3326-009 art. 33 vraag en antwoord D66 - afhankelijkheid van buitenlandse IT

- _Microsoft (VS):_ _we gebruiken de softwaretechnologie van dit bedrijf en nemen een_ _cloudomgeving af om data van de gemeente te hosten. Dit gebeurt in datacenters binnen_ _de EU en vanuit de VNG raamovereenkomst voor Microsoftdiensten. Veel van onze_ _leveranciers hanteren eenzelfde constructie._

- _Broadcom (VS)_ _: We gebruiken de servertechnologie van dit bedrijf, maar zij hosten geen_ _data van de gemeente. Hier zit dus geen geopolitieke afhankelijkheid._

- _Oracle (VS)_ _: We gebruiken de technologie van dit bedrijf voor onze databases, maar zij_ _hosten geen data van de gemeente. Hier zit dus geen geopolitieke afhankelijk._

2. Van welke leveranciers zijn de binnen de gemeente Meierijstad gebruikte toepassingen op het gebied van kunstmatige intelligentie afkomstig en in hoeverre vallen deze leveranciers onder niet Europese wet en regelgeving?

- _Meldingen Openbare ruimte – Signalen_ _: dit is een opensource product, zonder_ _leverancier dus. Dit is ontwikkeld door en voor Nederlandse gemeenten. De hosting_ _hiervan gebeurt door een Nederlandse leverancier en valt daarmee onder Europese_ _regelgeving._

- _Anonimiseringstool – Datamask_ _: De leverancier is xxllnc B.V. Dit is onderdeel van een_ _Europees concern en valt zodoende onder Europese wet- en regelgeving._

- _Eigen ontwikkelde producten_ _: Het college is bezig om een aantal AI toepassingen voor_ _bedrijfsvoeringsdoeleinden zelf te ontwikkelen. Dit wordt in beginsel alleen op onze eigen_ _servers gehost en ontwikkeld met opensource technologieën. Hier komt in principe geen_ _leverancier bij kijken. In uitzonderlijke gevallen kunnen we hierbij terugvallen op onze_ _cloudomgeving van Microsoft om bepaalde onderdelen, zoals een taalmodel, te hosten. De_ _technologie is dan niet van een leverancier, we gebruiken de cloudomgeving dan enkel_ _om, indien nodig, de capaciteit van de eigen servers te ontlasten. Hierbij kiezen we altijd_ _voor een Europees datacenter._

3. Hoe beoordeelt het college de risico’s van deze afhankelijkheid, zowel voor reguliere IT diensten als voor AI toepassingen, in het licht van geopolitieke ontwikkelingen, mogelijke wetswijzigingen buiten Europa en de waarschuwingen van de Autoriteit Persoonsgegevens?

_De mogelijke risico’s voor de bedrijfsvoering worden tenminste twee keer per jaar op_ _strategisch niveau besproken met een afvaardiging van het college. Hierbij is eveneens_ _aandacht voor geopolitieke afhankelijkheden. Mede daarom is in 2025 gekozen voor een_ _hybride ICT-infrastructuur, zodat de gemeente de mogelijkheid heeft om technologieën te_ _hosten of, in geval van calamiteiten, zonder tussenkomst van leveranciers in te zetten. De_ _afhankelijkheden van met name Amerikaanse technologieën en diensten baart echter ook het_ _college zorgen. Interne specialisten zijn momenteel bezig om hier een lange-termijn_ _handelingsperspectief voor te ontwerpen, in samenwerking met lokale en landelijke_ _overheden._

4. Worden bij aanbestedingen en contractverlengingen expliciet strategische overwegingen meegenomen, zoals digitale autonomie, zeggenschap over data, transparantie van algoritmes en continuïteit van dienstverlening? Zo ja hoe wordt dit gewogen. Zo nee waarom niet.

_Dit wordt doorgaans wel meegenomen, zeker als dit de primaire dienstverlening raakt. Hierbij_ _sluiten we aan bij landelijke standaarden zoals de GIBIT en de pas-toe-of-leg-uit standaarden._ _Dit wordt afgewogen vanuit het belang van de dienst en de benodigde gegevens ten opzichte_

Zaaknummer 3035766 Pagina 2 van 4 datum 5 februari 2026

_van gegevensbescherming en de vereiste continuïteit. Hierbij kunnen ook mitigerende_ _maatregelen worden ingezet zoals het hebben van een data-back-up op onze lokale_ _omgeving._

5. Is het college bekend met Europese of Nederlandse alternatieven voor huidige gebruikte IT en AI oplossingen en in hoeverre worden deze actief meegenomen bij toekomstige keuzes?

_Het college is bekend met deze alternatieven. Op een aantal onderwerpen, waaronder het_ _opensource AI platform GovChat-NL, zijn we een van de kartrekkers. Bij andere initiatieven,_ _bijvoorbeeld rondom soevereiniteit, zijn we gesprekspartner of actief volger van de_ _ontwikkelingen. Verder heeft het college bij de keuze voor leveranciers en de_ _doorontwikkeling van de eigen IT-infrastructuur meer oog voor afhankelijkheden. Hierbij kijkt_ _het college naar landelijke, Europese of opensource alternatieven._

6. Ziet het college mogelijkheden om de afhankelijkheid van buitenlandse technologie en AI aanbieders stapsgewijs te verkleinen, bijvoorbeeld door spreiding van leveranciers, het inzetten van Europese oplossingen of door duidelijke beleidskaders voor het gebruik van AI?

_Het college kijkt zeker naar deze mogelijkheden. Vanuit dat perspectief heeft het college de_ _ambitie om meer producten in te zetten die voortvloeien gezamenlijke gemeentelijke_ _samenwerking op informatievoorziening, bekend onder de noemer: Common Ground. Voor_ _veel vakapplicaties en kantoorautomatisering zullen we dan gezamenlijk optrekken met_ _andere overheden._ _Daarnaast heeft het college de insteek om de inzet van AI zoveel mogelijk intern te_ _ontwikkelen en in onze eigen omgeving te hosten. Teneinde de afhankelijk van externe_ _leveranciers tot een minimum te beperken._

7. Is het college bereid om samen met andere gemeenten of binnen regionale of landelijke samenwerkingsverbanden zoals de VNG te verkennen hoe meer gezamenlijke regie kan worden genomen op digitale infrastructuur, AI en digitale autonomie?

_Het college zet hier al stappen in. Hierbij kijken we vooral naar landelijke_ _samenwerkingsverbanden, waarbij de prioritering binnen de Nederlandse_ _Digitaliseringsstrategie (NDS) en verplichtingen uit de toekomstige NIS-2 beveiligingsnorm_ _leidend en (deels) versnellend is. De gemeente Meierijstad levert hier actief kennis en_ _ervaring. Verder is de portefeuillehouder bedrijfsvoering lid van College voor_ _Dienstverleningszaken binnen de VNG, dat hier actief op stuurt._

8. Heeft de gemeente Meierijstad een exit strategie voor het geval geopolitieke spanningen of buitenlandse wetgeving risico’s opleveren voor gebruikte IT en AI diensten? Zo ja hoe is deze ingericht. Zo nee is het college bereid deze te ontwikkelen.

_Voor diverse IT diensten is een exit strategie aanwezig of zijn andere maatregelen getroffen._ _Hieronder vallen een lokale back-up van de data of een ESCROW-overeenkomst zodat we_ _altijd toegang hebben tot de broncode van een applicatie._

_Aanvullend heeft de gemeente de hosting hybride ingericht. Dit betekent dat we niet alle data_ _bij Microsoft of andere externe partijen opslaan, maar hiervoor ook gebruik maken van onze_ _eigen servers. Hierdoor hebben we altijd toegang tot een aantal cruciale onderdelen zoals de_

Zaaknummer 3035766 Pagina 3 van 4 datum 5 februari 2026

_benodigde data voor burgerzaken of het sociaal domein. Verder zijn we hierdoor voorbereid_ _om enkele andere cruciale onderdelen, zoals het gebruik van e-mail, indien nodig zelf te_ _organiseren en te hosten._

_Zoals aangegeven in in vraag 3 zijn we gestart met het ontwerpen van een lange-termijn_ _handelingsperspectief zodat we hier meer grip op kunnen organiseren en, waar nodig, tot een_ _integrale exit strategie kunnen komen._

Met vriendelijke groet,

Zaaknummer 3035766 Pagina 4 van 4 datum 5 februari 2026