Beantwoording vragen Laamairi over Gezondheidsraad luidt de alarmbel over alcohol - welke stappen zet Rotterdam?

'sîþ Gemeente Rotterdam Onderwerp: Gezondheidsraad luidt de alarmbeI over alcoho[ - welke stappen zet Rotterdam Cluster: Maatschappelijke Ontwikkeling Portefeuille: Zorg, Welzijn en Sociale Basis Portefeuillehouder: René Segers-Hoogendoorn Van: G. Bruinen Telefoonnummer gemeente: 14 010 Aan de gemeenteraad Uw kenmerk:2óbb00523ó Ons kenmerk: M26O6-3535 - 2óbb007984 Datum: B&W 29 september 202ó Op29 juni2026 stelde M. Laamairi (Denk) ons schriftelijke vragen over Gezondheidsraad luidt de alarmbel over alcoho[ - welke stappen zet Rotterdam? Inleidend wordt gesteld: Recent berichtte het AD over het aanstaande advies van de Gezondheidsraad over atcoholgebruik. Vo[gens de berichtgeving conctudeert de Gezondheidsraad op basis van de meest recente wetenschappetijke inzichten dat er geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik bestaat. Waar alcohotgebruik lange tijd in bepaatde mate ats retatief onschadelijk werd beschouwd, wijzen steeds meer onderzoeken op een verband tussen alcoholconsumptie en een verhoogd risico op onder meer kanker, hart- en vaatziekten, leveraandoeningen en mentale gezondheidsproblemen. Voor DENK staat de gezondheid van Rotterdammers voorop. Tegetijkertijd constateren zij dat alcohotgebruik in onze samenleving breed geaccepteerd is en op veel plekken een vanzelfsprekend onderdeelvormt van het sociale leven. De maatschappe[ìjke gevolgen van alcoholmisbruik zijn echter aanzienlijk. Niet a[leen voor de gebruiker zelf , maar ook voor gezinnen, omwonenden en de samenleving als geheel. Daarnaast maken zijzich zorgen over de normalisering van alcoholgebruik onder jongeren en jongvolwassenen en de gevolgen daarvan voor de volksgezondheid op de [ange termijn. Inleidend op de beantwoording: Het vierjarige Preventie- en handhavìngsplan Alcohol en andere drugs 2023-2027 is door voormatig wethouder Welzijn, Samenleven, Sport en Digitale Inclusie (2022-2026) ingediend, in de raad besproken en op 25 januari 2024 unanìem aangenomen. In dit plan is er preventieve aandacht voor het voorkomen en terugdringen van middelengebruik (alcohol en andere drugs) onder jongeren en (jong)volwassenen. A[ sinds 2009 stett de gemeente elke 4 jaar dit programma vast, gericht op de preventie op alcohol en andere drugs voor jongeren en volwassenen zodat zij veitig, kansrijk en gezond opgroeien en hun leven inrichten. Nieuw in dit advies is dat de Gezondheidsraad niet alleen kijkt naar de gezondheid van de alcoholgebruiker, ook de gevolgen voor anderen en voor de samenteving zijn meegenomen. Blad: Datum: Ons Kenmerk: 2/6 29 september 202ó M2ó0ó-3535 't*lþ Alcoholgebruik kan bijvoorbeetd bijdragen aan meer verkeersongevallen, agressie, (uitgaans-, partner-) geweld, problemen in de thuissituatie, arbeidsongevallen en verzuim. Alcohotschade is daarmee niet atleen een individueel gezondheidsrisico, maar ook een maatschappetijk vraagstuk.In ons huidige plan hebben we ook die gevolgen ats vanzelfsprekend goed voor het voet[icht gebracht en als aanleiding voor stevig preventief beleid genoemd. Met het preventieplan geven we uitvoering aan de wettelijke taken van de gemeente zoals vastgelegd in artikel 2 en artikel 5 van de Wet publieke gezondheid (Wpg) en artikel 43a van de A[cohotwet. Het stuit aan bijde gemeentetijke verantwoordelijkheid om preventieprogramma's en gezondheid bevorderende activiteiten uit te voeren en jeugdigen te ondersteunen in een gezonde ontwikketing. Tevens is in artikel 43a van de Atcoholwet bepaatd dat de gemeenteraad periodiek een preventie- en handhavingsptan alcohotvaststelt. In dat ptan moet in ieder geval aandacht worden besteed aan: . Preventie van alcoholgebruik, met name onder jongeren; . Handhaving van de Alcoholwet; o De doelstellingen van het alcoholbeleid en de acties die worden uitgevoerd om deze doelen te bereiken. Het preventie-en handhavingsptan is te vinden op de website van de gemeenteraad. Elke vier jaar laten we zien of de inzet ook werkelijk heeft geleid tot het realiseren van de beschreven doeten. Daarbij wordt o.a. gekeken of we (riskant) gebruik hebben kunnen terugdringen bij genoemde doelgroepen. Er wordt ingezet op de domeinen Thuis, Onderwijs en Vrije tijd. Deze inzet is gebaseerd op werkelijke feiten met zoveeI mogelijk (gedrags)wetenschappelijk onderbouwde interventies, waarvan is aangetoond dat ze effectief zijn. Binnen dit ptan is ook aandacht voor volwassenen en met name de inzet richting de groep 55-plussers gericht op bewustwording met het advies van de Gezondheidsraad als [ejdraad; Drink geen alcohol! AIs u toch alcohol drinkt dan zeker niet meer dan l glas per dag. U wijst op de gewijzigde norm die de Gezondheidsraad nu hanteert. In het nieuwe vierjarige preventieplan, dat na de zomer van2O27 wordt aangeboden aan de raad waarbij ook de opbrengst van het huidige vierjarige plan wordt getoond, zal de richtlijn van de Gezondhejdsraad uiteraard worden geactualiseerd. In de onderstaande beantwoording zijn sommige vragen samengenomen omdat een beantwoording past bij deze geclusterde vragen. Hieronder de vragen en onze beantwoording: Vraag 1: Is het college bekend met de berichtgeving over het nieuwe advies van de Gezondheidsraad waarin wordt gesteld dat er geen veitige ondergrens voor alcoholgebruik bestaat? Antwoord: Ja, het coltege heeft kennisgenomen van deze nieuwe richtlijn van de Gezondheidsraad Vraag2: Hoe beoordeelt het college de bevindingen van de Gezondheidsraad en welke gevolgen verwacht het college dat deze zullen hebben voor het lokale gezondheidsbeteid? Blad: Datum: Ons Kenmerk: 3/6 29 september 202ó M2ó0ó-3535 t8t/m24 Drinkt niet of maximaal 1 t9t/m64 Drinkt niet of maximaal ]. rd ó5 en ouder Heeft in laatste r alcohol edronke L8t/m24 Heeft in laatste alcohol edronken, 18t/m 64 Heeft in laatste alcohol edronken e drinker LBt/m24 aar drinker, L8t/m64 Ove drinker ó5 aar en ouder '*olþ Antwoord: Het co[[ege oordeelt dat de bevindingen van de Gezondheidsraad een heldere richtlijn vormen. Zoals genoemd bij de inleiding zaldeze in het nieuwe preventieplan worden opgenomen en zal het advies in het gezondheidsbeleid worden genoemd. Daarop aansluitend za[ in communicatie richting de verschi[]ende doelgroepen (jongeren en (jong)volwassenen) alcohotgebruik nog scherper geheel worden ontraden. Vraag 3: Beschikt de gemeente over actuele cijfers omtrent alcoholgebruik onder Rotterdammers, uitgesplitst naar leeftijdscategorieën? Zo ja, kan het cottege deze cijfers met de raad delen? Antwoord: In onderstaand schema vindt u de meest actuele cijfers over atcoholgebruik. Daarbij zijn de landelijke definities van toepassing: - Binge drinken: Betekent dat iemand in korte tijd heetveetalcoholdrinkt tijdens één enkele gelegenheid, zoals minstens 4glazen voor vrouwen en 5 tot ó glazen voor mannen. ¿ - Overmatige drinker Votgens het Trimbos-instituut en het CBS betekent dit meer dan2lstandaardglazen per week voor mannen en meer dan14 standaardglazen per week voor vrouwen. - Zware drinker: Is iemand die minstens één keer per week een grote hoeveelhejd alcohol op één dag drinkt, oftewel 4 of meer glazen voor vrouwen en ó of meer glazen voor mannen. Alcohol drinken L3 tl m L6 aar -2O23 - Rotterdam Recent alcohol ron L3 L6 Ooit alcohol edron L3 t/m 1ó aar Recent e dri L3tlmL6 Dronken of aan 4 weke of mee L3t/mL6 Votwassenen en ouderen -2024 - Rotterdam Drinkt niet of maximaal 1 r r 2023 L4% 2L% L2% 8% 2024 43% 48% 62% 74% 72% 64% 9% 5% 6% 18%Zwaredri LB tlm24 ó5 aar en ouder Blad: Datum: Ons Kenmerk: 4/6 29 september 202ó M2ó0ó-3535 .;:lÀ= Zware drinker L8t/m64 L0% Zware drinker 65 aar en ouder Vraag4: Hoevee[ Rotterdammers maken momenteel gebruik van hulpverlening of verslavi ng szorgvanwege alcoholprobtematiek? Antwoord: Het antwoord op deze vraag is niet heel nauwkeurig te duiden omdat de aanleiding voor een behandeling soms niet is terug te leiden tot a]leen één middel (alcohoIen/of drugs). Landetijke cijfers 2025 gebaseerd op informatie van Ladis (Landetijk AtcohoI en Drugs informatiesysteem) laten het volgende beeld zien: Het aanta[ personen behandeld in de verslavingszorg isin2025 stabiel gebteven op bijna ó8.000 personen. Alcoholproblematiek is met een aandeelvan 43% de grootste problematiek in de verslavingszorg (29.000 personen). Met een grove verrekening (3,7%\ zou de schatting voor Rotterdammers neerkomen op:2.500 Rotterdammers in de verstavingszorg waarvan er l-000 met een alcoholproblematiek. Uitqebreide cii e informatie is te vinden op de site van het Trimbos Instituut. Vraag 5: Op wetke wijze informeert de gemeente Rotterdammers momenteel over de gezond heidsrisico's van atcoholgebruik? VraagT= Welke specifieke maatregelen neemt de gemeente momenteel om alcoholgebruik onder jongeren en jongvolwassenen te ontmoedigen? Vraag 8: In hoeverre werkt de gemeente samen met scholen, mbo-insteltingen, hogescholen, universiteiten, jongerenorganisaties en sportverenigingen om alcoholgebruik onder jongeren tegen te gaan? Antwoord op vragen 5,7 en 8: Introducerend verwijzen wij hiervoor naar het huidiqe eolan Daar leest u hoe we stevig inzetten met preventieve interventies binnen het onderwijs (ook het praktijk- en voortgezet speciaal onderwijs) en samenwerken met de werkgroep Studenten0l-0 (met vertegenwoordigers van a[[e hbo's, de EUR en de verschi[[ende studentenverenigingen). Ook worden opvoeders bereikt middels ouderbijeenkomsten waar zijhandvatten krijgen om het gesprek met hun kind(eren) over middelengebruik goed te voeren. De Open & Alert-trainingen die door Youz worden verzorgd, om vroegtijdig probtematisch (alcohot)gebruik te signateren door professionals, worden aangeboden aan organisaties waarbij jongeren wonen/verbtìjven/aanwezìg zijn. Ook sportverenigingen worden regetmatig ondersteund om de NIXL8 wetgeving na te leven. Zij krijgen materiaal en trainingen aangeboden en worden ook door Boa's gecontroleerd op het naleven van NIX1B. In het preventieplan leest u ook hoe atcohotpreventie voor volwassenen vorm wordt gegeven (Zwanger zonder Gebruik, Valpreventie waarbij aandacht is voor alcohotgebruik bij 55ptussers, informatie over alcohot bij fitfestivals en trainingen voor professionats/vrijwittigers die werkzaam zij n met oudere Rotterdam mers). 5% Btad: Datum: Ons Kenmerk: 5/6 29 september 202ó M2ó0ó,3535 '*olþ Vraag ó: Is het college voornemens om de gemeentetijke voorlichtings- en preventiecampagnes naar aanleiding van het nieuwe advies van de Gezondheidsraad aan te passen of uit te breiden? Antwoord: Zie antwoord bijvragen L2 en 13. Vraag 9: Wetke ro[ spelen alcoholpreventie en bewustwording binnen het Rotterdamse sport- en evenementenbeteid? Vraag 1O: Is het college bereid te onderzoeken of gemeentelijke accommodaties, sportkantines en evenementen vaker kunnen worden gestimuleerd om alcoholvriie alternatieven aan te bieden en actief te promoten? Antwoord vraag 9 en 10: Hier wordt a[ stevig op ingezet via het huidige preventieplan.Zo gaan we met SportSupport gezamenlijk aan de slag om sportverenigingen meer verantwoordelijkheid te laten nemen om alcoholgebruik binnen de sportomgeving terug te dringen. We ondersteunen hen hier o.a. bij door het aanbieden van gratis trainingen door Youz voor de barvrijwi[[igers. NIXL8 is hierbij leidend maar ook het promoten/aanbieden van alcoholvrije dranken. Daarbij geldt wel dat het expertisecentrum Trimbos terughoudend is in promoten van 0% bjer onder jongeren onder de L8 jaar. Dit vanwege de juist mogetijke neqatieve effecten. Omdat verenìgingen en veetandere accommodaties werken met vrijwittigers is het een proces dat veeltijd vraagt. Daarnaast werken we als gemeente nauw samen met de horecabranche om tijdens de uitgaanstijden het voor iedereen veiliger te krijgen. We werken gezamenlijk aan het beter naleven van de alcoholwetgeving, zodat naast NIXL8 ook het niet doorschenken aan mensen'in kennetijke toestand'wordt nageleefd. De evenementorganisaties die binnen Rotterdam actief zijn moeten een vergunning aanvragen, waarbijin de aanvraag aangegeven moet worden hoe zijzjch aan a[[e spelregels houden: veiligheid, bewaking, EHBO-tocaties etc. Rotterdam Festivals is de organisatie die hier ondersteunend bij is. Rotterdam Festivats wijst aanvragers op de mogelijkheid om personeeI te ondersteunen door een training van Youz.'De Barcode'is een bijeenkomst voor het kennen en naleven van de alcoholwetgeving die ook aan horecagelegenheden in Rotterdam wordt aangeboden. Vraag 11: Wetke mogetijkheden ziet het college om de zichtbaarheid en normalisering van alcoholgebruik in gemeentelijke settings verder te beperken? Antwoord: De gemeente wiI gaan onderzoeken op welke wijze we het alcoholgebruik binnen onze organisatie kunnen denormaliseren en deze scherpere richtlijn voor het voetticht kunnen brengen. Op het portaatlntegriteit worden verwijzingen naar het protocol Atcoho[- drugs en medicijnen binnen onze organisatie geactualiseerd/aangescherpt. Ook wordt er gewerkt aan het verbeteren van gespreksvaardìgheden voor leidinggevenden en atle medewerkers om vermoeden van (alcohot)gebruik binnen werksettings bespreekbaar te maken. De trainingen die vanujt het team Integriteit worden gegeven zutten ook meer aandacht gaan geven aan het thema middelengebruik. Btad: Datum: Ons Kenmerk: 6/6 29 september 202ó M2ó0ó-3535 -.*lì- Dit is nog in ontwikkeling en we zullen u hierover, bij het presenteren van de resultaten van het huidige preventieplan, informeren. YraagL2: Verwacht het college dat de nieuwe inzichten van de Gezondheidsraad aanteiding geven om bestaande beteidsdoelstellingen op het gebied van volksgezondheid, preventie en verslavingszorg te herzien? Antwoord: Huidige be[eidsdoelstellingen zutlen niet worden herzien omdat deze alzijn gericht op het voorkomen van alcohotschade. We[ zullen we vanze[fsprekend de boodschap binnen de interventies aanpassen en scherper formuleren (zie ook antwoord vraag L3). Vraag 13: Is het col[ege bereid de gemeenteraad na publicatie van het definitieve advies van de Gezondheidsraad te informeren over de gevolgen daarvan voor het Rotterdamse beteid en eventuele aanvullende maatregelen die het college noodzakelijk acht? Antwoord: Zoals ook in de inleiding is benoemd willen we graag bij het indienen van het nieuwe preventieplan2O23-2032, dat na de zomer 2027 aan de gemeenteraad ter goedkeuring wordt voorgelegd, laten zien welke gevolgen en mogelijke aanscherping het definitieve advies van de Gezondheidsraad zal hebben voor ons Rotterdamse preventieve alcoholbeleid. Vanzelfsprekend nemen we dit advies a[ over in de huidige preventieactiviteiten. Burgemeester en wethouders van Rotterdam, De secretaris, De burge J.H. Meijer, t.s. Schouten