2026-291 Antw. Br. Schriftelijke vragen PRO over demonstratierecht (zie 2026-250)

_demonstranten?_

Wij zijn er bekend mee dat er media aanwezig is geweest. Waar gesproken wordt

over doxen is dat niet bekend, ook niet bij de politie.

_4. Hoe beoordeelt het college deze handelingen in het licht van de openbare orde en_

_veiligheid, en van het demonstratierecht an sich?_

Daar waar de boeren in Nieuwegein waren, was geen sprake van een demonstratie.

De aanwezigheid van Dutch Travel Maniac is geweest op Utrechts grondgebied. Het

is niet aan het College van B&W van de gemeente Nieuwegein om die handelingen te

beoordelen in het licht van de openbare orde en veiligheid en het

demonstratierecht.

_5. Is het college het ermee eens dat een tegendemonstratie weliswaar is toegestaan,_

_maar dat het doelbewust verhinderen van een andere demonstratie een strafbaar feit_

_kan zijn, bijvoorbeeld wanneer sprake is van het hinderen of intimideren van_

_demonstranten?_

Een tegendemonstratie is toegestaan, maar of het doelbewust verhinderen van een

andere demonstratie een strafbaar feit kan zijn, dat is een beoordeling die bij het OM

ligt.

_6. Heeft de politie deze incidenten geregistreerd als mogelijke strafbare feiten, en zo_

_ja, welke vervolgstappen zijn gezet?_

Navraag bij de politie toont aan dat bij de politie bekend was dat Dutch

Travel Maniac en ook andere media aanwezig waren. Door de politie zijn op het

moment van de aanwezigheid van ‘Dutch Travel Maniac’ geen

strafbare handelingen/uitingen geconstateerd e/o voorgelegd aan de OVJ.

_7. Klopt het dat er alleen XR-demonstranten zijn aangehouden en beboet, terwijl_

_geen enkele boer is bestraft?_

Uit navraag bij de politie en de gemeente Utrecht blijkt dat alleen de actievoerders

van XR die de rijbaan van de A-12 in eerste instantie daadwerkelijk blokkeerden zijn

in opdracht van de OVJ aangehouden om tegen hen vervolging in te kunnen

stellen. De rechter zal bepalen of en welke straf deze demonstranten opgelegd

krijgen.

De (overige) XR-demonstranten, die het kennelijke voornemen

hadden ook de (rijbaan van de) A-12 op te gaan (om deel te nemen aan de blokkade

aldaar) kregen op basis van de Wet Openbare Manifestaties (nader aan te duiden als

de Wom) de aanwijzing om gebruik te maken van de aangewezen locatie

(Domplein te Utrecht) omdat de demonstratie op de snelweg door de burgemeester

van Utrecht verboden was. Die aanwijzing werd door de politie (uit naam van de

burgemeester van Utrecht) gegeven ter plaatse bij aantreffen van de diverse

groepen kennelijke demonstranten.

In opdracht van de OVJ zijn de demonstranten die deze aanwijzing niet opvolgden

aangehouden. Het OM stelt geen vervolging in tegen deze demonstranten.

De bestuurders van de trekkers zijn niet aangehouden. Zij hebben hun actie zelf

beëindigd nadat de politie de groep XR-demonstranten tegenhield.

_8.Hoe verklaart het college dit verschil in optreden?_

Zie antwoord onder vraag 6 en 7.

_9. Is er door de politie van tevoren een risico-inschatting gemaakt waarin ook het_

_gedrag van eventuele tegendemonstranten is meegenomen en is het college hiervan_

_op de hoogte gesteld door de politie?_

Voorafgaand aan de demonstratie van XR heeft meermalen uitgebreid overleg plaats

gevonden op ambtelijk en bestuurlijk niveau tussen gemeenten/ RWS/VRU/politie en

OM. Meerdere risico's en scenario's zijn uitgewerkt, waaronder het scenario: een

onaangekondigde tegendemonstratie.

_10. Acht het college het wenselijk dat verschillende groepen burgers bij dezelfde_

_gebeurtenis verschillend worden behandeld door de handhaving?_

Het college vindt dat verschillende groepen burgers bij dezelfde gebeurtenis in de

gemeente Nieuwegein gelijkwaardig behandeld moeten worden conform de geldende

wet- en regelgeving die daarop van toepassing is.

_11. Hoe waarborgt het college dat het demonstratierecht voor alle groepen gelijk_

_wordt beschermd?_

Alle vooraf middels een kennisgeving aangekondigde demonstraties worden getoetst

aan de Wom en indien nodig kunnen daar vooraf beperkingen en/of

voorschriften bij worden opgelegd op grond van de

APV. Onaangekondigde (tegen)demonstraties zijn in die zin ook beschermd en het

ontbreken van een kennisgeving is geen grond om de demonstratie op voorhand te

verbieden. Aan de hand van de situatie ter plaatse wordt op dat moment gekeken

hoe op dat moment de demonstratie het best gefaciliteerd kan worden.

_12. Heeft de gemeente vooraf afspraken gemaakt met politie of andere partners over_

_het voorkomen van escalatie tussen verschillende groepen?_

Zie voor de beantwoording van deze vraag het antwoord op vraag 9 .

_13. Welke stappen gaat het college zetten om herhaling van dit soort gevaarlijke_

_situaties te voorkomen, met name wanneer groepen doelbewust proberen andere_

_demonstranten te hinderen?_

Bij elke (onaangekondigde) (tegen-)demonstratie wordt getoetst aan de Wom of een

mogelijk verbod, aanwijzingen en of beperkingen opgelegd kunnen en moeten

worden. Daarnaast wordt per situatie gekeken wat benodigd is binnen het

grondrecht van het demonstreren en de faciliterende rol die de gemeente op zich

neemt, waarbij openbare orde en veiligheid altijd een aandachtspunt is.

_14. Kan het college toezeggen dat het in gesprek gaat met de politie over_

_consequente, proportionele en gelijke handhaving bij toekomstige demonstraties,_

_inclusief het optreden tegen groepen die andere demonstranten hinderen?_

Deze vraag wekt de indruk dat de politie in gelijke gevallen

verschillend zou optreden. Wij verwijzen daarvoor naar de antwoorden op de vragen

hierboven wat het handelingskader is geweest. De lokale driehoek maakt bij

demonstraties van een bepaalde omvang afspraken over tolerantiegrenzen en te

nemen maatregelen. In de basis gelden de afspraken voor een aangekondigde

demonstratie op grond van de Wom voor iedere deelnemer aan de manifestatie.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Nieuwegein,

Ellie Liebregts Marijke van Beukering-Huijbregts secretaris burgemeester