260930 - Dossieroverzicht Domusica_Geanonimiseerd

forse verhoging van de jaarlijkse canon. Voor Domusica speelt op de achtergrond steeds de wens een

situatie zoals bij de Stilohal te voorkomen.

Parallel daaraan loopt een verduurzamingstraject van de gevel, waarvoor Eco-Muze een DUMAVA

subsidie heeft ontvangen die eind 2026 volledig besteed en afgerond moet zijn. Beide dossiers zijn

onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zonder duidelijkheid over de erfpachtvoorwaarden kan De

Stichting de benodigde aanvullende financiering voor de gevelaanpassing niet verantwoord

aantrekken. Zonder tijdige uitvoering van de gevelaanpassing vervalt de subsidie en moet deze

worden terugbetaald.

Het dossier kent daarnaast een belangrijke recente ontwikkeling. Het raadsbesluit waarop de

compensatie van de erfpachtcanon berust, bleek in 2024 in het gemeentelijk archief niet meer terug

te vinden. Eco-Muze heeft de onderbouwing inmiddels in het eigen archief teruggevonden: een fax

van de gemeente uit juli 1999 waarin de structurele compensatie zwart op wit staat, zonder

1

maximum of einddatum (zie onderdeel 2). Verder heeft de gemeente vanaf het begin van het dossier

op meerdere momenten concrete termijnen toegezegd voor antwoorden, conceptovereenkomsten

en juridische adviezen. In geen van deze gevallen is de toegezegde termijn gehaald. Het initiatief om

het dossier gaande te houden lag telkens bij De stichting.

2. De compensatieafspraak uit 1999: bewijs uit het archief van Eco-Muze

Aan de erfpachtconstructie ligt een raadsbesluit ten grondslag waarin is vastgelegd dat de

erfpachtcanon door de gemeente wordt gecompenseerd via een subsidie. In de administratie wordt

verwezen naar raadsbesluit nr. 96 van 14 juni 1999.

In juni en juli 2024 heeft de gemeente (rentmeester en adviseur vastgoed) dit besluit samen met

Collectie Overijssel proberen te achterhalen. Dat onderzoek leverde het volgende op:

- De gemeente beschikt zelf niet meer over het besluit.

- In de inventaris van het gemeentearchief zijn raadsbesluiten niet apart beschreven.

- Collectie Overijssel heeft de vastgestelde raadsnotulen van 14 juni 1999 bekeken. Daarin komt

geen subsidieverstrekking aan Domusica voor. De nummering van de onderwerpen in de

notulen vertoont hiaten en juist nummer 96 wordt overgeslagen, zonder dat uit de notulen

blijkt waarom.

De stichting heeft het eigen archief nagezocht en daarin de onderbouwing wel aangetroffen. Het

betreft een fax van de gemeente Zwolle, afdeling Stadsbeheer, met kenmerk SON 99-680, gedateerd

20 juli 1999, behandeld door 5.1.2e en ondertekend namens de directeur Stadsbeheer door 5.1.2e

5.1.2e

hoofd sectie Vastgoed, gericht aan het bestuur van Stichting Eco-muze, de

eigenaar van het gebouw Domusica. In deze fax staat letterlijk dat de gemeenteraad door middel van

het vaststellen van de voorjaarsnota (raadsbesluitnummer 96 van 14 juni 1999) mede heeft

ingestemd met het structureel toekennen van een subsidie van fl. 5.1.2f per jaar als

tegemoetkoming in de jaarlijkse canon voor het in erfpacht uit te geven perceel grond aan de

5.1.2e

Dit verklaart meteen waarom het besluit in de notulen onvindbaar was: het is

genomen via de vaststelling van de voorjaarsnota en niet als afzonderlijk agendapunt.

Drie elementen uit deze fax verdienen bijzondere aandacht. Ten eerste het woord structureel: de

subsidie is niet tijdelijk of eenmalig toegekend. Ten tweede bevat de fax geen maximum en geen

einddatum. Ten derde is de subsidie expliciet gekoppeld aan de canon, als tegemoetkoming daarin.

De praktijk is bovendien later door de gemeente zelf schriftelijk bevestigd. In de brief van 21

december 2009 (kenmerk OW0912-0512, vaststelling subsidie 2008) stelt de gemeente de subsidie

2008 vast op 5.1.2f euro, exact het equivalent van fl. 5.1.2f, en bevestigt zij dat dit bedrag is

verrekend met de door de stichting te betalen canon. In dezelfde brief wordt bovendien verwezen

naar een raadsbesluit van 9 november 2007. De compensatieconstructie was bij de gemeente dus

bekend, is jarenlang toegepast en is schriftelijk vastgelegd.

2

Daarmee dringt zich een wezenlijke constatering op. De compensatie is sinds 1999 altijd volledig

geweest: de canon is in de loop der jaren geïndexeerd van fl. 5.1.2f ( 5.1.2f euro) naar

inmiddels 5.1.2f euro, en de subsidie is jaarlijks aan dat geïndexeerde bedrag gelijkgesteld. Bijna

dertig jaar lang gold dus het principe dat de subsidie de canon volledig dekt, in overeenstemming

met de strekking van het besluit uit 1999. Het voorstel van de gemeente om de canon marktconform

te verhogen naar 5.1.2f euro per jaar verbreekt die gelijkstelling eenzijdig, tenzij de structurele

compensatie dienovereenkomstig meebeweegt. Hoe de gemeente hiermee wil omgaan is een vraag

die tot op heden onbeantwoord is gebleven.

3. Overzicht van gebeurtenissen, toezeggingen en termijnen

Onderstaande tabel geeft chronologisch weer hoe het dossier is verlopen, welke toezeggingen zijn

gedaan, welke termijn daaraan is verbonden en wat het resultaat was.

3

4

4. Financiële kaders zoals door de gemeente benoemd

In de correspondentie van 11 december 2025 heeft de gemeente de volgende uitgangspunten voor

de nieuwe overeenkomst benoemd:

- Een jaarlijkse canon van 5.1.2f euro, te bereiken via een ingroeimodel over drie jaar.

- Canon 2026: 5.1.2f euro.

- Canon 2027: 5.1.2f euro.

- Canon 2028: 5.1.2f euro.

De bijbehorende conceptovereenkomst, op 25 juni 2023 voor het eerst aangekondigd en op 11

december 2025 toegezegd voor de week van 15 december 2025, is tot op heden niet ontvangen.

5

Daarbij verdient opmerking dat deze bedragen zijn gebaseerd op marktconforme doorberekening,

terwijl de in 1999 structureel toegekende compensatie van de canon (zie onderdeel 2) daarin op

geen enkele wijze is verwerkt en de vraag hoe deze moet doorwerken in de nieuwe overeenkomst

nog niet is beantwoord.

5. Verduurzaming gevel en subsidierisico

Eco-Muze staat gereed om te investeren in hoogwaardige, duurzame beglazing en kozijnen. Deze

investering draagt bij aan energiebesparing en aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de

gemeente. De DUMAVA-subsidie vereist dat de werkzaamheden eind 2026 zijn afgerond. Bij het niet

halen van deze termijn moet de subsidie worden terugbetaald.

Daarnaast houdt Monumentenbeheer vast aan de toepassing van aluminium kozijnen. Dit betekent

een aanvullende investering van circa 5.1.2f euro. Deze extra financiering is voor Domusica pas

realiseerbaar zodra het erfpachtcontract is vernieuwd. Een alternatief is dat Domusica toestemming

krijgt de pui volgens het eigen voorstel uit te voeren, waarmee de meerkosten mogelijk vermeden

kunnen worden. Op de vraag om goedkeuring van de glasvervanging is nog geen antwoord

ontvangen.

6. Voorstel van Eco-Muze: symbolische grondverkoop

Op 15 december 2025 heeft Eco-Muze een alternatieve denkrichting voorgelegd: de gemeente

verkoopt de grond symbolisch aan Eco-Muze, onder de voorwaarde dat de gemeente altijd het recht

van eerste koop behoudt. Aanvullend kan worden vastgelegd dat er geen andere activiteiten mogen

worden ontplooid dan de huidige; bij een gewenste functiewijziging wordt de gemeente opnieuw

eigenaar. Een vergelijkbare constructie is toegepast in Enschede bij Atelier De Broedplaats.

Deze constructie neemt structurele onzekerheid weg en maakt een einde aan de huidige situatie

waarin cultuursubsidie via een jaarlijks terugkerende en volgens de gemeente zelf feitelijk niet

toegestane constructie aan de erfpacht is gekoppeld. Zij zou bovendien definitief een einde maken

aan discussies over de doorwerking van het besluit uit 1999. De subsidie kan dan direct en

structureel voor cultuur worden ingezet, met minder administratieve lasten aan beide zijden. Een

inhoudelijke reactie op dit voorstel is nog niet ontvangen.

7. Openstaande punten

- Erkenning en doorwerking van de in 1999 structureel toegekende compensatie van de

erfpachtcanon (raadsbesluitnummer 96 van 14 juni 1999, vastgelegd in fax SON 99-680 van 20

juli 1999 en bevestigd in de brief van 21 december 2009), in de nieuwe erfpachtovereenkomst.

- Toezending van de conceptovereenkomst voor de nieuwe erfpacht, voor het eerst

aangekondigd op 25 juni 2023 en opnieuw toegezegd op 11 december 2025.

- Inhoudelijke reactie op het voorstel tot symbolische grondverkoop met recht van eerste koop,

ingediend op 15 december 2025.

6

- Antwoorden van de gemeentelijke juristen op de vier vraagstukken benoemd op 19 maart

2026, waaronder de Didam-procedure en het onderopstalrecht Allerzonst.

- Beslissing over de goedkeuring van de vervanging van de beglazing en de uitvoering van de

kozijnen, in relatie tot de eisen van Monumentenbeheer.

- Duidelijkheid over de toekomst van Domusica op deze locatie.

8. Gevraagd besluit en verzoek

Eco-Muze verzoekt om een bestuurlijk gedragen, integrale behandeling van dit dossier, waarbij de

portefeuilles vastgoed, cultuur en energietransitie gezamenlijk optrekken. Concreet wordt gevraagd:

- Een afspraak op korte termijn waarin de erfpachtkwestie, dan wel het voorstel tot

grondverkoop met eerste kooprecht, en de beslissing over de beglazing in een keer worden

afgehandeld.

- Een standpunt van de gemeente over de doorwerking van de structurele compensatie uit 1999

in de nieuwe overeenkomst, nu Domusica de onderbouwing daarvan met de fax van 20 juli

1999 en de brief van 21 december 2009 heeft geleverd. Uitgangspunt daarbij is het bijna dertig

jaar gehanteerde principe dat de subsidie jaarlijks wordt gelijkgesteld aan de (geïndexeerde)

canon; een marktconforme verhoging van de canon zonder overeenkomstige aanpassing van de

compensatie verbreekt dat principe eenzijdig.

- Een schriftelijke bevestiging van alle gemaakte afspraken, met haalbare en gemonitorde

termijnen. De ervaring met verdwenen stukken en niet nagekomen termijnen in dit dossier

onderstreept het belang van zorgvuldige, schriftelijke vastlegging.

- Een besluit over de beglazing ruim voor het einde van 2026, zodat de DUMAVA-subsidie niet

verloren gaat.

Contactpersoon namens Domusica: 5.1.2e 5.1.2e @ domusica.nl.

Bijlagen: fax gemeente Zwolle, Stadsbeheer, kenmerk SON 99-680, d.d. 20 juli 1999 (twee bladen);

brief gemeente Zwolle, kenmerk OW0912-0512, d.d. 21 december 2009 (vaststelling subsidie 2008).

7

Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen

In dit document zijn gegevens definitief geanonimiseerd op grond van: