Pagina wordt geladen
Gooise Meren, 28 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 5 oktober 2026.
Gemeenteraad Gooise Meren Informatieve vragen van feitelijke en/of technische aard
1
Vraag en beantwoording wel/niet op de site bestuur.gooisemeren.nl (doorhalen wat niet van toepassing is)*.
Naam en fractie: Max de Goede (PLEK: Partij voor Leefomgeving En Klimaat) Datum indiening: 22 september 2026 Datum antwoord: 28 september 2026 Onderwerp: Aanvullend onderzoek varianten Zonnegeluidswal A1
Inleiding
De gemeente Gooise Meren onderzoekt een zonnegeluidswal langs de A1 ter hoogte van het Naarderwoonbos/Naarderbos . Het idee is om verkeersgeluid te verminderen én duurzame energie op te wekken met zonnepanelen. Het oorspronkelijke bewonersinitiatief uit 2017 ging uit van een wal van circa 10 meter hoog en ongeveer 1 kilometer lang. In 2023 zijn al acties gevoerd om aandacht te vragen over de natuur, de businesscase en de nut & noodzaak. In de loop der jaren bleek het plan niet uitvoerbaar door de ligging nabij Hollandse Waterlinies (negatief advies vanwege aantasting kernkwaliteiten UNESCO-werelderfgoed), natuurbescherming (veel bomenkap en beschermde soorten) en praktische uitvoerbaarheid (onduidelijk wat hiermee wordt bedoeld, maar het houdt relatie met de businesscase rondom zonnepalen). Sinds februari 2026 heeft de raad ingestemd met een aanvullend, ontwerpend onderzoek.
Vraag 1
In hoeverre mag een toekomstige natuurwinst meewegen bij het rechtvaardigen van huidige natuurverliezen? Uit eerdere stukken blijkt dat natuurontwikkeling op de toekomstige wal wordt meegewogen in de effectbeoordeling. Daarbij wordt gesteld dat de wal uiteindelijk geschikt zou kunnen worden voor soorten als sperwer, marter en das.
In hoeverre mag een toekomstige natuurwinst meewegen bij het rechtvaardigen van huidige natuurverliezen? Zeker wanneer ontwerp, beheer, monitoring en langetermijnborging nog onvoldoende zijn uitgewerkt. Hoe wordt ervoor gezorgd dat dit wel zou worden geborgd?
Antwoord Rechtvaardiging: In de huidige studie “ontwerpend onderzoek” wordt een eventuele toekomstige natuurwinst vanwege de geluidswerende voorziening niet meegewogen bij de beoordeling van het directe verlies aan flora en fauna vanwege de aanleg van die voorziening. De effecten op natuur bij aanleg en op termijn worden per variant apart benoemd, maar niet letterlijk tegen elkaar afgewogen of als “compensatie” beschouwd. Zo zal de keuze voor bijvoorbeeld een scherm met draagconstructie en onderhoudsweg enerzijds onvermijdelijk tot verkleining van het bosareaal leiden (zij het zeer beperkt in vergelijking met andere opties) en anderzijds voorkomen dat dieren de rijksweg oversteken en slachtoffer worden van autoverkeer. Het verlies aan bosareaal zal dan alsnog gecompenseerd moeten worden.
Borging: De huidige studie “ontwerpend onderzoek” dient om een principekeuze te kunnen maken voor een bepaalde geluidswerende voorziening op basis van een vergelijking van varianten met een multicriteria analyse (waarbij de eventuele mogelijkheid voor economische zonopwek ook wordt meegewogen). Ook dient het ontwerpend onderzoek ervoor om de haalbaarheid van de noodzakelijke vergunningen te toetsen en om inzage in de investeringskosten te verkrijgen. In een vervolgfase dient de voorkeursvariant uitgewerkt te worden tot een volwaardig ontwerp en komen ook andere aspecten aan bod zoals beheer, monitoring en langetermijn borging en de uitwerking van compensatiemaatregelen. Afhankelijk van de keuze dient met Rijkswaterstaat ook nog nader uitgewerkt te worden wie de bouw en het onderhoud voor zijn / haar rekening gaat nemen en hoe de uiteindelijke kostenverdeelsleutel zal zijn. Daarom wordt nu in dit globale stadium bij de projectbudgettering per ontwerpvariant een stelpost opgenomen voor compenserende en/of mitigerende maatregelen waarvan de omvang af hangt van de schade aan flora en fauna die de desbetreffende ontwerpvariant met zich mee zou brengen.
Gemeenteraad Gooise Meren Informatieve vragen van feitelijke en/of technische aard
2
Vraag 2
Is er al een compensatie- of inrichtingsplan? Volgens informatie die is verzameld uit diverse officiële documenten wordt uitgegaan van een veel hoger aantal bomen dan de vaak genoemde 4.000. De huidige inschatting van de aannemer ligt rond de 13.000 bomen en struiken. Daarbij geldt dat een deel van deze bomen individueel kapvergunningplichtig is vanwege leeftijd of omvang, maar het bos als geheel heeft een functie en omvang. De huidige bomen, struiken en aanwezige fauna verdwijnen namelijk direct, terwijl het vele jaren of zelfs decennia duurt voordat een vergelijkbare natuurkwaliteit terugkeert. Voor zover bekend zijn er wel ideeën en ambities voor natuurontwikkeling op de wal, maar blijft onduidelijk hoe concreet deze plannen zijn uitgewerkt.
Belangrijke (deel)vragen zijn: • Is er al een definitief ontwerp? • Hoeveel bomen worden er meegenomen in de compensatieopgave? • Dwingt de natuurherstelverordening nog tot een uitgebreidere ambitie? • Welke natuurdoelen worden nagestreefd? • Wie voert het beheer uit? • Wie monitort of de natuurwaarden daadwerkelijk worden gerealiseerd? • Welke verplichtingen zijn juridisch vastgelegd? Zonder duidelijke antwoorden blijft onduidelijk in hoeverre de beloofde natuurontwikkeling daadwerkelijk gerealiseerd en geborgd zal worden
Antwoord Nee, er is nu in deze onderzoeksfase nog geen definitief ontwerp of compensatie- en inrichtingsplan gemaakt. Dat komt in een latere fase en is sterkt afhankelijk van de keuze die de raad nog moet maken over een bepaalde uitwerkingsrichting. Zie ook het antwoord bij vraag 1 over de aard (scope) van de huidige onderzoeksfase.
Vraag 3
Waarom geldt binnen de bebouwde kom een norm van 60+ dB terwijl voor Naarderbos 55 dB wordt gehanteerd en hoe hangt dit samen met nieuwe actieplannen van de Provincie en de gemeente om overal de geluidsoverlast te beperken?
Antwoord Er is hier sprake van een rijksweg en een verantwoordelijke rijksoverheid. Rijkswaterstaat (RWS) hanteerde destijds bij de opstelling en vaststelling van haar MeerJarenProgrammaGeluidssanering (MJPG) voor deze combinatie van een bestaande woonwijk en snelweg A1 een streefwaarde van maximaal 60 dB(A). Voor de situatie bij het Naarderwoonbos ontstond daarmee voor 36 woningen een (geluids-)saneringssituatie omdat zij allemaal boven de 60 dB(A) uitkwamen (en bij de helft van deze woningen liep deze waarde zelfs op tot 64 of 65 dB (bepaald met het wettelijk voorgeschreven rekenmodel en met de vastgestelde maximale geluidsproductiewaarde op dit A1-traject en uitgaande van een situatie met stil asfalt). Om het niveau bij alle saneringswoningen vervolgens te reduceren tot op of onder de streefwaarde werd een scherm van 4 meter hoog door RWS uitgewerkt en gebudgetteerd, in combinatie beschouwd met stil asfalt. Met dit pakket zouden alle saneringswoningen in de range tussen 55-60 dB(A) komen met een verbetering van gemiddeld 5 tot 6 dB(A) per individuele woning.
De bewoners van het Naarderwoonbos hebben in 2017-2021 een businesscase opgesteld rondom een geluidsvoorziening (een 10 meter hoge grondwal met zonnepanelen: de Zonnegeluidswal) die de geluidsbelasting met nog eens minstens 5dB(A) extra zou reduceren in vergelijking met het 4 meter-scherm van Rijkswaterstaat. Dit voorstel is in 2021 door de gemeente overgenomen en verder uitgewerkt; in 2025 bleek dit voorstel niet haalbaar (niet “vergunbaar”).
In februari heeft de raad opdracht gegeven voor een studie “ontwerpend onderzoek” waarbij gezocht wordt naar geluidswerende voorzieningen die kansrijk zijn in een vergunningsprocedure (dus beter scoren op de andere criteria dan de Zonnegeluidswal) en die qua geluidsreductie meer resultaat opleveren (“significant beter”) voor de saneringswoningen dan het 4-meter scherm van Rijkswaterstaat.
Gemeenteraad Gooise Meren Informatieve vragen van feitelijke en/of technische aard
3
Vraag 4
Hoe zit het met de businesscase van de huidige ‘geluidswerende maatregel’ ten opzichte van de voorgaande ‘zonnegeluidswal’? Is de businesscase van de wal überhaupt nog sluitend zonder zonnepanelen? Het huidige ontwerpend onderzoek gaat niet meer uitsluitend over een zonnegeluidswal, maar over een bredere afweging van ongeveer zeven varianten, variërend van een 4 meter scherm tot een grote wal. Zonnepanelen worden daarbij expliciet als mogelijkheid meegenomen en niet meer als vast onderdeel van het ontwerp.
Oorspronkelijk was de combinatie van: • geluidreductie; • duurzame energieopwekking; • opbrengsten uit zonnepanelen een belangrijk onderdeel van de rechtvaardiging van het project.
Hoe ziet de huidige businesscase er nu uit? Welk alternatief is nog wel rendabel?
Antwoord We spreken in het kader van dit ontwerpend onderzoek niet zozeer over “businesscase” en dus ook niet over “rendabel”. Het gaat over een forse investering in een openbare voorziening, zijnde een omvangrijke civieltechnische constructie: de geluidwerende voorziening in de vorm van een scherm, wal of combinatie daarvan. De eerder toegezegde bijdrage van Rijkswaterstaat is substantieel te noemen, maar zal zeker niet toereikend zijn. Hierover zal binnenkort in de raad gerapporteerd worden bij de oplevering en aanbieding van de resultaten van het ontwerpend onderzoek.
Er wordt bij de onderzochte ontwerpvarianten wel aangegeven of en zo ja hoe eventuele zonopwek mogelijk is, maar daar wordt geen financiële waarde (opbrengst) aan toegekend en zeker geen bijdrage aan ontleend als mogelijke bijdrage aan de investering in de geluidwerende constructie.
Vraag 5
Is het verstandig eerst het stillere asfalt en mogelijk een lagere snelheid af te wachten? De redenering is dat eerst de effecten van: • het reeds aangelegde stiller asfalt; • eventuele snelheidsverlaging naar 80 of 90 km/u
in beeld zouden moeten worden gebracht voordat wordt besloten tot een zeer ingrijpende landschappelijke ingreep zoals de aanleg van een wal. Dit punt is eerder ook in de gemeenteraad aan de orde geweest. Het college reageerde toen terughoudend en wees erop dat snelheidsmaatregelen grotendeels buiten de gemeentelijke bevoegdheid vallen. Ondertussen is er ook een nieuwe asfaltlaag op een deel van de A1 aangelegd. Rijkswaterstaat heeft tijdens het grote onderhoud in de zomer van 2026 alsnog geluidsreducerend ("stil") asfalt aangebracht op de A1 ter hoogte van het Naarderbos. Op dit specifieke traject is gekozen voor één laag open asfalt met een grove structuur (DZOAB). Het resterende deel tot hectometerpaal 20.3 is eveneens voorzien van een geluidsminderende laag. Oorspronkelijk stonden er voor dit weggedeelte langs het Naarderwoonbos helemaal geen asfaltwerkzaamheden gepland.
Antwoord Er is wettelijk bepaald dat de voorziening uiterlijk in 2030 aanwezig moet zijn. Ook de budgetten van RWS zijn qua looptijd beperkt beschikbaar. Het stille asfalt is altijd al een uitgangspunt geweest in de aanpak en b ij de geluidsberekeningen en financiering. De bewoners wachten al meer dan 8 jaar op de geluidswerende voorziening die hard nodig is. Dus voor afwachten is geen reden aanwezig.
Aangaande de kans op snelheidsverlaging; er is geen enkel signaal bij Rijkswaterstaat dat in deze richting wijst op korte of Gemeenteraad Gooise Meren Informatieve vragen van feitelijke en/of technische aard
4
middellange termijn voor de A1 op dit traject Daarnaast valt eventuele snelheidsverlaging buiten de scope van het ontwerpend onderzoek.De raad heeft hier in januari / februari over gedebatteerd en in meerderheid aangegeven dat het ontwerpend onderzoek hier nu geen rekening mee moet houden en dat het vrij staat aan iedere politieke partij dit onderwerp aan te kaarten bij hun fracties in de Tweede Kamer. .
Vraag 6 Waarom is een hoger geluidsscherm, combinatie van scherm en stil asfalt of snelheidsverlaging niet als volwaardig alternatief uitgewerkt?
Antwoord In alle varianten wordt per definitie altijd uitgegaan van stil asfalt. Er zijn vele varianten onderzocht met alle denkbare vormen en kwaliteiten van schermen, wallen en combinaties daarvan. Tevens is er onderzoek gedaan naar variaties in hoogtes en posities, etc. Daarbij is ook gehoor gegeven aan de vele creatieve suggesties op dit punt die vanuit het participatieproces door de stakeholders naar voren zijn gebracht. Dus ook schermen van 6 meter hoog en zelfs 8 meter hoog zijn beschouwd op effect, haalbaarheid/vergunbaarheid en kosten.
Zoals aangegeven bij vraag 5 is er in het ontwerpend onderzoek geen rekening gehouden met de kans op snelheidsverlaging op de A1.
Vraag 7
Wat ligt vast over de kwaliteit van grond, als er voor een variant met een aarden walconstructie wordt gekozen? In het huidige ontwerpend onderzoek wordt een bredere afweging gemaakt tussen varianten. Wat ligt er in dit aanvullende onderzoek vast over de kwaliteit van de grond, als er voor een variant met een aarden walconstructie wordt gekozen? Welke grondklasse wordt uiteindelijk toegepast? Waar komt de grond vandaan en wat zit er in qua vervuiling?
Wordt er met betrekking tot de beoogde ‘hoge natuurwaarde’ in de variantenstudie rekening gehouden met de kwaliteit van de aangeleverde grond en hoe dit doorwerkt op de natuur en natuurontwikkeling? Bijvoorbeeld een risico op het uitlogen van vervuilende stoffen naar de bodem en het grondwater of aanwezigheid van resten van Pfas, staalslakken enzovoort.
Antwoord Bij ontwerpvarianten waarin sprake is van een geluidwerende voorziening op basis van een gehele of gedeeltelijke grondwal, is in de kostprijsberekening uitgegaan van de toepassing (aanvoer) van grond in de klasse “industrie” met een afwerklaag (leeflaag) in de klasse natuur/landbouw. De klasse “industrie” wordt door de rijksoverheid aanbevolen voor toepassing in grote infrastructurele werken. Waar de grond vandaan komt en welke samenstelling de grond zal hebben, is nu in dit stadium op voorhand niet te zeggen en hangt onder meer af van onze inkoopvoorwaarden te zijner tijd en van de situatie in de markt op dat moment.
Het advies van de Omgevingsdienst ter zake wordt nog afgewacht.
Naschrift: De resultaten van de studie worden medio november aangeboden bij de agendacommissie met een voorstel tot behandeling in Ronde 10. Het praktische verzoek aan de Raad is om verdere technische vragen over de studie nog even op te schorten totdat de raad over de definitieve studieresultaten en het collegeadvies ter zake beschikt.
Gemeenteraad Gooise Meren Informatieve vragen van feitelijke en/of technische aard
5