M273 Maak jeugdbescherming minder afhankelijk en meer weerbaar

Motie: Maak jeugdbescherming minder afhankelijk en meer weerbaar

De gemeenteraad van Utrecht, in vergadering bijeen op 1 oktober, ter bespreking van de afrondende besluitvorming naar aanleiding van het debat ‘Ouderverstoting’

Constaterende dat:

1. de 26 Utrechtse gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de inkoop van Veilig Thuis, (preventieve) jeugdbescherming en jeugdreclassering; 2. gemeente Utrecht als penvoerder namens de 26 gemeenten is gemandateerd voor het contractbeheer en contractmanagement en dit mandaat expliciet de bevoegdheid omvat om, binnen de overeengekomen looptijd en in afstemming met de deelnemende gemeenten, te besluiten tot gedeeltelijke verlenging of beëindiging van de dienstverlening; 3. Samen Veilig Midden-Nederland binnen de huidige inrichting een centrale positie inneemt in de Utrechtse keten van veiligheid en jeugdbescherming; 4. problemen in de uitvoering van jeugdbescherming direct gevolgen kunnen hebben voor kinderen en gezinnen die zich juist in een bijzonder kwetsbare positie bevinden; 5. in andere regio's verschillende organisatiemodellen bestaan, waaronder modellen waarin meerdere gecertificeerde instellingen naast elkaar actief zijn.

Overwegende dat:

1. de gemeente Utrecht, als opdrachtgever, een bijzondere verantwoordelijkheid draagt om te waarborgen dat kinderen die bescherming nodig hebben deze tijdig, zorgvuldig en veilig ontvangen; 2. juist bij organisaties die ingrijpende beslissingen nemen in het leven van kinderen en gezinnen, hoge eisen moet worden gesteld aan kwaliteit, zorgvuldigheid, rechtsbescherming en professioneel handelen; 3. een stelsel waarin voor essentiële taken een grote afhankelijkheid bestaat van één uitvoerende organisatie kwetsbaar kan zijn wanneer zich structurele problemen voordoen met de kwaliteit, werkwijze of continuïteit van die organisatie; 4. gemeentelijke sturing aan kracht verliest wanneer er bij structurele tekortkomingen feitelijk geen reëel en uitvoerbaar alternatief beschikbaar is; 5. het daarom niet voldoende is dat de gemeente juridisch de mogelijkheid heeft een overeenkomst geheel of gedeeltelijk te beëindigen, maar dat zij ook moet weten hoe de

veiligheid en continuïteit van ondersteuning aan kinderen en gezinnen in dat geval worden gewaarborgd; 6. de Utrechtse beweging naar minder gedwongen jeugdbescherming vraagt om een sterke lokale basis, vroegtijdige inzet van expertise en een inrichting waarin zoveel mogelijk wordt voorkomen dat problemen escaleren tot gedwongen maatregelen.

Draagt het college op:

1. inzichtelijk te maken onder welke juridische en contractuele voorwaarden de dienstverlening door een GI als Samen Veilig Midden-Nederland geheel of gedeeltelijk kan worden beëindigd, in het bijzonder wanneer de wet overtreden wordt door de GI, en hoe in dat geval de continuïteit van jeugdbescherming en jeugdreclassering kan worden gewaarborgd; 2. samen met de bovenregionaal samenwerkende gemeenten alternatieve organisatiemodellen te onderzoeken die de continuïteit en weerbaarheid van de jeugdbescherming kunnen versterken, waaronder een model met meerdere rechtstreeks gecontracteerde gecertificeerde instellingen en modellen waarin expertise vanuit gecertificeerde instellingen eerder en dichter bij de lokale teams wordt ingezet, en daarbij ervaringen uit andere regio’s en de Utrechtse EVU-proeftuinen te betrekken, met expliciete aandacht voor de rechtsbescherming van ouders en kinderen; 3. de raad over de uitkomsten uiterlijk Q3 2027 te informeren en daarbij de verschillende modellen te vergelijken op kwaliteit en veiligheid, rechtsbescherming, continuïteit, gemeentelijke sturingsmogelijkheden, personele en financiële consequenties, risico op versnippering en uitvoeringslasten en de bijdrage aan de Utrechtse beweging naar 0 en daarmee minder gedwongen jeugdbescherming.