Rotterdam, 20 juli 2026
Schriftelijke vragen Kaya en Reitema over op basis van welke afweging nodigt de gemeente vertegenwoordigers van buitenlandse staten uit bij herdenkingen
Partij: PRO
Mede indienende partijen: PRO
PRO Rotterdam | Coolsingel 40 | 3011 AD Rotterdam | fractie@groenlinksrotterdam.nl
Aan het college van burgemeester en wethouders Coolsingel 40 3011 AD Rotterdam
Rotterdam, 18 juli 2026
SCHRIFTELIJKE VRAGEN | GEEN LANGE ARMEN OM ONZE STAD Geacht college,
Recent dienden de fracties van DENK en Partij voor de Dieren schriftelijke vragen in onder de titel “Voorkom aanwezigheid Israëlische ambassadeur bij kranslegging”, naar aanleiding van de herdenking bij Loods 24 op 30 juli a.s. Die vragen raken aan een terechte, maar bredere kwestie: op basis van welke afweging nodigt de gemeente vertegenwoordigers van buitenlandse staten uit bij herdenkingen, vieringen en andere evenementen in onze stad, en hoe weegt zij daarbij de veiligheid en het vertrouwen van Rotterdammers?
Die vraag verdient een antwoord dat niet per land verschilt. Rotterdam telt grote gemeenschappen met wortels in landen waarvan de overheden zich aantoonbaar schuldig maken aan transnationale repressie: bekend onder de ‘lange arm’. AIVD en NCTV waarschuwen al jaren dat deze staten hun diaspora, mede via ambassades en consulaten, monitoren, beïnvloeden en intimideren. Sinds 15 mei 2025 is diasporaspionage strafbaar (Wet uitbreiding strafbaarheid spionageactiviteiten) en werkt het Rijk aan de aanpak van ongewenste buitenlandse inmenging, inclusief een meldpunt voor slachtoffers. Ook in Rotterdam zijn consuls(-generaal) en ambassadeurs van deze landen met regelmaat aanwezig bij vieringen, religieuze bijeenkomsten en gemeenschapsactiviteiten. Voor verschillende Rotterdammers die deze regimes zijn ontvlucht of er kritisch tegenover staan, kan die aanwezigheid intimiderend zijn.
Onze vragen gaan over staten, niet over gemeenschappen. Biculturele Rotterdammers zijn geen verlengstuk van die staten, zij zijn juist vaak de eersten die last hebben van de lange arm. Onze fractie wil dat de gemeente in haar internationale contacten één consistente, landenneutrale lijn hanteert, gebaseerd op objectieve criteria. Daarom stellen wij, in aanvulling op de vragen van DENK en PvdD, de volgende vragen:
1. Beschikt het college over een afwegingskader voor het uitnodigen of ontvangen van buitenlandse ambassadeurs, consuls(-generaal) of andere officiële vertegenwoordigers bij gemeentelijke evenementen, herdenkingen en representatieve gelegenheden? Zo ja, kunt u dit met de raad delen? Zo nee, bent u bereid een dergelijk kader op te stellen?
PRO Rotterdam | Coolsingel 40 | 3011 AD Rotterdam | fractie@groenlinksrotterdam.nl 2. Deelt het college de opvatting dat zo’n kader landenneutraal moet zijn en moet steunen op objectieve criteria, zoals VN-rapportages, uitspraken van Europese en andere internationale gerechtshoven en bevindingen van AIVD en NCTV over transnationale repressie, in plaats van op ad-hocafwegingen per land of per evenement? 3. Kunt u een overzicht geven van gemeentelijke en door de gemeente gesubsidieerde evenementen in de afgelopen twee jaar waarbij vertegenwoordigers van de in de Dreigingsbeeld Statelijke Actoren genoemde landen zijn geweest? 4. Is het college bekend met de bevindingen van het AIVD en NCTV (onder meer in het Dreigingsbeeld Statelijke Actoren) dat diasporagemeenschappen in Nederland, waaronder ook Rotterdam, gemonitord, beïnvloedt en onder druk gezet worden, mede via diplomatieke en consulaire posten? Hoe betrekt het college deze kennis bij zijn internationale contacten en representatie? 5. In hoeverre heeft het college zicht op door buitenlandse staten gefinancierde of aangestuurde organisaties in Rotterdam die als kanaal voor deze lange arm kunnen fungeren, en betrekt het dit bij subsidie- en samenwerkingsrelaties?
Wij zien de antwoorden op deze vragen met veel belangstelling tegemoet.
Hoogachtend,
Ömer Kaya PRO Rotterdam Sarah Reitema PRO Rotterdam