekening te brengen bij de verzoeker. Dit moet uiteraard vooraf inzichtelijk en duidelijk zijn.

19

niet uitgevoerd en daarmee de verkoop niet afgerond. Het is belangrijk om dit bij de vaststelling van dit aangepaste beleid te realiseren en ook in het proces met verzoekers op voorhand mee te geven. Hierdoor wordt direct transparant wie wat moet betalen en worden eventueel onhaalbare of onrealistische aanvragen aan de voorzijde gefilterd.

2. Invoering vergoeding bij aanvraag van koop of huur Sommige gemeenten (zoals Gorinchem) vragen een vergoeding bij het indienen van een verzoek tot aankoop of huur. Dit zorgt ervoor dat de kosten voor een individueel verzoek niet volledig op de gemeente blijft liggen ten koste van gemeenschapsgeld. Daarnaast gaan verzoekers voorzichtiger om met het indienen van een dergelijk verzoek en worden aanvragen niet zomaar of herhaald ingediend. Geadviseerd wordt om deze kostenvergoeding ook in Altena te introduceren. Bij andere gemeenten wordt meestal een bedrag van € 250 gehanteerd. Dit is waarschijnlijk een bedrag dat door de meeste verzoekers gedragen kan worden aangezien het onderliggende verzoek (de koopsom en bijkomende kosten van grond) een veel groter bedrag betreft. Daarnaast zijn in het verleden voor de aankoop van snippergroen geen hypotheek verhogingen nodig geweest en zijn de koopsommen met bijbehorende kosten en belastingen altijd door koper uit eigen vermogen voldaan.

20

3. Evalueren huidige communicatie & dienstverlening:

_Communicatie_

Voorgesteld wordt om met de afdeling communicatie de enquête nader te bestuderen, met de medewerkers te bespreken en te beoordelen op welke vlakken de communicatie aangepast en/ of aangevuld kan worden.

Onderzocht gaat worden of de toon van de communicatie aangepast of aangevuld dient te worden of dat het gaat om de inhoudelijke boodschap. Als geconcludeerd wordt dat de communicatie verbeterd kan worden, dan zal dit op advies van deze afdeling worden doorgevoerd.

_Dienstverlening_

Naast communicatie zal ook beoordeeld worden of de dienstverlening verbeterd kan worden. Bij de vergelijking met andere gemeenten is bijvoorbeeld naar voren gekomen dat er verschillende gemeenten zijn met een volledig online portal waar het verzoek ingediend kan worden. De verzoeker moet vooraf verschillende vragen beantwoorden en actief kennisnemen van de kaders en procedure. Bij een aantal gemeente, waaronder Gorinchem, maakt het betalen van een bijdrage onderdeel heeft waaraan een verzoek moet voldoen en welke stappen worden doorlopen. In Altena worden deze stappen ook doorlopen volgens een vast proces, maar dat kan duidelijker verwoord worden door bijvoorbeeld een aanvraagpagina of een formulier te introduceren. Mogelijk kan dit een bijdrage leveren aan een verbetering van de dienstverlening. Bij deze inventarisatie zal ook bezien worden of hiervoor extra of andere (financiële) middelen benodigd zijn.

4. Projectplan illegaal gebruik gronden van de gemeente met nutsvoorzieningen

Uit het door Eiffel uitgevoerde onderzoek naar het gebruik van grond van de gemeente Altena is gebleken dat er veel gronden waarschijnlijk in gebruik zijn genomen zonder dat daarvoor afspraken zijn gemaakt met de gemeente. Het gaat om circa 4.200 situaties waarbij dit het geval is en circa 2.200 situaties betreffen het gronden waar ook kabels of leidingen in of nabij deze ingebruikgenomen percelen liggen. Gezien de eerder geschetste druk op de openbare ruimte wordt geadviseerd om hiervoor een projectplan te maken de bevindingen te beoordelen en daar vervolgens vervolgstappen aan te verbindingen. Gezien de omvang betreft dit niet een project dat opgepakt kan worden binnen de bestaande beschikbare ambtelijke capaciteit aangezien deze nu al op dit vlak onder druk staat.

*

21

Bijlage

CONCEPT ANALYSE ENQUÊTE: EVALUATIE SNIPPERGROENBELEID

Op basis van de resultaten enquête snippergroen 2026 is hieronder de gedetailleerde analyse per vraag inclusief de bijbehoren aantallen en percentages opgenomen.

Vraag 1 Algemene context & Ingediende data

Geen relevante input tbv de analyse

Vraag 2: Bent u een inwoner van of vertegenwoordigt u een organisatie gevestigd in gemeente Altena?

- Ja: 139 respondenten (97,2%)

- Nee: 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

De respons laat zien dat de enquête vrijwel uitsluitend is ingevuld door de directe doelgroep: lokale bewoners en betrokkenen binnen de gemeente Altena.

Vraag 3: Bent u bekend met het huidige snippergroenbeleid in onze gemeente?

- Ja, ik heb het huidige snippergroenbeleid op de gemeentelijke webpagina gelezen: 72 respondenten (50,3%)

- Nee, ik ben hier niet bekend mee: 34 respondenten (23,8%)

- Ja, ik heb erover gehoord: 33 respondenten (23,1%)

- Geen antwoord (niet ingevuld): 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

Ruim de helft van de respondenten heeft de moeite genomen om actief de gemeentelijke webpagina te raadplegen.

In totaal is 73,4% van de ondervraagden op de een of andere manier bekend met het beleid, wat duidt op een sterk levend onderwerp.

Vraag 4: Wat is uw huidige situatie met betrekking tot de grond grenzend aan uw oorspronkelijke tuinperceel?

_Dit was een meerkeuzevraag waarin respondenten meerdere situaties of een complexe status konden_ _aanvinken:_

- Niet van toepassing (geen direct lopend dossier of grenzende grond): 60 respondenten (42,0%)

- Ik huur grond van de gemeente (of heb een gebruiksovereenkomst): 22 respondenten (15,4%)

22

- Ik ben in gesprek / verzoek ingediend en dit is wegens de evaluatie _on hold_ gezet: 8 respondenten (5,6%)

- Ik ben in gesprek / verzoek ingediend maar nog niet afgerond: 7 respondenten (4,9%)

- Woning gekocht, wilde huur overnemen maar oneens met voorstel + dossier staat _on hold_ : 5 respondenten (3,5%)

- Ik heb de grond moeten ontruimen ("teruggegeven" aan de gemeente): 4 respondenten (2,8%)

- Overige gecombineerde antwoorden (o.a. nieuwe kopers die vastlopen op het nieuwe voorstel of combinaties van huur en handhaving): 27 respondenten (18,8% in totaal, verdeeld over kleine unieke casussen).

- Analyse:

Hoewel voor 42,0% de situatie niet direct speelt, bevindt de overige 58,0% zich in een actief, historisch of knellend dossier. Hierbij valt op dat ruim 32% van de reacties nog niet zijn afgerond/ on-hold staan.

Vraag 5: Als u schriftelijk contact met de gemeente heeft gehad over snippergroen, hoe heeft u de brief/brieven van de gemeente ervaren?

- Geen mening (vaak omdat men geen brieven heeft ontvangen): 53 respondenten (37,1%)

- Onprettig van toon: 37 respondenten (25,9%)

- Zakelijk, maar correct: 20 respondenten (14,0%)

- Onduidelijk / Ik begreep niet wat er van mij verwacht werd: 13 respondenten (9,1%)

- Te juridisch van toon: 10 respondenten (7,0%)

- Duidelijk en informatief: 6 respondenten (4,2%)

- Geen antwoord: 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

Van de burgers die wél een mening hebben gevormd over de schriftelijke communicatie, ervaart de 25% als onprettig van toon, maar 18% vindt de brieven zakelijk correct of informatief. Het grootste deel heeft geen mening of geen antwoord gegeven op de vraag.

Vraag 6 & 8: Tijdslijn van het contact (Schriftelijk & Telefonisch)

Uit de jaartallen waarin burgers voor het laatst contact hebben gehad, blijkt een duidelijke piek in de meest recente jaren:

23

in 2024.

- Laatste telefonische contact: Vond voor 25,2% plaats in 2025, voor 7,7% in 2026 en voor 7,7% in 2024.

- Analyse:

Dit bevestigt dat de respondenten reageren op relatief actuele communicatie; het merendeel van de actieve contacten is geconcentreerd rondom dossier die momenteel on-hold staan of nog geen overeenstemming over is.

Vraag 7: Hoe heeft u het telefonisch contact met de gemeente ervaren?

- Moeizaam / Er was weinig ruimte voor mijn inbreng: 48 respondenten (33,6%)

- Ik heb geen telefonisch contact gehad: 35 respondenten (24,5%)

- Geen mening: 25 respondenten (17,5%)

- Neutraal: 19 respondenten (13,3%)

- Prettig en oplossingsgericht: 12 respondenten (8,4%)

- Geen antwoord: 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

Telefonisch contact scoort kritisch. Slechts 8,4% heeft het gesprek als prettig en oplossingsgericht ervaren. Meer dan een derde van alle respondenten (33,6%) geeft expliciet aan dat het contact moeizaam verloopt en dat er geen ruimte wordt gevoeld voor eigen inbreng.

Vraag 9: Was het voor u duidelijk hoe de huurprijs of koopprijs van de grond tot stand is gekomen?

- Nee, ik begreep de rekenmethode niet: 58 respondenten (40,6%)

- Ja, de rekenmethode was helder: 48 respondenten (33,6%)

- Ja, maar ik ben het niet eens met de rekenmethode: 33 respondenten (23,1%)

- Geen antwoord: 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

In totaal is 40% van de respondenten niet op de hoogte van de logica achter de prijs. Daarnaast geeft 23% aan oneens te zijn met de prijs. Men vindt de gehanteerde tarieven vaak onrealistisch voor wat zij ervaren als restgrond (zoals sloten of bermen) terwijl dit niet het geval is aangezien voor onbruikbare bermen of sloten geen huur in rekening wordt gebracht, maar slechts een onderhoudsverplichting.

24

bijvoorbeeld aan het bereikbaar houden van nutsvoorzieningen (kabels en leidingen) of het beschikbaar houden van openbaar groen? Wat vindt u van dit uitgangspunt?

- Oneens: Verkoop moet altijd een optie zijn: 75 respondenten (52,4%)

- Eens: Gemeente moet zuinig met haar gronden en openbaar groen zijn: 34 respondenten (23,8%)

- Oneens: Huren moet altijd een optie zijn: 18 respondenten (12,6%)

- Geen mening: 12 respondenten (8,4%)

- Geen antwoord: 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

Er is een duidelijke roep om flexibiliteit. Een ruime meerderheid van 65,0% is het oneens met het restrictieve uitgangspunt en vindt dat verkoop of huur als standaardoptie op tafel moet blijven liggen. Slechts 23,8% steunt het huidige strikte, beschermende standpunt van de gemeente.

Vraag 11: Stel dat de gemeente het standpunt hanteert dat het algemeen belang voor het individueel belang gaat:

- Oneens: Snippergroen grenzend aan een perceel moet altijd verkocht/verhuurd kunnen worden als de eigenaar dat wil: 70 respondenten (49,0%)

- Eens: Het algemeen belang moet dan voorgaan: 53 respondenten (37,1%)

- Geen mening: 16 respondenten (11,2%)

- Geen antwoord: 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

Deze vraag toont een interessante tweedeling. Hoewel bijna de helft (49,0%) resoluut kiest voor het belang van de aangrenzende bewoner, stemt toch nog 37,1% in met het principe van het algemeen belang. Uit de kwalitatieve toelichtingen blijkt echter dat men vindt dat de gemeente 'algemeen belang' te snel als Excuses gebruikt zonder objectieve onderbouwing.

Vraag 12: Vond u de termijn die u kreeg om te reageren op een aanbod redelijk?

- Ja, ik had voldoende tijd: 82 respondenten (57,3%)

- Nee, de termijn was te kort: 57 respondenten (39,9%)

- Geen antwoord: 4 respondenten (2,8%)

- Analyse:

25

afgezet tegen de maanden of jaren die de gemeente zelf nodig heeft om op verzoeken te reageren.

Vraag 14 Samenvatting van de Postcodes

Belangrijkste inzichten uit de data

- Oververtegenwoordiging: De kernen Nieuwendijk, Almkerk, Andel en Sleeuwijk zijn gezien het aantal hoger dan gemiddeld. Vooral Nieuwendijk valt hierbij op aangezien het een relatief kleine kern is met maar liefst bijna 20% van de respondenten. Dit lijkt erop dat er een bijzondere situatie met betrekking tot snippergroen aan de orde is.

- Ondervertegenwoordiging in het oosten: Kernen in het oostelijke deel van de gemeente (zoals Veen, Dussen, Rijswijk, Giessen en Babyloniënbroek) hebben een zeer lage respons in deze dataset (elk circa 2% of minder).

- Ontbrekende kernen: Een aantal kernen uit de gemeente (zoals Genderen, Meeuwen, Drongelen, Uitwijk etc) komt in het geheel niet voor in de resultaten.

- Slechts 4,2% van de invoer was niet te herleiden door ontbrekende gegevens of overduidelijke test-postcodes (zoals '1234ab').

Hieronder de verdeling van de respondenten per dorpskern, gerangschikt van hoog naar laag:

Verdeling respondenten per dorpskern

26

27