2026-250 Schriftelijke vragen PRO d.d. 19-08-26 over demonstratierecht

2026-250

Nieuwegein, 19 augustus 2026

Aan het college van Burgemeester en wethouders van Nieuwegein

Betreft: Artikel 44-brief demonstratierecht

Geacht college,

Naar aanleiding van een demonstratie en poging van Extinction Rebellion (XR) en Utrecht4Palestine om de snelweg bij Nieuwegein te blokkeren op 4 juli 2026, heeft PRO Nieuwegein zorgen over het verloop van de gebeurtenissen en de handhaving van het demonstratierecht. Daarbij hebben we de indruk dat er sprake is geweest van ongelijke behandeling en handhaving van het demonstratierecht van demonstranten en tegendemonstranten. Onze vragen gaan dan ook voornamelijk over de rol van aanwezige boeren en de wijze van handhaving door de politie. Wij verzoeken het college om beantwoording van de volgende vragen.

1. Is het college op de hoogte van het feit dat de aanwezige boeren actievoerders van XR hebben belemmerd bij het protesteren, onder meer door het vormen van blokkades en het inrijden op demonstranten met tractoren?

2. Hebben de boeren zelf vooraf melding gemaakt van het voornemen om een tegendemonstratie te organiseren?

3. Is het college op de hoogte van de aanwezigheid die middag van de extreemrechtse vlogger ‘Dutch Travel Maniac’, die ongehinderd en zonder perskaart zich door de demonstranten heen bewoog, en dat hij naderhand ook actief heeft opgeroepen tot het delen en eventueel ‘doxxen’ van de door hem gefilmde XR-demonstranten?

4. Hoe beoordeelt het college deze handelingen in het licht van de openbare orde en veiligheid, en van het demonstratierecht an sich?

5. Is het college het ermee eens dat een tegendemonstratie weliswaar is toegestaan, maar dat het doelbewust verhinderen van een andere demonstratie een strafbaar feit kan zijn, bijvoorbeeld wanneer sprake is van het hinderen of intimideren van demonstranten?

6. Heeft de politie deze incidenten geregistreerd als mogelijke strafbare feiten, en zo ja, welke vervolgstappen zijn gezet?

7. Klopt het dat er alleen XR-demonstranten zijn aangehouden en beboet, terwijl geen enkele boer is bestraft?

2026-250

8. Hoe verklaart het college dit verschil in optreden?

9. Is er door de politie van tevoren een risico-inschatting gemaakt waarin ook het gedrag van eventuele tegendemonstranten is meegenomen en is het college hiervan op de hoogte gesteld door de politie?