Land van Cuijk, 18 augustus 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
Indieners: Rouven Dupont (Fractie Rouven Dupont)
RIS 2026-V-83 1 Schriftelijke vragen
Onderwerp : Gevolgen Europees Asiel- en Migratiepact voor opvang en AZC Grave Indiener(s) : Rouven Dupont (Fractie Rouven Dupont) Datum : 18 augustus 2026 Portefeuillehouder : Burgemeester Marieke Moorman Nummer vragen : RIS 2026-V-83
Inleiding Op 12 juni 2026 is het Europese Asiel- en Migratiepact in werking getreden. Dit omvangrijke pakket aan Europese regelgeving wijzigt onder meer de registratie van asielzoekers, de asielprocedures, de screening aan de buitengrenzen, de verdeling van verantwoordelijkheden tussen lidstaten, de terugkeerprocedures en de opvang van verschillende categorieën vreemdelingen. De Nederlandse implementatiewetgeving is inmiddels door beide Kamers aangenomen.
Hoewel de uitvoering van het asielbeleid primair een verantwoordelijkheid van het Rijk is, kunnen de gevolgen van deze gewijzigde regelgeving ook lokaal zichtbaar worden. Denk hierbij aan veranderingen in de samenstelling van de opvangpopulatie, de verblijfsduur van bewoners, de doorstroom naar gemeenten, de inzet van onderwijs, zorg, maatschappelijke ondersteuning, openbare orde en veiligheid, toezicht, gemeentelijke capaciteit en de financiële gevolgen voor gemeenten.
Binnen de gemeente Land van Cuijk is het asielzoekerscentrum in Grave één van de grootste opvanglocaties in de regio. Bij de besluitvorming over deze locatie zijn nadrukkelijk afspraken gemaakt over onder meer de maximale opvangcapaciteit van 600 bewoners, veiligheid, leefbaarheid, spreiding van bewoners, samenwerking met ketenpartners en de mogelijkheid om bij langdurige of ernstige overlast de overeenkomst met het COA tussentijds te beëindigen.
Nu het Europese asielstelsel op meerdere onderdelen wijzigt, rijst de vraag in hoeverre deze wijzigingen gevolgen hebben voor de uitvoering van de bestaande afspraken binnen de gemeente Land van Cuijk en specifiek voor het AZC Grave. Daarnaast is van belang dat de gemeenteraad tijdig inzicht krijgt in eventuele bestuurlijke, juridische, financiële en maatschappelijke consequenties. Om die reden stel ik het college de volgende schriftelijke vragen.
Vraag 1 Lokale impactanalyse en voorbereiding a. Heeft het college inmiddels een integrale analyse gemaakt van de gevolgen van het Europese Asiel- en Migratiepact voor de gemeente Land van Cuijk en specifiek voor het AZC Grave? b. Kan het college per relevant onderdeel van het pact aangeven:
RIS 2026-V-83 2 • welke wijzigingen zijn ingevoerd; • welke bestuurslaag hiervoor verantwoordelijk is; • welke gevolgen dit kan hebben voor de gemeente Land van Cuijk; • welke gemeentelijke afdelingen, ketenpartners of voorzieningen hierdoor mogelijk worden geraakt; • en vanaf welk moment deze effecten naar verwachting zichtbaar worden? c. Welke interne analyses, bestuurlijke adviezen, impactbeoordelingen, uitvoeringstoetsen, memo's of correspondentie met onder andere het COA, de IND, de Dienst Terugkeer en Vertrek, de Veiligheidsregio, de provincie of het ministerie liggen hieraan ten grondslag? d. Is het college bereid deze documenten, voor zover openbaar, met de gemeenteraad te delen? e. Indien een dergelijke analyse nog niet is uitgevoerd, waarom niet en wanneer verwacht het college deze alsnog gereed te hebben? Vraag 2 Gevolgen voor het AZC Grave a. Welke veranderingen verwacht het college in de samenstelling van de bewoners van het AZC Grave als gevolg van het nieuwe Europese asielstelsel? b. Verwacht het college wijzigingen in: • de gemiddelde verblijfsduur; • de instroom; • de uitstroom; • de doorstroom; • de overdracht aan andere lidstaten; • de terugkeer van afgewezen asielzoekers; • of de bezettingsgraad van de locatie? c. Heeft het COA hierover reeds prognoses, scenario's of verwachtingen gedeeld met de gemeente? Zo ja, is het college bereid deze met de gemeenteraad te delen? d. Indien geen veranderingen worden verwacht, waarop is deze verwachting gebaseerd? Vraag 3 Overeenkomst met het COA a. Heeft het college onderzocht of de bestaande bestuursovereenkomst en aanvullende afspraken met het COA volledig aansluiten op de nieuwe Europese regelgeving? b. Kan het college aangeven of onderdelen van deze overeenkomst mogelijk aangepast moeten worden? c. Kan de feitelijke invulling van de opvang wijzigen zonder dat de formeel afgesproken maximale capaciteit van 600 bewoners verandert? d. Welke ruimte heeft het COA binnen de huidige overeenkomst om zelfstandig wijzigingen aan te brengen in de samenstelling, plaatsing of verblijfsduur van bewoners? e. Op welke momenten moet de gemeente hierover worden geïnformeerd of om instemming worden gevraagd?
RIS 2026-V-83 3 f. Heeft het Europese Asiel- en Migratiepact gevolgen voor de bestaande afspraken over veiligheid, leefbaarheid en de mogelijkheid tot tussentijdse beëindiging van de overeenkomst bij ernstige of langdurige overlast? Vraag 4 Financiële gevolgen a. Welke financiële gevolgen verwacht het college voor de gemeente Land van Cuijk als gevolg van het nieuwe Europese asielstelsel? b. Kan het college daarbij onderscheid maken tussen: • ambtelijke capaciteit; • openbare orde en veiligheid; • toezicht en handhaving; • onderwijs; • zorg; • maatschappelijke ondersteuning; • huisvesting van statushouders; • communicatie; • en overige gemeentelijke kosten? c. Welke van deze kosten worden volledig vergoed door het Rijk of het COA en welke financiële risico's blijven uiteindelijk bij de gemeente? d. Heeft het college onderzocht of de bestaande financiële afspraken met het COA nog kostendekkend zijn? e. Kan de gemeenteraad een overzicht ontvangen van de werkelijke gemeentelijke baten en lasten rondom het AZC Grave over de jaren 2023, 2024, 2025 en het eerste halfjaar van 2026? Vraag 5 Veiligheid en toezicht a. Zijn de bestaande veiligheidsafspraken rondom het AZC Grave opnieuw beoordeeld sinds de invoering van het Europese Asiel- en Migratiepact? b. Welke gevolgen verwacht het college voor: • de openbare orde; • de leefbaarheid; • politie-inzet; • boa-inzet; • toezicht; • begeleiding; • en de samenwerking tussen gemeente, COA, politie en overige ketenpartners? c. Beschikt het college over een actuele nulmeting van meldingen, incidenten, overlast, politie-inzet en overige veiligheidsindicatoren rondom het AZC? d. Zo ja, is het college bereid deze cijfers met de gemeenteraad te delen zodat toekomstige ontwikkelingen objectief gevolgd kunnen worden? e. Worden incidenten momenteel zodanig geregistreerd dat onderscheid kan worden gemaakt tussen incidenten op het terrein, incidenten buiten het terrein en incidenten zonder relatie met het AZC? Vraag 6 Monitoring en informatievoorziening
RIS 2026-V-83 4 a. Is het college bereid om uiterlijk zes maanden na de invoering van het Europese Asiel- en Migratiepact een eerste evaluatie aan de gemeenteraad voor te leggen? b. Kan deze evaluatie ten minste inzicht geven in: • de samenstelling van de opvangpopulatie; • de verblijfsduur; • instroom en uitstroom; • doorstroom en terugkeer; • gemeentelijke kosten; • veiligheid; • leefbaarheid; • onderwijs; • zorg; • wijzigingen in afspraken met ketenpartners; • en eventuele aanpassingen van de overeenkomst met het COA? c. Op welke wijze wordt de gemeenteraad betrokken indien de feitelijke uitvoering van het AZC Grave als gevolg van het nieuwe Europese stelsel wijzigt? d. Welke wijzigingen beschouwt het college als uitvoeringskwesties en welke wijzigingen vereisen volgens het college een nieuw besluit van de gemeenteraad? e. Hoe worden inwoners, ondernemers en omwonenden geïnformeerd wanneer aantoonbare veranderingen optreden als gevolg van het nieuwe Europese asielstelsel? f. Kan het college toezeggen de gemeenteraad actief en onverwijld te informeren zodra blijkt dat: • bestaande afspraken met het COA moeten worden aangepast; • gemeentelijke kosten toenemen; • veiligheidsrisico's veranderen; • de opvangpraktijk materieel wijzigt; • of aanvullende gemeentelijke inzet noodzakelijk blijkt?