Raadsbrief Beantwoording art. 44-vragen over Openlijk crackgebruik, leefbaarheid en effectiviteit van het Arnhems drugsbeleid

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 2

zorg dat zij die kansrijk zijn om te blijven direct aan de slag kunnen met integreren, en dat zij die weinig tot geen kans maken snel worden uitgezet naar het land van herkomst. Juist de groep die niets te verliezen heeft vervalt namelijk regelmatig in drugsgebruik, diefstal en deinst niet terug voor (zwaar) geweld. Zij dolen door het land en zorgen niet zelden voor ernstige overlast.

Het zichtbaar toegenomen drugsgebruik in onze stad is dus een probleem met verschillende oorzaken. Dat vraagt om inzet van onszelf, en daarom zetten we intensief in op preventie met opvang en hulpverlening, terwijl we tegelijkertijd zien dat intensievere handhaving nodig is. Wegsturen, verbaliseren en gebiedsverboden helpen echter maar gedeeltelijk. Er is sprake van een landelijke trend die niet op één manier is te keren. En dus is er ook handelingsperspectief nodig vanuit de landelijke politiek.

_2._ _Hoeveel meldingen van openlijk drugsgebruik, drugsoverlast en daarmee samenhangende verstoring_ _van de openbare orde zijn in de afgelopen vijf jaar geregistreerd? Graag een uitsplitsing per jaar en per_ _wijk._

Politieregistraties De meeste meldingen van drugsgerelateerde overlast in de openbare ruimte komen bij de politie binnen. Een volledig overzicht per jaar, wijk en maatschappelijke klasse vindt u in de (aangehechte) bijlage. Dit betreft drugsoverlast in brede zin, niet alleen openlijk drugsgebruik. De wijken waar de meeste meldingen worden geregistreerd zijn:

Gemeentelijke registraties Er worden ook meldingen gedaan bij de gemeente Arnhem over drugsgerelateerde overlast. Dit gaat via het meldsysteem Fixi. Het betreft hier wel specifiek meldingen die gaan over openlijk harddrugsgebruik, waaronder dus crack. Het is niet altijd mogelijk voor de professionals op straat om vast te stellen welke (combinatie van) verdovende middelen iemand heeft gebruikt. Het aantal meldingen bij de gemeente is uitgesplitst per cluster van wijken.

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 3

_3._ _Hoeveel processen-verbaal, waarschuwingen, gebiedsontzeggingen en overige handhavings-_ _maatregelen zijn in dezelfde periode opgelegd wegens openlijk drugsgebruik? Graag een uitsplitsing_ _per jaar._

Proces-verbalen

Gebiedsverboden

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 4

Naast de opgelegde gebiedsverboden (totaal van 48 uur, 1 maand en 2 of 3 maanden-verboden) zijn er in 2026 ook nog 162 waarschuwingsbrieven uitgedeeld door heel Arnhem aan overlastplegers.

_4._ _Welke concrete, vooraf vastgestelde doelstellingen hanteert u voor het terugdringen van openlijk_ _drugsgebruik in de openbare ruimte, en welke daarvan zijn aantoonbaar gerealiseerd?_

Arnhemmers moeten veilig over straat kunnen zonder geconfronteerd te worden met openlijk (hard)drugsgebruik. De politie in onze stad zet daar samen met onze handhavers stevig op in door overlastgevers weg te sturen, proces-verbaal op te maken, gebiedsverboden uit te vaardigen en waar nodig het sluiten van woningen.

Wanneer een specifieke situatie er aanleiding toe geeft zet onze burgemeester zijn bevoegdheid in om op te treden als er sprake is van drugsgerelateerde overlast vanuit woningen of lokalen onder artikel 13b van de Opiumwet. Drugsoverlast en drugscriminaliteit zijn geprioriteerd in de lokale driehoek met burgemeester, politie en openbaar ministerie. Het onderwerp is ook stevig verankerd in het [Integraal](https://arnhem.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/c853e6cf-2f00-40d6-a4cb-dcec4c884892?documentId=85ba292a-8aba-4286-91b0-6eb52487ddcb&agendaItemId=cebebf8b-d5a7-4cc9-8fbb-9d8f7e3c2f02) [Veiligheidsplan 2023-2027](https://arnhem.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/c853e6cf-2f00-40d6-a4cb-dcec4c884892?documentId=85ba292a-8aba-4286-91b0-6eb52487ddcb&agendaItemId=cebebf8b-d5a7-4cc9-8fbb-9d8f7e3c2f02) en het [Plan van aanpak ondermijnende criminaliteit 2022-2026. Wij hebben in](https://arnhem.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Document/6b2daea1-13a8-4f37-9aed-63698a7613de?documentId=f5c212a2-85ef-431e-bf8b-210413173653) artikel 2.4.4. van de Algemene Plaatselijke Verordening een verbodsbepaling opgenomen voor openlijk drugsgebruik in de openbare ruimte.

Lokaal wordt er per wijk ook extra aandacht voor drugsoverlast gevraagd via de wijkveiligheidsplannen die voor elke wijk zijn opgesteld. Via de monitor wijkveiligheid, waarin actuele informatie van politie, handhaving en straatcoaches staat, wordt gekeken of en waar er extra inzet nodig is in de wijk van de verschillende partners.

_5._ _Indien het aantal meldingen van overlast gelijk is gebleven of is toegenomen, op grond waarvan_ _concludeert het college dan dat het huidige beleid effectief is?_

Zoals gezegd is de landelijke trend van toename van openlijk drugsgebruik in de openbare ruimte ook in Arnhem geconstateerd. Wanneer er uit meldingen van inwoners en constateringen van politie en handhavers blijkt dat meldingen oplopen in een bepaalde wijk, wordt hierop gestuurd door extra inzet. Onze inzet heeft wel degelijk concreet effect in de wijken en op straat, maar er is meer nodig. Overmatig drugsgebruik is namelijk zelden een op zichzelf staand probleem. Zo zou handelingsperspectief als het gaat om gedwongen opname van personen met verward gedrag, gecombineerd met of versterkt door drugsgebruik, een belangrijke stap kunnen zijn in het beschermen van de veiligheid in onze openbare ruimte.

Tegelijkertijd is hetook zo dat er dient te worden opgetreden wanneer drugsgebruik in de openbare ruimte plaatsvindt. Nietsvermoedende Arnhemmers behoren daar namelijk niet mee te worden geconfronteerd. En dus handhaven we ook waar mogelijk, zoals beschreven, in de vorm van procesverbalen, gebiedsverboden of nog zwaardere (bestuurlijke) maatregelen.

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 5

_6._ _Welke objectieve indicatoren gebruikt u om vast te stellen dat de huidige aanpak daadwerkelijk leidt tot_ _minder overlast voor omwonenden, en niet slechts tot verplaatsing van de problematiek naar andere_ _buurten?_

Wij monitoren op basis van meldingen en registraties per wijk hoe het thema drugsoverlast zich ontwikkelt. Op basis hiervan zetten we in op preventie en handhaving. Daarmee zorgen we voor vermindering van de concentratie van overlast en nemen we de druk op omwonenden weg. Dat het probleem zich verplaatst is een gegeven, daar de trend wordt gedreven door factoren die niet enkel door preventief en repressief gemeentebeleid kunnen worden beïnvloed.

Tot slot wordt ook stadsbreed op de langere termijn via [de staat van de stad](https://arnhem.incijfers.nl/mosaic/staat-van-de-stad/veiligheid) bijgehouden hoe Arnhemmers scoren op thema’s zoals onveiligheidsgevoelens en overlast. Deze meerjarige onderzoeken vormen belangrijke input voor de beleidsstukken zoals het integraal veiligheidsplan.

_7._ _Heeft u onderzocht in hoeverre openlijk drugsgebruik zich heeft verplaatst van bekende hotspots naar_ _woonwijken en parken? Zo ja, wat zijn de uitkomsten? Zo nee, waarom niet?_

Openlijk gebruik van crack komt vaak voor binnen een kwetsbare doelgroep, waaronder zich ook dak- en thuislozen bevinden. Wanneer we handhaven met proces-verbalen of gebiedsverboden, kan het probleem zich verplaatsen, zeker als het zorgmijders betreft die geen gebruik willen maken van opvangvoorzieningen. In Arnhem wordt er op de bekende hotspots extra ingezet omdat hier een grote concentratie van gebruikers is die tot extra overlast leidt. Wederom geldt dat het probleem zich niet zomaar laat oplossen.

_8._ _Welke gevolgen ziet het college van openlijk drugsgebruik voor de leefbaarheid, het veiligheidsgevoel,_ _de sociale cohesie en de aantrekkelijkheid van Arnhemse wijken? Op welke onderzoeken of analyses_ _baseert u zich?_

Wanneer inwoners, bezoekers of ondernemers worden geconfronteerd met openlijk drugsgebruik in de openbare ruimte, tast dit het gevoel van veiligheid en de aantrekkelijkheid van de wijken en onze binnenstad aan. De leefbaarheid in de wijk en aantrekkelijkheid van de binnenstad komt onder druk te staan. Dit kunnen we niet toestaan. Daarom zetten we ook stevig in op zowel preventie als handhaving.

_9._ _Heeft u onderzocht in welke gemeenten met vergelijkbare problematiek effectieve maatregelen zijn_ _getroffen? Zo ja, welke lessen trekt u daaruit? Zo nee, waarom niet?_

Wij staan in voortdurend en nauw contact met andere gemeenten die last hebben van deze landelijke trend. Zo blijven we o.a. via het CCV (Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid) op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van beleid (handhaving/preventie), jurisprudentie en de wetenschap. Landelijk speelt de problematiek bij grote gemeenten die ook zoekende zijn naar een

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 6

oplossing en ook richting de landelijk politiek wijzen als het gaat om structurele oplossingen op het gebied van opvang, (geestelijke) gezondheidszorg en arbeidsomstandigheden. Op 30 augustus 2026 deed de burgemeester van Amsterdam daartoe een duidelijke oproep bij Buitenhof, die wij herkennen en onderschrijven. Al kent de situatie in onze stad vanzelfsprekend zijn eigen nuances en is het pleidooi van burgemeester Halsema niet rechtstreeks te plakken op de uitdagingen die we in Arnhem kennen.

_10._ _Heeft u alternatieven onderzocht voor de huidige aanpak, waaronder een gecontroleerde_ _gebruikersruimte of andere bewezen harm-reductionmaatregelen die openlijk straatgebruik kunnen_ _verminderen? Zo ja, welke afwegingen zijn gemaakt en welke conclusies zijn getrokken? Zo nee,_ _waarom niet?_

We zien dat het gebruik van crack/basecoke landelijk toeneemt en dat daarmee ook de zichtbaarheid van het gebruik en de daarmee samenhangende overlast toenemen. In grotere steden is doorgaans sprake van een hogere concentratie van gebruikers. Daarnaast zien we dat een deel van de gebruikers kampt met dak- en thuisloosheid, waardoor het gebruik vaker zichtbaar is in de openbare ruimte. Het betreft daarmee nadrukkelijk geen problematiek die uitsluitend in Arnhem speelt. Tegelijkertijd zien wij dat deze doelgroep vaak slechts beperkt in beeld is bij de verslavingszorg. Veel gebruikers ervaren in eerste instantie geen directe hulpvraag of zijn onvoldoende gemotiveerd om behandeling te zoeken. Juist daardoor is het lastig om deze groep duurzaam te bereiken en te ondersteunen.

IrisZorg heeft op de Remisestraat een gebruikersruimte. Hoewel deze voorziening voorziet in een belangrijke behoefte, zien we in de praktijk dat cliënten die basecoke gebruiken hier relatief weinig gebruik van maken. Daarmee blijft een deel van het gebruik zichtbaar in de openbare ruimte. Sinds april 2026 is daarom de verslavingsexpertise van IrisZorg toegevoegd aan zorgbemiddeling en bemoeizorg die de GGD inzet op zorgmijdende kwetsbare inwoners. We volgen ontwikkelingen binnen en buiten de regio nauwlettend en zullen zeker gebruik maken van instrumenten die helpen bij het verminderen van overlast, het verbeteren van de gezondheid van gebruikers en het vergroten van de openbare veiligheid. Evenwel heeft men nergens een pasklare oplossing voor het probleem. Wel zijn wij momenteel betrokken bij een verkenning, samen met onder andere Verslavingskunde Nederland, naar de mogelijkheden om bestaande medische heroïne-verstrekkingsprogramma's verder door te ontwikkelen. Daarbij wordt onderzocht of de huidige medische heroïneverstrekking in de toekomst mogelijk kan worden uitgebreid naar andere middelen, waaronder basecoke. Deze verkenning bevindt zich nog in een oriënterende fase.

Daarnaast loopt in Nijmegen een pilot waarbij een deel van het terrein van het Multifunctioneel Centrum (MFC) van IrisZorg toegankelijk is gemaakt voor gebruikers van onder andere basecoke. De eerste evaluatie laat zien dat het straatbeeld in de stad hierdoor mogelijk verbetert en dat het aantal overlastmeldingen afneemt. Tegelijkertijd zien we ook keerzijden. De overlast in de directe omgeving van de locatie is toegenomen en de voorziening heeft een duidelijke aantrekkingskracht op zowel gebruikers als dealers.

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 7

Bovendien signaleren zorgorganisaties, straathulpcoaches, politie en handhaving dat sommige dak- en thuisloze bezoekers langer en frequenter op de locatie verblijven. Hierdoor ontstaat het risico dat gezondheidsproblemen en maatschappelijke kwetsbaarheid juist verder toenemen. De pilot gaat nu een tweede fase in waarbij complementair extra opvang specifiek voor deze doelgroep wordt geopend, en het MFC-terrein ‘s nachts gesloten is, waarbij de hoop en de verwachting is dat deze doelgroep zich gaat melden op deze opvanglocatie.

_11._ _Als u meent dat de huidige aanpak voldoende effectief is, binnen welke concrete termijn verwacht het_ _college een aantoonbare afname van openlijk drugsgebruik en overlast? Welke meetbare doelstellingen_ _verbindt u daaraan?_

Landelijk wordt er door grote gemeenten aan de bel getrokken dat het probleem van openlijk drugsgebruik (crack) in combinatie met dak- en thuisloosheid tot steeds grotere problemen leidt in binnensteden. De leefbaarheid staat hier onder druk en de groep overlastgevende dak- en thuislozen neemt toe. De onderliggende problematiek zoals tekorten in de geestelijke gezondheidszorg of de koppeling van werk en wonen bij arbeidsmigranten vraagt om actie vanuit de landelijk overheid. De gemeente blijft zich onverminderd inzetten, samen met haar partners, om dit hardnekkige probleem te bestrijden. Overlast in welke vorm dan ook moet altijd worden aangepakt. Als het gaat om openlijk harddrugsgebruik en een complexe doelgroep die hierbij betrokken is, vraagt dit blijvende inzet van zowel maatschappelijke organisaties als handhaving en politie.

_12._ _Bent u bereid de raad uiterlijk voor eind december 2026 een integrale evaluatie te sturen van het_ _Arnhemse drugsbeleid, inclusief de effectiviteit van handhaving, zorg, opvang, preventie en mogelijke_ _alternatieve interventies?_

Wij zullen uw raad op het thema openlijk harddrugsgebruik en drugsoverlast in de openbare ruimte blijven informeren over de voortgang van de aanpak, cijfers en eventuele knelpunten. Dit doen wij in de tussentijdse rapportages, het jaarverslag en de jaarlijkse veiligheidstafel. De complexiteit van de doelgroep en de landelijke ontwikkelingen maakt een integrale evaluatie lokaal in Arnhem op dit punt erg lastig. Zo heeft landelijke wet- en regelgeving op het gebied van (geestelijke) gezondheidszorg of arbeidsmigranten direct invloed op de doelgroep in Arnhem. Het thema raakt aan maatschappelijke opvang, gezondheid en preventie, handhaving en openbare orde en veiligheid.

_13._ _Recent heeft de burgemeester de raad meegedeeld dat hij geen gronden had om de vestiging van een_ _coffeeshop te voorkomen. Wij delen dat standpunt vooralsnog niet. Kunt u ons meedelen welk besluit de_ _raad moet nemen om in de toekomst een vestiging van een coffeeshop in het stadscentrum en/of_ _woonwijken te kunnen voorkomen?_

De raad kan de speelruimte voor toekomstige vestiging van coffeeshops beperken door de beleidsmatige en planologische kaders aan te passen. Daarbij geldt wel dat dergelijke kaders juridisch houdbaar moeten zijn en in overeenstemming moeten zijn met hogere wet- en regelgeving. Een concrete

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 8

aanvraag wordt vervolgens beoordeeld binnen de op dat moment geldende kaders en op basis van de toepasselijke wettelijke weigeringsgronden.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,

P. Sennema

Bijlage 1: cijfers politie (aangehecht)

A. Marcouch

Datum: 8 september 2026 Zaaknummer: 5238912 Pagina: 10