2025-07-11 Bijlage 1 bij RIB Motie omgevingsdialoog

Beleidskader

[De Omgevingswet (met name art. 16.55), de Omgevingsregeling (art. 7.4) en](https://wetten.overheid.nl/BWBR0037885/2024-01-01/#Hoofdstuk16) de [Wet versterking participatie op decentraal niveau vormen de wettelijke](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2024-203.html#d16e528) grondslag. Gemeentelijke beleid is niet van toepassing.

Juridische basis van de raadsinformatiebrief

- _Het is niet toegestaan._ De kern is dat een gemeente geen aanvullende spelregels en voorwaarden (het ‘hoe’ en de kwaliteit bijvoorbeeld) màg stellen aan participatie, omdat die ‘vormvrij’ is en meestal [1] niet verplicht. Als iemand participatie achterwege laat, is dat zelfs geen grond om een aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit te weigeren.

- _De nieuwe wet over participatie geeft geen mogelijkheid om aan participatie_ _door burgers extra eisen te stellen._ De nieuwe Wet versterking participatie op decentraal niveau is voor gemeenten, naast het uitdaagrecht, gericht op participatie van burgers bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van _gemeentelijk beleid_ . Daar gaat het dus om vormen van participatie die de _gemeente_ over haar beleid inzet.

- _Het wettelijk (beleids)kader is specifiek over het vormvrij zijn en het meestal_ _vrijwillige karakter van de participatie_ De wetgever is duidelijk hierover: door de vormvrijheid is het niet toegestaan om lokaal regels te stellen. In de niet door de raad aangewezen gevallen dient de initiatiefnemer verantwoording af te leggen over de al dan niet gevoerde participatie (‘omgevingsdialoog’). Dit is de reden dat de motie helaas niet uitgevoerd kan worden zoals die door u is aangenomen.

1 Alleen in die gevallen waarbij de gemeenteraad participatie verplicht heeft gesteld mogen criteria gesteld worden. Die [zijn echter eveneens niet bindend. In deze verordening](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR713062/1) staan de gevallen die in Altena van toepassing zijn. In kanttekening [2.1 wordt dit toegelicht en in een publicatie](https://vng.nl/sites/default/files/2023-07/nieuwe-bevoegdheden-bij-de-buitenplanse-omgevingsplanactiviteit-en-participatie-20230717.pdf) van de VNG.

1

- _Door de meer uitgebreide en vernieuwde Handreiking omgevingsdialoog_ _20225 en die ook uit te dragen, krijgt zorgvuldige en transparante_ _participatie een stimulans_ Het Voorwoord in deze Handreiking geeft vooral aan dat aandacht voor een passende participatie voor de initiatiefnemer èn de omgeving zinvol en belangrijk is. Het is immers in het belang van alle betrokkenen dat het initiatief of plan niet leidt tot teleurstelling of dat voor een initiatief weinig draagvlak is. Beide zijn niet altijd te voorkomen, maar een goed (participatie)proces kan wel positief bijdragen en vertrouwen geven.