Alkmaar, 27 augustus 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
Aan de gemeenteraad van Alkmaar
Onderwerp Voorstel afdoening motie Versterking, borging en erkenning van immaterieel erfgoed in Alkmaar.
Bijlagen geen
Behandeld door Datum Vakgroep Erfgoed, Vakgroep 19 mei 2026 Cultuur, Vakgroep EZ
Geachte leden van de raad,
In uw vergadering van 16 april 2026 is door u de motie Versterking, borging en erkenning van immaterieel erfgoed in Alkmaar aangenomen. In deze motie verzoekt u het college om:
1. Een integrale inventarisatie uit te voeren van het immaterieel erfgoed binnen de gemeente Alkmaar, inclusief tradities die nog niet op de Nationale Inventaris zijn opgenomen, en dit op een toegankelijke en samenhangende wijze in kaart te brengen.
Antwoord Het college onderschrijft het belang van versterking, borging en erkenning van immaterieel erfgoed. De wijze waarop we hier uitvoering aan geven ziet het college anders. Het is namelijk niet aan het college om te beoordelen wat wel of niet immaterieel erfgoed is en of dit nationale erkenning krijgt. Deze taak ligt bij het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN).
KIEN beoordeelt of een erfgoedvorm immaterieel erfgoed is. Daarom laat het college het aan de organisaties zelf om hun traditie, ambacht of activiteit aan te melden. De aanmeldingsprocedure is eenvoudig, laagdrempelig en vraagt weinig inspanning. KIEN beoordeelt of de aanmelding past op de inventaris van immaterieel erfgoed (nationale erkenning). Zo niet, dan biedt zij als alternatief een plek in het digitale kennisnetwerk (nationale bekendheid). Alle registraties en netwerkcontacten worden zij aan zij op een gezamenlijke website gepresenteerd.
Het college wil zich inspannen om zowel de erkenning via de nationale inventaris als het kennisnetwerk bij de organisaties onder de aandacht te brengen. Dit zullen wij doen in het derde kwartaal van dit jaar. Daarnaast zal het bij de reguliere contactmomenten onder de aandacht worden gebracht.
2 . In overleg te treden met betrokken organisaties, verenigingen, stichtingen en initiatiefnemers om hun behoeften, knelpunten en kansen te inventariseren.
Bezoekadres Mallegatsplein 10 1815 AG Alkmaar
postadres Postbus 53 1800 BC Alkmaar
bank NL78BNGH0285000179
website www.alkmaar.nl
telefoon 14 072
Antwoord De gemeente onderhoudt al een (subsidie)relatie met de betreffende organisaties. Op die manier zijn we met elkaar in gesprek over vragen of knelpunten. Via die weg is onze informatie actueel. De gemeente ondersteunt binnen de mogelijkheden bij de instandhouding van deze organisaties en hun activiteiten. Daarnaast neemt KIEN deze rol op zich, met gratis trainingen en een kennisbank, gericht op borging van het immaterieel erfgoed en toekomstbestendigheid van de organisaties.
3 . Te onderzoeken welke nog niet erkende vormen van Alkmaars immaterieel erfgoed in aanmerking komen voor opname in de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed, en in samenwerking met het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland de mogelijkheden te verkennen voor eventuele voordracht bij UNESCO.
Antwoord Zoals hierboven verwoord is het aan het Kenniscentrum om te beoordelen of opname op de nationale inventaris passend is. De keuze om zich hiervoor aan te melden ligt bij de organisaties zelf. Het doen van een aanmelding is eenvoudig en laagdrempelig: het vraagt weinig inspanning en kan per mail of telefonisch.
Voor de UNESCOstatus is de procedure omvangrijker. Ook deze loopt buiten de gemeente om: eens per twee jaar doet het Kenniscentrum een oproep onder alle organisaties die zijn ingeschreven in het nationale register, om zich aan te melden voor de UNESCOstatus. De raad van Cultuur beoordeelt of een aanmelding kansrijk is. Voor een selectie van maximaal vijf wordt een onderbouwingsdossier opgesteld, samen met de organisatie. Het ministerie van OCW maakt hieruit opnieuw een selectie, die uiteindelijk wordt voorgedragen voor het internationale UNESCOregister. Het opstellen van een onderbouwingsdossier vraagt voor een korte periode inspanning van de organisatie. Hier kan de gemeente bij ondersteunen. Omdat de gemeente niet is betrokken in dit proces, is het is aan de organisaties om aan te geven of hier behoefte aan is.
4. Op basis van bovenstaande bevindingen te komen tot een integraal plan van aanpak, gericht op het versterken, behouden en toekomstbestendig maken van het immaterieel erfgoed in Alkmaar.
Antwoord Hierboven gaven wij al aan dat wij al in contact staan met de diverse organisaties. Naar onze mening draagt een centrale aanpak niet bij aan de huidige werkwijze. Wij zullen dit onderwerp wel bij onze contactmomenten op de agenda zetten. In het derde kwartaal zal de gemeente een oproep doen onder de organisaties om zich aan te melden voor het nationaal register of voor het kennisnetwerk. Ook brengen wij de ondersteunende diensten van KIEN onder de aandacht.
5 . De raad hierover te informeren vóór het einde van het derde kwartaal van 2026.
Antwoord Het college begrijpt uw doel. Maar omdat in onze ogen een integrale aanpak het bereiken van dit doel niet ondersteunt, is ook terugkoppeling hiervan niet aan de orde.
Met deze brief stellen wij u voor om deze motie als uitgevoerd te beschouwen.
2/3
Met vriendelijke groet,
Het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar,
mw. drs. A.M.C.G. (Anja) Schouten, burgemeester
dhr. R.M. (Robert) Reus MPM, gemeentesecretaris
3/3