Achtkarspelen, 3 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
Schriftelijke vragen op grond van het Reglement van Orde, artikel 43
Datum: 27 augustus 2026
Betreft: ME Inzet Surventohal
Zaak- en stuknummer: 202608270950/26ZG048159
Geachte burgemeester,
Naar aanleiding van de gebeurtenissen bij de Surventohal, waarbij tijdens een demonstratie rondom de komst van asielzoekers uiteindelijk de Mobiele Eenheid (ME) is ingezet, bestaan binnen onze fractie nog verschillende vragen over de voorbereiding, besluitvorming en feitelijke grondslag van dit optreden.
De inzet van de ME vormt een zwaar middel binnen de handhaving van de openbare orde en kan een aanzienlijke inbreuk betekenen op de vrijheid om vreedzaam te demonstreren. Juist daarom moet achteraf helder en controleerbaar kunnen worden vastgesteld welke concrete omstandigheden aanleiding hebben gegeven tot deze inzet, welke informatie op dat moment bij de burgemeester beschikbaar was en op welke wijze de noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit van het optreden zijn beoordeeld.
Daarbij roept met name de omvang van de inzet vragen op. Voor zover ons bekend bevonden zich op het betreffende moment circa 30 tot 40 demonstranten bij de Surventohal, terwijl vijf ME-voertuigen ter plaatse zijn ingezet. Zonder vooruit te lopen op de informatie waarover de burgemeester en politie op dat moment beschikten, acht onze fractie het van belang dat inzichtelijk wordt gemaakt welke concrete dreiging, incidenten of andere omstandigheden deze inzet rechtvaardigden.
Daarnaast is het voor de controlerende taak van de gemeenteraad noodzakelijk inzicht te verkrijgen in de voorbereiding die aan het optreden voorafging, de afspraken die binnen de lokale driehoek en met andere betrokken organisaties zijn gemaakt, de informatieuitwisseling rondom het incident en de wijze waarop het optreden achteraf is geëvalueerd.
Transparantie over deze besluitvorming is niet alleen van belang voor de democratische controle op het handelen van het gemeentebestuur, maar ook voor het vertrouwen van inwoners in de wijze waarop het demonstratierecht en de openbare orde binnen de gemeente tegen elkaar worden afgewogen.
Om die reden stellen wij de burgemeester de volgende schriftelijke vragen.
Onze vragen:
1. Welke overleggen hebben voorafgaand aan en tijdens de ME-inzet bij de Surventohal plaatsgevonden tussen de burgemeester, de politie en het Openbaar Ministerie? 2. Welke agenda’s, voorbereidingsstukken, besluitenlijsten, notulen, verslagen of andere schriftelijke vastleggingen zijn hiervan beschikbaar?
3. Is de burgemeester bereid deze stukken integraal aan de gemeenteraad ter beschikking te stellen, voor zover dit wettelijk mogelijk is? Indien bepaalde informatie niet kan worden verstrekt, kan de burgemeester dan per document of onderdeel aangeven op welke concrete wettelijke grondslag de verstrekking wordt beperkt? 4. Zijn voorafgaand aan de aankomst van de bus met asielzoekers met de Politie Eenheid Noord-Nederland tactische afspraken, scenario’s, instructies of andere voorbereidingen besproken met betrekking tot mogelijk optreden tegen demonstranten? 5. Zo ja, welke scenario’s en afspraken zijn besproken? 6. Wanneer heeft dit overleg plaatsgevonden? 7. Wie waren daarbij namens de gemeente en politie betrokken? 8. Welke schriftelijke of digitale vastleggingen bestaan hiervan? 9. Is de burgemeester bereid deze documenten, waaronder relevante e-mails en zakelijke berichten, voor zover wettelijk mogelijk aan de gemeenteraad ter beschikking te stellen? 10. Is de burgemeester bereid de operationele dagrapportage(s) en eventuele evaluatie-, verantwoordings- of incidentrapportages van de politie met betrekking tot de ontruiming en ME-inzet bij de Surventohal op te vragen? 11. Zo ja, is hij bereid deze stukken, voor zover rechtens mogelijk, integraal aan de gemeenteraad ter beschikking te stellen? 12. Indien bepaalde informatie uitsluitend onder geheimhouding kan worden verstrekt, kan de burgemeester dan aangeven op welke wettelijke grondslag die geheimhouding berust en de betreffende informatie alsnog vertrouwelijk aan de raad ter beschikking stellen? 13. Welke concrete feiten, meldingen, dreigingsinformatie en geconstateerde of gemelde geweldshandelingen waren bij de burgemeester bekend op het moment waarop hij besloot tot de inzet van de ME? 14. Kan de burgemeester daarbij specifiek aangeven welke informatie aanleiding gaf om de inzet van vijf ME-voertuigen noodzakelijk en proportioneel te achten, gelet op de op dat moment aanwezige groep van circa 30 tot 40 demonstranten? 15. Op welke wijze en aan de hand van welke criteria heeft de burgemeester de noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit van deze inzet beoordeeld? 16. Welke schriftelijke en digitale correspondentie heeft voorafgaand aan, tijdens en na het incident bij de Surventohal plaatsgevonden tussen de gemeente Achtkarspelen, de Veiligheidsregio Fryslân en het COA over de vooraf ingeschatte veiligheidsrisico’s? 17. Welke correspondentie heeft plaatsgevonden over de voorbereiding op de komst van de asielzoekers? 18. Welke correspondentie heeft plaatsgevonden over de inzet van politie en ME? 19. Welke correspondentie heeft plaatsgevonden over het daadwerkelijke incident? 20. Welke correspondentie heeft plaatsgevonden over de nazorg en evaluatie? 21. Kan de burgemeester hiervan een chronologisch overzicht aan de gemeenteraad verstrekken, met vermelding van datum, afzender, ontvanger en onderwerp? 22. Is hij tevens bereid de onderliggende documenten, voor zover wettelijk mogelijk, aan de raad ter beschikking te stellen? 23. Indien documenten of delen daarvan niet kunnen worden verstrekt, kan hij dan per document aangeven op welke wettelijke grondslag de verstrekking wordt beperkt?
Namens de FVD-fractie,
Esther Liano