Pagina wordt geladen
Land van Cuijk, 3 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
Indieners: Marianne Akkermans (FVD)
RIS 2026-V-100 1 Schriftelijke vragen
Onderwerp : Weigering thema-avond stikstof AERIUS met prof. dr. Jaap Hanekamp Indiener(s) : Marianne Akkermans (FVD) Datum : 3 september 2026 Portefeuillehouder : Burgemeester Marieke Moorman en wethouder Mark Janssen Nummer vragen : RIS 2026-V-100
Inleiding De fractie van Forum voor Democratie (FVD) stelt schriftelijke vragen over het besluit van de agendacommissie om ons verzoek voor een beeldvormende thema- avond over het AERIUS-rekenmodel en lokale vergunningverlening af te wijzen. Dit verzoek van 28 juli 2026 had tot doel de raad te voorzien van onafhankelijke wetenschappelijke expertise van prof. dr. Jaap Hanekamp. Op 27 augustus 2026 is dit verzoek van FVD Land van Cuijk door de agendacommissie afgewezen.
De urgentie is uiterst hoog: de provincie Noord-Brabant start per 1 oktober 2026 met de formele procedure tot intrekking van de natuurvergunningen van vijf Noord- Brabantse pluimveehouders. Dit gebeurt nadat de rechter op 16 april 2025 handhavend optreden eiste, en ondanks het feit dat deze ondernemers eind 2025 vergaande plannen voor een emissiereductie tot 90% hebben ingediend waarop de provincie niet inhoudelijk heeft gereageerd. De ZLTO heeft op 31 juli 2026 (ingekomen stuk RIS 2026-I-103) de gemeenteraad expliciet verzocht om politieke en bestuurlijke opschaling in dit dossier.
Juist in tijden van diepe maatschappelijke verdeeldheid is de raadzaal de aangewezen plaats waar het debat in alle scherpte, maar in vreedzaamheid en op basis van feiten, gevoerd moet worden. Het blokkeren van dit debat en het weren van wetenschappelijke contra-expertise buiten de raadszaal vergroot de maatschappelijke polarisatie. Dit besluit verplaatst het debat noodgedwongen van de raadzaal naar de straat en wakkert hernieuwde, felle boerenprotesten en verdergaande maatschappelijke onrust aan. Daarom stellen wij de volgende schriftelijke vragen.
Bijlage Bij deze vragen hoort de volgende bijlage: a. Spiekbriefje Botsproef Puzzelen met Ruimte (RNOB maart 2024).
Vraag 1 De burgemeester is op grond van het Reglement van orde de formele adviseur van de agendacommissie én wettelijk verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in onze gemeente.
RIS 2026-V-100 2 a. Deelt het college de opvatting dat de gemeenteraad bij uitstek het platform is waar maatschappelijke spanningen gekanaliseerd moeten worden via open debat, en dat het weghouden van dit debat uit de raadzaal de polarisatie in de samenleving juist aanjaagt? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet? b. Hoe beoordeelt de burgemeester, vanuit haar wettelijke verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid, het risico dat het blokkeren van deze thema-avond de frustratie onder lokale agrariërs vergroot en daarmee de kans op escalaties en protesten op straat aanmerkelijk verhoogt? c. Klopt het dat de burgemeester, in haar hoedanigheid van adviseur van de agendacommissie, voorafgaand aan het besluit op 27 augustus 2026 om de thema-avond met prof. dr. Hanekamp te weigeren, om advies is gevraagd over dit besluit? Zo ja, wat luidde dit advies met betrekking tot de openbare orde en de democratische controle? Zo nee, waarom niet?
Vraag 2 De ZLTO Land van Cuijk heeft op 31 juli 2026 een brandbrief (ingekomen stuk RIS 2026-I-103a) aan de gemeenteraad gestuurd waarin zij de raad expliciet verzoekt om zich uit te spreken tegen het provinciale intrekkingsbesluit en over te gaan tot bestuurlijke en politieke opschaling richting provincie en Rijk.
a. Deelt het college de mening dat de formele oproep van de ZLTO tot bestuurlijke opschaling een spoedige en gedegen informatievoorziening aan de gemeenteraad over de stikstofmodellen noodzakelijk maakt? b. Zo ja, hoe verhoudt dit zich tot het ambtelijke standpunt dat stikstofberekeningen ‘geen gemeentelijke taak’ zijn? Zo nee, waarom niet? c. Is het college bereid om aan de dringende oproep van de ZLTO gehoor te geven en namens de gemeente Land van Cuijk een formeel bezwaar in te dienen bij de provincie Noord-Brabant en het ministerie van LVVN tegen de intrekking van de natuurvergunningen van de vijf pluimveehouders? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet? d. Deelt het college de mening dat het weigeren van bestuurlijke opschaling, terwijl de lokale agrarische sector zwart-op-wit aangeeft dat deze intrekking het fundament onder hun gezinnen en ondernemingen volledig vernietigt, de geloofwaardigheid van het gemeentebestuur schaadt? Zo nee, waarom niet?
Vraag 3 Tijdens het raadsdebat op 2 juli 2026 verklaarde wethouder Mark Janssen (portefeuille Landbouw) namens het college: “wij voeren hier nationaal en provinciaal beleid uit”, “stikstof moet omlaag” en “dat is ook de reden dat wij in het gebiedsproces NOVEX samen met het ministerie aan tafel zitten zodat onze bouwers van het vergunningenslot af kunnen komen”.
a. Klopt het dat wethouder Mark Janssen deze uitspraken namens het voltallige college heeft gedaan? b. Spreekt het college in dezen met één mond conform artikel 168 van de Gemeentewet? Zo nee, welke delen van zijn verklaring waren op persoonlijke titel?
RIS 2026-V-100 3 c. Deelt het college de mening dat, wanneer het college zélf stikstofbeleid uitvoert en AERIUS-berekeningen toepast voor lokale projecten dit onderwerp rechtstreeks tot het gemeentelijke taakveld behoort? Zo ja, hoe verhoudt dit zich tot het standpunt van de agendacommissie dat stikstof ‘geen gemeentelijke taak’ is? Zo nee, waarom niet?
Vraag 4 Wethouder Janssen stelde op 2 juli 2026 in de raadsvergadering dat de stikstofschade aan de natuur wetenschappelijk is vastgesteld. Tegelijkertijd wijst de agendacommissie een hoorzitting met prof. dr. Jaap Hanekamp, die als chemicus zitting had in het officiële Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof (commissie-Hordijk) van de Rijksoverheid, af.
a. Op welke specifieke, onafhankelijke wetenschappelijke rapporten baseert het college de stelling dat de stikstofschade aan de lokale natuur onomstotelijk en wetenschappelijk is vastgesteld? Gelieve de titels en auteurs van deze onderzoeken specifiek te vermelden. b. Klopt het dat de heer prof. dr. Jaap Hanekamp als chemicus lid was van het officiële Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof (commissie-Hordijk) dat in opdracht van de Rijksoverheid de rekenmodellen heeft getoetst? Zo ja, deelt het college de mening dat zijn expertise direct relevant is voor de raad? Zo nee, waarom niet? c. Deelt het college de mening dat de gemeenteraad, ter vervulling van haar kaderstellende en controlerende taak, recht heeft op toegang tot onafhankelijke, wetenschappelijke contra-expertise? Zo ja, waarom wordt de kennisoverdracht door de heer Hanekamp dan niet ambtelijk gefaciliteerd? Zo nee, waarom niet?
Vraag 5 Tijdens de thema-avond op 21 september 2023 heeft Farmers Defence Force (FDF) met spoed actuele wetenschappelijke onderzoeken ingediend (zie bijlagen bij ingekomen stuk RIS 2023-I-141a, b en c), waaronder UvA-meetgegevens van dr. Tietema en internationaal isotopenonderzoek naar ammoniakbronnen.
a. Heeft het college of de ODBN deze ingezonden wetenschappelijke data en onderzoeken sinds 21 september 2023 ooit serieus ambtelijk bestudeerd of laten beoordelen? b. Zo ja, wat waren de schriftelijke conclusies van deze beoordeling? c. Zo nee, waarom zijn deze stukken zonder inhoudelijke reactie gearchiveerd? d. Waarom heeft het college de resultaten van het UvA-meetonderzoek en het isotopenonderzoek (die de werking en betrouwbaarheid van AERIUS fundamenteel ter discussie stellen) destijds volledig doodgezwegen en ambtelijk begraven, terwijl commerciële rapporten van Pouderoyen Tonnaer wel ruim baan kregen?
Vraag 6 Op 7 juli 2022 nam de gemeenteraad met 32 stemmen vóór de motie „Aanpak stikstofreductie Land van Cuijk” (RIS 2022-M-26) aan. Daarin werd het college
RIS 2026-V-100 4 expliciet opgedragen de stikstofproblematiek in kaart te brengen, de raad hierover te informeren en hierbij expliciet de lokale meetgegevens te betrekken. De huidige wethouder Natuur, Mike van Diemen, was destijds mede-indiener van deze motie.
a. Kan het college per jaargang (2022, 2023, 2024, 2025 en 2026) exact aangeven welke specifieke lokale meetgegevens zij ter uitvoering van de aangenomen motie 2022-M-26 heeft verzameld en aan de raad heeft overgelegd? b. Zo nee, waarom is deze dwingende motie na vier jaar nog altijd niet uitgevoerd? c. Wat is de persoonlijke opvatting van wethouder Mike van Diemen over het feit dat hij destijds als raadslid eiste dat de raad over meetgegevens werd geïnformeerd, maar nu als wethouder toestaat dat de raad de toegang tot wetenschappelijke meet data en contra-expertise wordt ontzegd? d. Deelt het college de mening dat het niet uitvoeren van de aangenomen motie 2022-M-26 de controlerende taak van de raad ernstig belemmert? Zo nee, waarom niet?
Vraag 7 Uit het trainingsdocument Spiekbriefje Botsproef – Puzzelen met Ruimte (maart 2024; zie bijlage), gefinancierd met Regio Deal-gelden van de RNOB, blijkt dat ambtenaren in onze regio worden getraind op de vraag: ‘Hoe helpen of dwingen wij als overheden boeren om uit te kopen... met minimaal 50% stikstofreductie?’. Bovendien stelt de RNOB-koersnotitie (raadsinformatiebrief RIS 2022-RIB-182) dat de regio participeert op 30% (harde) sanering van veehouders.
a. Hoe verhoudt de ambtelijke training om boeren te 'dwingen tot uitkoop' en de regionale inzet op '30% harde sanering' zich tot de herhaalde, publieke beloften van het college dat de landbouwtransitie in Land van Cuijk uitsluitend op basis van vrijwilligheid plaatsvindt? b. Kan het college een gedetailleerd financieel overzicht verstrekken van de totale structurele en incidentele bijdragen (inclusief ambtelijke uren, cofinanciering en projectbijdragen) die de gemeente Land van Cuijk in 2024, 2025 en 2026 jaarlijks heeft afgedragen aan de RNOB en de uitvoering van de Regio Deal? c. Welk deel van dit gemeenschapsgeld en deze bijdragen wordt direct of indirect aangewend voor de strategische agenda van de RNOB, waaronder het voorbereiden en faciliteren van de stikstofreductie- en saneringsdoelen?
Vraag 8 De gemeente Land van Cuijk past zelfstandig AERIUS-berekeningen en salderingen toe voor lokale projecten. Tegelijkertijd betaalt de gemeente via de Programmabegroting 2027 ODBN (2026-R-50c) miljoenen aan deelnemersbijdragen aan de ODBN.
a. Welk specifiek financieel risicobedrag heeft het college in de risicoparagraaf van de gemeentebegroting gereserveerd voor eventuele planschade en
RIS 2026-V-100 5 nadeelcompensatie die voortvloeien uit vastlopende ruimtelijke plannen wegens AERIUS-onzekerheden? Indien er geen reservering is: waarom niet? b. Hoeveel euro draagt de gemeente Land van Cuijk in 2026 en 2027 exact af aan de ODBN (conform 2026-R-50c) voor de uitvoering van stikstof-, handhavings- en vergunningentaken?
Vraag 9 De agendacommissie verschuilt zich achter procedurele argumenten om een openbaar debat over stikstof en AERIUS niet mogelijk te maken. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid om de raad te informeren nu direct bij het college. In raadsinformatiebrief 2026-RIB-131 heeft het college toegezegd een themabijeenkomst voor de raad te organiseren over de stikstofuitvoerings- programma's en de actualiteiten in relatie tot het lokale beleid.
a. Gaat het college haar eigen schriftelijke toezegging uit raadsinformatiebrief RIS 2026-RIB-131 nakomen en deze thema-avond op zeer korte termijn (vóór de provinciale deadline van 1 oktober 2026) organiseren? b. Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet?
Vraag 10 Is het college bereid om prof. dr. Jaap Hanekamp hiervoor als spreker uit te nodigen, zodat de raad de noodzakelijke contra-expertise krijgt over de grote foutmarges van het AERIUS-model dat de gemeente zelf gebruikt bij projecten?
Vraag 11 Indien het college besluit de heer Hanekamp niet uit te nodigen: hoe gaat het college dan wél voldoen aan haar actieve inlichtingenplicht om de raad te voorzien van onafhankelijke en kritische informatie over de juridische en financiële risico's van de gehanteerde rekenmodellen? Gelieve dit concreet en gedetailleerd toe te lichten.